subiaceo
sub-jăcĕo, cŭi, 2, v. n., to lie under or near any thing (post-Aug.).
- I Lit.: feles coeunt mare stante, feminā subjacente, Plin. 10, 63, 83, § 174: frumentum si tegulis subjaceat, id. 18, 30, 73, § 301: fenestris subjacet vestibulum villae, Plin. Ep. 2, 17, 15; cf.: subjacentes petrae, Curt. 5, 3, 18: campus aedificio subjacet, adjoins, lies close to the building, Col. 1, 2, 3; so, monti, Plin. Ep. 5, 6, 2: fenestra subjacens, id. ib. 2, 17, 6.—
- II Trop., to be under, subject to any thing; to belong to or be connected with, etc.: causa, cui plurimae subjacent lites, Quint. 3, 6, 27; cf. id. 3, 6, 41: subjacet utilitati etiam illa defensio, id. 7, 4, 12: quantitas plerumque eidem (qualitati) subjacet, id. 7, 4, 41: quaestiones velut subjacentes, id. 3, 6, 91 et saep.: vita, quae multis casibus subjacet, Ap. Met. 11, 19, 15; inopes divitum impotentiae subjacentes, id. Dogm. Plat. 2, p. 28, 31: viliores personae capitali supplicio subjaceant, Cod. Just. 4, 40, 4: delicto, Vulg. Lev. 5, 3: ditioni regis, id. Esth. 9, 16: ex materiā subjacente (deo) ac paratā, within his power, Lact. 2, 8.
sub-iaceo, iacuī, ēre, I) unten liegen, unter od. bei etw. liegen, a) übh.: feminā subiacente, Plin.: frumentum si tegulis subiaceat, Plin. – b) v. Örtl.: mare subiacens, Plin. ep.: subiacentes petrae, Curt.: campus aedificio subiacet, Colum.: fenestris subiacet vestibulum, Plin. ep. – II) übtr.: a) zu od. unter etw. gehören, einer Sache angehören, causa, cui subiacent lites, Quint.: cui subiacent omnes quaestiones, Quint.: quantitas quoque, ut dixi, etiamsi non semper, plerumque tamen eidem (qualitati) subiacet, Quint. – b) einer Sache unterworfen-, ausgesetzt-, preisgegeben sein, vita multis casibus subiacet, Apul.: inopes divitum impotentiae subiacent, Apul.: qui virgarum magistralium ictibus terrorique subiaceat, Vopisc.: viliores personae capitali supplicio subiacent, Cod. Iust. – c) jmdm. usw. untergeordnet sein, in jmds. Hand od. Gewalt stehen, materia subiacens deo, Lact.: subiacet deo factori mundus, Lact.: subiacent dei potestati omnia, Lact. – d) palam subiacet, es liegt klar am Tage, quanto a maioribus mutaveritis, Tert. ad nat. 1, 11.
See: subjacere
- 1. (ihb. v. plaatsen) onder of beneden liggen, (m. dat.) liggen onder;
- 2. (metaf.) blootgesteld liggen aan;
- 3. vallen onder, thuishoren bij (m. dat.).