superstitiosus
superstitiosus, soothsaying, prophetic, prophetical
sŭperstĭtĭōsus, a, um, adj. [superstitio], full of superstition, superstitious.
- I Lit.: ita factum est in superstitioso et religioso alterum vitii nomen alterum laudis, Cic. N. D. 2, 28, 72: nimium esse superstitiosum non oportere, id. Dom. 40, 105: isti philosophi superstitiosi et paene fanatici, id. Div. 2, 57, 118: principes, Liv. 6, 5, 6: nimiā et superstitiosā religione sese alligaverat, Nigid. ap. Gell. 4, 9, 2: sollicitudo, Cic. Div. 2, 41, 86: in omni divinatione imbecilli animi facile superstitiosa ista concipiunt, id. ib. 2, 39, 81.—Comp.: per omnia quasi superstitiosiores vos video, Vulg. Act. 17, 22.—Sup.: saeculum, Tert. adv. Gnost. 2. —
- II Transf., soothsaying, prophetic, prophetical (ante-class.): superstitiosus quidem est; vera praedicat, Plaut. Curc. 3, 27 (397); id. Am. 1, 1, 167 (319): quid si ista aut superstitiosa aut hariola est? id. Rud. 4, 4, 95 (1139): hariolationes, Enn. ap. Cic. Div. 1, 31, 66 (Trag. v. 79 Vahl.): unde superstitiosa primum saeva evasit vox fera, Poët. ib. 2, 56, 115 (Trag. Rel. Inc. v. 19 Rib.).—Adv.: sŭperstĭtĭōsē.
- 1 (Acc. to I.) Superstitiously: neque id dicitis superstitiose aut aniliter, Cic. N. D. 3, 39, 92; id. Div. 1, 55, 126; Suet. Dom. 15.—
- 2 Transf., in gen. (cf. superstitio, I. A. 2.), too scrupulously, too nicely or exactly (only in Quint.): inhaerere cogitatis, Quint. 10, 6, 5: fieri, id. 1, 1, 13.
superstitiōsus, a, um (superstitio), I) weissagerisch, subst. der Weissager, die Weissagerin, vox, Poëta trag. inc.: hariolationes, Enn. fr.: homo, Plaut.: si ista superstitiosa aut hariola est, Plaut. – II) abergläubisch (Ggstz. religiosus), philosophi, Cic.: gentes, Mela: ab recenti clade superstitiosi principes, Liv. – Compar., per omnia quasi superstitiosiores vos video, Vulg. act. apost. 17, 22: Superl., saeculum superstitiosissimum, Tert. adv. gnost. 2.
levirum a ~a [gl.: vana ] delubrorum cultura convertens
senserit fides tunc almam virginem ‥ ad ~os laudum strepitus indignantem
rex Stephanus ‥ in urbe Lincolniensi diademate regaliter insignitus est, quo regum nullus introire, prohibentibus quibusdam ~is, ausus fuerat
sectam hominum opinione publica ~am et vere religionis inimicam
Lucretius per eos super quos jam casurus imminet lapis ‥ ~os dat intelligi, qui inaniter semper verentur, et de diis et superioribus male opinantur
non sum ego supersticiosa [MS: superstigiosa ]. bona et vera credo
principalia praevenit edicta minister daemonum qui dicebatur in civitate nostra divinus, ~um contra nos exagitans vulgus
Christiani, ~orum tam uxoribus quam etiam filiis ‥ depraedatis, ad propria redierunt
non carnalia Judeorum, non ~a scribarum et phariseorum requirit Deus
de suis pixidibus, pulveribus, unguentis ‥ cum quibus ipsa sua sortilegia et alia ~a perpetraverat
~um et inutile judicavit ‥ obsidionem diutius protelare
quatuor sunt genera letitie. est ‥ letitia perniciosa. est ~a. est fructuosa. est gloriosa
sic ‥ in genere triplex est scientia: quarum prima homini necessaria est; secunda ‥ licet non necessaria, tamen catholica, utilis et amplectenda; tertia ‥ ~a, nociva, et vitanda
aut ~us aut temerarius haberetur qui de novo hoc attentaret
~i ‥ est inter ejulatus et lacrymarum sordes velle sibi comparare gloriam de specie exquisiti sermonis
quod ipse episcopus ‥ tam personam regalem quam regnum suum Anglie ‥ parvipendens, ~is sermonibus ostenderat manifeste
quod dictum est non propter temperantes, sed propter ~os. quisquis enim pretereuntibus restrictius utitur quam sese habent mores eorum cum quibus vivit, aut temperans aut ~us est
hec superstitio, -is, i. dampnum ‥ et inde ~us, -a, -um, i. dampnosus
sŭperstĭtĭōsus, (13) a, um, ¶ 1 superstitieux : Cic. Nat. 2, 72 ; Div. 2, 118 ; Liv. 6, 5, 6 ¶ 2 prophétique : Pl. Amph. 323 ; Rud. 1138 ; Enn. d. Cic. Div. 1, 66 || superstitiosior Vulg. Act. 17, 22 ; -sissimus Tert. Scorp. 2.
- 1. bijgelovig [principes];
- 2. (preklass.) in godsdienstige extase, voorspellend [hariolationes; vox].
Episcopus........ tam personam regalem quam regnum suum Angliæ modo derisorio parvipendens, Supersticiosis sermonibus ostenderat manifeste, compertoque quod consueta fraude et irrisione solita fruerentur Gallici, etc.Vide supra Superstitio.
Superstitiosa exactio, quæ præter consuetam imponitur. Charta Henr. imper. II. apud Murator. tom. 4. Antiq. Ital. med. ævi col. 15 :
Nostra imperiali auctoritate omnes Superstitiosas exactiones et importunas violentias funditus deinceps illis abolendas et radicitus extirpandas modis omnibus decernimus et confirmamus.Eadem leguntur in Diplom. Henr. IV. ann. 1116. ibid. col. 25. Vide Superstitio.
superstitiōsus
adj.
- superstitio, soothsaying, prophetic, prophetical: hariolationes, Enn. ap. C.: vox, Poët. ap. C.—Full of superstition, superstitious: nimium esse superstitiosum non oportere: philosophi: principes, L.: superstitiosa ista concipere.