reprobare

reprobare [CL] 1 to reject (thing) as unsuitable or below standard; b (person, for position or office, also w. a(b) & abl.); c (dist. from amare). d (of God) to reject or cast off (person from Himself), to exclude from the company or rewards of the blessed. e (phil.) to reject (idea or proposition). insulam ‥ quam multi inhabitare temtantes [gl.: probantes] propter incognita heremi monstra et diversarum formarum terrores ~averant Felix Guthl. 25; a1078 nec apud Deum ~atur officium alicujus propter culpam quam ipse agnoscit Anselm (Ep. 65) III 183; angulatus factus est / lapis reprobatus P. Blois Carm. 22.1; terra ‥ arida que cum sit sterilis ab hominibus ~atur M. Scot Phys. 1; Caym ‥ dolens sua munera ‥ fuisse ~ata M. Par. Maj. I 3 (= Flor. Hist. I 3).  b eos qui se ~averunt Bede Ep. Cath. 50B (v. 1d infra); Oswio, cui duo erant filii, minor legitime susceptus, ~ato notho, successit W. Malm. GR I 51; non minus obstupuit ‥ quam David, ~atis a Samuhele primogenitis fratribus, in provectione ad regnum Ord. Vit. IV 11 p. 250; hic Sergius diaconus per papam Formosum ~atus a papatu, tandem auxilio Francorum ‥ factus est papa Eul. Hist. I 248; et videbunt reprobi quem reprobaverunt (Vers.) Ad. Usk 114.  c penitus inutilis est memoria ‥ cujuslibet rei, nisi prout ratio exigit res ipsa ametur aut ~etur Anselm (Mon. 49) I 64.  d ut ‥ ipsi ~entur ab eo ‥ nolente illo ‥ eos qui se reprobaverunt in aedificationem accipere domus suae ‥ in caelis Bede Ep. Cath. 50B; qui post fallacem Sathanam ratione capacem / Adam plasmasti, sed eum culpa reprobasti R. Cant. Poems 287. 4; palam siquidem causis elucentibus, quare hunc traxeris et illum non traxeris, cur hos predestinaveris, illos autem ~averis J. Ford Serm. 96. 10; plebs Judaica a Deo suis meritis ~ata Eul. Hist. I 71; rex Hardecnutus, a Deo ~atus ‥ secundum sua demerita miserabiliter expiravit Ciren. II 195.  e excludenda videbitur hujusmodi interrogatio cum Aristotile opinanti tempus nullum primum fuisse, cum Platone autem hoc ~anti non Balsh. AD rec. 2 165; quem modum loquendi non admittunt grammatici, negant philosophi, et ~ant theologi (Kyn.) Ziz. 61. 2 to find fault with (person), to censure, criticize, reproach, reprove; b (action or behaviour). c to point out the error or inaccuracy in (idea or proposition), to show to be erroneous, confute. quem [sc. diem Paschae] ‥ non semper in luna xiiij ‥ ut quidam rebantur [v. l. reprobantur], sed in die ‥ Dominica ‥ celebrabant Bede HE III 4 p. 135; ~o, i. vituperare Osb. Glouc. Deriv. 449; 1188 ‘ecce nationem filiorum tuorum reprobabo’ [cf. Psalm. lxxii 15]. quid enim nisi sanctos ~at qui causam eorum ex casibus pensat?  Ep. Cant. 273 p. 257; unde auctor ~at eos, dicens, ‘carnificum nati’ (J. Bridl.) Pol. Poems I 208; 1405 si aliquis ~et communem clericum ‥ faciendo officium suum Doc. Bev. 16.  b c1094 nec minus Deo displicere indecentem cogitationem quam hominibus ~andam actionem Anselm (Ep. 185) IV 70; aut approbando tale sacrificium aut ~ando Ib. (Azym. 6) II 230; vitiorum deformitas in libris maxime ~atur R. Bury Phil. 15. 195; risum quidam ~ant, quidam laudant Rolle IA 170; ~at auctor modum faciendi pape, et quod nimis erravit in factis suis (J. Bridl.) Pol. Poems I 165.  c quod si ponatur, ~abitur et oppositum ejus probabitur Bradw. CD 5A. 3 to declare (person) to have transgressed or be in error, to condemn. b (~are ad or in mortem) to condemn to death. c to declare to be or condemn as (w. adj.). d to declare (activity, attitude, or idea) to be erroneous or unsuitable, to condemn (also w. ref. to condemnation of heresy), (also p. ppl. as adj.) condemned, forbidden. cum ‥ videam ‥ infantes ad baptismi gratiam eligi et ab illa ~ari Anselm (Orig. Pecc. 24) II 167; illic Stigandum pridem ~atum anathemate deposuerunt Ord. Vit. IV 6 p. 199; hostes / legis lex reprobat Garl. Tri. Eccl. 130.  b quibusdam ‥ ad mortem precitis et ~atis Chr. Evesham 30; excepto ‥ domino le Scrope, quem conspirantem ‥ prodicio ~avit in mortem G. Hen. V 18.  c cum propheta ‘plus culpatur’, sc. a Deo et hominibus, ‘qui falsidicus reprobatur’ in suis dictis (J. Bridl.) Pol. Poems I 181.  d c1095 ut in ecclesia mihi ‥ commissa tanta et tam ~anda inordinatio oriatur Anselm (Ep. 182) IV 67; nulla versatur in culpa qui urgente stimulo necessitatis non ~ati studii exercitio vitam cogitur exhibere J. Sal. Pol. 397C; nocentiora prestigia artesque magicas et varias species mathematice ~ate Ib. 406D; ibi fastus ejus fuit ~atus, quando illum angelum pulcherrimum ad penas inferni eternaliter propter suam superbiam detrudit (J. Bridl.) Pol. Poems I 174; 1377 quorum liber per ‥ papam ‥ ~atus extitit et damnatus (Bulla Papae) Wals. HA I 346; c1412 aliquam conclusionem [sc. Johannis Wyclyf] earum que ‥ ~ate fuerant solempniter et dampnate StatOx 222. 4 (leg.) to declare or prove to be or to reject as invalid or not binding, to reprobate. [cadit assisa] propter feloniam objectam et ~atam Fleta 334; 1309 non recolunt quod consuetudo illa fuerat unquam approbata vel ~ata per dominum regem vel ejus consilium PQW 831b; est ‥ materia istius constitucionis appellacio fratris M. de C., quam ~are et dampnare molitur Ockham Pol. I 292; Philippi ‥ qui cepit habere regnum Francie per ‥ idem jus quod modo ~ant (J. Bridl.) Pol. Poems I 208; est dedecus artificem ~are decreta patris, i. leges patrum Ib.; a1380 ea omnia ‥ [metu] concessa ‥ simpliciter revocamus, quassamus, ~amus StatOx 180; 1415 ad probandum, approbandum et insinuandum, vel in eventu ~andum testamentum nobilis viri ‥ M. de la P. Reg. Cant. II 57; 1428 potestatem ‥ producta et exhibita ex adverso ~andi et impugnandi (Lit. Abb.) Amund. I 387. 5 (in gl.). interpola, ~ata GlC I 241; interpolata, ~ata Ib. I 340.