scando
scando, to rise, climb, mount, clamber, get up, ascend
Frieze-Dennison Vergil
- I Act., to climb, mount, clamber or get up; to ascend.
- A Lit. (rare but class.): cum alii malos scandant, alii per foros cursent, etc., * Cic. Sen. 6, 17: arcem et Capitolium, Liv. 3, 68, 7; 4, 2 fin.; cf.: in curru Capitolium (of a triumphal entry), id. 45, 39: curru Capitolia, Luc. 9, 600: moenia, Liv. 22, 14 Drak. N. cr.: muros, id. 5, 21: tectum scalis, Plin. 14, 1, 2, § 9: equum, Verg. A. 2, 401: bracchia longa Theseae viae, Prop. 3 (4), 21, 24: cubile, id. 4 (5), 4, 90: puppim, Val. Fl. 8, 8: cymbam (Charontis), Prop. 3, 18 (4, 17), 24 et saep.— In mal. part., Plaut. Ps. 1, 1, 22 (24).—Poet.: scandit fatalis machina muros, Verg. A. 2, 237.—
- B Trop. (only in the poets and in late prose): paulatim gradus aetatis scandere adultae, Lucr. 2, 1123: scandit aeratas vitiosa naves Cura, Hor. C. 2, 16, 21.— Hence, in the grammarians: scandere versus, qs. to climb up, i. e. to measure or read by its feet, to scan; cf. in a sarcastic double sense, of a gouty person: scandere qui nescis, versiculos laceras, Claud. Epigr. 29, 2. —
- II Neutr., to mount, rise, arise, ascend (not freq. till after the Aug. period).
- A Lit.: cum scandit et instat, climbs the wall, Lucr. 3, 651: scandenti circa ima labor est: ceterum quantum processeris, etc., Quint. 12, 10, 78: scandere in aggerem, Liv. 3, 67, 11: in domos superas, Ov. F. 1, 298: in adversum, Quint. 11, 3, 54: ad nidum volucris (feles), Phaedr. 2, 4, 6: per conjuncta aedificia, Tac. H. 3, 71: super iteratam testudinem, id. ib. 3, 28.—
- 2 Transf., of things: scandentisque Asisi consurgit vertice murus, Prop. 4 (5), 1, 125: in tecta jam silvae scandunt, Plin. 15, 14, 14, § 47: aquae in sublime, id. 31, 1, 1, § 2: sol ad aquilonem, id. 18, 28, 68, § 264.—
- B Trop.: timor et minae Scandunt eodem, quo dominus, Hor. C. 3, 1, 38: supra principem scandere, Tac. H. 4, 8.
- 1. omhoogklimmen [in aggerem]; ➤ scandens arx zich verheffend, hoog;
- 2. (metaf.) zich verheffen [supra principem]; II. tr.
- 1. bestijgen, beklimmen [muros; Capitolium; vallum; naves; equum; cubile];
- 2. (metaf.) oprijzen, uitrijzen boven (m. acc.);
- 3. (gramm.) scanderen [versum].
- SCAND-, to rise, climb, mount, clamber, get up, ascend: in aggerem, L.: In domos superas, O.: Ad nidum volucris (faeles), Ph.: eodem, quo dominus, H.: malos: in curru Capitolium, i. e. in triumph, L.: equum, V.: parentis regna, H.: scandit machina muros, V.: Scandit navīs Cura, H.
-
…gerenda versari senectutem negant, similesque sunt ut si qui gubernatorem in navigando nihil agere dicant, cum alii malos scandant, alii per foros cursent, alii sentinam exhauriant, ille clavum tenens quietus sedeat in puppi ; non faciat…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…ab ima parte densiora, quales in totum circa stagna gigni putant dissimiles amnicis longisque vestiri foliis spatiosius a nodo scandente complexu. est et obliqua harundo, non in excelsitatem nascens, sed iuxta terram fruticis modo se spargens ,…
Pliny the Elder, Natural History
-
…age, qui sacros montis rupesque profundas transiluit, discat quanto stet celsius arce Herculea uallum, et maius sit scandere collis an uestros rupisse globos. det inania famae, dum magna fuso pugna retroque ruenti, qua uentum est…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…autem pedibus, cum destillaverit in patinas saliva earum, exinterari iubentur abiectisque interaneis condiri. est rana parva arborem scandens atque ex ea vociferans ; in huius os si quis expuat ipsamque dimittat, tussi liberari narratur. praecipiunt et…
Pliny the Elder, Natural History
-
…et quod vivimus inlaesum semper fore, si mereamur, nos sperare iubet. caelestia si placet, inquit, scandere, terrenas animo depellite curas, nam quantum subiecta situ tellus iacet infra dividiturque ab humo convexi regia caeli ,…
Prudentius, Contra Symmachum
-
…a vobis indicans mihi reportaverunt igitur Sadoc et Abiathar arcam Dei Hierusalem et manserunt ibi porro David ascendebat clivum Olivarum scandens et flens operto capite et nudis pedibus incedens sed et omnis populus qui erat cum eo operto capite ascendebat plorans…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…Uolscos proficisci ante portas est bellum. si inde non pellitur, iam intra moenia erit et arcem et Capitolium scandet et in domos uestras uos persequetur. biennio ante senatus dilectum haberi et educi exercitum in Algidum iussit sedemus desides…
Livy, ab Urbe Condita
-
…, magna res mundi. in hoc usque a bruma crescunt dies creverunt sex mensibus, sol ipse ad aquilonem scandens ac per ardua enisus ab ea meta incipit flecti ac degredi ad austrum, aucturus noctes aliis sex mensibus ablaturusque…
Pliny the Elder, Natural History
-
…ante expectatum, portisque focisque timebis quae nunc externos defendis, Roma, penatis. Tarpeios iterum scopulos praeruptaque saxa scandatis licet et celsam migretis in arcem nullo iam capti uitam pensabitis auro. Incensi dictis animi, et furor additus…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…aevis incorruptum, item massiliae pateram. metaponti templum iunonis vitigineis columnis stetit. etiam nunc scalis tectum ephesiae dianae scanditur una vite cypria, ut ferunt quoniam ibi ad praecipuam amplitudinem exeunt. nec est ligno ulli aeternior natura .…
Pliny the Elder, Natural History