sicut
sicut, so as, just as, as
he received me just like a son
- I Lit.
- A With a separate clause.
- α Form sicut: sicut dixi, faciam, Plaut. Trin. 3, 2, 59 (685): clanculum, sicut praecepi, id. ib. 3, 3, 76 (804): nempe sicut dicis (shortly after: ita ut dicis), id. Aul. 2, 4, 15 (294); so, sicut dicis, id. Bacch. 4, 4, 67 (706); id. Men. prol. 74: hae sunt, sicut praedico, id. Most. 3, 2, 84 (773); cf. id. Bacch. 3, 6, 20 (549): stultitia magna est, Hominem amatorem ad forum procedere, etc. ... sicut ego feci stultus, id. Cas. 3, 3, 4 (566): si ille huc redibit, sicut confido affore, id. Capt. 3, 5, 38 (696): sic ut tu huic potes, id. ib. 5, 1, 16 (937): primum Montem Sacrum, sicut erat in simili causā antea factum, deinde Aventinum (occupasse), Cic. Rep. 2, 37, 63; 6, 18, 19: sicut ait Ennius, id. ib. 1, 41, 64; cf.: sicut sapiens poëta dixit, id. Par. 5, 1, 34: ut se quoque, sicut socios, dignos existimetis, id. Imp. Pomp. 5, 13: valeant preces apud te meae, sicut pro te hodie valuerunt, Liv. 23, 8: consules turpissimi, sicut hi recentes rerum exitus declararunt, Cic. Planc. 35, 86: sicut summarum summa est aeterna, Lucr. 5, 361: sicut Cicero dicit, Quint. 9, 3, 83: sicut ostendimus, id. 11, 3, 174 al.—
- β Form sicuti: sicuti dixi prius, Plaut. Rud. 4, 4, 67 (1111): habuit ille, sicuti meminisse vos arbitror, permulta signa, Cic. Cael. 5, 12: sicuti me quoque erroris mei paenitet, id. ib. 6, 14: urbem Romam, sicuti ego accepi, condidere atque habuere initio Trojani, Sall. C. 6, 1: sicuti dignum erat, Quint. 11, 3, 148.—
- b Corresp. to ita, itidem, sic.
- α Form sicut: sicut tuom vis gnatum tuae Superesse vitae, Ita te obtestor, etc., Plaut. As. 1, 1, 1 (16): sicut verbis nuncupavi, ita pro republicā Quiritium ... legiones mecum Dis Manibus devoveo, an old formula in Liv. 8, 9: sicut coronatus laureā coronā oraculum adisset, ita, etc., id. 23, 11; 21, 13; Quint. 1, 2, 26; 9, 1, 8; 9, 3, 100; 10, 1, 1: sicut medico diligenti natura corporis cognoscenda est, sic equidem, etc., Cic. de Or. 2, 44, 186: sicut magno accidit casu, ut, etc.... sic magnae fuit fortunae, etc., Caes. B. G. 6, 30: sicuti merci pretium statuit ... Itidem divos dispertisse vitam humanam aequom fuit, Plaut. Mil. 3, 1, 131 (726).—
- β Form sicuti: sicuti ... ita, Caes. B. C. 3, 15; cf. infra, B. b.—
- B Without a separate verb (so most freq.).
- α Form sicut: sicut fortunatorum memorant insulas (is est ager), Plaut. Trin. 2, 4, 148 (549): sicut familiae, id. Men. prol. 74; id. Cas. 2, 6, 46 (398): te esse sapientem, nec sicut vulgus, sed ut eruditi solent appellare sapientem, Cic. Lael. 2, 6: Graeciae, sicut apud nos, delubra magnifica, id. Rep. 3, 9, 14: non debent esse amicitiarum sicut aliarum rerum satietates, id. Lael. 19, 67: ut tuo judicio uteretur, sicut in rebus omnibus, id. Ep. ad Brut. 1, 5, 3; id. Tusc. 1, 17, 40: provinciam suam hanc esse Galliam, sicut illam nostram, Caes. B. G. 1, 44; 6, 19: nihil me, sicut antea, juvat Scribere versiculos, Hor. Epod. 11, 1 et saep.: hunc, sicut omni vitā, tum petentem premebat nobilitas, Liv. 39, 41; 34, 9, 10: nec sicut vulnere sanguis, Luc. 3, 638 Drak. N. cr.—
- β Form sicuti: me amicissime cottidie magis Caesar amplectitur: familiares quidem ejus, sicuti neminem, Cic. Fam. 6, 6, 13: sicuti te, Lucil. ap. Non. p. 174, 33.—
- b Corresp. to ita, item, sic, etc. (cf. supra, A. b.): praecipuum lumen sicut eloquentiae, ita praeceptis quoque ejus, dedit M. Tullius, Quint. 3, 1, 20; so id. 8, prooem. § 29; 9, 1, 18; 10, 1, 14: sicut in foro non bonos oratores, item in theatro actores malos perpeti, Cic. de Or. 1, 26, 118: illi, sicut Campani Capuam, sic Rhegium habituri perpetuam sedem erant, Liv. 28, 28: sicut in vitā, in causis quoque, Quint. 12, 1, 13; cf. Liv. 9, 17 Drak. N. cr.—
- II In partic.
- A With an accessory idea of cause, inasmuch as, since (perh. only in the two foll. passages): nunc occasio'st faciundi, prius quam in urbem advenerit, sicut cras hic aderit, hodie non venerit, Plaut. Ep. 2, 2, 87 (267): quo lubet, sicut soror Ejus huc gemina advenit Ephesum, id. Mil. 4, 1, 28 (974) Brix ad loc.; cf. id. Pers. 1, 3, 57 (137).—
- B Pregn.: sicut est, erat, etc., in confirmation of a former proposition, as indeed it is (was), as it really is (was), as is (was) the fact (class.; a favorite expression with Cic.): sint nobis isti, qui de ratione vivendi disserunt, magni homines, ut sunt, Cic. Rep. 3, 3, 4: huc accedit, quod, quamvis ille felix sit, sicut est, tamen, etc., id. Rosc. Am. 8, 22: sit ista res magna, sicut est, id. Leg. 1, 5, 17; Liv. 7, 35: sit licet, sicut est, ab omni ambitione longe remotus, Plin. Ep. 5, 15, 2: illa, quamvis ridicula essent, sicut erant, mihi tamen risum non moverunt, Cic. Fam. 7, 32, 3: secundam eam Paulus, sicut erat, victoriam ratus, Liv. 45, 7: poteratque viri vox illa videri, sicuti erat, Ov. M. 12, 205: quamvis scelerati illi fuissent, sicuti fuerunt, pestiferi cives tamen, etc., Cic. de Or. 1, 53, 230.—Less freq. with other verbs: quamvis enim multis locis dicat Epicurus, sicut dicit, satis fortiter de dolore, tamen, etc., Cic. Off. 3, 33, 117 Beier: quamquam in consuetudine cottidianā perspexisses, sicuti perspicies, id. Fam. 3, 10, 2: quod fore, sicut accidit, videbat, Caes. B. G. 5, 58: terrendi magis hostes erant quam fallendi, sicut territi sunt, Liv. 25, 24.— Strengthened by re verā: apud nos, re verā sicut sunt, mercenarii scribae existimantur, Nep. Eum. 1, 5.—
- C For introducing a term of comparison, as it were, like, as, as if, = tamquam (class.): ut sese splendore animi et vitae suae sicut speculum praebeat civibus, Cic. Rep. 2, 42, 69: qui, sicut unus paterfamilias, loquor, id. Inv. 2, 5, 19: quod me sicut alterum parentem et observat et diligit, id. Fam. 5, 8, 4: (natura) rationem in capite sicut in arce posuit, id. Tusc. 1, 10, 20; id. de Or. 1, 29, 132: ex his duabus diversis sicuti familiis unum quoddam est conflatum genus, id. Inv. 2, 3, 8: ab ejus (cornus) summo, sicut palmae, rami quam late diffunduntur, Caes. B. G. 6, 26 fin.: multi mortales vitam sicut peregrinantes transegere, Sall. C. 2, 8; 31, 5; 38, 3; id. J. 60, 4; Liv. 7, 11.—
- D For introducing an example, as, as for instance, etc. (class.): quibus in causis omnibus, sicut in ipsā M.' Curii ... fuit summa de jure dissensio, Cic. de Or. 1, 56, 238; Nep. Dat. 9: omnibus periculis, sicut cum Spartam oppugnavit, id. Pel. 4: sicuti cum, Lucil. ap. Non. p. 154, 27: sicuti si, Enn. ap. Gell. 3, 14, 5 (Ann. v. 344 Vahl.); Quint. 9, 3, 89; so id. 9, 3, 16; 9, 3, 91; 7, 2, 17; 8, 3, 51; Suet. Aug. 56; 85 al.—
- E Sicut eram, erat, etc., like the Gr. ὡς εἶχον, to denote an unchanged condition of the subject in a new state of action, just as I (he, etc.) was (poet. and in post-Aug. prose): sicut eram, fugio sine vestibus, Ov. M. 5, 601; 6, 657: sicut erat, rectos defert in Tartara currus, Stat. Th. 7, 820; so, sicut erat, id. ib. 3, 680; 4, 803; 10, 37; Luc. 2, 365: ille, sicut nudatus erat, pervenit ad Graecos, Curt. 9, 7, 10; 10, 4, 2: sicut erat togatus, Suet. Claud. 34; Just. 14, 4, 1; 26, 2, 4 al.: sicut erant, Ov. M. 3, 178; Suet. Calig. 45; id. Oth. 8: sicut erit, Tib. 3, 1, 18.—Less freq. with another verb: sicut curru eminebat, oculos circumferens, Curt. 4, 14, 9: praecipitatum in flumen, sicut vestitus advenerat, Suet. Claud. 9.—Form sicuti: sicuti erat, cruentā veste, in castra pervenit, Curt. 8, 3, 10—
- F A few times in Sallust with an accessory hypothetical signif., as if, just as if, = quasi: alii sicuti populi jura defenderent, pars, etc., Sall. C. 38, 3: sicuti jurgio lacessitus foret, in Senatum venit, id. ib. 31, 5: sicuti audiri a suis aut cerni possent, etc., id. J. 60, 4: sicuti salutatum introire ad Ciceronem, id. C. 28, 1.—
- G Of time, as soon as, after (very rare): sicut adulescit, terram inde colligimus, Pall. Apr. 2, 3.
sicut elefans omnia animalia magnitudine praeminet, sic illa infirmitas alias
sicut Catenense municipium ‥ Agathae martirio ‥ coronatur, ita ‥ Luciae praerogativa Siracusas ‥ sublimatur
[terram ] sicuti tibi donata est, ita tene et posteri tui
sicut a primordio Christianae religionis territorias ‥ viri statuerunt et postea firmaverunt, ita in omnibus ‥ inconcussa permaneat
sicut ab anterioribus preterita gesta usque ad nos transmissa sunt, sic etiam presentia ‥ future posteritati ‥ transmittantur
sicut autem homo cunctis, sic et angelica natura preeminet universis
sicut nemo potest cogitare ‥ sic nemo potest dicere ‥
invicti sicut in ferrum sic in mortem animi
sicut principale sic et accessorium ‥ vendere
libros ‥ dignos qui nunc temporis sicut a multitudine studentium, sic a doctoribus ejus ‥ ignorantur
pugnantes ‥ sicut ante sic et retro bene sagittant
emis quippe semis est, sicut emisperium semispera Latina lingua intelligitur
ut veniret contra inprobos malum, sicut evidentius rerum exitus probavit
omnem ‥ hominem, sicut frequenter celesti magisterio adhortante didicimus ‥ necesse est ut ‥
volo teneri ad dampna ‥ et ‥ expensas ‥ sicud ad solucionem principalis debiti
in statu subsacriste et magistri cere omnia sunt sicut fuerunt deliberata domino T. de L.
breve vicecomiti ‘sicut alias’ ‥ precipimus tibi sicut alias tibi precepimus quod ‥
sidomite vij annos penitent; molles sicut adultera
de aliis forisfacturis sicuti de gribrige
habent possessiones suas de domino rege sicut baroniam
R. F. tenet xv acras terre pro iij s. ix d. et servicium secundum quantitatem terre sue, sed recipiet consuetudinem bladi sicut j ferlingarius
Nicholas ‥ fuit admissus, ita quod ‥ nullus habuit custodiam sicut nec ante
ab aquilonari cornu muri civitatis, sicut [(v.AS: ] rivulus fontium ibi prope fluencium ipsam a muro discriminateall swa
per istas divisas viz. de sursa fontis ‥ usque in vacellum in quo rivulus ‥ fontis descendit et ab illo vacello sicut rivulus ille cadit in Bothkil
inde tenendo versus aquilonem sicut rivulus ille antiquitus currebat usque in Leder
‥ terram meam de Brutherulkil ‥ per has divisas: sc. sicut Herterfelbek cadit in Esk et sic ascendit usque ad caput ejusdem Herterfelbek
adjeci reliquum terre quod adjacet usque ad Derestredt et sicut via descendit in oblico apud orientem usque in torrentem
notum sit vobis me concessisse ‥ landam de W., sicut rivulus de W. currit in Wer
factura unius camini, celatura lecti ‥ aliis necessariis sicud patet, xxviij s. viij d. ob.
dono terram ‥ cum omnibus ad se pertinentibus campis [etc. ] ‥ sicuti nunc usque possessa est
hanc terram ‥ liverabo sicut ante fuerat illa ‥ terra
pacifice requiescere in futurum sicud nunc jacet
si fuissemus sicud in diebus patrum nostrorum
sicuti vel uti
imperitia sic ut et nunc, una cum vilibus me meritis inhibentibus ne qualemcumque admonitiunculam scriberem
unde etiam plurimae longitudinis habet dies aestate sicut et noctes contra in bruma
quibus sanctus Augustinus, sicut et ceteri patres orthodoxi, multis sententiarum catholicarum milibus responderunt
quod ‘assevero’ dytrocheus sit, sicut et ‘persevero’ ‥
furibunda tempestatis perturbatio ‥ fundamenta ecclesiae sicut quodam immenso terrae motu concussit
Scylla ‥ capite quidem et pectore virginali sicut sirenae
homines toto corpore nigri, sicut Aethiopes
clerus ille [sc. ecclesie de Wolvronehampton' ] omnino indisciplinatus erat, sicut Wallenses et Scoti
nihil est quod adeo vitam hominis cito ‥ illustret, sicut pontificalis auctoritas
nihil ‥ lucet ‥ sicut amare et exhibere justitiam
non est aliquod breve per quod querentes habent tam festinum remedium sicut per breve nove disseisine(
Deus exaudit preces orantis in campo tam bene sicut preces orantis in tali synagoga
cum hoc fecisset ipse sicut potuit ivit domum pedibus et manibus
exiverunt de domo illa sicut potuerunt
volo ut Sanctus Petrus de Westmonasterio ita quietas habeat et liberas ‥ omnes terras ‥ sicuti erant tempore predicti regis
concedendum est ‥ quod Socrates non erit ita albus sicut Plato erit albus, nec ‥ albior quam Plato ‥ nec ‥ minus albus quam Plato ‥. iste terminus ‘quam’ in utraque proposicione confundit, et iste terminus ‘sicut’ confundit in prima proposicione
ita precise potest esse ex parte rei sicut significatur per antecedens, licet non sit ita sicut significatur per consequens
quod ‥ duo illorum ‥ possent procedere sicut si tres interessent
sicut si numquam habuisset aliquos actus laudabiles
dedi ‥ fisticos sicut si esset panis
perdonacionem et acquietanciam ‥ adeo firmas et stabiles habebimus sicut nos easdem fecissemus
si quis pro ultione propinqui hominem occiderit, peniteat sicut homicida
ivit ‥ Henricus ad Lodovicum et impetravit quod reddidit ei ut ballivo ‥ Reginaldi ‥ terram ‥ juratores dicunt quod Henricus sicut ballivus ‥ Reginaldi ‥ cepit seisinam terre ‥ Henricus numquam fuit in seisina ut de libero tenemento suo, immo sicut ballivus
accidit ‥ tempestuosam auram adsurgere, in tantum ut ipsa, sicuti decrevit, adire aecclesiam nequiret
et videte, sicut me diligitis, ut abbatem ‥ juste ‥ retractari faciatis(
non ut illi aliquod membrum detruncetur, sicuti quidam ‥ derisores ‥ garriunt ‥ sed ita potius ‥ severe vindicetur
sicut supra jam diximus
Ramathaim, sicut in locorum libris invenimus, est civitas in regione Thannitica
Adam ‥ exinde ‥ expulsus ‥ sicuti modo in suis postgenitis apparet
wlgus Judeorum ‥ repugnabat Deo, sicud sacra scriptura ‥ contestatur
praecipio tibi quod ‥ facias stare rationabilem divisam N sicut rationabiliter monstrari poterit quod eam fecerit
catalla ‥ sine occasione reddentur sicut rationabiliter monstrare poterint quod sua sunt(
per sic ut(v.
data fuit [equa ] ei ‥ a quodam homine per sicut doceret ei de skermia
si ‥ triangulum ABG triangulo DHZ superposuerimus, punctumque A supra punctum D lineamque AB supra lineam DH locaverimus, punctus B supra punctum H cadet quia AB sicut DH
dico itaque arcus BG sicut arcus HZ
sint quattuor linee inter quas proportio ‥. quanta sc. BA ad GD, tanta H ad Z. dico quia quod ex ductu AB in Z, sicut quod ex ductu GD in H
vulneravit Rogerum ‥ sicut venit de quadam taberna
Rogerus de V. submersus fuit sicut balneavit. nullus malecreditur
die Lune ‥ sicut Willelmus ‥ fuit ad prandium ‥ Thomas fecit venire unum exploratorem ‥ et tantum fecit quod ‥
J. filius O. occisus fuit a quodam equo cum quadam hercia sicut herciavit in campo
sicut sedebat ad prandium suum ‥
- 1. zoals, evenals (ook m. volg. sic, ita, item); ➤ ~ dixi; ~ apud nos; ~ in foro, item in theatro; sicut ... ita ook adversatief weliswaar ... maar;
- 2. (in een vergelijking) evenzeer als; ➤ me ~ alterum parentem diligit;
- 3. zoals wanneer, alsof; ➤ ~ salutatum introire; ~ partā iam victoriā;
- 4. zoals bijvoorbeeld;
- 5. in de toestand waarin, zoals; ➤ epistula, ~ erat signata.
Blountin Nomolexic. Anglic. :
Præcipimus tibi (Sicut alias præcipimus) quod non omittas propter aliquam libertatem in balliva tua, quin eam ingrediaris et capias.
Quod nullus præsumat, Sicut amat se et sua, facere secundam nisi, etc.Non semel ibi legitur.
- —With a verb, so as, just as, as: sicut ait Ennius: valeant preces apud te meae, sicut pro te hodie valuerunt, L.: urbem Romam, sicuti ego accepi, condidere Troiani, S.: sicut verbis nuncupavi, ita . . . legiones mecum Dis Manibus devoveo, L.: sicut medico diligenti natura corporis cognoscenda est, sic equidem, etc. —In abridged clauses, just as, like, in the same way as: nec sicut volgus, sed ut eruditi solent appellare sapientem: nihil me, sicut antea, iuvat Scribere versiculos, H.: hunc, sicut omni vitā, tum prensantem premebat nobilitas, L.: sicut in foro non bonos oratores, item in theatro actores malos perpeti: illi, sicut Campani Capuam, sic Regium habituri perpetuam sedem erant, L.—With a verb repeated in emphatic confirmation: dum modo sit haec res, sicut est, minime contemnenda, as it certainly is: si nox opportuna est eruptioni, sicut est, L.: illa, quamvis ridicula essent, sicut erant, tamen, etc., as no doubt they were: poteratque viri vox illa videri, Sicut erat, O.: quod fore, sicut accidit, videbat, Cs.—Introducing a term of comparison, as it were, like, as, as if: ut sese splendore animi sicut speculum praebeat civibus: ab eius (cornūs) summo, sicut palmae, ramique late diffunduntur, Cs.: fugā Tibur sicut arcem belli petunt, L.—Introducing an example, as, for instance: quibus in causis omnibus, sicut in ipsā M.' Curi . . . fuit dissensio: omnibus periculis, sicut cum Spartam oppugnavit, N.—Of condition, as, in the same condition as: Sicut eram, fugio sine vestibus, O.: ille, sicut nudatus erat, pervenit ad Graecos, Cu.: sicuti erat, cruentā veste, in castra pervenit, Cu.—Of a pretence, as if, just as if: alii sicuti populi iura defenderent, pars, etc., under pretence of defending, S.
-
…Romani Galliae provinciae finibus egressum. Quid sibi vellet Cur in suas possessiones veniret Provinciam suam hanc esse Galliam, sicut illam nostram. Ut ipsi concedi non oporteret, si in nostros fines impetum faceret, sic item nos esse…
Julius Caesar, Gallic War
-
…firmis praesidiis obsessus ne commovere te contra rem publicam possis. multorum te etiam oculi et aures non sentientem, sicut adhuc fecerunt, speculabuntur atque custodient. etenim quid est, Catilina, quod iam amplius exspectes, si neque…
Cicero, in Catilinam
-
…praesidia parabantur et ipse lege Plautia interrogatus erat ab L. Paulo. Postremo dissimulandi causa aut sui expurgandi, sicut iurgio lacessitus foret, in senatum venit. Tum M. Tullius consul, sive praesentiam eius timens sive ira…
Sallust, Catilina
-
…, item alii per dedecora patrimoniis amissis, postremo omnes, quos flagitium aut facinus domo expulerat, ii Romam sicut in sentinam confluxerant. Deinde multi memores Sullanae victoriae, quod ex gregariis militibus alios senatores videbant, alios ita…
Sallust, Catilina
-
…famam atque pudorem attriverat, maiora alia imperabat. Si causa peccandi in praesens minus suppetebat, nihilo minus insontis sicuti sontis circumvenire, iugulare scilicet, ne per otium torpescerent manus aut animus, gratuito potius malus atque crudelis erat…
Sallust, Catilina
-
…facta erat. Sed postquam res eorum civibus, moribus, agris aucta, satis prospera satisque pollens videbatur, sicuti pleraque mortalium habentur, invidia ex opulentia orta est. Igitur reges populique finitumi bello temptare, pauci ex amicis…
Sallust, Catilina
-
…queat, prohibent angustiae loci. Quod si virtuti vostrae fortuna inviderit, cavete inulti animam amittatis neu capti potius sicuti pecora trucidemini quam virorum more pugnantes cruentam atque luctuosam victoriam hostibus relinquatis Haec ubi dixit, paululum conmoratus signa canere…
Sallust, Catilina
-
…uti facto opus sit, ita agant, permittit. Illi, homines militares, sine tumultu praesidiis conlocatis, sicuti praeceptum erat, occulte pontem obsidunt. Postquam ad id loci legati cum Volturcio venerunt et simul utrimque clamor exortus…
Sallust, Catilina
-
…navigant, aedificant, virtuti omnia parent. Sed multi mortales, dediti ventri atque somno, indocti incultique vitam sicuti peregrinantes transiere ; quibus profecto contra naturam corpus voluptati, anima oneri fuit. Eorum ego vitam mortemque iuxta aestumo…
Sallust, Catilina
-
…convicti confessique sint caedem, incendia aliaque se foeda atque crudelia facinora in civis patriamque paravisse, de confessis, sicuti de manufestis rerum capitalium, more maiorum supplicium sumundum. Postquam Cato adsedit, consulares omnes itemque senatus magna pars…
Sallust, Catilina