viduus
viduus, deprived, bereft, destitute, without
- I Lit.: quae (Penelopa) tam diu vidua viro suo caruit, Plaut. Stich. 1, 1, 2 (2): vidui viri, id. Merc. 4, 6, 13 (829); Ov. A. A. 1, 102; id. H. 8, 86: quidve tibi prodest viduas dormire puellas? Prop. 2, 33 (3, 31), 17.—
- B Subst.: vĭdŭa, ae, f., a widow: nupta, vidua, virgo, Plaut. Curc. 1, 1, 37 (37): cognitor viduarum, Cic. Caecin. 5, 14: orbarum et viduarum tributa, id. Rep. 2, 20: viduas avaras venari, Hor. Ep. 1, 1, 78.—Of unmarried women: se rectius viduam et illum caelibem futurum fuisse contendere quam cum impari jungi, Liv. 1, 46, 7; Sen. Herc. Fur. 245; id. Med. 215; cf. Dig. 50, 16, 242, § 3.—
- II Transf.
- A Of animals: columba, Plin. 10, 34, 52, § 104. —
- B Of things: torus, Prop. 2, 9, 16: cubile, Ov. Am. 2, 10, 17: noctes, id. H. 19, 69: domus, id. F. 1, 36: manus (Penelopes), id. H. 1, 10: caelibatus, Sen. Ben. 1, 9, 4.— So of a vine which is not trained to any tree, which stands alone: ut vidua in nudo vitis quae nascitur arvo, Cat. 62, 49; and conversely, of trees which are without vines: et vitem viduas ducit ad arbores, Hor. C. 4, 5, 30: ulmos, Juv. 8, 78: platanus, Mart. 3, 58, 3: ramus, Col. 5, 6, 31.—
- C In gen., deprived or bereft of, destitute of, without any thing (only poet. and in post-Aug. prose); constr. with a or ab, the simple abl., or gen.: cogor adire lacus viduos a lumine Phoebi, Verg. Cul. 371: me ipse viduus (i. e. viribus meis), Cic. poët. Tusc. 2, 10, 25: viduus pharetrā Apollo, Hor. C. 1, 10, 11: alni (i. e. naves) moderantibus, Stat. Th. 10, 13: clavus (gubernatore), id. ib. 10, 183: solum arboribus, Col. 2, 2, 25; 3, 11, 5: pabulationes pecudibus, id. 9, 4, 1: viduus mente, Ap. Met. 2, 14, 2; nec viduum pectus amoris habet, Ov. Am. 3, 10, 18: viduus teli, Sil. 2, 247.—Absol.: arae, desolate, without fire, Ap. Met. 4, 29, 10.
idus vocari placuit diem qui dividit mensem, iduare enim Etrusca lingua dividere est; unde vidua quasi valde idua, id est valde divisa; aut ~a, id est a viro divisa [cf. ]Macrob. Sat. I 15. 17
habuerunt x marcas ab una muliere ~a pro licencia habenda ut posset vovere castitatem coram quocunque episcopo vel abbate
miseremini orphanis et ~ae ecclesiae, quibus pro patre ingeritur privignus
et ~ae tuae multiplicatae sunt in medio tui [cf. ]Ezech. xxii 25
si quis acceperit ~am aut dimissam mulierem aut qui bis duxerit uxorem, numquam fiat diaconus
quod sanctus ‥ ~e cecitatem depelleret, qui tota vita ‥ elemosinas ~is conferre solitus fuisset
non a te vidua ducatur; garrula queque / comprobat acta viri defuncti quando tumescit
vindicabit hec omnia pater orphanorum, et judex ~arum [cf. ]Psalm. lxvii 6
de ij s. de Albredo ~o pro filia maritanda
matrimonium contraxistis cum ~a
comes ‥ ~am ejus relictam disponsavit
hec vedua, A.a wedow
de v s. de ~a Ketier pro viro capiendo
duo cotagia ‥ in tenura J. Treware et ~e Lock
Greci simul benedicunt ~am et virginem et utramque abbatissam eligunt. Romani autem non velant ~am cum virgine
accersitus est a sanctimoniali ~a matreque omnium in Christo Æbba
consecratio ~ae
virginibus vero viduas postponit et ordo / et meritum; viduabus enim rupisse pudoris / claustra licet liceat, melius tamen est cohibere / carnem ‥ / ‥ / hec tamen est virtus viduarum maxima quod post / fata maritorum ‥ / et nupsisse viris piget et violasse pudorem
pro revelacionibus celestis ostensis beate Brigitte, ~e et sponse Christi
~is continentiam ‥ consuetam
faciens ~as ‥ A.spurge
crebris punctionibus orbes luce ~i cepere movere
- 1. (poët.; postklass.) weduwe of weduwnaar geworden;
- 2. ongehuwd; gescheiden [filia];
- 3. (poët.) beroofd van de geliefde, eenzaam [puella; lectus];
- 4. (metaf.) (poët.) beroofd, leeg, ontbloot (van: gen.; abl.; ook ab); ➤ pectus -um amoris; lacūs -i a lumine Phoebi;
- 5. (poët.; postklass.) (v. bomen of wijnstokken) niet steunend of niet gesteund;
- 6. beroofd van zijn bezitter, onbeheerd [sceptra].
缺。奪其物。失配者。Noctes viduas exigere 獨抱衾裯。Vitis vidua 無樹扶之葡萄。Solum arboribus viduum 無樹之地。
Suggest a Translation
See an image
- cf. Germ. Wittwe; Engl. widow, deprived, bereft, destitute, without: me ipse viduus (i. e. viribus meis), C.poët.: pharetrā Apollo, H.: pectus amoris, O.—Bereaved, spouseless, mateless, widowed: vidui viri, O.: domus, O.: manus (Penelopes), O.: arbores, i. e. vineless, H.: ulmos, Iu.
-
…, vi nclis constrictu s Iovis Arce re nequeo di ram volucrem a pe ctore. Sic me i pse viduus pe stes excipio a nxias Amo re mortis te rminum anquire ns mali ; Sed lo nge a leto nu…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…, Baias iure suo libidines omnium commearent, quae etiam aleret adulescentis et parsimoniam patrum suis sumptibus sustineret ; si vidua libere, proterva petulanter, dives effuse, libidinosa meretricio more viveret, adulterum ego putarem si quis hanc paulo…
Cicero, pro Caelio
-
…, ubi non adesset Aebutius. quam personam iam ex cotidiana vita cognostis, recuperatores, mulierum adsentatoris, cognitoris viduarum, defensoris nimium litigiosi, contriti ad regiam, inepti ac stulti inter viros, inter mulieres periti iuris et…
Cicero, Pro Caecina
-
…ei summa augur gloria Attus Navius non erat. Atque etiam Corinthios video publicis equis adsignandis et alendis orborum et viduarum tributis fuisse quondam diligentis. Sed tamen prioribus equitum partibus secundis additis i ccc fecit equites numerumque duplicavit. Postea…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…testimonium reddebat mihi quod liberassem pauperem vociferantem et pupillum cui non esset adiutor benedictio perituri super me veniebat et cor viduae consolatus sum iustitia indutus sum et vestivit me sicut vestimento et diademate iudicio meo oculus fui caeco et pes claudo…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…cornix fodiebat acuto, Ingenium dominae lena movebat anus. Quod cunctata diu taurum sua vacca reliquit, Frigidus in viduo destituere toro. Livor et adverso maculae sub pectore nigrae Pectus adulterii labe carere negant. Dixerat interpres. gelido…
Ovid, Amores
-
…tuos irreverenter pulsasti totiens et ipsam matrem tuam, me inquam ipsam parricida denudas cotidie et percussisti saepius et quasi viduam utique contemnis, nec vitricum tuum fortissimum illum maximumque bellatorem me tuis. Quidni Cui saepius in angorem mei paelicatus…
Apuleius, Metamorphoses
-
…rapta coniuge lentus eris Sit socer exemplo nuptae repetitor ademptae, Cui pia militiae causa puella fuit Si socer ignavus vidua stertisset in aula, Nupta foret Paridi mater, ut ante fuit. Nec tu mille rates sinuosaque vela pararis…
Ovid, Epistulae
-
…advena qui tecum est quando conpleveris decimam cunctarum frugum tuarum anno decimarum tertio dabis Levitae et advenae et pupillo et viduae ut comedant intra portas tuas et saturentur loquerisque in conspectu Domini Dei tui abstuli quod sanctificatum est de domo mea…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…suas audire miseri ; fare, quo posita in statu iam nostra domus est o lares, miseri lares nunc vidua, nunc expulsa, nunc ferar obruta. Hyl. Non sola maeres. Herculem, toto iacet mundo gemendus…
Seneca, Hercules Oetaeus