δόγμα
δόγμα, that which seems to one, an opinion, dogma
- that which seems to one, opinion or belief, Pl. R. 538c; δ. πόλεως κοινόν Id. Lg. 644d, etc.; esp. of philosophical doctrines, Epicur. Nat. 14.7, 15.28, Str. 15.1.59, Ph. 1.204, etc.; notion, Pl. Tht. 158d, al.
- 2 decision, judgement, Id. Lg. 926d (pl.); public decree, ordinance, And. 4.6; τὰ τῶν Ἀμφικτυόνων δ. D. 5.19, cf. 18.154; δόγμα ποιήσασθαι, c. inf., X. An. 3.3.5; esp. of Roman Senatus-consulta, δ. συγκλήτου Plb. 6.13.2, IG 12(3).173.22; δ. τῆς βουλῆς D.H. 8.87.
I
1 opinión, creencia, parecer
ὅταν σοι προσπίπτῃ τι τῶν τοιούτων δογμάτων, ἴθι ἐπὶ τὰς ἀποδιοπομπήσεις
si caes en alguna de esas creencias, acude a sacrificios expiatoriosδόγματα ... ἀληθῆ
δόγματα ... θνητά
δόγματα παλαιῶν ἀνδρῶν
2 noción
ἔστι που ἡμῖν δόγματα ἐκ παίδων περὶ δικαίων καὶ καλῶν
ἓν γὰρ ἑνὸς δοκέει δόγματος ἀντίπαλον
pues una noción (honestidad) parece oponerse a la otra (amabilidad)
II como resultado de una reflexión
1 opinión, principio doctrinal, idea fundamental en dif. campos del saber, en fil.
πρὸς τὸ τῶν εἰκότων δ. διασῴζειν ἡμᾶς
salvarnos centrándonos en un principio verosímilἐν ποιήμασιν ἐξέφερον οἱ φιλόσοφοι τὰ δόγματα
ἐν μὲν τοῖς φιλοσόφοις οὐκ εἶναι δ. φησὶν ἑαυτοὺς ἐξάγειν
dice que entre los sabios (indios) el suicidio no es objeto de dogma algunoδόγματα δὲ ἑκατέρως καλεῖται, τό τε δοξαζόμενον καὶ ἡ δόξα αὐτή
σοφισταὶ πιπράσκοντες ... ἐπ' ἀγορᾶς δόγματα καὶ λόγους
εἰ φυλακικοί εἰσι τούτου δόγματος
ref. la supremacía del bien comúnτὰ δὲ δόγματα τῶν διδασκόντων
δ. γεωμετρικόν
postulado geométrico
• solidez, credibilidad científica
μὴ σαφὲς ἔχουσι δ.
no tienen credibilidad científica las prácticas mágicas
2 entre los estoicos, como formulación lóg. juicio
τὸ μὲν δ. ἐστὶ κατάληψίς τις λογική
el juicio es una comprensión lógicaτὴν τῆς ψυχῆς ὑγίειαν εὐκρασίαν εἶναι τῶν ἐν τῇ ψυχῇ δογμάτων
πιθανὰ λήμματα εἰς τὰ δόγματα πρὸς Φιλομαθῆ
3 cuerpo doctrinal, doctrina filosófica o científica, Epicur.Nat.14.40.5, 6, 10, 12, 15.28, Diog.Oen.32.5.8, Ph.1.204,
τὸ περὶ τῶν ἀτόμων δ.
• esp. de los estoicos
τοῖς στωικοῖς δόγμασιν ἐντραφείς
δ. ἀνθρώπινον
doctrina humana de los filósofos, por op. a la cristiana
III en la esfera polít.
1 gener. acuerdo, decisión tomada por acuerdo polít.
λογισμὸς ὅ τι ποτ' αὐτῶν ἄμεινον ἢ χεῖρον, ὃς γενόμενος δ. πόλεως κοινὸν νόμος ἐπωνόμασται
πᾶς ἐστι νόμος εὕρημα μὲν καὶ δῶρον θεῶν, δ. δ' ἀνθρώπων φρονίμων
παραβὰς τὰ δόγματα
κοινῷ δόγματι
de común acuerdo
2 decreto, decisión, resolución
a) de ligas y confederaciones: de la liga peloponesia
κατὰ τὸ δ. τῶν συμμάχων
τῶν Ἀμφικτυόνων
τὸ κοινὸν δ. τῶν Ἑλλήνων
κατὰ τὰ δόγματα τῶν συμμάχων
οἱ σύμμαχοι δόγμα εἰσήνειγκαν εἰς τ[ὴν βουλὴν δ]έχεσθαι τὴν συμμαχίαν
δ. κυροῦν
aprobar el decretoδ. ἐπικυροῦν
ratificar, confirmar el decreto por parte de las ciudades miembroκοινὸν δ.
decreto común declarando la guerraδόγματι [κοιν]οβουλίου
b) de ciudades, frec. dorias o de constitución no democrática,
Λακεδαιμονίων δ.
κατὰ τινα νόμον ἢ δ. κοινὸν τοῦ παντὸς δάμου
τὰ δόγματα τᾶς ἐκκλησίας
τὸ γραφὲν δ. περὶ τᾶς ἀσυλίας ὑπὸ τᾶς πόλιος
ἁ πόλις θῆκεν ἀγῶνα χορῶν δόγματι κοινοτελεῖ
• tb. en época romana
μηδὲ δ. τινὶ διδόναι πολιτείας ἢ χρήσεως τῶν δημοσίων
κοινῷ δόγματι τῆς λαμπρᾶς μητροπόλεως Σίδης
κατὰ τὸ δόγμα τῆς πόλεως
δόγματι κοινῷ βουλῆς καὶ δήμου
c) del senado romano, senadoconsulto
χωρὶς τῶν τῆς συγκλήτου δογμάτων
κατὰ δ. συγκλήτου
κάλλιστα καὶ συμφορώτατα δόγματα παρὰ τῶν κρατούντων ἐνηνοχώς
δ. [συ]γκλητικόν
3 edicto imperial
ἐξῆλθεν δ. παρὰ Καίσαρος Αὐγούστου
τούτου τοῦ ἐμοῦ δόγματος ἀντίγραφα
4 de otras instancias decisión, decreto
τά τῶν ἀρχόντων δόγματα
κύρια τελοῦντες τὰ τούτων (sc. τῶν νομοφυλάκων) δόγματα
ἐδόκει τοῖς στρατηγοῖς βέλτιον εἶναι δ. ποιήσασθαι
τὸ δ. ἐξῆλθεν
• p. ext.
τελέσας πικρὰ δόγματα Μοιρῶν
habiendo cumplido los amargos decretos de las Moirasἄστροφα Μοιρῶν δόγματα
• de un particular, ref. disposiciones funerarias
Ῥωμύλου ... τύμβος καὶ δόγματα ταῦτα·
5 sentencia, fallo judicial
τῶν προέδρων καὶ τῶν συμβούλων
IV en el ámbito de la relig., en lit. judeo-crist.
1 creencia religiosa, del judaísmo
τῶν πατρίων δογμάτων ἀπηλλοτριωμένος
πάντα τὰ τῶν ἐναντιουμένων δόγματα
• religión, secta
ποιήσωμεν αὐτὸν διδάσκαλον τοῦ δόγματος ἡμῶν
2 precepto, mandamiento
δόγματα τὰ κεκριμένα ὑπὸ τῶν ἀποστόλων
νόμος ὅστις ... δόγμασιν ἀνθρώποις ἐδόθη
• doctrina cristiana
κατὰ τὸ δ. τοῦ εὐαγγελίου, οὕτω ποιήσατε
δ. τῆς ἀληθείας
εἰσήλασα εἰς τὸ δ. τῶν βαπτιστῶν
σωτηρίας δ.
τὸ χριστιανικὸν δ.
δόγματα τῆς ἀσεβείας
τῆς βλασφημίας
τὸ καθ' ἡμᾶς δ.
μαχόμενα δόγματα
doctrinas contradictoriasτῶν ὑπερφυῶν δογμάτων θεωρία
ἡ τῶν δογμάτων δυσσέβεια
ἀνάθημα Νεστορίῳ καὶ τοῖς δόγμασιν αὐτοῦ
τὰ τερατόμορφα δόγματα Σευήρου
las monstruosas doctrinas de Severo
• dogma definido en concilios y sínodos
δ. περὶ τοῦτο γέγονεν ἐν ταῖς μεγίσταις τῶν ἐπισκόπων συνόδοις
τὰ τῆς ἐκκλησίας δόγματα
ref. a los dogmas acerca de la Encarnación de Cristo
• credo
τὰ τῆς συνόδου δόγματα κυρῶν
1. overtuiging, indruk, notie:
2. besluit, decreet;
3. principe, leer, doctrine:
1) die Meinung, τῷ τῶν πολλῶν δόγματι καὶ ῥήματι χρώμενοι Plat. Soph. 265c, u. öfter ; περὶ δικαίων καὶ καλῶν Rep. VII.538c. Gew.
2) Beschluß, Verordnung ; πόλεως Plat. Legg. I.644d ; Dem. 18.154 ; καὶ νόμιμα 26.13 ; δόγμα ποιεῖσθαι, beschließen, Xen. An. 8.3.5 u. sonst. Oft Pol. u. Folgde ; Lehrsätze der Philosophen ; Plut. adv. Col.; DL. 3.52.
- 1that which seems to one, an opinion, dogma, Plat.
- 2a public decree, ordinance, Xen., Dem.
-
…τι δʼ ἂν ψηφίσηται ὁ δῆμος, τοῦτʼ εἶναι κοινὸν δόγμα τῶν συμμάχων. ἀνάγνωθι δή μοι τὸ τῶν συνέδρων δόγμα. Δόγμα Συνέδρων παρανάγνωθι δή μοι καὶ τὸ Δημοσθένους ψήφισμα, ἐν ᾧ κελεύει τοὺς πρυτάνεις μετὰ τὰ Διονύσια τὰ…
Aeschines, Speeches
-
…ἐμὸν εὖ πράττει ἢ ὅτι τὸ ἐμὸν κακῶς. ἀληθέστατα αὖ, ἦ δʼ ὅς. οὐκοῦν μετὰ τούτου τοῦ δόγματός τε καὶ ῥήματος ἔφαμεν συνακολουθεῖν τάς τε ἡδονὰς καὶ τὰς λύπας κοινῇ ; καὶ ὀρθῶς γε ἔφαμεν. οὐκοῦν μάλιστα…
Plato, Republic
-
…φροντίζουσι μέν, εὐπαραμύθητοι δʼ εἰσὶν θύμασιν καὶ εὐχαῖς. τὸ δὴ σαφὲς ἂν γενόμενόν σοι περὶ αὐτῶν κατὰ δύναμιν δόγμα, ἂν ἐμοὶ πείθῃ, περιμενεῖς, ἀνασκοπῶν εἴτε οὕτως εἴτε ἄλλως ἔχει, πυνθανόμενος παρά τε τῶν ἄλλων καὶ…
Plato, Laws
-
…οὖσαν, καὶ γυναῖκά τε καὶ παῖδας ἑτέρους, ἡδονάς τε καὶ ἀλγηδόνας ἐμποιοῦντας ἰδίων ὄντων ἰδίας, ἀλλʼ ἑνὶ δόγματι τοῦ οἰκείου πέρι ἐπὶ τὸ αὐτὸ τείνοντας πάντας εἰς τὸ δυνατὸν ὁμοπαθεῖς λύπης τε καὶ ἡδονῆς εἶναι ; κομιδῇ μὲν…
Plato, Republic
-
…δʼ ὅς, γοητεύειν πάντα ὅσα ἀπατᾷ. ὃ τοίνυν ἄρτι ἔλεγον, ζητητέον τίνες ἄριστοι φύλακες τοῦ παρʼ αὑτοῖς δόγματος, τοῦτο ὡς ποιητέον ὃ ἂν τῇ πόλει ἀεὶ δοκῶσι βέλτιστον εἶναι αὑτοῖς ποιεῖν. τηρητέον δὴ εὐθὺς ἐκ παίδων…
Plato, Republic
-
…λογογράφον · τάχʼ οὖν ἂν ὑπὸ φιλοτιμίας ἐπίσχοι ἡμῖν ἂν τοῦ γράφειν. γελοῖόν γʼ, ὦ νεανία, τὸ δόγμα λέγεις, καὶ τοῦ ἑταίρου συχνὸν διαμαρτάνεις, εἰ αὐτὸν οὕτως ἡγῇ τινα ψοφοδεᾶ. ἴσως δὲ καὶ τὸν λοιδορούμενον…
Plato, Phaedrus
-
…ἂν ἄλλο τις φαίη νόμον εἶναι ; ὥστε κινδυνεύει, ὃ σὺ ἐρωτᾷς, τὸ ὅλον τοῦτο, νόμος, δόγμα πόλεως εἶναι. δόξαν, ὡς ἔοικε, λέγεις πολιτικὴν τὸν νόμον. ἔγωγε. καὶ ἴσως καλῶς λέγεις ·…
Plato, Minos
-
…γάρ, ἔφη. δοκεῖ δή μοι τηρητέον αὐτοὺς εἶναι ἐν ἁπάσαις ταῖς ἡλικίαις, εἰ φυλακικοί εἰσι τούτου τοῦ δόγματος καὶ μήτε γοητευόμενοι μήτε βιαζόμενοι ἐκβάλλουσιν ἐπιλανθανόμενοι δόξαν τὴν τοῦ ποιεῖν δεῖν ἃ τῇ πόλει βέλτιστα. τίνα, ἔφη…
Plato, Republic
-
…καὶ χρόνου τριβῇ σοφίαν τε καλέσειεν καὶ ὡς τέχνην συστησάμενος ἐπὶ διδασκαλίαν τρέποιτο, μηδὲν εἰδὼς τῇ ἀληθείᾳ τούτων τῶν δογμάτων τε καὶ ἐπιθυμιῶν ὅτι καλὸν ἢ αἰσχρὸν ἢ ἀγαθὸν ἢ κακὸν ἢ δίκαιον ἢ ἄδικον, ὀνομάζοι δὲ πάντα ταῦτα…
Plato, Republic
-
…πᾶσαν μουσικήν ἐστιν τρόπων μιμήματα βελτιόνων καὶ χειρόνων ἀνθρώπων ; ἢ πῶς ; οὐδαμῶς ἄλλως πως τό γε παρʼ ἡμῖν δόγμα ἔχον ἂν εἴη. οὐκοῦν, φαμέν, ἅπασαν μηχανητέον μηχανὴν ὅπως ἂν ἡμῖν οἱ παῖδες μήτε ἐπιθυμῶσιν ἄλλων μιμημάτων…
Plato, Laws