retinaculum
retinaculum , ī, n. : that which holds back; a halter, rein; cable, rope, 4.580. (retineō)
rĕtĭnācŭlum (sync. retinaclum, Prud. ap. Symm. 2, 147), i, n. [retineo, I.], that which holds back or binds; a holdfast, band, tether, halter, halser, rope, cable (only in plur.; but the sing. occurs as v. l. Amm.30, 4, 4).
- I Lit., Cato R. R. 63; 135, 5; Liv. 21, 28; Col. 4, 13, 1; 6, 2, 4; Vitr. 10, 5; Verg. G. 1, 265; 513; id. A. 4, 580; Hor. S. 1, 5, 18; Ov. M. 8, 102; 11, 712; 14, 547; Stat. S. 3, 2, 32.—
- II Trop., a bond, chain, tie: vita abrupit, Plin. Ep. 1, 12, 8: desiderii, Ap. Met. 11, 24, 29 (p. 806 Oud.); blanda morarum, Aus. Ep. 8, 1: leges, fundamenta libertatis et retinacula sempiterna, Amm.14, 6, 5: retinaculis temporis praestituti frenari, id. 30, 4, 4.
retināculum, ī, n. (retineo), alles, was zurück- od. festhält, der Halter, Haken, die Klammer, das Seil usw., classis, Taue, Ov.: frustra retinacula tendens auriga, Leinen, Zügel, Verg.: mulae retinacula religat, Stränge, Hor.: tignum distinetur retinaculis, Vitr. – bildl., vitae retinacula abrumpere, die Bande des Lebens, Plin. ep.: abruptis ardentissimi desiderii retinaculis, Apul. – ➳ Synkop. retinaclis, Prud. c. Symm. 2, 147.
bina mihi constant torto retinacula filo, / ex quibus immensum trucidabam mole tirannum
ibi super terram suam ~a sua fixerint
solvite ~a navium
navibus omnibus incolumibus preter unam, que, dum ~a a portu solvere tardat, absorta est immani voragine
concedo etiam ut quatuor denarios habeant de quatuor ~is singularum navium que in portibus suis ‥ applicuerint
numquam saluberrima piae devotionis ~a laxet
quod similitudinem habeant arbores ille cum avibus que quodam ~o dependent ab arbore
habenae, ~a jumentorum
subjugalium juga et retinabula [v. l. ~a; gl: ] frangunturtrayz, dractes
habuit ibidem unum aratrum cum vomere et cultro cum †retornaculo [l. ~o ] ferreo ad viij boves precii iiij s.
nil juga, nil torquis, nichil aut retinacula prosunt
~um, A.a rayne ‥ hoc ~um,a trayse
lucius trium pedum longitudinis ‥ jacebat ‥ nullo sagene vel macule ejus fili vel funiculi ~o coarctatus
significatur etiam quod aliquod ~um sit fractum, unde si emittitur [fetus ] ‥
si contingit ~a rumpit in octavo mense et nascatur, puer cito moritur
humiditas illa defluens ad matricem gravat eam, et remolliendo ~a fetus ac relaxando est causa abortiendi
~a piscium de virgultis ‥ contexere cepit
ad arcendam aquam, que messes perdebat et prata, fecit quedam ~a, que torcias vocant, per triginta miliaria
nupti qui jam conubia spernunt / ac indulta sibi scindunt retinacula luxus / lurida linquentes spurcae consortia carnis
innumera monasticae servitutis ~a praeteream
illa manum facili virtute trahentis, / haud mora, subsequitur, sua sic retinacula linquens
quo enim serius quis ad metam pertransit itineris, quo pluribus obstaculis obiter retardatus et pluribus ~is recurvatur
ubique retiacula et ~a evitavit et evasit
hortatur tandem non solum ut solvat, sed magis ut rescindat omnia hujus mundi ~a
lingua vero ut loqui posset a ~is erat suae tarditatis solvenda
rumpens retinacula tarda loquele / cepit ab ore pio mysteria pandere sancta
impediunt tardam retinacula muta loquelam
servitium illius quantum ad me pertinet sine omni ~o
rĕtĭnācŭlum, (13) ī, n. (retineo), toute espèce de lien, attache, corde ; bride, rênes ; amarres, cordage : Cato Agr. 135, 5 ; Liv. 21, 28, 7 ; Virg. En. 4, 580 || [fig.] lien : Plin. Min. Ep. 1, 12, 8.
Hoc autem donum meum... Petro Abbati Absiæ absque ullo Retinaculo concessi.Chartularium Caroli-loci pag. 1 :
Ego Manasserius de Bulis do Ecclesiæ Karoliloci....... locum scilicet in quo situm est cœnobium....... sine Retinaculo totum.Et pag. 3 :
Cum suis pratis undique sine Retinaculo.Vide Retenementum, Retenta, Retentatio 2. et Retentus.