ruere

ruere [CL] 1 (of person) to move swiftly or impetuously, rush. b to proceed with haste or impatience (to an action). c (of time or sim.) to hurry on, hurry away. 790 si mihi translatio Abacuc esset subito concessa, quam citatis manibus ruerem in amplexus paternitatis vestrae Alcuin Ep. 10; conclamant acies truculento Marte ruentes Frith. 388; concurrunt alacres; properant hinc inde, ruuntque / presulis ad tumulum Wulf. Swith. I 904; tene, o dulcissima domina, tene quem diligis, rue in collum ejus Ailr. Jes. I 8; ruunt undique catervatim ad ejus ecclesiam fideles, fama nominis ejus ac virtutum excitati Mir. Fridesw. 63.  b oppidani in mortem pro libertate ruebant W. Malm. GR II 177; nichilo fractiores gentiles in arma ruunt Id. GP III 100; sine abbatis consilio in fugam ruit (Cainnicus 36) VSH I 165.  c nec redit unda fluens, nec redit hora ruens Alcuin Carm. 80. 4. 2 to rush headlong, throw oneself forwards or down. b (~ere in faciem, in terram, or sim.) to throw oneself or fall on one's face, fall prostrate. c (of involuntary motion of person, animal, or inanim. subj.) to fall, fall headlong. d (of natural phenomenon) to fall, descend, be hurled downwards. e (of the sun) to set. praecipitesque ruunt multi de rupibus altis Alcuin SS Ebor 593; restitit equus ‥ in ultimo praecipitii cespite, ubi pedes priores equi ipsius pene fuerant in ima voraginis ruituri B. V. Dunst. 14; omni tandem fugiendi libertate negata, bestia praecipitium petit, ruit, ac in partes minutissimas conscissa deperit Osb. V. Dunst. 18; rex ocius advenit; in obsidentes ruit, nec ulli pepercit Ord. Vit. IV 5 p. 188; sine ponte et sustentamento de sullimi ruit et ‥ in profundum fossati cum ignominia descendit Ib. XII 10 p. 338.  b flebant omnes ruentes in faciem, pedesque illius adprehendunt Hist. Abb. Jarrow 23; paululum procedens ruit in faciem suam Bede Mark 276A; pavidus ‥ ruens confestim linguere terram / incipit Æthelwulf Abb. 371; territus presumtor ‥ in faciem ruit Gosc. Edith 271; videres pauperes nunc manus extendere ad celum, nunc rursus in terram ruere Ailr. Ed. Conf. 750; Petrus et Jacobus et idem Joannes, ad vocem de nube in terram ruunt Is. Stella Serm. 37. 30. 1817D.  c lex praecepit ut qui novam domum aedificaret murum tecti poneret in gyro ne funderetur ibi sanguis innoxius, labente aliquo et in praeceps ruente Bede Luke 488A; alterum in precipiti stantem casus dejecit, sed oratio Athelwoldi ruenti manum supposuit W. Malm. GP II 75; interea pilo desuper ruente letaliter in capite percussus est Ord. Vit. VIII 13 p. 342; fune ad solum usque non pertingente gravi lapsu corpulentus flamen ruit Ib. X 19 p. 109; abscidentes tota die maximam querqu[u]m circa vesperas illa arbor contra voluntatem eorum ruit in preceps vallis asperrime scrobibus et silva densa (Moling 10) VSH II 194; mulier ‥ lapidem ‥ projecit in puteum ‥ ut vir ejus audito sonitu lapidis in puteum ruentis, putaret se in puteum cecidisse Latin Stories 90.  d nox ruit et tetro mundum velamine vallat Aldh. VirgV 628; tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere Bede Mark 208D; nix ruit e caelo, gelidus simul ingruit imber Alcuin Carm. 40. 1; hic cum Christianos persequeretur, fulmen ante eum magno horrore circumstantium ruit H. Hunt. HA I 35; vocis natura est ad superiora ascendere: hec autem quia de superioribus descendit merito ruisse dicitur, vel quia cum nimia festinatione venit, potius ruisse quam venisse dicitur Andr. S. Vict. Dan. 43; “stillavit.” minutatim super nos ruit sicut pluvialis aqua terram guttatim infundit Ib. 91.  e donec in hesperium sol ruat oceanum Wulf. Swith. pref. 136; sol ruit oceano, radians apparuit ursa Ib. I 922; ut tandem collationem hanc nostram, vel sole ruente claudamus, ab amore profectam amicitiam non dubitatis Ailr. Spir. Amicit. III 128. 700B. 3 to rush blindly (into sin, disaster, or destruction). b (of angel or human) to fall (from grace). ob amissionem tantae multitudinis quae cotidie prona ruit ad tartara Gildas EB 26; quem tuus, o juvenis, cauto moderamine sensus / perlegat, Epicuri ne ruat in foveam Alcuin Carm. 76. 4; mundi ne lata sequendo / lapsus in ignivomae rueret tormenta Gehennae Wulf. Swith. II 148; ut in preceps ruentem comprimas appetitum, frenumque imponas libidini Pull. Sent. 915B; qui sine freno verecundie est, ruit preceps in omnem turpitudinem T. Chobham Praed. 258.  b unde illi [sc. angeli] ruere sublevati, vos humiles ascendatis Bede Luke 466B; quod non solum de primo diaboli casu sed de membris quoque ejus quae per heresim de ecclesia ruunt intellegi potest Id. Ep. Cath. 128B; sed invidia ruentis angeli de beatitudine sua, hujus mandati transgressor effectus est Alcuin Dogm. 29C; providus namque Deus, antequam homo rueret, meditatus reparationem Pull. Sent. 885A; angelos ‥ creatos esse mutabiles, alii ad meliora proficientes, alii ad deteriora ruentes sua mutatione testantur Ailr. An. II 50. 4 a (of structure) to fall, collapse, tumble down; b (of heaven, nature, or some part of it). c (of person or animal) to collapse from illness, weakness, or injury. d (of person or animal) to die. a ruebant aedificia puplica simul et privata Bede HE I 15; 793 non in armorum strepitu vel in ruitura lapidum congerie, sed in muro pietatis supernae spem sibi certae defensionis constituant Alcuin Ep. 22; semirutus, ex parte ruens Osb. Glouc. Deriv. 564; muri ruentis refice ruitura J. Howd. Cant. 349; nam licet tota Roma ruat, nil tamen integrum sibi potest equiperari Greg. Mir. Rom. 1; sicut fracta columpna ruit domus, ita fracta patientia ruit edificium virtutum T. Chobham Praed. 242.  b terra tremet, montesque ruent, collesque liquescent Bede Hymn. 14. 51; ita ut [caelum] rueret, si non planetarum occursu moderetur Id. NR 196; moxque soluta ruent perituri climata cosmi Altercatio 13; an tu, audito fragore ruentis mundi super fratrem tuum ‥ curris sub ipsam ruinam? Anselm (Ep. 117) III 253; terra, cum ratio exigere videatur quod sue gravitatis pondere ‥ sustentata adminiculis deorsum ruere debeat Andr. S. Vict. Sal. 99.  c equus subito lassescere, consistere, caput in terram declinare, spumas ex ore demittere, et, augescente dolore nimio, in terram coepit ruere Bede HE III 9; qui homines multos vario languore ruentes / in priscam renovat Christo medicante salutem Mir. Nin. 255; ergo age deciduas precibus suppleto loquelas, / affer praesidium, ne sit sub fasce ruendum Frith. 30; fragmentum illud ‥ in oculum percussoris volavit, sed et ipse in terram sine mente ruit W. Malm. GP IV 183.  d nostros maledictis increpabant, et minabantur cunctos illico ruituros esse W. Poit. II 20; en morior; sepeli, proprii ruo vulnere teli R. Cant. Malch. III 282; tela non vacua recipit, pars maxima ruit, et pars residua fugit Eadmer Wilf. 13; post hec quisque sciat se ruiturum, / et quod nulla mori gloria tollat W. Malm. GR II 194; ruebant ergo sine modo, sine numero, cum ille exoratus ‥ pestem depulit Id. GP II 76. 5 a (of person or institution) to be brought to ruin. b (of plan or intention) to come to an end, finish. a ipse est enim lapis de monte abscisus, qui terreno regno fidei inimico ruente pacificum per orbem solus tenet imperium Bede Acts 952A; illa dies dampnosa ‥ / qua status aecclesiae, qua spes, qua gloria cleri, / qua cultor juris jure ruente ruit (Hildebertus) W. Malm. GR III 284; communicans merito laudi avunculi, quod ruentis patrie casum in plures annos distulerint Ib. III 287; blanda dolosorum fugias per verba levari / ne speciale tuum nomen ad yma ruant Gower VC VI 646.  b interea scriptis legatio cassa modernis / Berthuualdi de sorte ruit, puerile volumen / opponens tanto nequiquam certe patrono Frith. 1155; ruit enim plerumque humanus impetus irrevocabiliter Gosc. Transl. Aug. 33B; sic lis finita ruit, pax confirmata revixit H. Hunt. HA IV 6. 6 (trans.) to hurl, throw, cause to fall. c1344 quidam ‥ quendam lapillum ruit et percuciebat ‥ scolarem in oculo FormOx 167; casibus in letis magis est metuenda voluptas / sepius in vicium que vaga corda ruit Gower VC III 558.