publice
publice, on account of the people, publicly, officially, for the state, in behalf of the state
pūblĭcē, adv., v. publicus fin.
pūblicē (altlat. in Inschriften poblice), Adv. (publicus), I) (nach publicus no. I) von Staats wegen, öffentlich (Ggstz. privatim), a) = im Namen-, auf Befehl des Staates, dicere, Cic.: venire, Cic.: polliceri, Caes.: rapere, Sall.: interfi i, Cic. – b) im Interesse des Staates, im öffentlichen Interesse, zum Nutzen oder Schaden des Staates, für den Staat, sie (die Bürger) insgesamt, ihnen insgesamt, ihren Staat (s. Nipperd. Tac. ann. 4, 36. Heräus Tac. hist. 1, 51, 19), haud cito mali quid ortum ex hoc sit p., zum Schaden des Staates, Ter.: p. esse laudem, quam latissime vacare agros, es mache dem Staate Ehre, Caes.: p. scribere od. litteras mittere, Cic.: so auch litteras Athenas p. misit, Nep. – c) auf Kosten-, auf Veranstaltung des Staates, auf öffentliche Kosten, -Veranstaltung, alere, Nep.: vesci, Liv.: efferri (bestattet werden), Nep. – II) (nach publicus no. II) übtr.: A) allgemein, insgesamt, allesamt, jedermann ohne Unterschied, p. ire exsulatum, Liv.: p. licet cuilibet aedificare, ICt.: consulentibus p. de iure responsitare, Gell. – B) öffentlich, vor allen Leuten, vor aller Welt, publice disserere, Gell. rumor p. crebuerat, Apul.: tractus per urbem Romam p., Eutr.
reconciliatio ideo in hac provincia puplice [v. l. publice ] statuta non est quia et puplica [v. l. publica ] penitentia non est
mox publice Christum paganis praedicat ultro
pronuntio ~e quod Christianus princeps ab archiepiscopo suo tale sacramentum exigit injuste
propter ‥ infamiam que devulgabatur pupplice(v.
ad monasterium B. Michaelis ‥ veni ibique puplice in conspectu tocius capituli et multorum venerabilium ‥ virorum omnibus querelis ‥ renunciavi
pubplice in scholis conferant
episcopus novit quod rector noster ~e captus est in adulterio cum propria parochiana, uxore alterius viri
Greci in Dominica non scribunt puplice [v. l. publice ]; tunc pro necessitate seorsum in domu scribunt
commissum sibi gregem et ~e [v. l. puplice ] et privatim docere
fatebatur ‥ ~e et secreto quia ‥
dicit hec omnia illum ante incarcerationem Johannis Baptistae fecisse, sed tamen occulte, et post ~e
nitebatur semper occidere eum et ~e et private insidias ei imponere
per se, alium vel alios pupplice vel occulte
pūblĭcē (8) (publicus), ¶ 1 au nom de lʼÉtat, ou pour lʼÉtat, officiellement : aliquem publice laudare Cic. Verr. 2, 4, 17, faire officiellement lʼéloge de qqn ; aliquid publice Romam scribere Cic. Verr. 2, 5, 9, envoyer à Rome son rapport officiel ; nihil adjumenti neque publice neque privatim exspectare Cic. Verr. 2, 4, 137, nʼattendre aucune aide ni à titre officiel ni à titre privé [ni de la cité ni des particuliers], cf. Cic. Verr. 2, 1, 16 ; omnia et privatim et publice spoliavit Cic. Verr. 2, 5, 1, il a dépouillé de tout et les particuliers et les cités ; publice maximam putant esse laudem... Cæs. G. 4, 3, 1, ils estiment que la plus grande gloire au titre public, pour lʼÉtat, est que... || aux frais de lʼÉtat : publice efferri Nep. Dion 10, 3, être enterré aux frais de lʼÉtat, cf. Nep. Arist. 3, 3 ; Liv. 5, 55, 3 || par une décision officielle : exsulatum publice ire Liv. 5, 53, 8, être tout un peuple à partir officiellement pour lʼexil ¶ 2 publiquement : a) en sʼadressant au public : consulentibus de jure publice responsitare Gell. 13, 10, 1, donner des consultations de droit au public ; b) ouvertement, devant tout le monde : publice recitare Suet. Dom. 2, faire une lecture publique, cf. Gell. 17, 21, 1.
- 1. in naam v.d. staat, van staatswege [frumentum polliceri; egestatem habere in de staatskas; versuram facere een staatslening aangaan]; ➤ legationis princeps -e dixit; amicitiam -e privatimque petere;
- 2. in het belang v.d. staat, voor de staat, officieel [litteras mittere];
- 3. op staatskosten [efferri begraven worden; statuam alci constituere]; ➤ frumentum -e datum vendere; Capitolium -e restituere;
- 4. algemeen, als gemeenschap, gezamenlijk [exulatum ire]; ➤ ~ et privatim;
- 5. in het openbaar, openlijk.
Actum publice, Clausula non in privatis modo, sed et regiis diplomatibus sæpius usurpata sub tertia stirpe Francica, aliquando etiam recepta sub Carolingis, sed rarior regnantibus Meroveadis, ut docet Mabillonius Diplomat. lib. 2. cap. 27. num. 10. Cujus vocis originem inde accersit, quod olim acta quævis authentica coram magistratu et judicibus publice conderentur, aut certe relegerentur ante conscripta. Hinc
De prædictis Pontius de Guiziaco prior de Sallono, petiit sibi nomine dicti domini abbatis et monasterii fieri sibi Publicum.
Ego Guillermus Coaigne..... recognosco me tenere ad homagium ligium.... explectum meum,..... quod habeo in nemore, Publice appellato Chavaigne.
pūblicē
adv.
- publicus, on account of the people, publicly, officially, for the state, in behalf of the state: Haud cito mali quid ortum ex hoc sit publice, any public misfortune, T.: aurum signanto, coin: disciplina puerilis publice exposita, by the state: interfici, by order of the state: dicere, in the name of the state: publice maximam putant esse laudem, vacare, etc., a national honor, Cs.: frumentum, quod Aedui essent publice polliciti, in the name of the state, Cs.: amicitiam publice privatimque petere, as representing the public, and personally, Cs.: ea privatim et publice rapere, S.: tegula publice praebita est, at the common cost, L.: ut filiae eius publice alerentur, at the public expense, N.—Generally, all together, universally: exsulatum publice ire, L.