sudor
sudor, sweat, perspiration
- Lit., sweat, perspiration: manat ex omni corpore sudor, Enn. ap. Macr. S. 6, 1 (Ann. v. 399 Vahl.); Lucr. 6, 944: sudor e corpore, Cic. Div. 2, 27, 58; cf.: totum sudor habet corpus, Enn. ap. Macr. S. 6, 3 (Ann. v. 436 Vahl.): sudorem multum consecutum esse audiebamus, Cic. de Or. 3, 2, 6: Herculis simulacrum multo sudore manavit, id. Div. 1, 34, 74: sudor fluit undique rivis, Verg. A. 5, 200: salsusque per artus Sudor iit, id. ib. 2, 174: gelidus toto manabat corpore sudor, id. ib. 3, 175: equos Fumantis sudore quatit, id. ib. 12, 338: cum sudor ad imos Manaret talos, Hor. S. 1, 9, 10: occupat obsessos sudor mihi frigidus artus, Ov. M. 5, 632: sudore fluentia multo Bracchia, id. ib. 9, 57; Sen. Oedip. 923; id. Troad. 487: quibusdam in conspectu populi sudor erumpit, id. Ep. 2, 2; 122, 6.—As obj. of verbs: sudorem emittere, Plin. 7, 18, 18, § 78: sudores evocare, id. 27, 9, 48, § 72: ciere, id. 37, 10, 46, § 115: facere, id. 24, 6, 20, § 30: movere, id. 24, 11, 60, § 101; Cels. 2, 17: elicere, id. 2, 17: excutere, Nep. Eum. 5, 5: ducere, Scrib. Comp. 217: detergere, Suet. Ner. 24 init.: sistere, Plin. 35, 17, 57, § 196: sudorem coërcere, id. 23, 1, 25, § 50: reprimere, id. 20, 13, 51, § 142: sudores sedare, id. 35, 15, 52, § 185: inhibere, id. 28, 19, 79, § 260.—Plur.: sudoribus corpus exinanire, Sen. Ep. 108, 16: sudores exsistere toto corpore, Lucr. 3, 154: caeli, honey-dew, Plin. 11, 12, 12, § 30.—
- B Transf., of any liquid or moisture (poet. and in post-Aug. prose; syn. umor): maris, Lucr. 2, 465: smyrnae, id. 2, 504: veneni, Ov. M. 2, 198: picis (with liquor), Plin. 16, 11, 21, § 52: lapidis, id. 35, 15, 52, § 186: argentum quod exit a fornace sudorem vocant, id. 33, 4, 21, § 69; cf. Sen. Q. N. 3, 15 fin.; Vitr. 8, 1 med.; Dig. 43, 19, 1 med.—
- II Trop. (cf. sudo, I. B.), sweat, i. e. toil, severe labor, weariness, fatigue (class.; syn.: labor, contentio): Salmacida spolia sine sudore et sanguine, Enn. ap. Cic. Off. 1, 18, 61 (Trag. v. 36 Vahl.): victor exercitus, qui suo sudore ac sanguine inde (a Capuā) Samnites depulisset, Liv. 7, 38; cf.: multo ejus sudore ac labore, Cic. Font. 5, 12 (1, 2); Plaut. Merc. 4, 1, 8 (674): stilus ille tuus multi sudoris est, Cic. de Or. 1, 60, 257: sudor circa testimonia, Quint. 5, 7, 1; 6, 4, 6: summo cum sudore consequi, Vell. 2, 128, 3: phalerae multo sudore receptae, Verg. A. 9, 458: creditur Sudoris minimum habere comoedia, Hor. Ep. 2, 1, 169: non est viri timere sudorem, Sen. Ep. 31, 7: sudore acquirere quod possis sanguine parare, Tac. G. 14: et bellicos sudores nostros barbaricae gentes cognoscunt, Just. Inst. prooem. § 1.
qui plus oneris portat in dorso, plus ~ris sentit in corpore
omnia Christianorum corpora cruore vel ~re liquentia conspiceres
Romana juventus quondam abluebat in Tiberi ~rem, quem cursu vel exercitio campestri collegerat
aliud [sal ] ~re balneantium ‥ fit
modo bibat post ~rem
~r dicitur a supra et do, das, quia datur in superficie corporis a natura expellente
rogo detis michi licenciam recedendi ad conventum Norwici ad mutandum vestimenta mea propter ~res
excusat ille, pretendit morbum, et indicem anxietatis ~rem ostendit
unde tremor et ~r cardiaco contingunt?
febre corriperetur, et ipsa invalescente ardens jam sensim per omne corpusculum ex intimis ~r erumperet
[saphirus ] et cardiacum et diaphoreticum fluorem reprimit et ~rem
diaphoretici dicuntur qui ~rem incongruum paciuntur
hoc ~re nemo nisi primo die perit(
fuere ‥ correpti ~re et interierunt ‥ que quidem plaga annos circiter quatuor et viginti huic quoque regioni incubuit
propter ~ris suspicionem
non ausi sunt tunc venire [ad judicium ] propter ~rem tunc temporis regnantem et sevientem
reimposito sumine vel ~re quod extra vulnus cum fluxu cruoris erumpebat
Christus ‥ montem ascendens oravit, et ~r sanguinis de eo manavit
ipse qui caput nostrum est sudavit sanguinis ~rem [ME: ] pro infirmitate nostraswat
sentiat aliquis quod imminentis pavor passionis agoniam istam suscitaverit in corde Jesu, et ~rem de corpore sanguineum emiserit
quo in ~re vultus nostri vescimur, quia ad conspectum divinae celsitudinis non nisi per laborem necessariae afflictionis ascendimus
quique in ~re vultus pane nostro vesci debuimus, labores miserorum nobis usurpamus ad delicias, atque in crapula et ebrietate ~rem bibimus alienum
de Paradiso ejecti, de terra maledicta in ~re vultus sui panem adquirunt
ibi est labor artificiosus at magni ~ris
non absque ~ris guttulis scale per ville circuitum adducuntur ad menia
Dominus ‥ modo per evangelium suum ~res certaminum temporalium, modo aeternorum describit palmam praemiorum
Domine, qui ‥ omnes creaturas absque ~re mire creasti
Roma est civitas bellicis olim ~ribus orbis terrarum domina
non de ~ibus pauperum viaticum sibi et suis exhibeat, sed de reditibus propriis
o studia et ~re et vanitate plena
~ris vestri vigor invictus ‥ vitia superabit
tertia palla non benedicta apponitur ut bibat ~rem et immunditiam lapidis
fuligo, nigredo, vel ~r fumate domus
- 1. zweet [frigidus koud zweet; gelidus];
- 2. (poët.; postklass.) meton. iedere uitgezweten stof, vochtigheid [maris; veneni uitgezweet gif];
- 3. (metaf.) moeite, inspanning; ➤ libertas parta multo sudore et sanguine maiorum (Cic.).
- SVD-, sweat, perspiration: e corpore: multo sudore manare: sudor fluit undique rivis, V.: frigidus, O.: cum sudor ad imos Manaret talos, H.: sudorem excutere, N.: veneni, i. e. liquid poison, O.—Fig., sweat, toil, severe labor, weariness, fatigue: da spolia sine sudore, Enn. ap. C.: exercitus, qui suo sudore inde Samnites depulisset, L.: stilus ille tuus multi sudoris est: Creditur habere Sudoris minimum comoedia, H.: sudore acquirere quod possis sanguine parare, Ta.
-
…deorum sudasse simulacra. Num censes his nuntiis Thalen aut Anaxagoran aut quemquam physicum crediturum fuisse nec enim sanguis nec sudor nisi e corpore. sed et decoloratio quaedam ex aliqua contagione terrena maxime potest sanguini similis esse, et umor…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…Quid Lacedaemoniis paulo ante Leuctricam calamitatem quae significatio facta est, cum in Herculis fano arma sonuerunt Herculisque simulacrum multo sudore manavit At eodem tempore Thebis, ut ait Callisthenes, in templo Herculis valvae clausae repagulis subito se ipsae aperuerunt…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…ab senatu agris urbibusque multati sunt, partim qui cum ipso M. Fonteio ferrum ac manus contulerunt multoque eius sudore ac labore sub populi Romani imperium dicionemque ceciderunt. est in eadem provincia Narbo Martius, colonia nostrorum civium ,…
Cicero, pro Fonteio
-
…omni ratione erit dimicandum. habet honorem quem petimus, habet spem quam propositam nobis habemus, habet existimationem multo sudore labore vigiliisque collectam, ut, si in hac causa nostrum officium ac diligentiam probaverimus, haec quae dixi retinere…
Cicero, Divinatio in Q. Caecilium
-
…tempore anni altissima nive iter impediebat, tamen discussa nive sex in altitudinem pedum atque ita viis patefactis summo militum sudore ad fines Arvernorum pervenit. Quibus oppressis inopinantibus, quod se Cevenna ut muro munitos existimabant, ac ne singulari…
Julius Caesar, Gallic War
-
…is qui illa coxerat minime mirum ; condimenta enim defuerunt. quae tandem inquit ille. labor in venatu, sudor, cursus ad Eurotam, fames, sitis. his enim rebus Lacedaemoniorum epulae condiuntur. atque hoc non ex…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…curiam, ut vestigium illud ipsum, in quo ille postremum institisset, contueremur namque tum latus ei dicenti condoluisse sudoremque multum consecutum esse audiebamus ; ex quo cum cohorruisset, cum febri domum rediit dieque septimo lateris dolore consumptus est…
Cicero, de Oratore
-
…sequar auctoritatem vestram, mutabo meam sententiam ; sin insidias fieri libertati vestrae simulatione largitionis intellegetis, nolitote dubitare plurimo sudore et sanguine maiorum vestrorum partam vobisque traditam libertatem nullo vestro labore consule adiutore defendere. primum caput est legis agrariae…
Cicero, de Lege Agraria
-
…accuratae ac meditatae commentationes ac stilus ille tuus, quem tu vere dixisti perfectorem dicendi esse ac magistrum, multi sudoris est ; et illa orationis suae cum scriptis alienis comparatio et de alieno scripto subita vel laudandi vel vituperandi vel…
Cicero, de Oratore
-
…illi invidiam deponere, pecuniam condere. et vos non dubitatis quin vectigalia vestra vendatis plurimo maiorum vestrorum sanguine et sudore quaesita, ut Sullanos possessores divitiis augeatis, periculo liberetis nam ad hanc emptionem x viralem duo genera agrorum spectant…
Cicero, de Lege Agraria