pudeo

pudeō, uī, itus, 2, a. and n.: to be ashamed; to make ashamed; impers., pudet, puditum est, w. acc. of person, it shames one; one is ashamed, 5.196.

pŭdĕo, ŭi, or pŭdĭtum est, ēre (dep. form pudeatur, Petr. 47, 4), 2, v. a. and n. [root pu-, pav-, to strike; Sanscr. paviram, weapon; cf. pavire (puvire), tripudium, etc.],

• to make or be ashamed, to feel shame; to be influenced or restrained by shame or by respect for a person or thing.—In the verb. finit. extremely rare: ita nunc pudeo, Plaut. Cas. 5, 2, 3 (877): siquidem te quicquam, quod facis, pudet, id. Mil. 3, 1, 30 (625); Ter. Ad. 84: idne pudet te, quia, etc., Plaut. Ep. 1, 2, 4 (107): pudet, quod prius non puditum umquam est, id. Cas. 5, 2, 4 (878).—In plur.: non te haec pudent? Ter. Ad. 754: semper metuet, quem Saeva pudebunt, Luc. 8, 495.—Chiefly used as a verb. impers., pudet, ŭit, or pudĭtum est, one is or feels ashamed, it causes a feeling of shame, etc; constr. aliquem alicujus rei, or with a subj.-clause: quos, cum nihil refert, pudet: ubi pudendum est, ibi eos deserit pudor, cum usus est, ut pudeat, Plaut. Ep. 2, 1, 1 (166) sq.: fratris me Pudet, Ter. Ad. 392; id. Heaut. 260: sunt homines, quos infamiae suae neque pudeat neque taedeat, Cic. Verr. 1, 12, 35: pudet me non tui quidem, sed Chrysippi, etc., id. Div. 2, 15, 35: cujus eos non pudere demiror, id. Phil. 10, 10, 22: ceteros pudeat, si qui, etc. . . . me autem quid pudeat? id. Arch. 6, 12; Ov. M. 7, 617: cicatricum et sceleris pudet, Hor. C. 1, 35, 33: nam pudet tanti mali, id. Epod. 11, 7; Plaut. Bacch. 3, 1, 12 (379): tum puderet vivos, tamquam puditurum esset exstinctos, Plin. 36, 15, 24, § 108: deūm me hercle atque hominum pudet, before gods and men, Plaut. Trin. 4, 2, 67 (909); Liv. 3, 19, 7.—With subj.-clause: pudet Dicere hac praesente verbum turpe: at te id nullo modo Facere puduit, Ter. Heaut. 1043: puderet me dicere non intellegere, si, etc., Cic. N. D. 1, 39, 109: servire aeternos non puduisse deos? Tib. 2, 3, 30: nec lusisse pudet sed non incidere ludum, Hor. Ep. 1, 14, 36: scripta pudet recitare, id. ib. 1, 19, 42: nonne esset puditum, legatum dici Maeandrium? Cic. Fl. 22, 52.—With supine: pudet dictu, Tac. Agr. 32.—In the gerund: non enim pudendo, sed non faciendo id, quod non decet, impudentiae nomen effugere debemus, Cic. de Or. 1, 26, 120: inducitur ad pudendum, id. Brut. 50, 188.—Hence,
• • A pŭdens, entis, P. a., shamefaced, bashful, modest (class.): muta pudens est, Lucr. 4, 1164: pudens et probus filius, Cic. Verr. 2, 3, 69, § 161: cur nescire, pudens prave, quam discere malo? Hor. A. P. 88: nihil pudens, nihil pudicum in eo apparet, Cic. Phil. 3, 11, 28; id. Verr. 2, 1, 1, § 2: animus, Ter. Heaut. 120: pudens et liberalis risus, Auct. Her. 3, 13, 23.—Comp., Cic. Pis. 17.—Sup.: homo, Cic. Caecin. 35, 102: vir, id. Fl. 20: femina, id. Verr. 2, 1, 37, § 94.— Adv.: pŭdenter, modestly, bashfully, Afran. ap. Charis. p. 190 P.; Cic. Quint. 11, 39; id. Vatin. 2, 6: sumere, Hor. Ep. 1, 17, 44; id. A. P. 51.—Comp.: pudentius accedere, Cic. de Or. 2, 89, 364; Gell. 12, 11, 5. —Sup.: pudentissime aliquid petere, Cic. Att. 16, 15, 5.—
  • B pŭdendus, a, um, P. a., of which one ought to be ashamed, shameful, scandalous, disgraceful, abominable (mostly poet. and in post-Aug. prose): ut jam pudendum sit honestiora decreta esse legionum quam senatus, Cic. Phil. 5, 2, 4: vita, Ov. P. 2, 2, 108: vulnera, Verg. A. 11, 55: causa, Ov. H. 5, 98: parentes, Suet. Vit. 2: negotiationes vel privato pudendas exercere, id. Vesp. 16: pudenda miserandaque oratio, id. Tib. 65: pudenda dictu spectantur, Quint. 1, 2, 8; cf.: pudendumque dictu, si, etc., id. 6, 4, 7: luxus, Tac. A. 3, 53: hoc quoque animal (sc. blatta) inter pudenda est, Plin. 29, 6, 39, § 140: proh cuncta pudendi! wholly shameful! Sil. 11, 90: membra, the parts of shame, the privy parts, Ser. Samm. 36, 681.—
  • • 2 Subst.: pŭdenda, ōrum, n. (sc. membra).
    • • a The private parts (post-class.), Aus. Per. Odyss. 6; id. Idyll. 6, 85; Aug. Civ. Dei, 14, 17; Sen. ad Marc. 22, 1; Vulg. Nah. 3, 5.—
      • b The breech, fundament, Min. Fel. Oct. 28 med.

pudeo, uī, itum, ēre, I) sich schämen, ita nunc pudeo, ita nunc paveo, Plaut.: simul me piget parum pudere te, zu wenig Ehrgefühl hast, Plaut.: induci ad pudendum, Cic.: non pudendo (dadurch, daß man sich schämt), sed non faciendo id, quod non decet, impudentiae nomen effugere debemus, Cic. – m. Genet., pudet exacti iam temporis, odit praeteritos foedis cum religionibus annos, Prud. c. Symm. 1, 512. – Partiz. subst., pudentes, Leute von Ehrgefühl, Caes. b. c. 2, 31, 4. – II) in Scham versetzen, mit Scham erfüllen, A) pers.: me autem quid pudeat, qui etc., Cic.: idne pudet te, quia etc., Plaut. – non te haec pudent? Ter.: semper metuet, quem saeva pudebunt, Lucan. – B) impers., deutsch persönl., ich schäme mich einer Sache od. vor jmd., wobei im Latein. die Pers., die sich schämt, im Acc. steht, quid, homo nihili, non pudet te? Plaut.: ecquid te pudet? Plaut. u. Ter.: ceteros pudeat, si etc., Cic.: cum puderet vivos tamquam puditurum esset exstinctos, Plin. 36, 108. – der Ggstnd. aber, dessen man sich schämt, od. die Pers. od. personif. Sache, vor der man sich schämt, α) im Genet., miseret te aliorum, tui te nec miseret nec pudet, Plaut.: homines, quos infamiae suae neque pudeat neque taedeat, Cic.: pudet me tui, ich schäme mich vor dir, Ter.: pudere iam sui, schon schäme man sich vor sich selbst, Curt.: so auch te municipiorum pudebat, Cic.: nonne te huius templi, non urbis pudet? Cic. – m. bl. Genet., pudet cicatricum et sceleris, Hor.: non pudet patriae, Curt.: pudet Philumenae, Ter.: pudet deorum hominumque, es ist eine Schande vor G. u. M., Liv. – m. dopp. Genet., patris mei meûm factûm pudet, ich schäme mich vor m. V. meiner Handlungen, Enn. fr. scen. 59. – β) im Infin. (s. Dräger Histor. Synt. Bd. 2. S. 343. 2. Aufl.), hoc me aetatis sycophantari pudet, Plaut.: puduit sine fratre reverti, Stat.: quem enim Romanorum pudet uxorem ducere in convivium? Nep.: post Carthaginem vinci neminem puduit, Flor.: uti pudeat pigeatque memorare huiusmodi quemquam, Aur. Vict.: pudet dicere, Ter., Cic. u. Sen. rhet.: quae non puduit ferre, tulisse pudet, Ov.: te id facere puduit, Ter. – γ) im Acc. u. Infin., Ecquid te pudet? Ba. Ten amatorem esse inventum inanem quasi cassam nucem? darüber, daß du usw., Plaut. Pseud. 371: pudebat Macedones tam praeclaram urbem a comissabundo rege deletam esse, Curt. 5, 7 (23), 10; u. so 8, 2 (9), 28 u. 8, 4 (16), 30. Vgl. unten puditum est. – δ) m. 2. Supin., pudet dictu (als Parenthese), Tac. Agr. 32.

➳ Depon.: non est, quod illum pudeatur, Petron. 47, 4. – Perf. puditum est ohne u. mit alqm u. m. Acc. od. Genet. der Sache (= er schämt sich), pudet quod prius non puditum umquam est, Plaut.: neque mei neque tu ted intus puditum est factis quae facis, Plaut.: Apollinem tam humilis victoriae puditum est, Apul.: puditum est mit Infin., enim non pigebit me commemorare quod illum non puditum est ostentare, Apul. flor. 9. p. 11, 9 Kr. (u. so Apul. apol. 25 in. Arnob. 5, 29): m. folg. Acc. u. Infin., nonne esset puditum (hätten sie sich nicht schämen müssen), si hanc causam agerent severe, non modo legatum, sed Trallianum omnino dici Maeandrium? Cic. Flacc. 52.

➳ Partic. pudendus, a, um, weswegen man sich schämen muß, schimpflich, schändlich, häßlich, A) adi.: fuga, Tragic. inc. fr.: vita, Ov.: vulnera, Verg.: parentes, Suet.: inopia, Tac.: praesidentium rapinae, Claud. Mam.: pars p., Schamteile, Ov.: membra, Ser. Samm.: m. Infin., ut pudendum sit esse etc., Cic.: m. 2. Sup., pudendum dictu, si, Quint.: quod pudendum dictu sit, Lampr. – B) subst., pudenda, ōrum, n., 1) im allg.: pudenda dictu spectantur, Quint. 1, 2, 8. – 2) insbes.: a) die Schamteile, -glieder, Sen. ad Marc. 22, 3. Lampr. Heliog. 5, 4 u. Spät. – b) der Hintere, p. corporis, Min. Fel. 28, 9.

pŭdĕō, (8) dŭī, dĭtum, ēre.

I intr., avoir honte : pudeo Pl. Cas. 877, jʼai honte ; ad pudendum induci Cic. Br. 188, être amené à un sentiment de honte, cf. pudendo Cic. de Or. 1, 120 || pudentes Cæs. C. 2, 31, 4, des gens dʼhonneur.

II causer de la honte, ¶ 1 tr. et pers. : non te hæc pudent ? Ter. Ad. 754, cela ne te fait pas honte ? cf. Luc. 8, 495 ; si te quicquam pudet Pl. Mil. 624, si qqch. te fait honte, cf. Ter. Ad. 84 ; cum id (eos) pudet Cic. Fato 37, quand cela leur fait honte, cf. Cic. de Or. 1, 40 ¶ 2 impers., [acc. de la pers. qui éprouve de la honte, gén. de lʼobjet qui cause de la honte] : aliquem pudet alicujus rei, m. à m. cela fait honte à qqn à cause de qqch., qqn a honte de qqch. ; eos infamiæ suæ non pudet Cic. Verr. 1, 1, 35, ils nʼont pas honte de leur infamie ; pudet me non tui, sed Chrysippi Cic. Div. 2, 35, jʼai honte non pour toi, mais pour Chrysippe || quod pudet dicere Cic. Fin. 2, 77, ce que lʼon a honte de dire ; non pudebat magistratus escendere Cic. Pomp. 55, les magistrats nʼavaient pas honte de monter || [avec prop. inf.] pudebat Macedones urbem deletam esse Curt. 5, 7, 10, les Macédoniens avaient honte de ce que la ville eût été détruite, cf. Pl. Ps. 371 || pudet dictu Tac. Agr. 32, on a honte de le dire || pf. déponent puditum est Pl. et Cic. au lieu de puduit Ter. , Tib. , Ov. , Sen. , Luc.  : pudet quem prius non puditumst umquam Pl. Cas. 878, jʼai honte, moi qui nʼai jamais eu honte auparavant ; nonne esset puditum aliquem dici...? Cic. Fl. 52, nʼauraient-ils pas rougi que qqn fût dit...? || pudendum est avec prop. inf. Cic. Phil. 5, 4, on doit avoir honte de voir que.

➳ noter les deux gén. patris mei meum factum pudet Enn. Scen. 59, jʼai honte de mes actes devant mon père.

pudeo , es, ere. n. 2.
羞。自愧。Non haec te pudent 汝不羞此等事乎。

Suggest a Translation
See an image

pudeō uī or puditum est, ere

• 4 PV-.—Intrans, to be ashamed, feel shame: non simultatem meam Revereri! non pudere!T.: inducitur ad pudendum.—Trans, to make ashamed, put to shame, humiliate: quem neque pudet Quicquam, T.: me quid pudeat, qui?why should I be ashamed?: et sero et nequicquam pudet (sc. te): fratris me Pudet, T.: homines infamiae suae: cuius eos non pudere demiror: Eheu cicatricum et sceleris pudet, H.: pudet deorum hominumque, before gods and men, L.: patris mei meūm factūm pudet, I am ashamed before my father of my deeds, Enn. ap. C.: pudet Dicere hac praesente verbum turpe, T.: nec pudet fateri nescire quod nesciam: Scripta pudet recitare, H.: pudebat Macedones urbem deletam esse, Cu.: nonne esset puditum, legatum dici Maeandrium?—With supin. abl.: pudet dictu, Ta.