Logeion | regina

regina gravi iamdudum saucia cura
the queen, now for a long time wounded by a deep love

rēgīna, ae, f.: a queen, 1.9; princess, 1.273. (rēx)

rēgīna, ae, f. [rex; cf. the Sanscr. rāgni, the same], a queen.

I Lit.
- A In gen., Plaut. Stich. 1, 2, 76 (133), id. Trin. 1, 2, 170 (208) al. —
- B In partic., of Cleopatra, Cic. Att. 14, 8, 1; 14, 20, 1; 15, 15, 2; Hor. C. 1, 37, 7 al.; Suet. Aug. 69.— Of Dido, Verg. A. 1, 303; 454; 697; 717.—Of the wife of Latinus, Verg. A. 12, 659. — Sarcastically: regina Bithynica, of Caesar, as paramour of King Nicomedes, Bibul. Suet. Caes. 49: sacrorum, the wife of the rex sacrificulus, Macr. S. 1, 15 fin.; Paul. ex Fest. p. 113 Müll.; cf. Serv. ad Verg. A. 4, 137. —
II Transf.
- A A goddess: Juno, Plaut. Cist. 2, 1, 37 (239); Cic. Verr. 2, 5, 72, § 184; Liv. 5, 21; Verg. A. 1, 9; 1, 46: o Venus, regina Gnidi Paphique, Hor. C. 1, 30, 1; cf. id. ib. 3, 26, 11: siderum regina bicornis, Luna, id. C. S. 35: Calliope, id. C. 3, 4, 2: regina nemorum, i. e. Diana, Sen. Hippol. 406.—
- B A daughter of a king, a princess (cf. rex and regulus); so of Ariadne, Verg. A. 6, 28.— Of Medea, Ov. H. 12, 1.— Of the daughters of Darius, Curt. 3, 11, 25; 3, 12, 12; cf. also in apposition: regina sacerdos (of Rhea Silvia), Verg. A. 1, 273: virgines reginae, Curt. 3, 12, 21. —
- C A noble woman, a lady: sed istae reginae domi Suae fuere ambae (opp. ancillae), Plaut. Truc. 2, 6, 50 (531): quia solae utuntur his reginae, Ter. Eun. 168; Mart. 10, 64, 1.—
- D In gen., she that is first, a leader, directress, mistress (mostly poet.): silvestris regina chori, i. e. the leader, Stat. Th. 4, 379: Alpini veluti regina cu pressus Verticis, id. ib. 6, 854: Appia regina viarum, id. S. 2, 2, 12.—
III Trop., a queen, mistress, etc.: oratio omnium rerum regina, Pac. ap. Non. 113, 32; id. ap. Cic. de Or. 2, 44, 187; and ap. Quint. 1, 12, 18: (justitia) omnium est domina et regina virtutum, Cic. Off. 3, 6, 28: regina Pecunia, Hor. Ep. 1, 6, 37: volucrum, Mart. 5, 55, 1.

rēgīna, ae, f. (rēx), die Königin, als Herrscherin u. als Gemahlin des Königs, I) eig. u. übtr.: A) eig.: 1) im allg., Plaut., Sall. fr. u.a.: r. Berenice, Quint.: r. Bithynica, sarkast. v. Cäsar als Buhler des Königs Nikomedes von Bithynien, Suet. – als Gemahlin des Königs, zB. Val. Max. 4, 6. ext. 2. Iustin. 2, 10, 7. – 2) vorzugsw.: a) v. der Kleopatra, Cic. ad Att. 14, 8, 1. Hor. carm. 1, 37, 7. Aug. bei Suet. Aug. 69, 2. – b) v. der Dido, Verg. Aen. 1, 303 u.a. – c) v. der regierenden Kaiserin, Plin. 29, 20. Cod. Iust. 5, 16, 26. – d) die Gattin des rex sacrificulus, Paul. ex Fest. 113, 18. Serv. Verg. Aen. 4, 137: vollst. regina sacrorum, Macr. sat. 1, 15, 19. – B) übtr.: a) v. Göttinnen: r. Iuno, Cic. u.a.: o Venus, r. Cnidi Paphique, Hor.: siderum r. bicornis, Luna, Hor. – b) Königstochter, Prinzessin, zB. v. der Ariadne, Verg. Aen. 6, 28: v. der Medea, Ov. her. 12, 1: Plur. reginae, von den weibl. Angehörigen des Darius, Curt. 3, 11 (29), 25 u. 3, 12 (30), 12: virgines reginae, königliche Prinzessinnen, Curt. 3, 12 (32), 21. – c) von vornehmen Frauen, Herrin, Gebieterin, Plaut. truc. 531. Ter. eun. 168. – d) im allg., wie Königin = Erste, Anführerin, chori, Stat.: Appia longarum r. viarum, Stat. – II) bildl., Königin, Beherrscherin, omnium r. rerum oratio, Pacuv. tr. fr.: haec una virtus (sc. iustitia) omnium est domina et r. virtutum, Cic.: r. pecunia, Hor.

regina [CL] 1 queen (as consort of a king or in her own right); b (w. consors in apposition) queen consort. c (w. mater in apposition) queen mother. d (in place-name, in quot. w. ref. to Queen’s Hithe, London). e (w. ref. to daughter of Roman emperor). f (w. ref., perh. erron., to mistress of king). g (in phr. lana ~e) wool of the highest quality (lana 2e. ut regina gestat rubicunda crepundia collo Aldh. VirgV 611; eadem ‥ nocte ‥ pepererat ~a filiam regi Bede HE II 9 p. 99; habet rex sacam et socam excepta terra aecclesiae Sanctae Trinitatis, et S. Augustini, et Eddevae ~ae DB I 2ra; a1089 Lanfrancus ‥ gloriosae Scotorum rigine [sic] M. salutem et benedictionem Lanfr. Ep. 61 (50); s918 hec [sc. Edelfled] ‥ domina tante potentie fertur fuisse ut a quibusdam non solum domina vel ~a, sed etiam rex vocaretur H. Hunt. HA V 17; Dedalum ‥ legimus Pasiphe ~e vaccam fecisse in qua inclusa a tauro violata est Bern. Comm. Aen. 37; s1195 rogavimus eundem, ut ~am suam, quam a se consilio iniquo amoverat, affectu maritali tractaret M. Par. Maj. II 412; [potens rex] ostendit ei [sc. domine] suam potenciam, narravit ei de suo regno, optulit ut eam faceret ~am [ME: cwen] omnium que possedit AncrR 153; 1559 concilium decrevit serenissimam dominam nostram ~am ‥ deprecandam, ne ‥ Conc. Scot. II 166. b 1280 W. de K., attornatus ~e consortis SelPlJews 107. c s1328 dicitur ‥ quod albe carte fuerunt, et totum per ordinationem ~e matris Ad. Mur. Chr. 57; s1328 fuerunt ibi hastiludia solempnia, quibus interfuit ~a mater Ad. Mur. Chr. 57; s1344 fuerunt ‥ ibidem domina regina Philippa, ‥ domina ~a mater, domina Isabella, ‥ Ib. app. 231. d 1220 temporibus H. regis avi nostri, R. avunculi nostri, et regine Alienor’ quamdiu Hutha ~e fuit in manu ejus in parte dotis sue Cl 425b; 1221 de Heth’ ~e: ‥ Ricardo de Ripar’. cui Ripam ~e in Lond’ ‥ commisimus custodiendam Cl 478a. e praefatas ‥ regina [sc. Constantina] monebat, / virgineum ‥ ut servent ‥ aevum Aldh. VirgV 2116. f s1236 obiit domina Johanna domina Wallie, uxor Lewelini, filia regis Johannis et ~e Clemencie Ann. Tewk. 101. g habet Humfridus camerarius unum villanum in custodia causa codunandi lanam ~ae DB I 30va; 1238 faciendo inde debitum servicium, sc. colligere lanam ~e per loca debita ‥ vel solvere per annum ad ‥ scaccarium xx s. KR Mem 17 m. 3d.. 2 woman who has rank or pre-eminence: a (applied to BVM as queen of heaven). b (~a autumnalis) autumn or harvest queen. a Maria, virgo perpetua, ‥ supernorum ~a [gl.: domina] civium Aldh. VirgP 40; videbat ‥ ~am celi ‥ stantem ante se V. Chris. Marky. 26; ad interventum ~e celorum Ad. Marsh Ep. 199 p. 358; nec est dubium ‥ quin ~a mundi sit devota subditis suis Peckham Kilw. 123; ~a regni glorie Haudlo 174; filius nominatur rex Judeorum, sed mater, que ~a celorum est, nunquam regina dicitur Judeorum Fortescue NLN II 6. b 1476 solut’ Roberto Wygsell ij d. quos dedit cuidam ~e autumpnali apud Eastry ex assignacione domini prioris DCCant. DE/53. 3 (transf.) name of a chess-piece. ejus [sc. regis] atque dextrum latus regina possideat (Vers. Wint.) Hist. Chess 514; cum vero [pedes] expleto cursu ultimam tenet lineam, ~e dignitatem adipiscitur Neckam NR II 184; ~a sive domina, que dicitur fertze, capit et vadit oblique J. Waleys Schak. 464 (cf. Arch. XXIV 220); quintus ‥ est ~a, cujus progressus est de albo in nigrum, et ponitur juxta regem G. Roman. 552 (cf. ib. 676: de nigro in nigrum vel de albo in album); rex sedet in medio, cum quo regina locatur (Vers. Corpus) Hist. Chess 519; rex, rocus, alphinus, miles, regina, pedinus (Vers.) CathA. 4 (used w. ref. to f. creature, thing, or abstr., that is considered foremost or dominant in its class or situation). ut sit virginitas ~a, [gl.: regis conjunx], castitas domina, jugalitas ancilla Aldh. VirgP 19 p. 248; hanc ‥ civitatem [sc. Bizantium] ‥ tui nominis vocabulo nominabis, ita ut ~am [gl.: dominam] illam facias Ib. 25 p. 259; integritas ‥ virtutum regina vocatur Id. VirgV 185; mors ‥ omnium ~a est formidinum V. Greg. p. 109; ad ipsam tocius regionis ~am metropolim ‥ Lundonias devenit G. Steph. 2; hec scripturarum regina vocatur, eandem / divinam dicunt J. Sal. Enth. Phil. 443; de aquila que velut ~a [Trevisa:as queene of foules] inter volucres optinet principatum Bart. Angl. XII 2; Anglia ‥ insularum ~a merito ‥ nuncupatur Oxnead Chr. Min. 412. 5 (bot.): a (~a) angelica (Angelica), or perh. white dead-nettle, archangel (Lamium album). b (~a or ~a prati) ? meadowsweet, meadsweet (Filipendula ulmaria) or ? balm (Melissa officinalis). a senecion, angelica, que est ~a, coriandrus ‥ herbe note sunt Neckam NR II 166. b 12‥ ~a, i. reine,i.medwurt WW; odorem bonum faciunt ‥ ~a prati et pulegium montanum Gad. 86v. 1; colligantur in estate flores albe spine et flores ~e prati Ib. 117. 1; ~a prati, A. moderwort SB 36; ~a prati, medewort Alph. 156; ~a prati, A. medesewte WW; mayden grisse [v. l. maydyngresse], ~a prati CathA.

1 rēgīna, (9) æ, f. , ¶ 1 reine : [en parl. de Cléopâtre] Cic. Att. 14, 8, 1 ; Hor. O. 1, 37, 1, etc. ; Suet. Aug. 69 ; [de Didon] Virg. En. 1, 303, etc. || [fig.] regina Pecunia Hor. Ep. 1, 6, 37, le roi argent, lʼargent roi, cf. Cic. de Or. 2, 187 ; Off. 3, 28 ¶ 2 en parl. des déesses : [de Junon] Cic. Verr. 2, 2, 184 ; Virg. En. 1, 9, etc. ; [de Vénus] Hor. O. 1, 30, 1 ; etc. ; [de Calliope] Hor. O. 3, 4, 2, fille de roi, princesse : Virg. En. 6, 28 ; Ov. H. 12, 1 ; virgines reginæ Curt. 3, 12, 21, les princesses royales ¶ 4 grande dame : Pl. Truc. 519 ; Ter. Eun. 168.

rēgīna, ae f (rex)

1. koningin, als heerseres en als echtgenote v.d. koning [Dido]; ook v. godinnen [Iuno; Venus]; ➤ siderum ~ bicornis = Luna;
2. (poët.; postklass.) koningsdochter, prinses [Colchorum = Medea; sacerdos priesteres v. koninklijke afkomst];
3. (kom.) (v. voorname vrouwen) heerseres, meesteres;
4. (metaf.) koningin, heerseres; ➤ ~ pecunia; haec una virtus (iustitia) omnium est domina et ~ virtutum (Cic.).

regina , ae. f.
國后。尊婦。富婦。— Virtutum justitia 義德爲萬徳之后。— pecunia 大能名卽銀錢也。

Suggest a Translation
See an image

, Regis filia : nam is olim titulus attributus Regum filiabus. Scribit enim Suidas ex Aristotele, apud Cyprios, Regum filios ἄνακτας appellatos, ut filias ἀνάσσας. Servius ad hæc Virgilii ex 1. Æneid. ... donec Regina SacerdosMarte gravis, etc. Regina, Regis filia, abusive ait more Poetico : ut alibi ... Magnum Reginæ miseratus amorem. Id est Regis filiæ Pasiphae. Nec Poetis, quod ille vult, duntaxat id licuit : quod saltem posterioribus seculis obtinuisse constat, præsertim sub prioribus Constantinopolitanis Augustis, quod præ cæteris testatur Claudianus Panegyrico 2. in Stilichonem : Nam domus hæc utroque petit diademata sexu,Reginasque parit, Reginarumque maritos. Marius Mercator tom. 2. pag. 85. Baluz. pag. 76. in Sermon. IV. Nestorii. : Pius est Imperator, Reginæ Deum amant. Gennadius ait Faustinum scripsisse ad personam Flaccillæ Reginæ adversus Arianos, ut Atticum Constantinopolitanum Episcopum ad Reginas Arcadii Imperatoris filias librum de Fide et Virginitate. Eadem de Attico habet Marcellinus Comes. Fuit perinde Flaccilla Arcadii filia. Is etiam in Francia nostra usus maxime invaluit, ut Regum filiæ Reginæ appellarentur. Nam apud Gregorium Turonensem lib. 5. cap. 49. Rigunthis filia Chilperici Regis hoc titulo donatur : et Chrodieldis Sanctimonialis, Chariberti Regis filia, apud eumdem Scriptorem lib. 10. cap. 15. Reginam se filiam Regis et consobrinam alterius Regis indigitat. Neque alia fortean de causa coronas Caroli M. filiabus attribuit Anonymus in Poemate de eodem Carolo, ubi de Rotrude : Namque corona caput pretiosis aurea gemmisImplicat, etc. de Berta : ..... Caput aurato diademate cingitur almum. de Gisala : ..... Crines radianti luce coruscant. denique de Rhodaid : Inseritur capiti nitido gemmata corona. Inferioribus quoque paulo temporibus, atque adeo sub tertia Regum stirpe, natas Regum, Reginas passim nuncupatas observare licet. Odo II. Comes Campaniæ filius Bertæ Reginæ dicitur in veteri Notitia apud Joan. Mabillonium tom. 5. Vitar. SS. Ord. S. Benedicti pag. 764. filiæ scilicet Conradi I. Regis Burgundiæ. Rosalam alio nomine Susannam dictam, Berengarii III. Regis Italiæ filiam, Arnulphi II. Flandriæ Comitis uxorem, Susannam Reginam matrem suam vocat Balduinus IV. Flandriæ perinde Comes, in Charta ann. 998. quæ descripta legitur in Historia Guinensi pag. 49. In alia Hugonis Noviomensis Episcopi ann. 1039. apud Buzelinum lib. 2. Gallo Flandriæ cap. 26. Adela Roberti Regis Franciæ filia, et Balduini Pii Comitis Flandriæ uxor, Regalis Comitissa nuncupatur. Raimundus VI. Comes Tolosæ, dominæ Reginæ Constantiæ, quæ ejusdem Roberti filia fuit, filius dicitur ; ut Raimundus VII. ejusdem Raimundi VI. filius, dominæ Reginæ Joannæ, quæ filia fuit Henrici II. Regis Angliæ, filius, apud Catellum in Comitibus Tolosanis pag. 225. et Cruceum, in Episcopis Cadurcensibus num. 77. Constantia Philippi I. Regis Franciæ filia, Boëmundi Principis Antiocheni uxor, Reginæ cognomine donatur in Chronico MS. Romualdi Salernitani Archiepiscopi ann. 1120. et alibi. Sic Tharasia Alphonsi VI. Castellæ Regis filia, Henrici Comitis Portugalliæ uxor, Nobilissima Regina appellatur in Vita S. Theotonii cap. 2. quia Regis filia dicebatur, ut ait Rodericus Toletanus lib. 7. de Rebus Hispan. cap. 5. Et in Charta ejusdem Tharasiæ apud Brandaonem lib. 9. Monarch. Lusit. cap. 2. Sic Tharasia alia Alphonsi I. Regis Portugalliæ filia, quæ et Mathildis appellabatur, Philippi Elsatii Flandriæ Comitis uxor, Regina Mathildis Comitissa Flandriæ passim inscribitur in ejusdem Diplomatibus, in Tabulario S. Bertini, in Regesto Philippi Augusti fol. 1. et 102. apud Malbrancum lib. 11. de Morinis cap. 21. Buzelinum lib. 1. cap. 41. Miræum, Locrium, et alios. Lambertus Ardensis pag. 258 : Flandriæ Comitis Philippi uxor et Comitissa Theresia apud suos Portugallos, apud nos Mathildis, cognomentoque Regina. Ægidius Aureævallis Monachus cap. 57. de eadem : Regina enim a quibusdam dicebatur, quia filia Regis erat, et pro fratre suo minus firmo regnum patris tenuerat in Hispaniis. Willelm. Brito lib. 10. Philipp. : Interea Comitissa senex, quæ PortigalensisRegis Filia, ob hoc solum Regina vocata est. Rigordus : Filia Regis Portigalensis, unde et Regina Comitissa appellabatur. Sed et Duardus Nonius lib. de Vera Regum Portugalliæ genealogia statim initio, hunc morem in Lusitania durasse usque ad Alfonsum II. observat. Quod præterea colligitur ex veteribus Chartis, editis a laudato Brandaone tom. 3. pag. 195. v. 196. v. tom. 4. pag. 260. 262. 270. et ex Bernaldo Archidiacono in Vita B. Geraldi Archiep. Braccan. num. 9. Si hæc non sint satis, adde Chartam ann. 1339. tom. 2. Hist. Dalphin. pag. 375. ubi Matildis Guidonis III. Comitis de Albone Regina dicitur, quod filia esset Regis Angliæ. Ex quibus patet, quod et alibi videre est, uxores maritis suis ortu nobiliores, parentum suorum titulos retinuisse, non assumsisse maritorum. Inquisit. ann. 1245. inter Probat. tom. 3. Hist. Occit. col. 448 : Regina Constantia vocatur, non quod esset Regina, sed erat filia Regis Franciæ.

, Regis uxor. Conventus apud Andelaum ann. 587 : Et genitricem Domni Childeberti Domnam Brunichildem Reginam, vel filiam ejus Chlodosvendam germanam Domini Childeberti Regis, quamdiu intra regionem Francorum fuerit, vel ejus Reginam Faileubam, etc. Cœlestinus III. PP. in Epistola ad Archiep. Senon. apud Matthæum Paris ad ann. 1195 : Nos itaque, qui plus Reges Francorum specialiter in visceribus nostræ caritatis diligimus, per dilectum filium nostrum C. subdiaconum Apostolicæ sedis Legatum ad hoc specialiter missum, rogavimus eumdem (Philippum Aug.) ut Reginam suam quam a se consilio iniquo amovebat, affectu maritali tractaret. Ita etiam loquitur Cnutus, Rex Angliæ, in Diplomate, descripto a Willel. Petit in libro Anglico de Communitatibus Angliæ ad Parlamentum evocandis, edito ann. 1680. pag. 151 : Sitque nobis remedio hoc, mihi quippe atque Reginæ meæ Eigisæ, ac filiis nostris, omnibusque, qui pridem ei hoc contulerunt. Infra : Dedi quoque Reginæ meæ assensu, etc. Adde Eddium in Vita S. Wilfridi Episc. Eborac. cap. 2. 23. 33. 34. apud Mabillon. in Actis SS. Bened. sæc. 4. part. 1. Vita S. Luani tom. 1. Aug. pag. 350. col. 2 : Regina enim regis mortua est dolore partus. Reginæ nomen non admittebant Saxones Occidentales, sed Regis conjugem appellabant. Id unde ortum, pluribus exsequitur Asserus de Ælfredi rebus gestis pag. 3. et ex eo Matth. Westmonastriensis ann. 854. , Uxor regis seu præfecti artis cujuslibet. Necrol. S. Saturn. Carnot. ann. 500 : xj. Cal. Nov. obiit Agnes Regina pellipariorum... xij. Cal. Dec. obiit Godefridus maritus Agnetis Reginæ. Vide supra Magistra 2. et infra in Rex. Ut pueri in ludis suis regem, ita et puellæ Reginam habuere. Lit. remiss. ann. 1375. in Reg. 107. Chartoph. reg. ch. 19 : Comme le Mardi de Pasqueres, ainsi que on faisoit les Roynes par les rues de laditte ville (Abbeville) en pluseurs lieux en la maniere acoustumée,... ladite Jehanne par jeu prins la barrette de Jehan Petit, afin que il donnast aucune chose à laditte Royne, etc.

, Imperatrix. Charta Ludovici Pii Imper. ann. 24. imperii, apud Mabillon. in Actis SS. Benedict. sæc. 4. part. 1. pag. 223 : Sicut olim a bonæ memoriæ Ermengarde Regina prædicto monasterio (Anianensi) traditum est. Hæc Ermengardis, quæ, ut notum est, erat uxor ipsius Ludovici Pii Imp. Regina quoque vocatur ab Eginhardo lib. 2. Translationis SS. Mart. Marcellini et Petri : quod etiam refert Mabillonius tomo citato pag. 416. Vide infra Rex.

rēgīna ae, f

rex, a queen: fuga reginae, of Cleopatra: deūm, V.—As an epithet of honor, a queen, goddess, princess, noble-woman: Iuno: Siderum regina bicornis, Luna, H.: reginae Amor, i. e. of Ariadne, V.: regina sacerdos, i. e. Rhea Silvia, V.: virgines reginae, daughters of the(late) king, Cu.—A noble woman, lady: Quia solae utuntur his reginae, T.—Fig., a queen, mistress: omnium regina rerum oratio, Pac. ap. C.: Pecunia, H.

regina

Saved

Recent