θεωρητικός
θεωρητικός, fond of contemplating
- able to perceive, τοῦ περὶ τὰ σώματα κάλλους Arist. Pol. 1338b1; μὴ πάντων θ. ἀλλὰ ἐνίων Phld. Rh. 2.108S.; τῆς ἀφροσύνης S.E. M. 11.256.
- 2 of the mind, contemplative, speculative, ὁ περὶ τὴν . . οὐσίαν θ. Arist. Metaph. 1005a35; ὁ περὶ φύσεως θ. Id. PA 641a29: c. gen., μαντικὴ ἐπιστήμη θ. τοῦ . . μέλλοντος Pl. Def. 414b; ἐπιστήμη θ., διάνοια, opp. πρακτική, ποιητική, Arist. Metaph. 1064a17, 1025b25; νοῦς Id. de An. 415a11; θ. βίος a contemplative or speculative life (opp. ἀπολαυστικός, πολιτικός), Id. EN 1095b19, cf. Plu. Cic. 3; θ. φιλόσοφος Id. Per. 16: Comp. -ώτερος Herm. in Phdr. p.59 A. Adv. -κῶς Epicur. Nat. 28.7, Poll. 4.8, Iamb. Comm.Math. 20.
- II = θεωρικός, Cod.Just. 10.56.1.1.
1. opmerkzaam:
2. beschouwend, contemplatief:
• Adv ., Poll. 4.8.
- fond of contemplating a thing, c. gen., Arist.: absol. speculative, Arist., Plut., etc.
-
…καὶ περὶ μὲν τούτων ἅλις · ἱκανῶς γὰρ καὶ ἐν τοῖς ἐγκυκλίοις εἴρηται περὶ αὐτῶν. τρίτος δʼ ἐστὶν ὁ θεωρητικός, ὑπὲρ οὗ τὴν ἐπίσκεψιν ἐν τοῖς ἑπομένοις ποιησόμεθα. ὁ δὲ χρηματιστὴς βίαιός τις ἐστίν, καὶ ὁ πλοῦτος…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…τὸν ἀπολαυστικόν. τρεῖς γάρ εἰσι μάλιστα οἱ προύχοντες, ὅ τε νῦν εἰρημένος καὶ ὁ πολιτικὸς καὶ τρίτος ὁ θεωρητικός. οἱ μὲν οὖν πολλοὶ παντελῶς ἀνδραποδώδεις φαίνονται βοσκημάτων βίον προαιρούμενοι, τυγχάνουσι δὲ λόγου διὰ τὸ πολλοὺς τῶν ἐν…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…οἷον σκυτικὴ περὶ δέρματα ἀναστρέφεται, αὐτὴ δὲ παντελῶς ἀπήλλακται τῆς ὕλης τῶν δερμάτων · διὰ τοῦτο οὐκ ἔστιν αὑτῆς θεωρητική. γραμματικὴ πάλιν περὶ τὴν ἐγγράμματον φωνήν · μή τι οὖν ἐστι καὶ αὐτὴ ἐγγράμματος φωνή ; οὐδαμῶς. διὰ…
Epictetus, Discourses
-
…καὶ περὶ ψυχῆς ἐνίας θεωρῆσαι τοῦ φυσικοῦ, ὅση μὴ ἄνευ τῆς ὕλης ἐστίν. ὅτι μὲν οὖν ἡ φυσικὴ θεωρητική ἐστι, φανερὸν ἐκ τούτων · ἀλλʼ ἔστι καὶ ἡ μαθηματικὴ θεωρητική · ἀλλʼ εἰ ἀκινήτων καὶ χωριστῶν ἐστί ,…
Aristotle, Metaphysics
-
…ἀΐδια εἶναι, μάλιστα δὲ ταῦτα · ταῦτα γὰρ αἴτια τοῖς φανεροῖς τῶν θείων. ὥστε τρεῖς ἂν εἶεν φιλοσοφίαι θεωρητικαί, μαθηματική, φυσική, θεολογική οὐ γὰρ ἄδηλον ὅτι εἴ που τὸ θεῖον ὑπάρχει, ἐν τῇ τοιαύτῃ φύσει…
Aristotle, Metaphysics
-
…ὅτι δὲ διδακτή ἐστι, δῆλον ἐκ τοῦ γίνεσθαι ἀγαθοὺς ἐκ φαύλων. Παναίτιος μὲν οὖν δύο φησὶν ἀρετάς, θεωρητικὴν καὶ πρακτικήν · ἄλλοι δὲ λογικὴν καὶ φυσικὴν καὶ ἠθικήν · τέτταρας δὲ οἱ περὶ Ποσειδώνιον καὶ πλείονας οἱ περὶ…
Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers
-
…ἔχον. διῄρηταί τε διχῇ, καθʼ ὅνπερ εἰώθαμεν τρόπον διαιρεῖν · ὁ μὲν γὰρ πρακτικός ἐστι λόγος ὁ δὲ θεωρητικός. ὡσαύτως οὖν ἀνάγκη διῃρῆσθαι καὶ τοῦτο τὸ μέρος δηλονότι. καὶ τὰς πράξεις δʼ ἀνάλογον ἐροῦμεν ἔχειν, καὶ…
Aristotle, Politics
-
…μή, ἀλλʼ εἰ παλαῖσαι ἢ μή. ὁμοίως δʼ οὐδʼ ἄλλη οὐδεμία περὶ τοῦ τέλους · ὥσπερ γὰρ ταῖς θεωρητικαῖς αἱ ὑποθέσεις ἀρχαί, οὕτω καὶ ταῖς ποιητικαῖς τὸ τέλος ἀρχὴ καὶ ὑπόθεσις. ἐπειδὴ δεῖ τόδε ὑγιαίνειν, ἀνάγκη…
Aristotle, Eudemian Ethics
-
…ὕλης ἐστίν. ὅτι μὲν οὖν ἡ φυσικὴ θεωρητική ἐστι, φανερὸν ἐκ τούτων · ἀλλʼ ἔστι καὶ ἡ μαθηματικὴ θεωρητική · ἀλλʼ εἰ ἀκινήτων καὶ χωριστῶν ἐστί, νῦν ἄδηλον, ὅτι μέντοι ἔνια μαθήματα ᾗ ἀκίνητα καὶ ᾗ χωριστὰ…
Aristotle, Metaphysics
-
…οὐδεμία ἐστὶ περὶ αὐτὸ θεωρία. σημεῖον δέ · οὐδεμιᾷ γὰρ ἐπιστήμῃ ἐπιμελὲς περὶ αὐτοῦ οὔτε πρακτικῇ οὔτε ποιητικῇ οὔτε θεωρητικῇ. οὔτε γὰρ ὁ ποιῶν οἰκίαν ποιεῖ ὅσα συμβαίνει ἅμα τῇ οἰκίᾳ γιγνομένῃ ἄπειρα γάρ ἐστιν · τοῖς μὲν γὰρ…
Aristotle, Metaphysics