ruga
ruga, a crease in the face, wrinkle
rūga, ae, f.: a wrinkle, 7.417.
rūga, ae, f.,
- a crease in the face, a wrinkle.
- A In gen. (class.; usu. in plur.).
- α Plur.: non cani non rugae repente auctoritatem arripere possunt, Cic. Sen. 18, 62: vos populumque Romanum non consilio neque eloquentiā, sed rugis supercilioque decepit, id. Red. in Sen. 7, 15: nec pietas moram Rugis et instanti senectae Afferet, Hor. C. 2, 14, 3: vis tu remittere aliquid ex rugis, Plin. Ep. 9, 17, 2: rugas in fronte contrahere, Varr. R. R. 1, 2, 26: rugis vetus Frontem senectus exaret, Hor. Epod. 8, 4; cf.: frontem rugis arat, * Verg. A. 7, 417: dum tarda senectus inducat rugas, Tib. 2, 2, 20; Hor. C. 4, 13, 11: sulcare cutem rugis, Ov. M. 3, 276; 14, 96; 15, 232 et saep. al.— Prov.: de rugis crimina multa cadunt, Ov. Am. 1, 8, 46.—
- β Sing. (poet.): faceret scissas languida ruga genas? Prop. 2, 18 (3, 10), 6; 3 (4), 25, 12; Ov. Tr. 3, 7, 34, id. A. A. 1, 240; Juv. 13, 215; 14, 325.—
- B Transf., a crease, fold, plait, wrinkle, corrugation, etc., of any kind (post-Aug.; cf. rugo, I.): margaritae flavescunt senectā rugisque torpescunt, Plin. 9, 35, 54, § 109: aquilonis afflatus poma deturpans rugis, id. 15, 16, 18, § 59; 12, 7, 14, § 26; 17, 14, 24, § 107 al.; of the folds of garments, id. 35, 8, 34, § 56; Macr. S. 2, 9.—In sing.: jam deciens redit in rugam, Pers. 6, 79 Gildersleeve ad loc.: vestes quoque diutius vinctas ruga consumet, Petr. 102, 12.—
- 2 The female screw, Plin. 18, 31, 74, § 317.
1. rūga, ae, f. (vgl. altind. rūkšá-ḥ, rauh), die Runzel, Falte der Haut, bes. im Gesicht, I) eig., Varro, Hor. u.a.: sulcare rugis cutem, Ov. – zur Bezeichnung des Alters, aratā rugis fronte, Hieron.: non rugae auctoritatem arripere possunt, Cic.: der Traurigkeit, tunc ruga tristis abit, Ov.: haec si rugam trahit, dich verdrießlich macht, dir mißfällig ist, Iuven.: rugas contrahere in fronte, verursachen, Varro: der Ernsthaftigkeit, des finsteren Wesens, rugas coëgit, hat finstere Mienen angenommen, Ov.: populum rugis supercilioque decepit, Cic.: vultus tuus colligit rugas et trahit frontem, quasi longius exeam, deine Miene zieht sich in Falten u. du runzelst die Stirn, Sen. – II) übtr.: 1) im allg.: arboris cortex replicatur in rugas, Plin.: iam decies redit in rugam, wird verzehnfacht, Pers.: nitidis rebus maculam ac rugam figere, schänden, verderben, einen Schandfleck anhängen, Iuven. – 2) insbes.: a) die durch Falten gebildete Runzel an Kleidern usw., die Falte als Erhöhung (während sinus die Falte als Vertiefung), stolarum rugae, Vitr.: in veste et rugas et sinus invenit, Plin.: vestes quoque diutius vinctas ruga consumit, Petron. – b) rugae, der Schraubengang, die Schraubenmutter (griech. περικόχλιον), Plin. 18, 317.
petra more vestis in ~am contracta
bursa que non habet rugam / in pavorem et in fugam / vertit adversarios
supparo cum rugo [(gl.: ] pannum, supero quoque victumfrunse , v. l.frunce
Greci autem pro albo pipere accipiunt quoddam minutum planum sine ~is quod invenitur in pipere nigro
~a, A.a wrynkyl, or a playt
ita arta erat adstrictis manicis ut nulla ei omnino ~a inesset
fixa in predicti perseverans collis cacumine, ingentem manicam ter plicavit in ~am
monachus Glastonie ‥ temeraria fide ambiens reliquias de vestibus sacrati corporis ‥ collectam in ~am a virgineo pectore tunicam cultello precidit
sanctis omnibus ‥ inter se certantibus ‥ quis ~as vestis inter se dissidentes componeret
togam corpori sic applicabat ut ~as ne forte sed industria locatas artifex nodus astringeret
in ejus collo ‥ rubet una tenuissima riga [v. l. ruga ] in modum fili coccinei
pellis tota inflectebatur ad ~am
chironomantici ‥ vera que in ~is manuum latent se nosse gloriantur
cutem, que circa ventrem et lumbos diffusiori ~a fluitabat, tanquam pellem excussit
fel caprinum et farinam lupinorum commisce et in nocte inunge, et tollit ~as et omnia vicia faciei
qua floret pulchra juventus / et numquam aggreditur rugis sulcata senectus
Constantino ‥ visa est astitisse vetula ~is anilibus arata frontem
et vespertino qui sepe sub aere degit, / huic cito frontis agrum ruga senilis arat
post cedem tam acerbam, post gladiorum percussiones tam duras ‥ non facies pallidior, non macrior, non frontem sulcabant ~e densiores
cum facie frontem sulcabit ruga senilis
jam senuisti, ~eque tue testimonium dicunt contra te
quid enim in viro gravi deformius, quam si ad auram gene pallent, cutis in ~as contrahitur, scintillant oculi, turbantur vultus
has tamen has cordis rugas hec prelia mentis / frontis oliva domat ‥
humiliter et sine ~a rogant ut festinet
tristitie nubila solvit, ~as explicat iracundie
florem dampnarat Aquilo / sub ruga novercali
ex fumi autem exeuntis et per aera undique sparsi putredine nasi eorum ~am traxerunt(
actionem tuam non habentem maculam aut ~am
non sit in te ~a vel macula
ecclesiam, non habentem maculam peccati, aut ~am hypocrisis
ut in anima nulla peccati rubigo appareret aut macula vel ~a
pulcherrima sermonum ejus relucebat facies sine macula sive ~a
debet hec simplicitas esse sine plica vane intentionis, sine ~a false opinionis, sine tegumento paliate ficcionis
1 rūga, (11) æ, f. , ¶ 1 ride [du visage] ; ordt pl. : Cic. CM 62 ; Sen. 15 ; Hor. O. 2, 14, 3, etc. || sing., Prop. 2, 18, 6 ; 3, 25, 12 ; Ov. Tr. 3, 7, 34 [signe de la vieillesse, des soucis, de la mauvaise humeur, de la tristesse, etc.] ¶ 2 [fig.] ride, rugosité, aspérité : Plin. 9, 109 ; 12, 26 ; 15, 59, etc. || plis dans les vêtements : Plin. 35, 56 ; Macr. Sat. 2, 9 ; Petr. 102, 12 || écrou : Plin. 18, 317.
- 1. rimpel, plooi in de huid of in kleding;
- 2. (meton.) (a) (plur.) ouderdom; (b) ernst, somberheid.
Romæ, legendum
Rumæ, ex Gr.
Similiter autem a Ruga media, et semita maritima, etc.sic enim legendum pro
Aruca. Willel. Tyrius lib. 12. cap. 25 :
Ipsi Venetici Ecclesiam et integram Rugam, unamque plateam, sive balneum, nec non et furnum habeant.Mox :
Præterea illam ejusdem plateæ, Rugæque, Achon partem, etc.Bulla Alexandri PP. ann. 1165. in Magno Pastorali Eccles. Parisiens. lib. 19. ch. 17 :
Usque ad locum, qui vocatur Tudella, in Ruga ejusdem S. Germani.Chronicon MS. Andreæ Danduli ann. 1111 :
Quorum Rex opera expertus, Ecclesiam, Rugam, plateam, et mensuras concessit.
Rugahac notione, ut et in Chronico Dominici de Gravina eodem tom. col. 642.
Ruga quæ pergit contra meridiem,in Tabulario Landevenecensi.
La grande Ruga, che va a san Giovanni.Adde Ricordanum Malaspinum cap. 156. Vide Ughellum tom. 4. pag. 1099. 1166. 1205. Etymon a
Rugisseu fulcis in fronte quidam accersunt, quod id efficiant in urbibus, quod rugæ in fronte. Octavius Ferrarius a
Corrivio, in v.
Corrobio.
in marmore vel metallo strias, canaliculos, sulcos Rugarum instar, quæ in senum fronte contrahuntur, vel tabulas ex auro et argento rugosas et striatasinterpretatur. Vide Salmasium ad Tertulliani Pallium pag. 335. sed procul a vero abesse virum eruditum plus satis ostendunt horum verba, ac primo Ordinis Romani, quo loco enarrans, ut Pontifex finita sacra Liturgia in Secretarium redit, hæc subdit :
Tunc septem cereostata præcedunt Pontificem, Sub-Diaconus Regionarius cum thuribulo ad Secretarium ;..... post eos Bajuli, post eos Cereostatarii, post quos Acolythi, qui Rugam conservant, post eos extra Presbyterium Cruces portantes, deinde MansionariiAnastasius in Stephano IV :juniores, et intrat in Secretarium.
Fecit et Regulares argenteos super Rugas, per quas ingrediuntur ad altare.Locos alios ex pag. 108. 112. 121. et 134. dedimus in Descriptione ædis Sophianæ num. 73. ubi diximus, per
Rugamvideri intelligi viam in ipsa æde sacra ante Presbyterium, qua in illud pergit Pontifex, sacra facturus. Videat lector, an conjecturam nostram probet ex his, quæ ibi observavimus. Vide Ruarius.
Rugamvelum ostiis aut etiam imaginibus oppansum interpretatur Henschenius in Actis SS. Maii tom. 3. pag. 395. not. O. ita dictum, inquit, quia dum reducitur, in
rugasseu plicas coit. Sed Mabillonius in Commentario in Ordinem Romanum tom. 2. Musei Ital. pag.
Rugæ Regulæve memorantur, indubitanter conficit,
Rugasseu
Rugulasnihil aliud esse quam Portas, porticellas fenestellasve, quæ tum ad ingressum presbyterii tum in vestibulo altaris, tum intra et extra
Confessionemerant, tum denique cancellis intermixtæ : atque inde vocem Italicam
Ringhiere, quæ fenestellas ciboriorum hodie quoque significat, derivatam fuisse. Pluribus suam confirmat sententiam vir doctissimus : quem consulas, velim, cum opus erit.
Ruga, incerta mihi notione, in Chronico Cremonensi apud Muratorium tom. 7. col. 633. ubi gesta quædam strictim omnino referuntur. Sic ad annum
Quando tempus Rugarum fuit, nihil prorsus addito, unde lux affulgeat.
rūga ae, f
- GAR-, a crease in the face, wrinkle: in antiquā fronte, O.: densissima, i. e. a throng of wrinkles, Iu.: nec rugae repente auctoritatem adripere possunt: nec pietas moram Rugis et instanti senectae Adferet, H.: frontem rugis arat, V.: te rugae Turpant, H.: Sulcare cutem rugis, O.—Prov.: de rugis crimina multa cadunt, O.
Ruga
(ῥυτίς). Literally, a wrinkle; whence, the worm of a screw (Pliny H. N. xviii. 74; and cochlea), and a small, irregular crease or fold in a piece of drapery, contradistinguished from sinus, a deep and loose one, and from contabulatio, a straight and regular one (Pliny H. N. xxxv. 34; Macrob. Sat. ii. 9).