recolligere

recolligere [CL] 1 to gather up or together, (re)assemble: a (people, also mil.); b (animals, also fig.); c (things). a omnes ‥ gentes quae in variis erant provinciis ac linguis divisae ‥ ~endas audivit Bede Gen. 136; longe lateque dispersos et cunctos in una caelesti Jerusalem ~endos agnovit Id. Sam. 646C; recollectis ex fuga militibus W. Malm. GR IV 383; s1403 putans exercitum ejus denuo ire congregare ‥ sed antequam eos in ordine ~ere valuit, rex ‥ omnem eorum ordinem ‥ laceravit Plusc. X 20.  b 801 ~ite oviculas errantes cum gaudio Alcuin Ep. 223; Petre, pastor Christi, ~e ovem Christi Anselm (Or. 9) III 31; quibus Apollo commonitus equos adhuc paventes recollegit Natura Deorum 26; vermes, qui de ejus corpore per pavimentum transibant, cum scopa quadam ad se ~ebat et in locum unde exierant remittebat (Mochua 6) VSH II 186.  c plagis gesta difusa / [salutifera] / mistice †relegunt [l. recollegunt] / nova, vetera (Arbor eterna) Conc. HS I 623; sanguinem et cerebrum ‥ effusum ‥ in pelvim ~unt W. Fitzst. Thom. 150. 2 to gather, receive. ut famulos suos, multis jam periculis jactatos ‥ sinu clementie ~at W. Malm. GP V 194; 1202 ~imus vos in amorem ‥ et servicium nostrum Pat I 20a; in hospitibus ~endis et in aliis operibus misericordie Reg. Malm. I 265; 1287 ne clerici ‥ consanguineas ‥ in domibus suis alimentorum gratia presumant ~ere (Stat. Exon.) Conc. Syn. 1015; 1294 ita ‥ quod ‥ abbas et conventus ~ant ‥ fratres ‥ ad amicabiles affectus Mon. Francisc. II 60; 1305 si ‥ erga nos ‥ se pacifice habere voluerit ‥ ipsum in graciam ~ere ‥ erimus prompciores Reg. Cant. II 673; 1318 nuncios nostros ‥ paterna affeccione recommendatos habentes et experta benivolencia ~entes ‥ circa ‥ negocii consummacionem ‥ invigilare dignemini FormOx 37. 3 to gather, harvest. qualiter mel ~ant [apes] Bart. Angl. XII 4. 4 to gather, collect (money). 1282 de pecunia decime recollecta EHR XXXII 52; c1327 sexaginta libras, quas tedio fecimus magno ~i J. Mason Ep. 29 p. 210. 5 to gather together (facts), summarize. ~endo igitur dicimus verbum habere duas construcciones racione specificacionis compositorum Ps.-Gros. Gram. 64; breviter ‥ ~ens dico ‥ Ad. Marsh Ep. 216; ut itaque breviter ~amus predicta, credo quod sentencia fuerit B. Augustini, cui concordant supra dicte opiniones R. Marston QD 425; palam est ‥ qui deberent esse librorum precipui dilectores R. Bury Phil. 14. 186; particulares regulas ‥ intendo pro posse meo ex diversis libris predictorum astrologorum summarie ~ere Ashenden AM 2rb; 1467 ex parte predictorum prioris et capituli, sentientium se ex premissis gravaminibus omnibus et singulis et que ex eis et eorum quolibet recoligi [sic] poterunt in hac parte indebite pregravari, ab eisdem gravaminibus omnibus et singulis ac que ex eis et eorum quolibet ~i poterunt ad ‥ sedem apostolicam et dominum nostrum papam directe et ven[erabilem] curiam Eboracensem supradictam pro tuitione in scriptis extitit et est ut asseritur legitime appellatum DCDurh. Reg. IV f. 193v. 6 (refl.) to withdraw together or into a group (also w. in & acc.); b (in spiritual context). 1287 [clerici] in solo ecclesie edificia sibi necessaria studeant edificare ‥ in quibus absque ulla vagatione honeste se ~ant (Stat. Exon.) Conc. Syn. 1025; 1425 in domum predictam se ~entes ‥ prelocutorem ‥ elegerunt Reg. Cant. 103; 1451 ut studio oracionis major pateret occasio ‥ singulis diebus a ‥ completorio fratres omnes ‥ usque ad primum signum ‥ diei sequentis se ~ant et includant Mon. Francisc. II 88.  b ~e teipsum cum consociis tuis in castra regis superni Alcuin Dogm. 120C; primus ‥ gradus contemplationis est ut anima in seipsam conversa tota se ~at in seipsam. secundus est ut seipsam consideret qualiter fuerit ipsa sic in se recollecta sive reducta Spec. Eccl. 128. 7 to recover, take again; b (strength or faculties, also refl.). quidquid ‥ ab ipsa ecclesia alienatum est ~at Chr. Rams. 219; ensis manu excidit, ad quem ~endum cum se inclinasset, omnium incursu oppressus ‥ W. Malm. GR III 251; sicut infans qui etiam lac educere non curat ab ubere, papillam tamen uberis lambit et intus labre ~it ad delectationis augmentum J. Godard Ep. 223.  b ~at vires suas anima mea, et toto intellectu iterum intendat in te domine Anselm (Prosl. 18) I 114; in medio triclinio uno pede lapsus, altero se recollegit W. Malm. GR II 139; ut ibi recollectis viribus hostes ‥ aggrederetur Ib. II 180; ille recollecto spiritu torvisque luminibus ‥ hanc orationem habuit Ib. II 201; oblivionis vitio hesit sed ab astante monacho ammonitus memoriam recollegit Id. GP IV 177; Cynthia per mensem rediviva recolligit ignes Garl. Epith. I 249. 8 to recall, remember; b (w. secum). injuriam quam Rome intulisti ~ens indignor G. Mon. IX 15; forma a sensibus apprehensa in phantasia ‥ ~itur Bart. Angl. V 3.  b ~at secum quod annus octingentesimus quartus decimus ‥ effluebat, quando Karolus Aquisgrani sepultus est Diceto YH 157; scripture testimonia secum ~ens Gir. Æthelb. 3. 9 (leg.) to accept, agree to: a (summons); b (adjournment). a comes non vult aliquam ~ere summonicionem de terris et tenementis in comitatu Cestrie que facta sit alibi extra comitatum Cestrie BNB III 146.  b 1241 W. consensit quod placitum illud placitaretur in curia G. propter libertatem domini sui salvandam et diem recollegit de veniendo in curia domini sui, et vicecomes fecit venire illos quatuor milites ad curiam ‥ ad diem quem ‥ W. recollegit in comitatu CurR XVI 1813; 1261 ad ~endum ‥ predictos diem et locum RL II 171; 1263 si dictus L. diem illum recollegerit Cl 294; 1268 petiverunt ex parte vestra nuncii quod ‥ Rogero ‥ mandemus ut ‥ vobiscum aliquem diem ~at ad inde faciendum et recipiendum prout in forma pacis antedicte continetur Cl 496.