ratus
ratus, reckoned, fixed by calculation
rătus, a, um, Part. and P. a., v. reor fin.
ratus, a, um, PAdi. (v. reor), I) berechnet, ausgerechnet, durch die Rechnung bestimmt, in den Verbindungen: pro rata parte, nach od. in bestimmtem Verhältnis, verhältnismäßig, Cic. u.a.: dass. bloß pro rata, Liv. u.a.: u. pro rata portione, Plin.: u. secundum ratam partem, Vitr. – II) übtr., festbestimmt, feststehend, fest, a) bestimmt = stehend, motus (stellarum) constantes et rati, Cic.: tam certi caeli motus, tam rati astrorum ordines, Cic.: quod ratum fuerit certo tempore, Cic.: si haec Turno rata vita maneret, Verg. – b) = festgestellt, entschieden, gültig, verbürgt, wahr, rechtskräftig (griech. κύριος) u. dgl. (Ggstz. irritus, vanus u. dgl.), id iussum ratum ac firmum futurum, Cic.: cuius tribunatus si ratus est, nihil est quod irritum ex actis Caesaris possit esse, Cic.: censorias subscriptiones omnes fixas et in perpetuum ratas putet esse, Cic.: u. so ut amicitia societasque in aeternum rata sint, Tac. – rata sint visa sua precatur, gültig = in Erfüllung gehend, Ov.: spes iubet esse ratas, läßt H. in Erf. gehen, Hor.: fac rata vota patris, Mart. – ratum habere od. ducere, für gültig halten, bekräftigen, genehmigen, Cic. u. Liv.: ratum facere, bekräftigen, Cic.: alqd mihi ratum est, ich genehmige es, Cic.: alqd ratum est apud alqm, Tac. – subst., cavere de rato, wegen Genehmigung, Paul. dig. 3, 4, 6. § 3. – spätlat. rato habere, rato fieri, Eccl. – c) v. Pers., entschieden, entschlossen, potitur ratus Romulus praedam, Enn. ann. 75. – ➳ Superl. ratissima beneficia, Cato oratt. 9. fr. 2. p. 42 Jordan.
rătus, (10) a, um, ¶ 1 part. de reor, ayant pensé, pensant, croyant, v. reor ¶ 2 [au sens pass.] a) compté, calculé : pro rata parte, selon une partie calculée = dans des rapports déterminés, en proportion, à proportion : Cic. Tusc. 1, 94 ; Rep. 2, 67 ; Cæs. C. 1, 17, 4 ; ou pro rata portione Plin. 11, 40, ou pro rata Liv. 45, 40, 5, ou secundum ratam partem Vitr. Arch. 3, 3 ; b) fixé, réglé, invariable, constant : tam ratos astrorum ordines videre Cic. Nat. 2, 97, voir le cours des astres si régulier ; c) ratifié, valable : leges ratæ Cic. Phil. 5, 8, lois ratifiées ; conclusiones ratæ Cic. Top. 56, conclusions péremptoires ; ratum habere judicium Cic. Part. 125, tenir un jugement pour valable ; comitia ne essent rata Cic. Rep. 2, 56, que les comices fussent déclarés nuls ; efficere ratas preces Ov. F. 1, 696, exaucer des prières ; ratum facere Cic. Div. 1, 85, ratifier [ce quʼon va faire] = être de bon présage || de rato Paul. Dig. 3, 4, 6, 3, par autorisation || [décad.] rato habere, ratifier ; rato fieri, être ratifié ; d) décidé, résolu [en parl. de qqn] : Enn. d. Fest. 274.
➳ superl. ratissimus Cat. d. Fest. 286 ; P. Fest. 287.
- 1. berekend, uitgerekend; ➤ pro -a (parte) naar verhouding;
- 2. vaststaand, bepaald, zeker [astrorum ordines; motūs stellarum]; ➤ si haec Turno -a vita maneret (Verg.);
- 3. bevestigd, geldend, wettig, rechtsgeldig [iussum; tribunatus; foedus; censoriae subscriptiones]; ➤ alqd -um habere, ducere of facere iets bekrachtigen, goedkeuren; alqd mihi -um est ik keur iets goed.
ratus , a, um. part. v. reor.
想。擬。决定。妥者。— id quod erat 想之不錯。 Pro rata vel pro rata parte 比例之分。配額。Ratae preces 蒙允之求。Rata vita 長生。Ratum habere vel facere 准。應承。Ratum mihi est 吾准。吾從。\*Ratum matrimonium 妥協之婚。
Suggest a Translation
See an image
想。擬。决定。妥者。— id quod erat 想之不錯。 Pro rata vel pro rata parte 比例之分。配額。Ratae preces 蒙允之求。Rata vita 長生。Ratum habere vel facere 准。應承。Ratum mihi est 吾准。吾從。\*Ratum matrimonium 妥協之婚。
Suggest a Translation
See an image
Murium majorum, qui vulgariter Rati dicuntur.Willelmus Andrensis in Chronico :
Cum... tam noctuas, quam Rattos sibi infestos animositate juvenili circumquaque fugaret, etc.
Mures et Rati valde sunt nobis infesti, et idcirco nunc affero catum.Vide Vossium lib. 1. de Vitiis sermonis cap. 28.
Tanta agilitate ascenderunt, ac si essent Ratones, vel spiritu aliquo vecti.
Tandem murum Ratonumque carnes exoticas, magno comparatas precio, rapida ventris voracitas in suam sallosam abyssum devorat et receptat.
Raptus. Vide Raptus.
cannabinæsub Henr. I. rég. Franc. ex Chartul. S. Sulpit. Bitur. fol. 32. v° :
Ad fossatum faciendum, propter ipsos Ratos salvandos, dedimus septem solidos.An legendum est
Rasos, Canalis, alveus ? Vide supra Rasa 1.
ratus
adj.
- P. of reor, reckoned, fixed by calculation; in the phrase, pro ratā parte, or pro ratā (sc. parte), in proportion, proportionally: militibus agros pollicetur, quaterna in singulos iugera, et pro ratā parte centurionibus, Cs.: perinde ut cuique data sunt pro ratā parte: dare pro ratā aliis, L.—Thought out, defined by calculation, prescribed, determined, fixed: rata et certa spatia definire: (astrorum) cursūs: quod certum fuerit esse futurum rato tempore.—Fixed, settled, established, firm, confirmed, approved, sure, certain, valid: quod modo erat ratum inritumst, T.: decretum: leges: auctoritas harum rerum: cuius tribunatus si ratus est, nihil est, quod inritum possit esse: testamenta (opp. rupta): Dixerat idque ratum Stygii per flumina Annuit, V.: rata sint sua visa precatur, may be fulfilled, O.: vox, made good, O.: (ebrietas) spes iubet esse ratas, i. e. leaps to the fulfilment of, H.: pax, S.: quid augur (habet), cur a dextrā corvus a sinistrā cornix faciat ratum?for making a favorable augury: parens nati rata verba Fecit, i. e. fulfilled, O.: consentiens vox ratum nomen imperiumque regi effecit, confirmed, L.: ut, quodcumque rettulisset, id ratum haberet: ista ipsa rata mihi erunt.