venda
sciatis quod H. de C. clamavit quietas sanctimoniales ‥ de omnibus consuetudinibus quas exigebat ab eis in furnis et molendinis, in ~is, in pedagiis, in viariis, in decimis, in viis terrarum et aquarum
decimam totius castellarie Matefelonis, viz. de ~is, de pedagiis, de furnis, de molendinis, de omni via tam aque quam terre
in ~a et in maustosta
dominus noster ‥ dedit domino Savarico de R. ~am, et pacagium, et ferias suas de Niorto
item in tribus nundinis que fiunt ibidem [sc. Genciaco ] ‥ singulis annis debent ~am et treytam secundum consuetum modum de hiis que in ipsis nundinis trahunt venalia
quilibet extraneus ‥ veniens ad mercatum et nundinas ad vendendum boves ‥ solvat pro leda sive ~a ‥ unum denarium
ita quod quilibet predictorum ‥ ad solvendum pro rata sporlani in mutatione domini, ex utraque parte, et etiam ~as seu acceptamenta, si contingat vendi aliquam medietatem de rebus predictis ‥ teneatur(
~e et retrovende
Illic etiam guerpivit querimoniam, quam faciebat de Venda S. Johannis. Nam prius dicebat debere sibi reddi Vendam ab omnibus, quicunque et undecunque venissent ad mercatum, sive ad nundinas, etc.Tabularium Burguliense :
Pro incendio, pro teloneo, id est, Venda, etc.Charta ann. 1092. apud Beslium pag. 496 :
Terram ante ipsam Ecclesiam positam ad burgum faciendum, in quo nec Vendam, nec pedagium, nec aliquam consuetudinem retinemus ; sed ita libere et absolute donamus, ut si habitatores ipsius pagi ad castrum res suas vendere perrexerint, Venditio tantum consuetudinaria ab eis accipiatur, et nulla vis alia, vel injuria, vel tolta inferatur.Regestum Castri Lidi in Andibus fol. 24 :
De burgo monachorum die mercatus Comitis, vel die feriæ, omnis Venda vel consuetudo hominum monachorum erit Comitis.Consuetudo municipalis Bellaici in Pictonibus in Regesto Inculism. :
Comes habet Bellaici Vendas et pedagium, et qui retinuerit, de gagio debet 4. sol. sed miles non debet pedagium, neque Vendas.
Addo etiam decimas....... Vendarum mearum et censuum et furnilis mei dominici. Vendæ forenses,apud Baluz. tom. 12. Miscell. pag. 201. Iis adde Acher. tom. 6. Spicil. pag. 458. Instrum. tom. 2. Gall. Christ. novæ edit. col. 88. 285. 334. 344. 444. 468. Marten. tom. 1. Anecd. col. 646. 647. 649. Lobinell. tom. 2. Hist. Britan. col. 260. etc.
Ventas etiam, quas Teloneum dicunt, de diversisAlia Guidonis Dom. Virgiaci ann. 1169 :quibuslibet rebus, singulis dominicis diebus, a primo signo, quo vespertina diei Sabbat pulsatur hora, usque ad finem sequentis dominici diei, et eo modo per singulas B. Petri festivitates, et ante festivitatem B. Johannis Baptistæ, die, quæ Mercurii nuncupatur, supradictis monachis liberaliter valde contradidit.
Simul etiam hoc concessimus, ut nunquam in terra mea alicubi ab ipsis fratribus Cisterciensibus Venta, vel pedagium, aut aliqua consuetudo, quæ a sæcularibus solent accipi, requirantur.
Statutum est de mercatoribus qui vendunt in domibus suis quod a quindecim in quindecim dies, vel a mense in mensem, teloneario Episcopi Ventas reddent, si quæsitæ ab eis fuerint.Charta Fundat. Monast. de Aceio :
Gerardus de Strabona dedit Deo et B. Mariæ Accei vendere, emere in foro Strabonæ sine Venta.Teloneum Episcop. Autissiod. :
De Venta alutarii. Duodena alutarii venditi debetiiii. denarios.
Si quis redditum Ventæ absportavit, nec sicut jus, persolverit, dix solz tenebitur persolvere pro emenda.
Item super eo quod petebat nobis idem conventus quatuor libras Viennenses annui redditus pro pitancia facienda quolibet anno in festo Conceptionis B. M. V. percipiendas in Vantis nostris de Divione... Nos de consilio bonorum virorum concordavimus nos unanimiter in hunc modum quod dictæ quatuor libræ quolibet anno super dictis Vantis nostris persolventur.
Nullus quilibet de judiciaria potestate vestra, nec Missus noster nulla telonea, nec nullas Venditas, nec rodaticum, nec foraticum, nec pontaticum, et, sicut dixi, nullus quælibet telonea, nec Venditas ejus in nullo exactare præsumatis.
Si bestia, vel aliquid ibi venditur, Vendituræ sunt Episcopi a duodecim nummis.
Si homo S. Crucis vendiderit bovem, vel vaccam, aut aliquam aliam pecuariam in toto honore meo, non reddat Venditionem, nisi S. Cruci, et ejus Abbati. Si in publico mercato vendiderit, tantummodo ibi Venditionem reddit.
Liberæ sint et immunes ab omni pedagio, leidis, Venditionibus, emtionibus, et ab omnibus exactionibus quibuscumque.
ventasrecipit. Charta ann. 1227. apud Perardum in Burgundicis pag. 531 :
Si aliquis pedagium, vel ventas extra villam Sinemuri absque consensu pedagiarii, vel Ventarii, portaverit, 60. solidis emendabit.Alia Aimerici Vicecomitis Castri Airaldi ann. 1109. ex Tabular. S. Dion. de Valetta :
Ut neque ego, neque successores mei, neque præpositus, neque Vendarius, neque telonearius, neque portarius, sive aliquis ministrorum nostrorum imponant eis bellum, sive igniti ferri judicium,aut aquæ, sine legitimo testimonio.
In festo O. SS. debet prior de Muronio carnes unius bovis, prior de Neyriaco carnes unius bovis,... li Vendiers dimidium bovem, prior de Carboneriis dimidium porcum.
Debet reddere de nummis illis Vendas domino feudi ; sed mutagium debet esse burgensium.Tabularium Vindocinense Thuanum Ch. 20 :
Ipsius terræ Vendas sex solidos et 8. denarios Archembaldus Præpositus recepit.Charta Fulconis Comitis Andegavensis ex Tabulario Bellilocensi :
Quicunque autem infra prædictum alodum aliquid vendiderit, cujuscunque ordinis aut dignitatis sit, Vendas vel costumas persolvet secundum consuetudinem loci.
Ita quod quilibet prædictorum... ad solvendum pro rata sporlani in mutatione domini, ex utraque parte, et etiam Vendas seu acceptamenta, si contingat vendi aliquam medietatem de rebus prædictis... teneatur.
Non debent habere seu recipere Vendas pro laudimio venditionis.Libertates Vicecomitatus Leomaniæ :
Que tot gentiu posca vendre et alienar de sos bens, ou à lui plaira, sens pagar Vendas, ni acaptes, ni nul autre degat, etc.Libertates Villæ de Perusa ann. 1260. apud Thomasserium lib. 1. de Consuetud. localib. Bituric. cap. 66 :
Qui sa meson vendera, dera de 20. sol. 12. den. de Vendes, etc. Ventes,in Consuetudinibus municipalibus passim. Vide Laudes in Laudare 4. et Muta 2.
Et quia emptio sua erat, poterat eum dare, cui volebat, sine ulla contradictione. Sed quia census molini ipsius Nihardi erat, justum erat, ut inde Venditiones haberet, quas et in eodem placito recepit.Charta Theobaldi Episc. Ambian. ann. 1175. in Tabular. Eccl. Ambian. :
Si de possessore ad alium possessorem possessio transierit, dabunt de Venditione de singulis solidis unum denarium.Tabularium Vindocinense Ch. 63 :
Pro Venditionis auctoramento auri unciam unam accepit.
Eorum quilibet res suas, si vendere voluerit, vendat ; et redditis Vendicionibus suis, etc.
Item de quolibet solo de quinque cannis vel ulnatis lato amplitudine, et 12. in longitudine, habebimus ex denariis, obliarum tantum et secundum magis et minus in festo omnium Sanctorum, et totidem de accaptamento in mutatione Domini ; et si vendatur, habebimus ab emptore Venditiones, scilicet duodecimam partem pretii, quo vendetur.
venditioidem sæpius significari, tametsi aliquando distingui videntur, ut in Charta Hervei Trecensis Episcopi ann. 1211. ex Chartul. Campan. fol. 170 :
Dedit etiam ei octo libratas census... cum laudibus et ventis et VenditionibusUbi haud scio an idem sit quodet cum justitia pertinente ad censum.
Quiconques vent terres, heritaige ou possession en la terre S. Pere, conté et seigneurie de Laigny, il doibt pour chacune livre vingt deniers Tournois et l'acheteur autant pour lots et ventes ; et si le vendeur a argent franc, sont deubz en oultre Venterolles.Charta ann. 1520. ibid. fol. 247. v° :
Ceste prinze faicte tant moiennant douze deniers Tournois de menu cens portant loz, ventes, Venterolles, saizines et amendes quant le cas y escherra.Hæc confer cum Glossario Juris Gallici v.
Ab hac die in antea non erit factus furnus in toto Montepessulano, nec in domo, nec in terra, in qua dominus Montispessulani habet censum, vel Vendidam sine consilio Domini Montispessulani.
Vendedamedidit D.
In quoCharta ann. 1253. ex Tabul. S. Andr. Avenion. :(furno) habebat Bernardus Vendidas suas, si venderetur, et concilium, si impignoraretur.
Volunt præterea quod dictum monasterium seu ecclesia dicti loci habeat in tota dicta villa seu ejus territorio Vendidas, laudimia omnium rerum venalium seu quarumcumque possessionum.
Guido de Meri (habuit)iv. lib. pro suis Venditis.
Ipse et successores ejus tenebant imperpetuum prædictas vineas ad opus capellaniæ prædictæ et nunc in manu mortua,... ita tamen quod quilibet successorum suorum... solvet nomine Ventarum seu revestituræ dictis Decano et CapituloIbidem :xvi. solidos Paris.
Salvis tamon dictis Decano et Capitulo Ventis, si res prædictas vendi contingat et laudationibus... quæ competit eis ratione censivæ secundum consuetudinem Franciæ.Charta ann. 1252. ex Tabul. S. Nicasii Rem. :
Item habebit investituras et Ventas ratione fundi.Charta ann. 1041. ex Tabul. Trenorchiensi :
Ipse dominusAdde Hist. Paris. Lobinelli tom. 5. pag. 698. col. 2.(Abbas) percipiet banna, Ventas et laudimia.
Item sciendum est, quod Venda, quam fecit Comitissa uxor nostra, mater dicti Joannis Odoni Fletart de nemoribus de Sorel remanet nobis ; et Venda, quam ipsa Comitissa facit de hajes de Beu, et Venda, quam fecit Dionysio de Bosco Regis, et sociis suis remanet nobis similiter libere et quiete. Levata tamen venda de Sorel et de Beu, et Venda facta dicto Dionysio et sociis suis, omnia illa nemora, quæ pertinent ad Castellaniam de Drocis, nobis et dicto Johanni communia remanebunt... Poterimus etiam vendere partem dictorum nemorum nos et dictam Comitissam contingentem, loco et tempore, quando nobis viderimus expedire, et dictus Johannes debet laudare Vendam factam a nobis, nec contra ipsum veniet ullo modo.
Vendaest Venditio seu cæsura cæduæ silvæ, Gall.
Ventain sequentibus. Charta ann. 1230. ex Chartular. Campan. fol. 360 :
Nec nos dimittemus propter hoc Ventam nostram in nemore quod fuit defuncti Hugonis de Cornillon ; sed durabit dicta Vanta nostra ab instanti festo S. Remigii in duodecim annos completos ; nec nos poterimus aliam Ventam facere in grueria dicti Comitis, vel in nemore magno sito intra fossata terminalia abbatiæ nostræ infra decem annos dictæ Ventæ dom. Comitis supradicti, nisi infra illos decem annos contigerit dictum Theobaldum Comitem amovisse illam quartam nemoris.Charta Auberti Abbatis Castricii ann. 1239. ibid. fol. 342. col. 2 :
Habebimus plana pascua in dictis nemoribus dom. Regis Navarræ, excepto panagio et Venta nemoris quæ, quando scinditur, durat per quinque annos ad usus terræ suæ.Testam. Philippi Comit. Bolon. ann. circ. 1235. apud Marten. tom. 1. Anecdot. col. 988 :
Et vendantur per successores meos tali modo quod non uxor mea nec heredes mei possint aliquid vendere in prædictis nemoribus, donec dicti executores perceperint integre in Ventis factis de dictis nemoribus summam supradictam.Charta S. Lud. Reg. Fr. ann. 1249. ibid. col. 1043 :
Præterea dedi et concessi in puram eleemosynam pro abbatia prædicta fundanda duo millia librarum Turonensium, quas assigno super Ventas omnium nemorum meorum de S. Aniano, et de tota castellania, volens et præcipiens quod prædicta nemora ponantur in Ventam, etc.Charta ann. 1390. ex Tabul. Sangerm. :
Deinde ibunt super locis contentiosis ad dictam Ventam faciendam.Hinc
A la charge dudit bois bien et deument user, vuider et nettoyer à telles et semblables charges et sujections que les marchands Ventiers de ladite forest ont accoustumé user leurs Ventes.Vide Vendere.
Concessimus totum jus quod habebamus in tertia parte Venditionum nemoris de bosco S. Martini in territorio de Fresneio Comitis.
Venditor, qui silvam cædit, in Charta S. Ludov. ann. 1246. ex Tabul. S. Albini Andegav. :
Cum gentes nostræ forestam Valleiæ in illa parte, quæ ballivia S. Remigii dicitur, vendiderint, et abbas et monachi S. Albini Andegavensis ad præsentiam nostram accesserint super hoc conquerentes et asserentes, quod in illa parte forestæ usagium suum habent ; nos Vendam cessare et Venditores exinde jussimus amoveri.
Vendisacceptis, approbata, in qua feudi limites et conditiones declarantur, vel ejusdem Chartæ ad causæ probationem exhibitio. Arest. Parlam. ann. 1331. in Reg. 69. Chartoph. reg. ch. 96 :
Dicebat dictus miles possessionem certorum jurium et deveriorum certorum locorum rivagii maris, de quibus locis Venda facta fuerat.... Dicto milite petente dictas altas voariam et justitiam dicti burgi villæ d'Esnaude, prout inde mostra seu Venda facta fuerat.Vide Venda 2.
Item quicumque ambulaverit et venerit ad aliquem locum, ubi ei noluerint dare Vendam, vocet duos homines bonos, quiapprecientur illud, quod voluerit comparare pro ad comedendum, etc.