προέχω
προέχω, to hold before, to pretend; to jut out, to excel
- hold before, τὴν ἀσπίδα τῆς κωλῆς Ar. Nu. 989; esp. so as to protect another, τὼ χεῖρε π. X. Cyr. 2.3.10:—Med., hold before oneself, προὔχοντο ἑκάστοθι ἐννέα ταύρους Od. 3.8; hold out before one, πρὸ δούρατʼ ἔχοντο Il. 17.355, cf. Hdt. 2.42; προὐσχόμην σε held you out as a child (to do your needs), Ar. Nu. 1385.
- 2 metaph. in Med., put forward as a pretext, τάδʼ ἂν προὔχοιο S. Ant. 80; ὅπερ μάλιστα προὔχονται εἰ καθαιρεθείη, μὴ ἂν γίγνεσθαι τὸν πόλεμον the cancellation of which is the chief consideration in return for which they pretend that war would not occur, Th. 1.140.
- b hold forth, offer, ἃ προείχοντο αὐτοῖς Id. 3.68: προΐσχομαι (q.v.) is more usual in this sense.
- II to be possessed or informed of a thing beforehand, π. τῶν Ἀθηναίων οὐ φιλίας γνώμας Hdt. 9.4, cf. D.S. 31.27, D.C. 43.3.
- 2 have before, ἃ προεῖχεν μισθῷ ὁ . . Πτολεμαῖος had hitherto on lease, BGU 889.9 (ii A.D.), cf. Sammelb. 5672.5 (ii A.D.), etc.; εἰς τοῦτο ὑπολόγησον ὃ προέχουσι what they have already received, PPetr. 2 p.32 (iii B.C.): abs., ὁ προέχων the first recipient, Arist. EN 1164b9.
- B intr., jut out, project, in Hom. in a local sense, of headlands, towers, hills, ὅθʼ ἀκρότατος πρόεχʼ ἀκτή Od. 12.11, cf. 10.90; ἐπʼ ἠϊόνας προὐχούσας 6.138; πύργῳ ἐπὶ προὔχοντι Il. 22.97; ἐπὶ προὔχοντι μελάθρῳ Od. 19.544; ἀκτὴ προέχουσα ἐς τὸν πόντον Hdt. 4.177, cf. Th. 4.109, 6.97; τὸ προὔχον τῆς ἐμβολῆς Id. 2.76: generally, project, c. gen., προέχουσα κάρης εὐρεῖα καλύπτρη Call. Fr. 125.
- II in running, to be the first, have the start, Il. 23.325: c. gen., ἡμέρης ὁδῷ π. τῶν Περσέων keep ahead of them by a dayʼs march, Hdt. 4.120; προέχων τῶν ἄλλων [ὁ ἵππος] getting before the rest, Id. 9.22; τῇ κεφαλῇ π. beat by a head, in racing, X. Cyr. 4.3.16: of Time, προεῖχε [ἡ τριήρης] ἡμέρᾳ καὶ νυκτί started first by . ., Th. 3.49; π. εἴκοσιν ἔτεσιν Pl. Lg. 879c: metaph., have the advantage of, τινὸς τῷ διπλασίῳ Antipho 3.3.2.
- 2 of rank, c. gen., δήμου προὔχουσιν they are the first or chief of the people, h.Cer. 151; τοῦ Δωρικοῦ, τοῦ Ἰωνικοῦ [γένεος], Hdt. 1.56: abs., to be superior, Th. 1.39, 3.82; ἀνθρωπεία φύσις πολεμία τοῦ προὔχοντος to all that is eminent, Id. 3.84; οἱ προὔχοντες the chief men, Id. 5.17; οἱ π. [βίοι] the principal kinds of lives, Arist. EN 1095b18.
- 3 surpass, excel, Th. 7.66: freq. c. gen., τὸ Ἄργος π. ἅπασι τῶν ἐν τῇ . . χώρῃ in all things, Hdt. 1.1, cf. 32; τέχνα γὰρ τέχνας ἑτέρας προὔχει S. Ph. 138 (lyr.); πολὺ προὔχουσα θεάων Call. Del. 218; π. αὐτέων τοσοῦτον ὅσον . . Hdt. 2.136; πολλῷ π. Id. 3.82; π. δυνάμει, πλήθει καὶ ἐμπειρίᾳ, Th. 1.18, 121; τοσοῦτον ἐκείνων μεγέθει π. Luc. Musc.Enc. 1: also π. τινὸς τιμήν to be preferred to him in honour, S. Ant. 208; π. ἔν τινος λαμπρότητι Th. 6.16; μικρὸν π. ἐν τοῖς μεγάλοις μᾶλλον ἢ πολὺ διαφέρειν ἐν τοῖς μικροῖς Isoc. 10.5; κατά τι Luc. Am. 30.
- b rarely c. acc. pers., X. An. 3.2.19 (nisi secl. [ἡμᾶς]):—Pass., to be excelled, οὐθὲν π. ὑπὸ τοῦ Διός Plu. Stoic.rep. 2.1038d; to be in worse case, Ep.Rom. 3.9.
- III impers., οὔ τι προέχει it is of no advantage, c. inf., Hdt. 9.27.
1. met acc.
a. vooruithouden:
b. tevoren bezitten,
c. med. aanbieden:
2. met gen.
a. voorliggen op, een voorsprong hebben op:
b. overtreffen:
3. intrans.
a. naar voren gericht zijn, uitsteken:
b. de voorste zijn, eruit springen:
c. onpers. voordelig zijn, nut hebben:
1) vorhaben, vorhalten, bes. zum Schutz, τὴν ἀσπίδα τῆς κωλῆς προέχων, Ar. Nub. 989, u. ä. Sp.; τὼ χεῖρε προέχων, die Hände vorhaltend, Xen. Cyr. 2.3.10 ; u. so im med., προὔχοντο ἑκάστοθι ἐννέα ταυρους, sie hatten neun Stiere vor sich, Od. 3.8 ; vgl. Her. 2.42 κριὸν ἐκδείραντα προέχεσθαι τὴν κεφαλήν ; u. in tmesi, πρὸ δὲ δούρατʼ ἔχοντο, Il. 15.355, sie streckten die Speere vor sich hin ; übertr., σὺ μὲν τάδʼ ἂν προὔχοιο, Soph. Ant. 80, vorschützen, προφασίζεσθαι, Hesych.; vgl. Thuc. 1.140 ; – voraushaben, τινός, vor Einem, οὔποτʼ ἔκγʼ ἐμοῦ τιμὴν προέξουσʼ οἱ κακοὶ τῶν ἐνδίκων, Soph. Ant. 208, Ehre vor den Gerechten voraushaben ; vgl. Xen. οὐδὲν ἡμεῖς ὑμῶν προέξομεν, Cyr. 2.1.16 ; – auch von der Zeit, voraus, früher haben, Her. 9.4 ; – fernhalten, dah. med. von sich fern halten, προὐσχόμην σε, ich hielt dich ab, ein Kind, das seine Notdurft noch nicht allein verrichten kann, Ar. Nub. 1386 ; – vorwärtsbringen, fördern, οὔ τι προέχει, es bringt nicht weiter, hilft Nichts, Her. 9.27.
2) intr., hervorragen, hervortreten ; ὅθʼ ἀκροτάτη πρόεχʼ ἀκτή, Od. 12.11, vgl. 10.90, 24.82, wie ἠϊόνες 6.138 ; πύργῳ ἔπι προὔχοντι, Il. 22.97 ; ἐπὶ προὔχοντι μελάθρῳ, Od. 19.544, τῇ κεφαλῇ, Xen. Cyr. 4.3.16 ; τὸ προέχον τῆς ἐμβολῆς, Thuc. 2.76. Auch im Lauf der erste, vorderste sein, den Vorsprung haben, Il. 23.325, 413 ; vgl. προέχων τῶν ἄλλων, Her. 9.22 ; u. vom Range, δήμου προὔχουσιν, sie haben den Vorrang vor dem Volke, sind die Angesehensten im Volke, H.h. Cer. 1.151 ; τέχνα γὰρ τέχνας ἑτέρας προὔχει, übertrifft sie, Soph. Phil. 138, τῇ δʼ ἐπιστήμῃ σύ μου προὔχοις τάχʼ ἄν, O.R. 1116 ; u. in Prosa, gew. τινός τινι, Einen worin, Her. 1.1, 32, 2.136, 3.82, 9.22 ; δυνάμει προὔχοντες, Thuc. 1.18, u. öfter ; τὸν προέχοντα εἴκοσιν ἡλικίας ἔτεσιν, Plat. Legg. IX.879c, vgl. Rep. VI.484d ; Xen. vrbdt es auch mit dem accus. der Person, ἑνὶ μόνῳ προέχουσιν ἡμᾶς οἱ ἱππεῖς, An. 3.2.19 ; Folgde : ὁ δανειζόμενος ἐν παντὶ προέχει ἡμῶν, Dem. 56.1 ; τῇ εὐχερείᾳ καὶ τόλμῃ προεῖχον οἱ μισθοφόροι, Pol. 15.13.1 ; Ggstz von λείπεσθαι, Plut. Nic. 3 ; ἐκείνων μεγέθει τοσοῦτον προὔχει, Luc. musc.enc. 1 ; auch προέχειν κατὰ σοφίαν, amor. 30, u. absolut, οἱ προὔχοντες, die Ersten, Angesehenen, Scyth. 10 ; Harmon. 2, u. a.Sp.
Bei Hom. durchgängig und auch sonst häufig ist die zusammengezogene Form προὔχω ; nur wo das Augment stehen sollte, wird πρόεχε statt προεῖχε geschrieben, nicht προὖχε, Od. 12.11. – Vgl. noch προΐσχω.
[προ- 1, προ- 2.]
Also προὔχω.
- 1
To project, jut out: πύργῳ ἐπὶ προὔχοντι (a projecting angle of the wall) Il. 22.97. Cf. Od. 6.138, Od. 10.90, Od. 12.11, Od. 19.544, Od. 24.82.
- 2
In mid., to have in front of one: προὔχοντʼ ἐννέα ταύρους
(i.e. they faced the sea with the bulls in front of them) Od. 3.8. - 3
To be in front in a race: τὸν προὔχοντα δοκεύει Il. 23.325, φράσσαθʼ ἵππον προὔχοντα
453.
- 1
Strong 4284
1. Trans., to hold before; mid., to hold something before oneself (Hdt.), hence, metaph., to excuse oneself: Ro 3:9, R, mg. (but v. Field, Notes, 152 f.; Lft., Notes, 266 f.; ICC and Vau., in l.).
2. Intrans.
(a) to project;
(b) in running, to have the start, hence, metaph., to excel: pass., Ro 3:9, R, txt. (v. reff. supr.).†
- Ito hold before, so as to protect another, Ar. Xen.:—Mid. to hold before oneself, hold out before one, Hom., Ar.
- 2metaph. in Mid. to put forward, use as a pretext, Soph.; ὅπερ μάλιστα προὔχονται, μὴ ἂν γίγνεσθαι τὸν πόλεμον which is the chief reason they allege, to shew that the war would not arise, Thuc.
- bto hold forth, offer, Thuc.
- IIto be possessed or informed of a thing beforehand, Hdt.
- 2to have before others, τιμὴν προέξουσʼ τῶν ἐνδίκων shall have honour before the righteous, Soph.: absol., ὁ προέχων the first possessor, Arist.
- Bintr. to jut out, project of headlands, towers, hills, Hom., Hdt., etc.
- IIin running, to be the first, have the start, Il.; c. gen., προέχων τῶν ἄλλων getting before the rest, Hdt.; πρ. ἡμέρης ὁδῷ to keep ahead by a dayʼs march, Hdt.; πρ. τῇ κεφαλῇ to beat by a head, in racing, Xen.;—of Time, προεῖχε ἡ τριήρης ἡμέρᾳ καὶ νυκτί started first by a day and night, Thuc.
- 2of rank, c. gen., δήμου προὔχουσιν they are the first or chief of the people, Hhymn.:— absol. to be superior, to be eminent, Thuc.; τὸ προὔχον all that is eminent, Thuc.; οἱ προὔχοντες the chief men, Thuc.
- 3to surpass, excel, c. gen., Hdt., Attic; πρ. τινὸς τιμήν to be preferred to him in honour, Soph.
- brarely c. acc. pers., Xen.:—Pass. to be excelled, NTest.
- IIIimpers., οὔ τι προέχει it naught avails, c. inf., Hdt.
-
…ἄγε μοι νηόν τε μέγαν καὶ βωμὸν ὑπʼ αὐτῷ τευχόντων πᾶς δῆμος ὑπαὶ πόλιν αἰπύ τε τεῖχος Καλλιχόρου καθύπερθεν ἐπὶ προὔχοντι κολωνῷ. ὄργια δʼ αὐτὴ ἐγὼν ὑποθήσομαι, ὡς ἂν ἔπειτα εὐαγέως ἔρδοντες ἐμὸν νόον ἱλάσκοισθε. Ὣς εἰποῦσα θεὰ…
NA, Homeric Hymns
-
…. μετὰ δὲ ταῦτα ἐφρόντιζε ἱστορέων τοὺς ἂν Ἑλλήνων δυνατωτάτους ἐόντας προσκτήσαιτο φίλους, ἱστορέων δὲ εὕρισκε Λακεδαιμονίους καὶ Ἀθηναίους προέχοντας τοὺς μὲν τοῦ Δωρικοῦ γένεος τοὺς δὲ τοῦ Ἰωνικοῦ. ταῦτα γὰρ ἦν τὰ προκεκριμένα, ἐόντα τὸ ἀρχαῖον τὸ…
Herodotus, The Histories
-
…μετὰ Πάτροκλόν γε θανόντα. ἀμφʼ αὐτοῖσι δʼ ἔπειτα μέγαν καὶ ἀμύμονα τύμβον χεύαμεν Ἀργείων ἱερὸς στρατὸς αἰχμητάων ἀκτῇ ἔπι προὐχούσῃ, ἐπὶ πλατεῖ Ἑλλησπόντῳ, ὥς κεν τηλεφανὴς ἐκ ποντόφιν ἀνδράσιν εἴη τοῖς οἳ νῦν γεγάασι καὶ οἳ μετόπισθεν ἔσονται…
Homer, Odyssey
-
…γήρᾳ ξυνᾴδει τῷδε τἀνδρὶ σύμμετρος, ἄλλως τε τοὺς ἄγοντας ὥσπερ οἰκέτας ἔγνωκʼ ἐμαυτοῦ · τῇ δʼ ἐπιστήμῃ σύ μου προύχοις τάχʼ ἄν που, τὸν βοτῆρʼ ἰδὼν πάρος. ἔγνωκα γάρ, σάφʼ ἴσθι · Λαΐου γὰρ ἦν εἴπερ τις…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…ὄντες κατʼ ἐκεῖνον τὸν χρόνον ὁμοῖα τοῖς Ἑλλήνων πλουσιωτάτοις καὶ τῇ ἐς πόλεμον παρασκευῇ δυνατώτεροι, ναυτικῷ δὲ καὶ πολὺ προύχειν ἔστιν ὅτε ἐπαιρόμενοι καὶ κατὰ τὴν Φαιάκων προενοίκησιν τῆς Κερκύρας κλέος ἐχόντων τὰ περὶ τὰς ναῦς ᾗ καὶ μᾶλλον ἐξηρτύοντο…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…μὲν πολλοὶ καὶ φορτικώτατοι τὴν ἡδονήν · διὸ καὶ τὸν βίον ἀγαπῶσι τὸν ἀπολαυστικόν. τρεῖς γάρ εἰσι μάλιστα οἱ προύχοντες, ὅ τε νῦν εἰρημένος καὶ ὁ πολιτικὸς καὶ τρίτος ὁ θεωρητικός. οἱ μὲν οὖν πολλοὶ παντελῶς ἀνδραποδώδεις φαίνονται…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…τοῦ πλουσίου καὶ ἀνόλβου πολλοῖσι · ὁ μὲν ἐπιθυμίην ἐκτελέσαι καί ἄτην μεγάλην προσπεσοῦσαν ἐνεῖκαι δυνατώτερος, ὁ δὲ τοισίδε προέχει ἐκείνου · ἄτην μὲν καὶ ἐπιθυμίην οὐκ ὁμοίως δυνατὸς ἐκείνῳ ἐνεῖκαι, ταῦτα δὲ ἡ εὐτυχίη οἱ ἀπερύκει, ἄπηρος…
Herodotus, The Histories
-
…τῇ διαιρέσει τῇδε μετὰ βραχὺ συμπεσόντες, ὡς εἰκὸς ἦν, ἐς ἀλλήλους ὁ Καῖσαρ αὐτῶν συνέσει τε καὶ ἐμπειρίᾳ προύχων Λέπιδον μὲν πρότερον αὐτῶν ἣν ἐκεκλήρωτο Λιβύην, ἐπὶ δὲ τῷ Λεπίδῳ καὶ Ἀντώνιον πολέμῳ περὶ Ἄκτιον ἀφείλετο τὴν ἀπὸ…
Appian, The Civil Wars
-
…μέγα φρονητέον. καὶ τίς ἂν καλλίων κρίσις τούτου γένοιτο ἢ ὡς ἐπολεμήσαμεν πρὸς ἀλλήλους ; ἀλλὰ γνώμῃ φαίητʼ ἂν προέχειν, οἳ ἔχοντες καὶ τεῖχος καὶ ὅπλα καὶ χρήματα καὶ συμμάχους Πελοποννησίους ὑπὸ τῶν οὐδὲν τούτων ἐχόντων περιείληφθε ; ἀλλʼ…
Xenophon, Hellenica
-
…ἔμʼ ἠγερέθοντο ἐϋπλοκαμῖδες Ἀχαιαί, οἴκτρʼ ὀλοφυρομένην ὅ μοι αἰετὸς ἔκτανε χῆνας. ἂψ δʼ ἐλθὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετʼ ἐπὶ προὔχοντι μελάθρῳ, φωνῇ δὲ βροτέῃ κατερήτυε φώνησέν τε · θάρσει, Ἰκαρίου κούρη τηλεκλειτοῖο · οὐκ ὄναρ, ἀλλʼ ὕπαρ…
Homer, Odyssey