κουφίζω
κουφίζω, to be light
κουφ-ίζω, Att. fut. -ῐῶ S. Aj. 1287: pf. κεκούφικα OGI 90.12 (Rosetta, ii B. C.):
- I to be light, κουφίζουσαν ἄρουραν Hes. Op. 463, cf. E. Hel. 1555; of a sufferer, to be relieved, κουφίζειν δοκῶ S. Ph. 735, cf. Hp. Aph. 2.27.
- II trans., lighten, make light, τὸ κενὸν ἐμπεριλαμβανόμενον κ. τὰ σώματα Arist. Cael. 309a6:—Pass., Id. PA 663b13: hence,
- 1 lift up, raise, S. Ant. 43, Tr. 1025 (lyr.); αἴρων κουφιῶ σʼ ἐγώ Ar. Av. 1762 (lyr.); ἀσπίδʼ ἀμφὶ βραχίονι κουφίζων E. Ph. 121 (lyr.); ἅλμα κουφιεῖν make a light leap, S. Aj. l.c.; κ. πήδημα E. El. 861 (lyr.); δύστηνον αἰώρημα κουφίζω, = δύστηνος αἰωροῦμαι, Id. Supp. 1047:—Pass., to be lifted up, soar, [τῷ πτερῷ] ᾧ ψυχὴ κουφίζεται Pl. Phdr. 248c, cf. 249a; σώματα -όμενα ὑπὸ τοῦ κύματος Jul. Or. 1.27c.
- 2 lighten of a load, ὄχλου πλήθους τε κ. χθόνα lighten earth of a multitude, E. Hel. 40; κουφισθεὶς τοῦ βάρους Thphr. HP 4.16.2: abs., lighten ships of their cargo, τῷ ταχυναυτοῦντι κουφίσαντες προσβάλλειν Th. 6.34; κουφισθεισῶν τῶν νεῶν Plb. 20.5.11, cf. 1.60.8.
- b of persons, relieve from burdens, X. Mem. 2.7.1, Cyr. 6.3.24; τὸν δῆμον τῶν εἰσφορῶν D.S. 13.64, cf. IG 12(7).506.16 (Amorgos, iii B. C.); τόκων τοὺς χρεωφειλέτας Plu. Caes. 37; relieve (contractors), Plb. 6.17.5; τῆς ὑπερηφανίας Phld. Vit. p.16 J.; κ. τοὺς νοσοῦντας Plu. Suav. 2.1106c:—Pass., to be relieved, ὅταν σῶμα κουφισθῇ νόσου from . ., E. Or. 43; τοῦ πάθους Arist. Pr. 873b22; λέξασα κουφισθήσομαι ψυχήν E. Med. 473: fut. Med. κουφιεῖσθαι in pass. sense, Aristid. 2.145 J.: metaph., τῇ τῶνδε εὐκλείᾳ κουφίζεσθε feel your burdens lightened by . ., Th. 2.44; κουφίζονται οἱ λυπούμενοι Arist. EN 1171a29, cf. Pol. 1342a14; ἐλπίδι κ. ματαίᾳ Ael. NA 11.33.
- 3 c. acc. rei, lighten, assuage, ἀλγηδόνας E. Fr. 573; συμφορὰς λόγῳ κ. D. 60.35; κ. ἔρωτα Theoc. 23.9; τὸ πάθος Plu. Alex. 52; τὰ ὀφλήματα Id. Praec. 2.807d: abs., give or procure relief, κ. οὐδέν, ἀλλά . . Hp. Epid. 1.7, cf. Arist. GA 725b9:—Pass., νομίζοντες κεκουφίσθαι τὸν πόλεμον αὐτοῖς Plb. 1.17.2.
- b cancel a debt, POxy. 126.8 (vi A. D.), etc.:—Med., PMasp. 95.10 (vi A. D.).
- 4 ἑαυτοὺς κ. cheapen themselves, dub. in Epicur. Nat. 112 G.
- 5 subtract, ἀπὸ τῶν μοιρῶν Heph.Astr. 2.1.
κουφίζω, f. att. ιῶ :
A intr.
1 être léger, Hés. O. 461 ; Eur. Hel. 1571 ; DC. 40, 1 ; 50, 33 ||
2 être allégé, éprouver du soulagement, Soph. Ph. 735 ||
B tr.
I rendre léger, donner de la légèreté à, alléger, acc. Arstt. Cæl. 4, 2, 8 ; avec le gén. de la ch. dont on allège qqn ou qqe ch., Eur. Hel. 40 ; au pass. κουφισθεὶς τοῦ βάρους, Th. H.P. 4, 16, 2, allégé de son fardeau ; abs. alléger un navire de sa cargaison, Thc. 6, 34 ; au pass. Pol. 20, 5, 11 ; fig.
1 en parl. de charges publiques, d’impôts, de dettes, Xén. Mem. 2, 7, 1, etc. ; avec le gén. de la dette : κ. τὸν δῆμον τῶν εἰσφορῶν, DS. 13, 64, alléger le peuple du poids des impôts ; τόκων τοὺς χρεωφειλέτας, Plut. Cæs. 37, alléger le chiffre des intérêts à la charge des débiteurs ; avec un seul acc. κ. τὰ ὀφλήματα, Plut. M. 807d, diminuer les dettes ||
2 en parl. de maladies : κ. τοὺς νοσοῦντας, Plut. M. 1106b, soulager les malades ; κ. τὸ πάθος, Plut. Alex. 52, alléger le mal ; au pass. avec le gén. de la maladie : κουφίζεσθαι νόσου, Eur. Or. 43 ; τοῦ πάθους, Arstt. Probl. 11, 10, être soulagé d’une maladie, d’un mal ; abs. procurer du soulagement, Hpc. Epid. 1, 945 ; Arstt. G.A. 1, 18, 52 ||
3 en parl. de chagrins, soulager, consoler, avec l’acc. de la chose : κ. ἀλγηδόνας, Eur. fr. 577, soulager des souffrances ; cf. Dém. 1400, 7 ; Thcr. Idyl. 23, 9 ; au pass. Eur. Med. 473 ; Arstt. Nic. 9, 1, 2 ||
II soulever : τινά, Soph. Tr. 1024, qqn ; ἀσπίδ’ ἀμφὶ βραχίονα, Eur. Ph. 120, soulever un bouclier et le tenir enlacé autour de son bras ; νεκρόν, Soph. Ant. 43, enlever un mort, pour lui donner la sépulture ; p. anal. ἅλμα κ. Soph. Aj. 1287 ; ou πήδημα κ. Eur. El. 861, sauter légèrement ou vivement ; au pass. ᾧ (πτερῷ) ἡ ψυχὴ κουφίζεται, Plat. Phædr. 248c (l’aile) au moyen de laquelle l’âme s’élève légère ; fig. au pass. se laisser exalter (par l’espérance, etc.) Pol. 14, 1, 11 ||
III t. de gr. élider, Eust. p. 62, 45 ||
➳ Fut. moy. au sens pass. κουφιοῦμαι, Arstd. 46, 145.
Étym. κοῦφος.
1. met acc.
a. licht maken, lichter maken:
b. optillen, opheffen:
c. verlichting geven van, verlossen van,
2. intrans. licht zijn, lichter zijn; overdr. zich beter voelen:
κουφίζω, 1) leicht sein ; κουφίζουσα ἄρουρα Hes. O. 461 ; καὶ τἄλλα μὲν δὴ ῥᾳδίως εἴσω νεὼς ἐθέμεθα κουφίζοντα Eur. Hel. 1571 ; übertr., ἄρτι κουφίζειν δοκῶ, Linderung, Erholung vom Schmerz empfinden, Soph. Phil. 725 ; von Kranken bes. Hippocr. – Auch Sp., wie DC. 40.1.
2) trans., leicht machen, erleichtern, erheben ; τᾷδέ με πρόσλαβε κουφίσας Soph. Tr. 1020 ; εἰ τὸν νεκρὸν ξὺν τῇδε κουφιεῖς χερί Ant. 43, d.i. den Toten bestatten ; κλῆρος εὐλόφου κυνῆς ἔμελλε πρῶτος ἅλμα κουφιεῖν Aj. 1266, den Sprung leicht machen, leicht herausspringen lassen ; τινά τινος, Eur. ὡς ὄχλου βροτῶν πλήθους τε κουφίσειε μητέρα χθόνα Hel. 40 ; κουφίζονται περιττώματος Arist. Probl. 30.1 ; von Schiffen, erleichtern, ausladen, Pol. 1.60.8 u. a.Sp.; – πτερῷ ψυχὴ κουφίζεται Plat. Phaedr. 248c ; εἰς τοὐρανοῦ τινα τόπον 249c, erhoben werden ; – übertr., κουφίζονται γὰρ οἱ λυπούμενοι συναλγούντων τῶν φίλων, sie fühlen Erleichterung, Arist. Eth. 9.11 ; συμφορὰς λόγῳ κουφίσαι Dem. 60.35 ; von Arbeit u. Mühsal, Xen. Mem. 2.7.1 ; τὸ πάθος Plut. Alex. 52 ; τῶν τόκων τοὺς χρειωφειλέτας Caes. 37 ; τὸν δῆμον τῶν εἰσφορῶν, das Volk von den Abgaben erleichtern, DS. 13.64 ; – vom Preise, nachlassen, Pol. 6.17.5.
2) trans., leicht machen, erleichtern, erheben ; τᾷδέ με πρόσλαβε κουφίσας Soph. Tr. 1020 ; εἰ τὸν νεκρὸν ξὺν τῇδε κουφιεῖς χερί Ant. 43, d.i. den Toten bestatten ; κλῆρος εὐλόφου κυνῆς ἔμελλε πρῶτος ἅλμα κουφιεῖν Aj. 1266, den Sprung leicht machen, leicht herausspringen lassen ; τινά τινος, Eur. ὡς ὄχλου βροτῶν πλήθους τε κουφίσειε μητέρα χθόνα Hel. 40 ; κουφίζονται περιττώματος Arist. Probl. 30.1 ; von Schiffen, erleichtern, ausladen, Pol. 1.60.8 u. a.Sp.; – πτερῷ ψυχὴ κουφίζεται Plat. Phaedr. 248c ; εἰς τοὐρανοῦ τινα τόπον 249c, erhoben werden ; – übertr., κουφίζονται γὰρ οἱ λυπούμενοι συναλγούντων τῶν φίλων, sie fühlen Erleichterung, Arist. Eth. 9.11 ; συμφορὰς λόγῳ κουφίσαι Dem. 60.35 ; von Arbeit u. Mühsal, Xen. Mem. 2.7.1 ; τὸ πάθος Plut. Alex. 52 ; τῶν τόκων τοὺς χρειωφειλέτας Caes. 37 ; τὸν δῆμον τῶν εἰσφορῶν, das Volk von den Abgaben erleichtern, DS. 13.64 ; – vom Preise, nachlassen, Pol. 6.17.5.
κουφίζω
κοῦφος
- Iintr. to be light, Hes., Eur.: of pain, to be alleviated, assuaged, Soph.
- IItrans. to make light: hence to lift up, raise, Soph.; ἅλμα κουφιεῖν to make a light leap, Soph.; κ. πήδημα Eur.:—Pass. to be lifted up, soar, Plat.
- 2c. gen., ὄχλου κ. χθόνα, to lighten, earth of a multitude, Eur.: —absol. to lighten ships of their cargo, Thuc.: to relieve persons from burthens, Xen.:—Pass. to be relieved, νόσου from disease, Eur.; κουφισθήσομαι ψυχήν Eur.; metaph. to feel oneʼs burthens lightened, Thuc.
- 3c. acc. rei, to lighten, assuage, συμφοράς Dem.; ἔρωτα, Theocr.