umerus
umerus, the upper arm, shoulder
- Prop., the upper bone of the arm, Cels. 8, 1. —
- II Meton.
- A The upper part of the arm (so only poet. for the usual lacertus): innixus dextro plena trahens umero, upperarm, arm, Prop. 1, 20, 44: umeros exsertus uterque, Stat. Th. 5, 439; 4, 235; Ov. F. 1, 409.—
- B The shoulder (of a man; opp. armus of an animal, v. h. v.; the predom. signif. of the word): meus est ballista pugnus, cubitus catapulta est mihi, Umerus aries, Plaut. Capt. 4, 2, 17 (797): id conexum in umero laevo, id. Mil. 4, 4, 44 (1180): sagittae pendebant ab umero, Cic. Verr. 2, 4, 34, § 74; cf. Hor. C. 1, 21, 12: umerum apertum gladio appetit, Caes. B. C. 2, 35: Chloris albo sic umero nitens, Hor. C. 2, 5, 18: sparsum odoratis umerum capillis, id. ib. 3, 20, 14: pars umeri ima tui, Ov. A. A. 3, 307.— Plur.: (virgines) quas matres student Demissis umeris esse, Ter. Eun. 314: scutum, gladium, galeam in onere nostri milites non plus numerant quam umeros, lacertos, manus, Cic. Tusc. 2, 16, 37: ut bracchia modo atque umeri ad sustinenda arma liberi ab aquā esse possent, Caes. B. G. 7, 56: pedites tantummodo umeris ac summo pectore exstare, id. B. C. 1, 62: cum Milo umeris sustineret bovem vivum, Cic. Sen. 10, 33: quod pupillum filium ipse paene in umeros suos extulisset, id. de Or. 1, 53, 228: densum umeris vulgus, Hor. C. 2, 13, 32: nube candentes umeros amictus Augur Apollo, id. ib. 1, 2, 31; so, candidi, id. ib. 1, 13, 10: umeris positurus arcum, id. ib. 3, 4, 60: et quae nunc umeris involitant, deciderint comae, id. ib. 4, 10, 3 et saep.: ex umeris armi fiunt, Ov. M. 10, 700; so id. ib. 12, 396; cf.: terrestrium solus homo bipes: uni juguli, umeri, ceteris armi, Plin. 11, 43, 98, § 243.—
- 2 Umerus is also used of animals (as, on the other hand, armi is of men; v. armus); of oxen, Cic. N. D. 2, 63, 159.—Of cocks, Col. 8, 2, 9.—
- C Of the middle part of a thing, the back, ridge (post-Aug.).
- 1 Of trees and plants: certum est ab umeris arborum surculos petendos, Plin. 17, 14, 24, § 105; Col. 3, 10, 5; id. Arb. 3, 1.—
- 2 Of mountain ridges: montium flexus crebrique vertices et conflexa cubito aut confracta in umeros juga, Plin. 2, 44, 44, § 115 (al. numeros): virides umeros, Stat. Th. 6, 714. —
- 3 Of a country: Rhegium oppidum in umero ejus (Italiae) situm, a quo veluti cervicis incipit flexus, Plin. 3, 5, 6, § 43; so, duo haec oppida ... sita sunt utrāque ex parte velut in umeris Helladis, id. 4, 7, 11, § 23.—
- III Trop., in plur., the shoulders; as in Engl., when speaking of bearing a burden: tota ut comitia suis, ut dictitabat, umeris sustineret, Cic. Mil. 9, 25: rem publicam umeris sustinere, id. Fl. 37, 94: cum expertus esset, quam bene umeris tuis sederet imperium, Plin. Pan. 10, 6; 57, 4: sumite materiam vestris qui scribitis aequam Viribus, et versate diu, quid ferre recusent, Quid valeant umeri, Hor. A. P. 40.
indumentum ~is tuis bajulandum(
[Epifugi ] tota in pectore capitis officia gerunt, nisi quod oculos in humeris habere dicuntur
accepistis [oleum sanctum ] ‥ in humero dextro ‥ quia vero in humeris constat vigor portandi oneris
tantis auctoribus et tot innitentes, eorumque tanquam humeris insidentes
[R. ‥ for having sold to the prosecutor ‥ a shoulder ] humerum [of cowhide for 3 s. ]
fonti ‥ se humerotenus inmergebat(
hic ~us, A.a schuldere
ne dicant me gravia et importabilia in humeros hominum verborum onera velle imponere
postquam virgo virginem sancto puerperio peperit cujus principatus super ~os esse perhibetur
in ~is gestabat pontifex illud evangelicum onus
innumera grandiaque negocia nostris incumbant humeris(
duos praeponimus humeros, i. e. duos decanos, eritque eorum officium ‥
hunc accipiam ac si ‥ humerus meus a junctura sua cadat [cf. ] et brachium cum ossibus conteraturJob xxxi 22
- 1. schouder; ➤ sagittae pendebant ab -o; (metaf.) comitia -is suis sustinere;
- 2. (poët.) bovenarm;
- 3. schoft van dieren.
- cf. ὦμος, the upper arm, shoulder: Exerit haec umerum, O.: sagittae pendebant ab umero: umerum apertum gladio appetit, Cs.: Pars umeri ima tui, O.: Demissis umeris esse, T.: umeri ad sustinenda arma liberi, Cs.: umeris sustinere bovem: umeris positurus arcum, H.: Ex umeris armi fiunt, O.—Fig.: comitia suis umeris sustinere: qui scribitis, versate diu, quid ferre recusent, Quid valeant umeri, H.
-
…adeo digna res est ubi tu nervos intendas tuos. Haud similis virgo est virginum nostrarum quas matres student Demissis humeris esse, vincto pectore, ut gracilae sient. Si qua est habitior paulo, pugilem esse aiunt, deducunt…
Terence, Eunuchus
-
…quod ante fuit fugiunt e corpore saetae, cornua decrescunt, fit luminis artior orbis, contrahitur rictus, redeunt umerique manusque, ungulaque in quinos dilapsa absumitur ungues de bove nil superest formae nisi candor in illa. Officioque pedum…
Ovid, Metamorphoses
-
…ora contingat ; doceas iter et sacra ostia pandas. Illum ego per flammas et mille sequentia tela eripui his umeris, medioque ex hoste recepi ; ille meum comitatus iter, maria omnia mecum atque omnes pelagique minas caelique ferebat…
Vergil, Aeneid
-
…et flumina servat terribili squalore Charon, cui plurima mento canities inculta iacet ; stant lumina flamma, sordidus ex umeris nodo dependet amictus. Ipse ratem conto subigit, velisque ministrat, et ferruginea subvectat corpora cymba, iam senior…
Vergil, Aeneid
-
…, viderat adducto flectentem cornua nervo quid que tibi, lascive puer, cum fortibus armis dixerat, ista decent umeros gestamina nostros, qui dare certa ferae, dare vulnera possumus hosti, qui modo pestifero tot iugera ventre prementem…
Ovid, Metamorphoses
-
…modo formosis incumbens nescius undis errorem blandis tardat imaginibus. tandem haurire parat demissis flumina palmis innixus dextro plena trahens umero. cuius ut accensae Dryades candore puellae miratae solitos destituere choros, prolapsum leviter facili traxere liquore tum sonitum rapto…
Propertius, Elegies
-
…et aethera terris. Nec maris ira manet, positoque tricuspide telo mulcet aquas rector pelagi supraque profundum exstantem atque umeros innato murice tectum caeruleum Tritona vocat conchaeque sonanti inspirare iubet fluctusque et flumina signo iam revocare dato. Cava bucina…
Ovid, Metamorphoses
-
…ab dextra parte alio ascensu manus distinendae causa miserat. Hi similitudine armorum vehementer nostros perterruerunt, ac tametsi dextris humeris exsertis animadvertebantur, quod insigne pactum esse consuerat, tamen id ipsum sui fallendi causa milites ab hostibus factum existimabant…
Julius Caesar, Gallic War
-
…de summa re publica taceo quam vos universam in hoc iudicio vestris, ; vestris ; inquam, umeris, iudices, sustinetis. videtis quo in motu temporum, quanta in conversione rerum ac perturbatione versemur. Cum…
Cicero, pro Flacco
-
…egisset, quod contra auspicia essent acta, per senatum rescindi oportere ; quod si fieret, dicebas te tuis umeris me custodem urbis in urbem relaturum. videte hominis amentiam per suum tribunatum Caesaris actis inligatus teneretur. si et…
Cicero, de Domo sua