Logeion | vacatio

văcātĭo, ōnis, f. [vaco], a being free from a duty, service, etc.; freedom, exemption, immunity; a freeing, exempting, dispensation (class.; syn. immunitas).

I Lit.
- A In gen.
- - - - α With gen. obj.: vacatio omnium munerum, Cic. N. D. 1, 20, 53: publici muneris, id. Fam. 9, 6, 5: sumptus, laboris, militiae, rerum denique omnium, id. Verr. 2, 4, 10, § 23: militiae, Caes. B. G. 6, 14; Cic. Phil. 5, 19, 53; Just. 1, 9, 12: quinquennii militiae vacatio, Liv. 23, 20, 2; 42, 33, 4: rerum omnium, Cic. Verr. 2, 5, 22, § 58: malorum, Sen. Ep. 85, 5.—
      - β With ab: a causis vacatio, Cic. Leg. 1, 4, 11: ab belli administratione, Liv. 23, 32, 15: ab opere, Col. 6, 14, 3: a sacerdotio, Gell. 1, 12, 7.—
      - γ With quominus: vacationem augures, quominus judiciis operam darent, non habere, Cic. Brut. 31, 117.—
      - δ Absol.: falsum est, ob vacationem pretium datum, Cic. Font. 4, 7: cum sacerdotes deorum vacationem habeant, quanto est aequius habere ipsos deos, id. Ac. 2 (Luc.), 38, 121: deprecari vacationem adulescentiae, id. Cael. 12, 30: rerum gestarum, id. Sull. 9, 26: aetatis, Nep. Att. 7, 1.—
- B In partic.
- - 1 (Sc. militiae.) Exemption from military service: P. Vatinius ... et agro a senatu et vacatione donatus est, Cic. N. D. 2, 2, 6: delectum habere sublatis vacationibus, id. Phil. 5, 12, 31: senatus decrevit, ut ... dilectus haberetur, vacationes ne valerent, id. Att. 1, 19, 2: scribere exercitum sine ullā vacationis veniā, Liv. 8, 20, 3; 7, 28, 3; 27, 38, 3: locupletissimus quisque miles labore fatigari, donec vacationem emeret, Tac. H. 1, 46.—
  - 2 (Sc. culpae.) Neque ei suam vacationem eripio, quā ille apud omnis utitur, ut nihil malitiose fecisse videntur, freedom from blame, Cic. Verr. 2, 2, 68, § 164 B. and K. (dub.; al. purgationem; al. culpae vacationem).—
II Transf., a sum paid for exemption from military service: vacationes annuas exsolvere, Tac. H. 1, 46: vacationes centurionibus ex fisco numerat, id. ib. 1, 58.

vacātio, ōnis, f. (vaco), I) die Befreiung, das Befreitsein, Freisein von etwas, von Abgaben, gewissen Diensten usw., a) das, wovon man frei ist, durch den Genet. od. durch ab m. Abl. od. durch quo minus m. Konj. ausgedrückt, vacatio militiae, Cic.: malorum, Sen.: alci dare vacationem militiae, Cic.: alci dare vacationem a causis, Cic., a belli administratione, Liv.: militiae vacationem omniumque rerum habere immunitatem, Caes.: vacationes munerum redimere, Tac.: iudicavit vacationem augures, quo minus iudiciis operam darent, non habere, wären nicht frei von den richterlichen Obliegenheiten (der Geschworenen), Cic. Brut. 117. – b) die Person, die diese Befreiung genießt, sowie auch die Sache, wegen der man die Befreiung genießt, im Genet., adulescentiae, Cic.: rerum gestarum, Cic.: usus est aetatis vacatione, zu der ihn sein Alter berechtigte, Nep.: vacationes militum, berechtigte, Nep.: vacantiones militum, Beurlaubungen der Soldaten, Liv. – c) absol.: pretium ob vacationem datum, Cic.: pretia (der hohe Preis) vacationum, Tac.: scribere exercitum sine ulla vacationis venia, Liv.: vacationem emere, Tac.: vacationes omnes tollere, Cic.: vacationes ne valerent, Cic. – II) meton., das Geld für die Befreiung von Kriegsdiensten, das Ablösungsgeld, Dispensgeld, vacationes praestari centurionibus solitae, Tac. hist. 1, 46: vacationes annuas exsolvere, ibid.: so auch vacationes centurionibus ex fisco numerare, Tac. hist. 1, 58. – ➳ Vulg. Nbf. vocatio, Corp. inscr. Lat. 1, 198. lin. 77; 206. lin. 93 u. 103. Cic. fr. bei Non. 436, 20 cod. Bamb.

vacatio [CL] 1 (state of) emptiness, (also) empty space. [terra] subsedit, per ~onem in quibusdam locis S. Langton Gl. Hist. Schol. 47. 2 (state or period of) being or falling vacant, lacking holder or incumbent, vacancy. 1219 ecclesiam tantis tempore ~onis sue possessionibus et honoribus mutilatam Pat 210; 1226 habent licenciam eligendi sibi abbatem per ‥ monachos suos, qui tulerunt ad dominum regem literas capituli sui de ~one Ib. 93; 1294 eandem ecclesiam ‥ a dispendiis sibi ea prolixiori ~one imminentibus preservare Reg. Cant. 7; s1348 archiepiscopatus ita est destructus per tot ~ones et malam custodiam atque per soluciones factas curie Romane Hist. Roff. 376; Romanum imperium, depulso Frederico, per multa tempora cessavit. ‥ tempore hujus ~onis ‥ Eul. Hist. I 390; s1271 transit annus iste ‥ Romanis adhuc, de ~one sedis Sancti Petri, molestus Rish. 71; 1464 de firmis episcopatus ‥ tempore vacionis [l. ~onis] sedis ejusdem ExchScot 277; c1545 in ~onibus diversorum tenementorum Cart. Osney III 288. 3 (state of) being free, freedom (from). fit ibi intus ab omnibus noxiis absoluta ~o et in fraterne dilectionis dulcedine grata et jucunda pausatio Ailr. Comp. Spec. Car. 12. 630C; s1173 ad sumptus exercitui [Francorum] providendos ‥ non ordo, non dignitas a muneribus sordidis ~onem habebat Diceto YH 372; divus Augustus, cui Deus plura quam ulli prestitit, non desiit quietem sibi precari et ~onem a Romano populo Bacon Mor. Phil. 135. 4 (state or period of) freedom from activity, work, or sim., inactivity, (also) respite from work, leisure (also w. ref. to leave). b (leg. or acad.) vacation. c (state or period of) being inoperative or ineffective. d (act or state of) being missing, lacking, or absent, deficiency, absence. ~onem minitans sanitatum si monachi ulterius a Dei laude putassent cessandum. cur ‥ in Dei dormitarent laude, cum ipse pro eorum vigilaret salute? W. Malm. GP II 76; in singulis requies, in singulis ~o, in singulis spiritalis quedam sabbatizatio Ailr. Comp. Spec. Car. 13. 632B; 1166 non est qui trium dierum itineri ~onem impetret clero degenti sub Moyse J. Sal. Ep. 193 (187 p. 244); quatenus succedat diuturne jam ~oni actio fructuosa, cui postmodum ~onis ferie post laborem gratiores succedant J. Ford Serm. 89. 8; de exteriori virtutum exercitio potius quam de quieto ~onis otio laus soleat humana provenire Ib. 92. 1; ne corporalis ~o ‥ animo inferret feriato ignaviam aut torporem V. Har. 13 f. 17; censetur ‥ diligens in operibus supervisor qui sub vinculis tenet ocium et ~onis fugat terminos Reg. Whet. II 416; c1556 commissarius ‥ cum lectore infirmo super ~one usque ad convalescentiam dispensabit StatOx 373. b 1295 attornati recepti in Quadragesima tempore ~onis anno regni regis Edwardi ‥ vicesimo tercio SelCKB I xciii n; magister Henricus ‥ leget digestum vetus et ante ~onem terminabit W. Bernham Ep. 2; c1316 statuimus eosdem magistros non teneri ~onis scolarum suarum tempore, nisi duntaxat si presentes ipsos in villa Warwici esse contigerit duplicibus festis in dictis ~onibus Educ. Ch. 276; 1412 universitas ‥ dispensavit quod in magna ~one mensem habebit ab onere liberum StatOx 219; 1549 quanquam literarius labor ‥ sit suavissimum, tamen et otium hoc suum habet negotium et intermissionem ‥ requirit. ergo ‥ lectionibus publicis fines terminosque ponamus. ‥ tertius terminus, qui idem ~onis dicitur, erit ab ultimo julii usque ad septimum septembris Ib. 343. c 1285 pro expeditione, ~one, et impetratione cartarum CalCh II 306. d 1365 quedam ~ones de hominibus ad arma, sagittar’, hobelar’, et hominibus de kerne peditibus inveniuntur, eidem W. vadia pro eisdem hominibus ad arma sagittar’, hobelar’, et peditibus de kerne ‥ allocari distulistis Cl 203 m. 29. 5 (act or state of) having time free (for activity or sim.) or spending time (on). pacemque induit operosam et taciturnitatem laudisonam ~onemque contemplativam Gosc. Wulsin 5; post diutinam deliberandi ac disputandi ~onem, tandem in hoc convenerunt quod ‥ Gir. Invect. IV 11; finis interim datus est causis et ad transiendum ‥ et sententias formandum ~o grata Id. JS IV p. 266; studencium ‥ laboriosa ~o FormOx 270; sacre leccioni totaliter vacandum ut cognoscatur Dei omnipotentia ‥ . o ~o fructuosa, o visio consolatoria Spec. Incl. 3. 3 p. 121.

văcātĭō, (11) ōnis, f. (vaco), ¶ 1 exemption, dispense : dare vacationem sumptus, laboris, militiæ, rerum denique omnium Cic. Verr. 2, 4, 23, exempter des frais, du travail, du service militaire, bref de toutes les charges, cf. Cic. Nat. 1, 53 ; Fam. 9, 6, 5 ; Phil. 5, 53 ; Cæs. G. 6, 14 || a causis vacatio Cic. Leg. 1, 11, dispense de prendre en main des causes ; ab belli administratione Liv. 23, 32, 15, dispense de diriger la guerre || vacationem quominus... non habere Cic. Br. 117, nʼêtre pas exempté, dispensé de || ætatis Cic. Leg. 1, 10, exemption de lʼâge, privilège de lʼâge [à 60 ans les sénateurs avaient droit de ne plus assister aux délibérations et de prendre une sorte de retraite] ; adulescentiæ vacationem deprecari Cic. Cæl. 30, réclamer pour qqn le bénéfice de la jeunesse = lʼindulgence à laquelle elle a droit ¶ 2 [en part.] s.-ent. militiæ, exemption des charges militaires : Cic. Nat. 2, 6 ; Att. 1, 19, 2 ; Liv. 8, 20, 3 ; sublatis vacationibus Cic. Phil. 5, 31, en supprimant les dispenses ¶ 3 argent donné pour être exempté, prix de la dispense : Tac. H. 1, 46 ; 1, 58.

➳ arch. vocatio CIL 1, 583, 77 (Lex Repetundarum).

vacātiō, ōnis f (vaco)

1. het vrij zijn, vrijstelling, ontheffing (van: gen. of ab; wegens: gen.) [laboris; militiae; a belli administratione; adulescentiae wegens];
2. verlof [militum];
3. (Tac.) (meton.) afkoopsom voor vrijstelling v. militaire dienst.

vacatio , onis. f.
罷工。封印。放學。免當兵之銀。— vel — militiae 離隊伍。

Suggest a Translation
See an image

Tabularium Prioratus de Domina in Delphinatu fol. 71 : In hoc alodo accipient Monachi de Domina 9. denarios et unum dimidium de servitio. Reddent autem prædicti monachi 7. denarios de Vacatione. Forte idem est atque præstatio, Altarium redemptio dicta, quæ vacante personatu exsolvi debebat. Vide in Altare 1. Persona.

Bulla Calixti PP. II. ann. 1121. inter Probat. ult. Hist. Trenorch. pag. 150 : Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat vestrum cœnobium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut temerariis Vacationibus fatigare. Sed legendum videtur, ut in aliis Chartis, Vexationibus. , Gall. Vacance, Cessatio. Index MS. Benefic. Eccles. Constant. fol. 41 : Rector alterius portionis dicti loci quam sibi difforciavit Rex, asserens jus præsentandi ad ipsam portionem sibi debere pertinere pro quadam Vacatione unica. Gloss. Lat. Græc. : Vacatio, εὐσχολία.

vacātiō ōnis, f

vaco, freedom, exemption, immunity, dispensation: cum sacerdotes deorum vacationem habeant: adulescentiae, i. e. the license of youth: rerum gestarum, i. e. immunity earned by service: neque ei suam vacationem eripio, i. e. his peculiar license: omnium munerum: publici muneris: militiae, from military service, Cs.: a causis: a belli administratione, L.: vacationem, quo minus iudiciis operam darent, habere.—Exemption from military service(sc. militiae): P. Vatinius . . . et agro a senatu et vacatione donatus est: scribere exercitum sine ullā vacationis veniā, L.—A sum paid for exemption from military service: vacationes centurionibus ex fisco numerat, Ta.: vacationes annuae, Ta.

vacatio

Saved

Recent