sors
sors, a lot
the province of Sicily fell to him by lot
the mind of men is ignorant of fate and what the future has in store
answers taken from lots
- Lit., a lot: aut populna sors aut abiegna, Plaut. Cas. 2, 6, 32 (384): coniciam sortes in sitellam, id. ib. 2, 5, 34 (342) sq.: tot in hydriam sortes conicerentur, Cic. Verr. 2, 2, 51, § 127: ponere in sitellam, Liv. 41, 18, 8; and simply conicere, Plaut. Cas. 2, 6, 34 (386) sq.; Cic. Lig. 7, 21: deicere, Caes. B. C. 1, 6 fin.; Verg. A. 5, 490; cf.: cum dejecta in id sors esset, lots were cast for it, Liv. 21, 42: miscere, Cic. Div. 2, 41, 86: ducere, id. ib. 2, 41, 86; id. Verr. 2, 4, 64, § 143: cum de consularibus mea prima sors exisset, id. Att. 1, 19, 3: ut cujusque sors exciderat, Liv. 21, 42, 3: sortem in sitellam latam, id. 41, 18, 8 Weissenb.: et Caere sortes extenuatas (creditum est), as an omen of ill, id. 21, 62, 5 and 8: sortes suā sponte adtenuatas, id. 22, 1, 11.—Of chances or tickets in a lottery, Suet. Aug. 75 fin.; Lampr. Heliog. 21 fin.—
- II Transf.
- A Abstr., a casting or drawing of lots, decision by lot, lot: quaestor quem sors dedit, Cic. Q. Fr. 1, 1, 3, § 11: res revocatur ad sortem, id. Verr. 2, 2, 51, § 127: sorti sum victus, Plaut. Cas. 2, 7, 5 (428): ei sorte provincia Sicilia obvenit, Cic. Verr. 2, 2, 6, § 17; cf.: cui Sicilia provincia sorte evenisset, Liv. 29, 20; for which: cui ea provincia sorti evenit, id. 4, 37, 6: Q. Caecilio sorte evenit, ut in Bruttiis adversum Hannibalem bellum gereret, id. 28, 45, 11: sorte ductus, Cic. Rep. 1, 34, 51; Sall. Fragm. ap. Serv. Verg. A. 2, 201: sorte ducti e primoribus civitatis unus et viginti, Tac. A. 1, 54; 13, 29: sorte in provinciam proficisci, S. C. ap. Cic. Fam. 8, 8, 8: sorte agros legionibus assignare, Brut. ib., 11, 20, 3 et saep.: de se ter sortibus consultum dicebat, Caes. B. G. 1, 53 fin.: jubet extra sortem Theomnastum renuntiari, Cic. Verr. 2, 2, 51, § 127: extra sortem agrum Campanum dividere, Suet. Caes. 20. —
- B A lot, share, the duty assigned by lot, esp. of the praetors, who divided by lot the duties of their office: praetores, Q. Fulvius Flaccus urbanam, M. Valerius Laevinus peregrinam sortem in juris dictione habuit, Liv. 23, 30, 18; 22, 35, 5; cf.: urbana, peregrina (sc. sors), id. 27, 36, 10; 28, 10, 9 al.: urbana et peregrina (provinciae), quae duorum ante sors fuerat, id. 25, 3, 2; 24, 44, 2; cf. id. 35, 41, 6: comitia suae sortis esse, i.e. had by lot been assigned to him, id. 35, 6, 2; hence, numquam ex urbe afuit nisi sorte, i.e. on official duty, Cic. Planc. 27, 67.—
- C In gen., an oracular response (which was often written on a little tablet or lot), a prophecy (cf. responsum): cum (Spartiatae) oraculum ab Jove Dodonaeo petivissent legatique illud, in quo inerant sortes, collocavissent: simia et sortis ipsas et cetera quae erant ad sortem parata, disturbavit, Cic. Div. 1, 34, 76: ut interpres egeat interprete et sors ipsa ad sortis referenda sit, id. ib. 2, 56, 115: Italiam Lyciae jussere capessere sortes, i.e. the oracles of the Lycian Apollo, Verg. A. 4, 346; 4, 377; so, Phoebeae, Ov. M. 3, 130: faticinae, id. ib. 15, 436: sacrae, id. ib. 1, 368; 11, 412: edita oraculo, Curt. 3, 1, 16; 5, 4, 11; 6, 9, 18; Val. Max. 1, 6, 3: neque responsa sortium ulli alii committere ausus, Liv. 1, 56: conjecturam postulat, ut se edoceret, Quo sese vertant tantae sortes somniūm, Enn. ap. Cic. Div. 1, 21, 42 (Trag. v. 64 Vahl.).—
- 2 In partic., oracular sayings, verses, or sentences at the opening of a book, selected for the purpose: sortes Vergilii or Vergilianae, Lampr. Alex. Sev. 14, 5; Spart. Had. 2, 8: sacrae, Tib. 1, 3, 11: sanctorum, Isid. Orig. 8, 9, 28: sortes tollere, Tib. 1. 1.: ducere, Juv. 6, 583: de paginis poëtae cujusdam sortem consulere, Aug. Conf. 4, 3: de paginis evangelicis sortes legere, id. Ep. 119.—
- D In gen., like the Engl. lot, for fate, destiny, chance, fortune, condition, share, part (esp. freq. after the Aug. per.; cf. fors, casus, fortuna): nescia mens hominum fati sortisque futurae, Verg. A. 10, 501: ferrea sors vitae, Ov. Tr. 5, 3, 28: vires ultra sortemque senectae, Verg. A. 6, 114: iniqua, id. ib. 6, 332; Liv. 38, 23: qui fit, ut nemo, quam sibi sortem Seu ratio dederit seu fors objecerit, illa Contentus vivat, Hor. S. 1, 1, 1: sperat infestis, metuit secundis Alteram sortem, id. C. 2, 10, 14: sors mea fuit irrequieta, Ov. M. 2, 386: sors querenda, Non celanda foret, id. ib. 3, 551: aliena, Liv. 21, 43, 2: sunt quibus ad portas cecidit custodia sorti, to whose lot, Verg. G. 4, 165; Sil. 7, 368: homines ultimae sortis, Suet. Aug. 19; cf.: non tuae sortis juvenem, of your rank or condition, Hor. C. 4, 11, 22: sors tua mortalis, Ov. M. 2, 56: nec cedit nisi sorte mihi, id. ib. 5, 529: dilectos inter sors prima sodales, id. Tr. 4, 5, 1: huic sortem concede priorem, id. A. A. 1, 581: quattuor ille quidem juvenes totidemque crearat Femineae sortis, i. e. of the female sex, id. M. 6, 680; so, feminea, id. ib. 13, 651: altera, id. ib. 9, 676; cf. id. ib. 3, 329: Saturni sors ego prima fui, i. e. the first child, id. F. 6, 30: suae sortis oblitus, Curt. 3, 2, 11: ultima, id. 9, 2, 6: nec pars nec sors in sermone isto, Vulg. Act. 8, 21.—With gen.: cujus mali sors incidit Remis, Hirt. B. G. 8, 12, 3: incommodi, id. ib. 8, 1 fin.: nobis quoniam prima animi ingenique negata sors est, secundam ac mediam teneamus, Liv. 22, 29, 9: puer post avi mortem in nullam sortem bonorum natus (opp. omnium heredi bonorum), to no share of the property, id. 1, 34, 3: praedae mala sors, Ov. M. 13, 485: utrius vitae sortem legant, Just. 1, 6, 6: servitutis, id. 6, 5, 1.—
- 2 In partic., in mercant. lang. (prop. fortune, money; hence), capital bearing interest, principal: et sors et fenus, Plaut. Most. 3, 1, 122 (653); 5, 2, 38 (1159); 3, 1, 34 (565); 3, 1, 64 (595); 3, 1, 70 (601); 3, 1, 84 (615); Ter. Ad. 243; Cic. Att. 6, 1, 3; Liv. 6, 14; 6, 15; Plin. praef. § 23; Mart. 5, 42, 3; Dig. 33, 2, 24; Inscr. Orell. 4405; cf. Varr. L. L. 6, § 65, and id. ib. 5, § 183 Müll.—
- E A rank, class, order (late Lat.): ex turbā imae sortis, Amm.14, 6, 25.
ingruente belli articulo mittunt aequaliter ~tes et, quemcumque sors ostenderit, hunc ‥ ducem omnes sequuntur
quemcumque ~s ostenderit
misit ‥ sortem quam ecclesiarum ‥ adiret ob sanitatem postulandam ‥ et cecidit ~s super archangelum
illis ‥ remotis ~s tibi cessit provectionis
ipse non indicans se illis, miserunt sortem in nomine sancte Trinitatis ut scirent in qua navi ipse fuit et ~s cecidit super navim in qua erat sanctus Abbanus(
~s cecidit
~s lacrymabilis accidit; ‥ confractus est regius ensis
vestis ejus in ~tem esset danda
misit ‥ ~tem
miserunt ~tem
ad plures sanctorum precipuos Anglie, more simpliciorum, ~tes quasdam statuit, quarum una semper prima Sancto Godrico provenit
tunica non scinditur sed ~te transit ad unum [cf. ]Joh. xix 23–4
decimum quemque militem ~te ductum fuste legitur occidisse
per convencionem istam debuerunt partiri per ~tem omnia feoda militum
gentilitas est, si quis ‥ in ~te [(AS: ] vel in fyrhte vel in similibus fantasiis ‥ aliquid agaton blote, on hlotæ
cumque curiositatis humane ~tibus et revolutione psalterii hujus visionis eventum diligentius explorarem, primum oculis meis versus ille se obtulit
~tes apostolorum et prophetarum et dividentium et inspectio tabule
si ~tibus crederem bellum hodie nullatenus introirem
~e, dispositione
his divisit opes diversis sortibus: illi / ecclesiae regimen ‥ / huic sophiae specimen
Abia familia de qua Zacharias ortus est ~s contigit octava
dimidia acra prati jacet in communi prato de C. et T. in tercia ~te
unum ferndelle [jacet ] super Longehurst et accidit in sexta ~te
pertinacem filium suum ‥ a totius regni ~te expellere
rex omnisque ~s atque decus regni ad eum humili vultu inclinavit
cum vos tanti munere Patris cecideritis in ~tem meam ut sitis pignora mea
Salomon xxv civitates donavit Hiram regi Tyriorum in ~e tribus Neptalim
Dei contemptor ~tisque ejus depressor
licitum est [sacerdotibus ] ‥ vivere de ~te Dei, hoc est de donis que in munere Deo offeruntur
clericos qui a ~te Dei incorrigibiliter ‥ dissiliunt
in ~tem Domini vocatus est et dispensator domus Dei constitutus
ecclesiasticam ‥ voco [potentiam ], quae non ad imperandum ~ti Domini, sed ministrandum a Christo instituta est
una serta, i.an gerif fissca, oððe an snæs fissca, oððe oðra þinga
totum jus et clameum ‥ in omnibus ~is, acris, et selionibus terre
in ij ~tez ficuum et racemorum
habuit de mercandis predictis xij ~te[s ] de fruct' et iij pipas de bastard
pro ij ~is, dim. fraell', j pec' et viij lib. ficuum
de Simone Burgh' pro vj ~tibus fructus val. xxx s.(
iiijxx ~te [fruct' ]
legittimarum usurarum summam, que per annum equiparantur ~ti
non decet vos sublimitati regie fenerari: si ‥ ~tem vestram ‥ jam percepistis, ea contenti esse debetis
velitis ‥ indempnitati nostre ‥ prospicere, solucionem ‥ pecunie festinando, ne ‥ usure, que cito poterunt ~tem excedere, in nostrum dedecus ‥ a nobis exigantur
usurant dicte xx m. que sunt de lucro ac si essent de ~te
rex ‥ perdonavit ‥ Johanni ‥ usuras ‥ ita tamen quod de principali ~te ‥ Judeis satisfaciat
si quid venditis pignoribus ultra ~tem excrescat illud in usus similes cum ~te convertatur
Eanfridum inconsulte ad se ‥ venientem simile ~te damnavit
martyres quamvis humili ~te morerentur inveniebant spolia multa
repentina ~te cum lamentis pluribus ac damnis prolapsus est
versans humanas sors inopina vices
tuo nunc portu, Florula, / me sors amovit emula
hoc enim non arte sed ~te accidit
quos [nobiliores ], pretextu propinquioris assistencie, persone sue prompciores ~s adversatrix reperit
premissus antistes in ~te predicationis procedit(
utamur ‥ ~te praesenti secundum virtutem animae in gratia confidentes divina
in ~tem sacerdotis transiens
lane predicte sunt de ~te de Houdenschire in comitatu Eboraci
easdem lanas ‥ utiles et bone ~tis apparere faciunt ‥ et quidam alii lanas bonas juxta ~tem patrie habentes porciones ‥ de lanis pejoris ~tis emunt
iij ragmas rubeas de diversis ~tibus ‥ iij ragemas blodias de una ~te(
pro sculptura omnimodorum ~torum cuneorum tam auri quam argenti decetero necessariorum pro minta nostra apud Cales'
anima David ‥ custodita semper fuit in ~te viventium
omnis anima ‥ digna habebitur, que in ~te querentium cetuque currentium sollicitior ipsa querit
sectam sive ~tam [] of pearls
diversas plebis sortes vulgaris iniquas / innumeris turmis ire per arva vagas
➳ arch. nomin. sortis Pl. Cas. 271 ; Ter. Andr. 985 || abl. sorti Pl. Cas. 319 ; Virg. G. 4, 165, etc.; Liv. 29, 20, 4, etc.
- 1. plankje of staafje dat dienst doet als lot; ➤ sortes miscere; sortes (in hydriam) conicere; ~ alcis exit of excidit komt tevoorschijn;
- 2. (meton.) het loten, loting; ➤ res revocatur ad sortem er wordt geloot; sorte ducere (uit)loten; excipere sorti bij de loting apart houden; extra sortem, sine sorte zonder loting; ei sorte provincia obtigit; tertia ~ de derde loting;
- 3. orakel(spreuk), profetie, poët. meestal plur.; ➤ sortem dare; responsa sortium; ~ alci editur; sortes Lyciae van de Lycische Apollo;
- 4. (door het lot verkregen) beroep, ambt [urbana; peregrina]; ➤ numquam ex urbe afuit nisi sorte beroepshalve; eis cecidit custodia sorti (abl.) viel als ambt ten deel; — ook ambtsterrein;
- 5. (metaf.) aandeel (in: gen.) [praedae; bonorum]; ➤ Saturni ~ prima eerstgeborene; — erfdeel, bezit; ook beurt: alterna sorte om beurten;
- 6. (poët.; postklass.) lot, lotsbestemming, toeval [humana; futura; iniqua; suprema dood; mali noodlot];
- 7. stand, rang [prima; prior voorrang]; ➤ homo ultimae sortis; secundae sortis ingenium tweederangs (Sen.);
- 8. (Ov.) geslacht [feminea; altera];
- 9. tegen rente uitgeleend kapitaal; ➤ sorte carere.
鬮。造化。偶遇。神懕兆。天命。地位。本錢。出之分。祖宗。家產。Ducere sortem 拈鬮。Extra sortem 未拈鬮。Aliquid suae sortis esse 拈鬮得之。Sorte 拈鬮得。\Sortis pro Sors. \Sorti pro Sorte.
Suggest a Translation
See an image
Sortem dare, in Legibus Adelstani Regis c. 6. pro
immitteresortilegium in rem quampiam :
Decrevimus de sortilegis et liblacis, et Sortem dantibus, si hominem occiderint, et negare non possint, vitæ suæ culpa judicentur.In Lege Salica,
superjactare maleficium.
sortem, et maleficium aliquid invadere, Gall.
Si servus minus tremisso involaverit, et mala Sorte priserit, dominus servi 3. sol. solvat, etc.§ 8 :
Si litus, de quo inculpatur, ad sortem ambulaverit, mala Sorte priserit, medietate ingenui legem componat.Decretio Chlotarii Regis § 5. 6. 7 :
Si quis cum furto capitur, antedictæ subjaceat legi. Si de suspicione inculpatur ad sortem veniat. Si mala Sorte priserit, latro est tamen, etc.Hinc
Sorte, eadem notione.
Sorta.
Sciatis quod assignavimus vos ad tot cimentarios et laboratores, quot necessaria fuerint pro factura septem millium lapidum, pro gunnis de diversis Sortibus.
Cum casula seu infula, dalmatica et tunica ac duabus capis de eadem Sorte. Deux chapes d'une Sorte,in altero Gall. ibid. Stat. pro arte parat. pannor. Carcass. renovata ann. 1466. in Reg. 201. Chartoph. reg. ch. 121 :
Item et quia in dicto burgo fiunt nonnulli panni, nuncupati floreti, quia sunt seu esse debent meliores et pretiosiores aliis pannis communibus Sortis dicti burgi, etc. Souage,idem forte sonat in Comput. Rob. de Seris ann. 1332. ex Reg. 5. fol. 5. r° :
Les bordeures et les auvesLit. remiss. ann. 1426. ex Reg. 173. ch. 461 :(de la selle) d'une Souage d'orfaverie feruee en Souage de croisetes dorées.
Ung hanap à pié, tout d'argent Souaige goderonné.
Si servus in furto fuerit inculpatus, requiratur a domino, ut ad 20. noctes ipsum in mallum præsentet, et, si dubietas est, ad Sortem ponatur. Ad sortem ambulare,§ 8.
Ad sortem venire, in Decretione Childeberti Regis § 6. 8.
Ad ignem seu Sortem se excusare, in Lege Ripuar. tit. 31. § 5.
Sortes super altare Dei mittere, etc.in Lege Frision. tit. 14. § 1. 2.
Virgilianæ sortes, apud Spartianum. Idem Augustinus Epist. 109. ad Januarium c. 20 :
Hi vero, qui de paginis Evangelicis Sortes legunt, et si optandum est, ut hoc potius faciant, quam ut dæmonia consulenda concurrant : tamen etiam ista mihi displicet consuetudo, ad negotia secularia, et ad vitæ hujus vanitatem propter aliam vitam loquentia oracula divina velle convertere.Concilium Veneticum c. 16. et ex eo Hincmarus de Divortio Lotharii :
Sunt et Sortilegi, qui sub nomine fictæ religionis, per quasdam, quas Sanctorum Sortes vocant, divinationis scientiam profitentur, aut quarumcunque scripturarum inspectione futura promittunt.Similia habent Concil. Agathense can. 42. Aurel. I. c. 30. Autisiod. c. 4. Cumeanus Abbas de mensura pœnitentiarum cap. 7. Pœnitentiale Romanum et Gregorii II. PP. c. 26. et Beda c. 11. et Alcuinus lib. de Divin. Offic. Capitula Caroli M. de diversis reb. ann. 789. c. 4 :
De codicibus vel tabulis requirendum, et ut nullus in Psalterio, vel in Evangelio, vel in aliis rebus Sortiri præsumat, nec divinationes aliquas observare.Pœnitentiale MS. Thuanum :
Requisisti Sortes in codicibus, vel in tabulis, ut plures solent, qui in Psalteriis et in Evangeliis, vel in aliis hujusmodi rebus sortiri præsumunt, etc.Concilium Ænhamense ann. 1009. c. 3 :
Sagas, incantatores, artem sanctorum exercentes, meretrices egregias mortem inducentes, etc.Ubi Codex editus
artem scmpræfert : sed legendum videtur
sortem, aut
sortes sanctorum.
Nullus etiam super Sortes quas Sanctorum, seu Apostolorum, vel Psalterii vocant, aut cujuscumque scripturæ inspectione divinationis scientiam profiteatur, aut futura promittat, aut quælibet maleficia in tabulis, vel codicibus, in astralabo(l. astrolabio) requirat.
Sortes Apostolorumvocat Petrus Blesensis libr. de Præstigiis fortunæ, seu Joannes Sarisber. lib. 1. Policrat. c. 12. vel quod Pauli Apostoli Epistolæ, vel quod Evangelii, ab Apostolis descripti, codices inspicerentur : vel denique quod ab Apostolis
missas sortesconstet. S. Augustinus in Concione 2. Psalmi 30 :
Sors enim non aliquid mali est, in dubitatione humana divinam indicans voluntatem : nam et Sortes miserunt Apostoli.Petrus vero Blesensis :
Sortilegi sunt, qui sub nomine fictæ religionis superstitiosa quadam observatione rerum pollicentur eventus. Quod genus Sortes Apostolorum et Prophetarum, et Dividentium continet ; inspectio tabellæ, quæ Pythagorica appellatur : observatio quoque cujusque casus, id est, rei, de qua quæritur significatione, sub eo continetur.Priorem sententiam videtur firmare Gregorius Turon. lib. 4. Histor. cap. 16 :
Positis Clerici tribus libris super altarium, id est Prophetiæ, Apostoli, atque Evangeliorum, oraverunt ad Dominum, ut Chramno, quid eveniret, ostenderet ; aut si ei felicitas succederet, aut certe, si regnare posset, divina potentia declararet : simulque unam habentes convenientiam, ut unusquisque in libro, quod primum aperiebat, hoc ad Missas etiam legeret. Aperto ergo primum omnium Prophetarum libro, reperiunt, etc.Alia istius divinationis exempla idem Scriptor suggerit lib. 5. c. 14. 49. lib. 8. c. 4. Vita S. Consortiæ Virginis c. 9 :
Si vultis, pergamus ad Ecclesiam, agaturAlia istiusmodi exempla divinationis proferunt Jonas in Vita S. Huberti cap. 15. Historia Conversionis S. Eucherii edita a Petro Chiffietio in Paulino illustrato, Theophanes ann. 13. Heraclii,Missa, ponatur Evangelium super altare, et communi oratione præmissa, codice patefacto, inspiciamus Domini voluntatem ex illo Capitulo, quod primum occurrerit.
Inter Episcopos tamen qui affuerant, præcipue Defensor quidam nomine, dicitur restitisse : unde animadversum est, graviter illum lectione prophetica tunc notatum. Nam cum fortuitu Lector, cui legendi eo die officium erat, interclusus a populo defuisset, turbatis ministris, dum expectatur, qui non aderat, unus e circunstantibus assumpto psalterio, quem primum versum invenit, arripuit. Psalmus autem hic erat : Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem propter inimicos tuos, ut destruas inimicos et defensorem. Quo lecto, clamor populi tollitur, pars adversa confunditur, etc.Eadem habet Fortunatus lib. 1. de Vita S. Martini. Vide Cantipratanum lib. 1. cap. 9. num. 4.
Laïcos, qui sorte sanctos eligunt, in altari deridere. Nam a Laïcis perinde ac Clericis Episcopos electos constat. Morem istum adstruit omnino Vita S. Aniani Episcopi Aurelianensis :
Cumque varia electio populi fieret, ille eos paterno affectu castigans, eisdem dixit : Si vero pastorem vultis, electum a Domino, fratrem et compresbyterum meum Anianum noveritis in meo constitui loco. Atque ut idipsum divinæ electionis claresceret, cum triduanum jejunium more Ecclesiastico indixisset, brevibus et libris super altare positis, necdum loquentem parvulum afferri præcepit, ut ipse brevia ab altari sublevaret. Tunc vero Christi operante virtute, cum puer manum injecisset altari, mox ut breve tetigit, vox inconsueta novella verba prodidit, testeque populo proclamavit : Anianus, Anianus, Anianus istius civitatis a Deo Pontifex est institutus. Mox ut verba complevit, ætatis tempora lingua recognovit. Sed ut votis omnium fieret satisfactum, aperto psalterio, versum, quem primum invenerunt, legentes, dixerunt : Beatus quem elegisti, etc. Prolato quoque Apostolico codice, in primo repererunt sermone : Fundamentum aliud nemo potest ponere, etc. Sed et in Evangelii pagina hanc primam repererunt sententiam : Super hanc petram ædificabo Ecclesiam meam, etc. His ergo virtutum insignibus in Cathedra Aurelianensis Ecclesiæ sanctus institutus est Anianus.Ubi binas observare est divinationes, primam
per brevia, de qua mox : alteram per inspectionem sacrorum librorum,
Psalteriiscilicet,
Apostoli, et
Evangelii. Sed postmodum sola Evangelii inspectio obtinuit, non quidem ad explorandum Dei judicium, an quis eligendus esset ad Episcopatum, sed quid de eo
Prognosticonfere semper appellant Scriptores, ex quibus ad hunc firmandum morem sequentia excerpsimus. Libellus supplex Capituli Aurelian. ad Alexandrum PP. III :
Apertæ sunt cataractæ cæli, ut credimus, et de cælestibus stillat indignatio ; et Apostolicæ manus fortitudinem induantur, ut denudetur iniquitatis fundamentum usque ad collum, et finem iniquitatis sortiatur, quem in die suæ promotionis sermo divinus ei prognostica significatione proposuit : aperto enim, sicut moris est, Evangeliorum libro, sermo, qui primus occurrit, sic erat : Adolescens autem relicta syndone nudus profugit ab eis.Guillelmus Malmesbur. lib. 1. de Pontif. Anglic. pag. 214. de Lanfranco :
Aiunt ejus prognosticon : Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Quod ille ab acclamantibus hilari vultu ad Dominum direxit : Certemus ergo mutua vicissitudine, tu dando, ego dispertiendo, etc.Eadem habent Robertus de Monte ann. 1089. et Anonymus in Vita ejusdem Lanfranci c. 15. Idem Malmesburiensis pag. 219. et Matth. Paris ann. 1093. de Anselmo :
Inter sacrandum pro ritu Ecclesiæ, codex Evangelii ab Episcopis super eum apertus tenebatur. Consecratione autem peracta, cum codex inspiceretur, in paginæ summitate hæc sententia est reperta : Vocavit multos, et misit servum suum, et cœperunt omnes se excusare.Adde eumdem Malmesburiensem pag. 220. Historia Episcoporum Autisiod. c. 54. de Hugone Episcopo :
Cujus quoddam præsagium fuit prognosticum ei divinitus destinatum, quod tale fuit, Ave Maria gratia plena.Guibertus lib. 2. de Vita sua c. 3. de se in Abbatem Novigenti electo :
Cum obviam mihi procedere pararent, textum Evangelii ex industria super altare hac intentione aperuit, ut, quod Capitulum oculis primum occurreret, pro mei auspicio haberet......Mox :
Aperuit ergo librum, cui juxta morem extrinsecus labra depresseram, etc.Et lib. 3. c. 14. de Electione Episcopi Laudunensis :
Quoad consecrationem exhibito cum prognosticum ejus aucuparentur, vacuam repererunt paginam.De alio Episcopo, mox :
Cui tamen in prognostico suo Evangelicum Capitulum dure sonuit,...... Tuam scilicet ipsius animam pertransibit gladius.Ægidius Mon. Aureæ vallis cap. 64. de Alberto Episcopo Leod. :
Cum autem a duobus Episcopis ante Evangelium Missæ, sicut sancti Patres sanxerunt, ordinandus in Episcopum Archiepiscopo præsentaretur, Archiepiscopus librum, qui erat ei oblatus, aperiens, in prima parte libri legit : Misit Herodes Rex, et tenuit Joannem, et vinxit eum in carcerem. Et postea sequitur : Et decollavit eum in carcere. Statim Archiepiscopus fremens in semetipso spiritu contrito, quasi lacrymando intuens in eum dixit : Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et præpara animam tuam ad tentationem, tu enim Martyr es futurus.Similia habentur in Vita S. Heriberti Archiepiscopi Coloniensis n. 9. apud Rupertum Abbatem in ejusdem Heriberti Vita n. 9. in Vita Lietberti Episcopi Cameracensis cap. 18. etc.
Ὃς δὲ ὁ Καράκαλος Νικομηδείας τὸν ζυγὸν τοῦ εὐαγγελίου ἐτίθει, καὶ ἤδη τὸν θεῖον θεᾶσθαι χρησμὸνPaulo supraἔμελλον, (φέρουσι γάρ τι κᾄν τούτων ἐπὶ τοῖς τελουμένοις οἱ πολλοὶ πίστεις∙ κᾄν οὐκ αναγκαῖα ἡ ἑπισήμανσις) τὸ εἰς κόλασιν ἀπόφημον ἐν τῷ ἱερῷ εὐαγγελίῳ ἐνεφανίζετο. Τὸ δε ἠν, Τῷ διαβόλῳ καὶ ἀγγέλοις αὐτοῦ.
Prognosticum. Istius meminit Sguropulus in Histor. Concilii Florent. sect. 12. cap. 4. qui perinde ac Pachymeres nude
Decanus, vel eo absente Præsidens, promissa legens, indutus stola, aspergit aquam benedictam super Canonicum receptum, et a singulis secundum ordinem admittitur ad pacis osculum : deinde aperto codice Evangelico capite primi folii, quæ scripta reperit, et verba adnotantur ad memoriam suæ receptionis, etc.
Cur fiant prænostica in consecratione Episcopi:
Non ad Sortes inquirendas, ut stulti opinantur, Evangeliorum liber ejus, qui consecratur, humeris imponitur ; sed ut per hoc intelligat, cui labori et oneri subjiciatur, et pondus Evangelicæ prædicationis eum circumquaque ferre non pigeat.
Tunc pro hospitio quoddam brevibus conscriptis posuit super altare, vigilans et orans tribus noctibus, ut quid ei Dominus juberet dignaretur manifestissime declarare. Sed pietatis divinæ inclyta miseratio, quæ eum præsciens eremitam esse decreverat, brevem illum accipere jubet, ut eremum properaret.Baldricus lib. 1. Chronici Cameracensis cap. 1. ubi de contentione pro corpore S. Leodegarii, quod sibi vindicabant Episcopi Pictavensis, Augustodunensis, et Atrebatensis :
Donec ex sententia cæterorum Pontificum, tribus Epistolis, horum trium nominibus subscriptis, et confuse sub palla altaris obtectis, factaque in commune oratione, Pictavensi Episcopo ex indiciis sanctum corpus deberi declaratum est.Istius
Psalmos species, quam
Ensalmo, seu
Inpsalmumvocant Hispani, quæ Sebastiano de Cobarruvias dicitur
cierto modo de curar con oraciones, unas vezes solas, otras aplicando juntamente algunos remedios.
Ensalmadores, los que curan con Ensalmos.Mox subdit :
Dixeronse Ensalmos, porque de ordinario usan de versos de psalterio, y dellos con las letras iniciativas de letra por verso, o per parte, hazen unas sortijas para diversas enfermedades.
Cordes, prope
Albi, reperta fuit a domino
Rocquainqui de sortibus clarius et doctius tractavit apud Bibl. Sch. Cart. 1880. p. 457. et seqq.
inscribi in sortemprædia dicuntur, quæ sorte dividenda sunt : et
sortes tollereii, qui sortiuntur, apud Hygenum de Limitib. Constit. Capitolinus in Albino :
Cum ille Sortem de suo fato tolleret, i.de suo fato sciscitaretur. Inde postmodum
Sors 4.
Item Ravennates debent rumpere scriptum salis seu Sortem salis, et perpetuo tempore a duobus annis post festum S. Michaelis proxime venturi in anno, et numquam amplius Sortem seu scriptum facere, in Charta ann. 1200. apud Murator. tom. 4. Antiq. Ital. med. ævi col. 374. Alia ann. 1208. apud eumd. tom. 2. col. 873 :
Item ut non vendant, nec dent nobis salem cum Sorte nec ejus simili, etc.
Sortesenim proprie appellabant Romani agros, quos in provinciis a se devictis occuparant, sorte Militibus divisos, ac assignatos. Scribit Procopius lib. 1. de Bello Vandalico cap. 5. Gizericum post captam Romam, in Africa muris urbes exuisse, agris Afros spoliasse, plurimos ac optimos Vandalis divisisse, qui sua ætate
Vandalorum
sortesvocabantur. Sed præsertim
sortisnomenclatura donata agrorum pars apud Gothos et Burgundiones, quæ in debellatis Provinciis tum victoribus, tum antiquis possessoribus sortito evenerat : ii quippe tertia fundorum parte devictis Romanis relicta, residuas sibi usurpavere.
Sorteautem divisos ejusmodi agros negat Dominicus de Prærogativa alodiorum cap. 5. § 11. idque elicit præsertim ex eo, quod portio Romani
Sorsetiam appelletur : quasi vero totum agrum victores cum antiquis possessoribus sortiri, et singulorum portiones
sortisvocabulo donari non potuerint. Vide Tertia.
Liberas autem inlibatas portiones duorum fundorum ab omni nexu fisci, deviti populi privative et ab here alieno, litibus, causis controversihisque omnibus, nec non a Sorte barbaricaVide Savinii Histor. Jur. Roman. med. temp. tom. 2. cap. 5. § 103. et 106. Adde Translat. S. Alexandr. cap. 1. Apud Pertz. Script. tom. 2. pag. 675. Dudon. de Gest. Norman. lib. 3. pag. 91.(vel et a ratione tutelaria et curæ, etc.barbarici)
Sortem suam claudere.Lib. 10. tit. 1. § 7 :
Si vineam in aliena terra quis plantaverit, in qua Sortem non habet.In textu,
in quo(territorio)
ipse consors non est. Terra sortis titulo adquisita, in Lege Burgund. tit. 1. § 1.
Terram, ibid. tit. 14. § 5.sortis jure possidere
Ut nulli vendere terram suam liceat, nisi illi, qui alio loco Sortem aut possessionem habet. In sortem alterius ingredi,in Lege Ripuar. tit. 60. § 5. Senator. lib. 8. Epist. 26 :
Nam quæ necessitas ad injusta compellat, cum vos et sortes alant propriæ, et munera nostra, Domino adjuvante, ditificent.Gregorius Turon. lib. 4. Histor. cap. 44 :
Nisi me permiseris per tuam sortem hunc fluvium transire, cum omni exercitu meo super te pergam.Charta Chrodogangi Episcopi Metensis ann. 763. apud Meurissium pag. 167 :
Similiter donamus in pago Magnise, in villa Pomaria, Sortes cum vinitore, vel illam vineam quam ipse vinitor facit.Infra :
Similiter donamus... servos duos cum Sortibus eorum, qui ipsorum verres custodiant.Alia Angilranni Episc. Metensis ann. 770. apud eumdem pag. 175 :
Seu et Sortem illam in ipsa villa, quam Vibollagus per beneficium sancti Stephani vel nostrum tenere videtur.Charta Brunonis Abb. Dervensis in Tabul. ejusdem Monasterii :
Scilicet duo mansa cum terris adjacentibus, quas nos Sortes vocamus.Charta ann. 1007. apud Ughellum tom. 1. pag. 339 :
Imprimis sunt de ipsis casis et Sortis septem, una, quæ modo recta est per Petrus, etc.Alibi :
Et sunt in locas et fundas quatuor ex ipsis casis et Sortis et rebus illis massaritiis.Occurrit ibi pluries. Tom. 3. pag. 65 :
Seu casis, curtis, capellis, Sortis, donnicatis, silvis, etc.Pag. 66 :
Cum Sortibus et donnicatis ibidem pertinentibus.Pag. 88 :
Sortes et donnicata, quæ ego habere et tenere visus sum.Pag. 90 :
Prædictæ Sortes cum omnibus ædificiis suis super se.Pag. 300 :
In Melito Sortem unam, quam detinet Corbolus.Adde pag. 291. et tom. 8. pag. 36.
Sorticilla mea de casa, seo et urto, seo et curtem de casa et vinea in casale Agelli ad orcia, qui ipsa sorte meam quam vobis vindedi.... quanta mihi inter germano meos cuntiti sortis, etc.Proprie pars quæ in bonorum divisione alicui evenit, possessiuncula. Vide Sortio et Sorticellus.
Item quælibet persona civitatis et districtus Vercellarum possit.... ad cultum reducere... possessiones quæ appellantur... Sortes, molte, vel glaree pertinentes ad ispsum jure dominii directi vel quasi.
Res ipsas dividant, sic tamen, ut omni tempore Sortes stare debeant, et adæquatio percurrat.Tit. 35. § 7.
Aliæ vero res, quæ divisæ fuerint inter fratres seu nepotes, vel ubi mensura tracta est, Sortes stantes adæquantur.Vide Sortissare in Sortiri.
sortisnomen adepta sunt, ut
Gothica sors, apud Sidonium lib. 7. Epist. 6.
Sortes Vandalorum.apud Victorem Vitensem lib. 2. et 3. pag. 19. 35. Idem Sidonius lib. 9. Epist. 5 :
Non tamen medii itineris objectis quantum ad solvendum spectat officium, nostra sedulitas impediretur : nisi quod per regna divisi a commercio frequentioris sermonis, diversarum Sortium jure, revocamur.
Ludevicus rexorientalis conventum populi Sortis suæ apud Wangionem habuit.
Sors Deipassim appellatur a Scriptoribus Ecclesiasticis. De laudibus Berengarii Augusti apud Murator. tom. 2. pag. 399 :
Interea Sors lecta Dei circumdata saccis, Vota facit, etc.
sortemnon datus, vel possessus. Charta Ottonis Imperat. ann. 996. apud Ughellum tom. 5. pag. 668 :
Quamque in planiciebus, divisis et indivisis, sortis et Insortis, cultis et incultis, etc.Vide Sortitus.
Usagium, Jus utendi foresta. Chartul. S. Andreæ Vienn. :
Tribuo Sortem in sylva quæ vocatur Eruxia, ut habitatores Jalzinii et habitatores S. Genesii fruantur silva, seu bestiæ eorum, quemadmodum necesse fuerit.
- 1 SER-, a lot: tot in hydriam sortes conicerentur: neque eorum sortes deiciuntur, Cs.: cum deiecta in id sors esset, lots were cast for it, L.: cum de consularibus mea prima sors exisset: et cuiusque sors exciderat, L.: sortes suā sponte adtenuatas, L.—A casting of lots, drawing, decision by lot, lot: quaestor quem sors dedit: cui Sicilia provincia sorti evenisset, L.: Q. Caecilio sorti evenit, ut gereret, etc., L.: de se ter sortibus consultum dicebat, Cs.: iubet extra sortem Theomnastum renuntiari.—An oracular response, prophecy: ut sors ipsa ad sortīs referenda sit: Lyciae sortes, the oracles of the Lycian Apollo, V.: Faticinae, O.: edita oraculo, Cu.: responsa sortium, L.—In business, a capital, principal: de sorte nunc venio in dubium miser?T.: sorte caret: mergentibus semper sortem usuris, L.—Fig., a lot, share, duty assigned by lot: urbana peregrina (in the division of official duties), L.: comitia suae sortis esse, i. e. had been allotted to him, L.: numquam ex urbe afuit nisi sorte, i. e. on official duty.—A lot, fate, destiny, chance, fortune, condition, share, part: futura, V.: Ferrea vitae, O.: iniqua, V.: iniquissima, L.: illā (sorte) Contentus, H.: inrequieta, O.: Sunt quibus ad portas cecidit custodia sorti, to whose lot, V.: Saturni sors ego prima fui, i. e. the first child, O.: suae sortis oblitus, Cu.: puer in nullam sortem bonorum natus, to no share of the property, L.: praedae mala sors, O.—A sort, kind, sex, class: Non tuae sortis iuvenem, rank, H.: altera, sex, O.: nova pugnae, V.
-
…rem Ariovistus proelio non decertaret, hanc reperiebat causam, quod apud Germanos ea consuetudo esset ut matres familiae eorum sortibus et vaticinationibus declararent utrum proelium committi ex usu esset necne ; eas ita dicere non esse fas Germanos superare ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…. Is se praesente de se ter sortibus consultum dicebat, utrum igni statim necaretur an in aliud tempus reservaretur sortium beneficio se esse incolumem. Item M. Metius repertus et ad eum reductus est. Hoc proelio trans Rhenum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…restitutum videbat neque eius calamitate de tanta voluptate et gratulatione quicquam fortuna deminuerat. Is se praesente de se ter sortibus consultum dicebat, utrum igni statim necaretur an in aliud tempus reservaretur sortium beneficio se esse incolumem. Item M…
Julius Caesar, Gallic War
-
…immania templa. In foribus letum Androgeo tum pendere poenas Cecropidae iussi miserum septena quotannis corpora natorum ; stat ductis sortibus urna. Contra elata mari respondet Gnosia tellus hic crudelis amor tauri, suppostaque furto Pasiphaë, mixtumque genus prolesque…
Vergil, Aeneid
-
…litora circum ; tum demum admissi stagna exoptata revisunt. Constitit Anchisa satus et vestigia pressit, multa putans, sortemque animo miseratus iniquam. Cernit ibi maestos et mortis honore carentes Leucaspim et Lyciae ductorem classis Oronten, quos ,…
Vergil, Aeneid
-
…templum instituam, festosque dies de nomine Phoebi. Te quoque magna manent regnis penetralia nostris hic ego namque tuas sortes arcanaque fata, dicta meae genti, ponam, lectosque sacrabo, alma, viros. Foliis tantum ne carmina…
Vergil, Aeneid
-
…sibi veniam pavido rogat ore, pavetque laedere iactatis maternas ossibus umbras. Interea repetunt caecis obscura latebris verba datae sortis secum inter seque volutant. Inde Promethides placidis Epimethida dictis mulcet et aut fallax ait est sollertia nobis, aut…
Ovid, Metamorphoses
-
…; ille meum comitatus iter, maria omnia mecum atque omnes pelagique minas caelique ferebat, invalidus, vires ultra sortemque senectae. Quin, ut te supplex peterem et tua limina adirem, idem orans mandata dabat. Gnatique patrisque…
Vergil, Aeneid
-
…visum superis hominumque exempla manemus. Dixerat, et flebant. Placuit caeleste precari numen et auxilium per sacras quaerere sortes. Nulla mora est adeunt pariter Cephisidas undas, ut nondum liquidas, sic iam vada nota secantes. Inde…
Ovid, Metamorphoses
-
…qua generis damnum reparabile nostri arte sit, et mersis fer opem, mitissima, rebus. Mota dea est sortemque dedit Discedite templo et velate caput cinctasque resolvite vestes ossaque post tergum magnae iactate parentis. Obstipuere diu, rumpitque…
Ovid, Metamorphoses
(properly “lots”). Small tablets used for augury in different parts of Italy, especially in the temple of Fortuna at Praenesté (Cicero, De Div. ii. 41, 86). They were of oak or bronze, with some saying engraved upon them, and were shuffled and drawn by a boy. Seventeen such sayings (four in the original bronze, and the rest copies) are still preserved (C. I. L. i. pp. 268-270). They are known as the Sortes Praenestīnae, but they appear to have really belonged to the oracle of Geryon at Patavium (Padua). Sortes conviviāles were sealed tablets sold at entertainments. When opened they entitled the holder to a prize of greater or less value (Sueton. Aug. 75; Lamprid. Elagab. 22).
The name sortes was given (1) to passages of some book used to foretell events, the method being to open the book at random, for which purpose Christians used the Bible; or
(2) to lines of poetry, especially of Vergil, written on leaves, and drawn at haphazard. Sortes Vergiliānae are mentioned in Spartianus (Hadrian 2), and alluded to by Lampridius (Alex. Severus 14). This use of Vergil continued to modern times. An historic instance of it is found in the life of Charles I. of England, who experimented once in the Bodleian Library at Oxford, and opened at the passage of the Aeneid (iv. 615-620) where Dido's imprecations against Aeneas foretold rebellion, defeat, and death. The story is told by Wellwood. See oracula.
Fragments of a book of oracles found in a MS. at St. Gallen in Switzerland. Edited by Winnefeld (Bonn, 1887).