προβάλλω
προβάλλω, to throw before, throw
- throw or lay before, throw to, Νότος Βορέῃ προβάλεσκε [σχεδίην] φέρεσθαι l.c.; τοὺς μαζοὺς κυσὶ προέβαλε Hdt. 9.112; τρωγάλια τοῖς θεωμένοις Ar. Pl. 798; πυροὺς ὀλίγους π. Id. Av. 626; π. τινὰ ταῖς Νύμφαις Pl. Phdr. 241e; ἀνδρὶ δέμας, of a woman, E. Cret. 6: without dat., π. ἀκήδευτα τὰ σώματα Plu. Per. 28.
- II put forward, π. πρόβλημα Pl. Sph. 261a; ἄμφω τὰ δεξιὰ προβεβληκώς, of a horse, Arist. Po. 1460b19 (also Med., τὰ ἀριστερὰ προβάλλονται Id. IA 706a6); χλαμύδα ἀλώπεκι Paus. 4.18.6; π. αὐτὸν ἐς τὸ μέσον Luc. Cat. 25: metaph., ἀγαθὴν ἐλπίδα π. σαυτῷ Men. 572:—Pass., v. infr. B.III.1.
- b in obstetrics, present, Act. and Pass., Hp. Mul. 1.69, Sor. 2.60, al.
- 2 ἔριδα προβαλόντες putting forth strife, i.e. striving, Il. 11.529.
- 3 put forward as an argument or plea, ἐπεί μοι τὴν θέμιν προὔβαλες S. Tr. 810; Κύπριν E. Hec. 825; τοὔνομα τὸ τῆς εἰρήνης D. 9.8:—Pass., τὸν ὑφʼ ἁπάντων προβαλλόμενον λόγον Th. 6.92; ἐς ἐνθυμίαν αἰεὶ προβαλλόμενος Id. 5.16.
- 4 Med., put forward, propose for an office, λῃτουργεῖν π. γυμνασίαρχον And. 1.132:—Pass., v. infr. B.I.4.
- 5 propound a question, task, problem, riddle (cf. πρόβλημα IV), Ar. Nu. 757, Pl. R. 536d; αἴνιγμα, γρῖφον, Id. Chrm. 162b, Antiph. 74.5; χαλεπὴν π. ᾱἵρεσιν Pl. Sph. 245b; εὔσκεπτον σκέψιν π. Id. Phlb. 65d; ἀπορίαν Arist. Pol. 1283b35: later folld. by interrog. clause, πρόβαλε σαυτῷ τί ἂν ἐποίησεν ἐν τούτῳ Σωκράτης Epict. Ench. 33.12; θεοῦ προβαλόντος πότερον . . Aristid. 1.41 J.:—Pass., προβάλλεται τάδε θεωρῆσαι, περὶ τοῦ κώνου προβεβλημένα ἐστὶ τάδε, Archim. Con.Sph.Praef., Spir.Praef.
- 6 put forth beyond, κάρα . . ὀχημάτων S. El. 740; τῶν ὀδόντων τὴν γλῶσσαν Aret. SA 1.7; φλέγμα καὶ ἀφρῶδες ἐκ τοῦ στόματος Philum. Ven. 1.2.
- III expose, give up, π. σφέας αὐτοὺς ὑπὸ τοῦ κακοῦ give themselves up for lost, Hdt. 7.141; ἐμαυτὸν εἰς ἀρὰς δεινάς S. OT 745; ψυχὴν π. ἐν κύβοισι δαίμονος hazard, venture, E. Rh. 183.
- IV send forth, emit, τράγου ὀσμήν v.l. (for προσ-) in Dsc. 4.50; τὴν φωνὴν ὀξεῖαν π. D.S. 3.8; ἦχον τραχύν Id. 5.30, etc.; produce, καρπόν J. AJ 4.8.19; ἄνθος Aët. 12.1:—Pass., c. gen., to be emitted from, αἱ τῶν θεῶν δυνάμεις προβεβλημέναι τῶν πρώτων Procl. in Prm. p.552 S.
- V intr., stick out, of the tongue, Arist. PA 660a24.
- 2 fall forward, εἰς τὸ μέτωπον Sch. Ar. Av. 487.
- B Med. with pf. Pass. (used also in pass. sense, v. infr.):— throw or toss before one, οὐλοχύτας προβάλοντο Il. 1.458, al.: hence, throw away, expose, S. Ph. 1017.
- 2 set before or in front, θεμείλιά τε προβάλοντο Il. 23.255.
- 3 set before oneself, propose to oneself, ἔργον Hes. Op. 779.
- 4 put forward, propose for election, Hdt. 1.98, Pl. Lg. 755c sq., X. An. 6.1.25, IG 2(2).1343.29, etc.; προβαλλόμενος ἑαυτόν D. 21.15:—Pass., Hdt. l.c., Pl. l.c., etc.; προβληθεὶς πυλάγορος οὗτος D. 18.149, cf.285.
- 5 c. dat. et inf., challenge a person to . .,π. μοι [ὀμόσαι] Mitteis Chr. 32i14, cf. ii 13 (ii B.C.):—Pass., of the oath, to be proposed as a challenge, ib.ii 25, Sammelb. 5231.9 (i A.D.).
- II throw beyond, beat in throwing: hence, surpass, excel, c. gen. pers. et dat. rei, ἐγὼ δέ κε σεῖο νοήματί γε προβαλοίμην Il. 19.218.
- III hold before oneself so as to protect, λαιᾷ ἴτυν Tyrt. 15.3; Πηλεΐδᾳ κατʼ ὄμμα πέλταν E. Rh. 370 (lyr.); τὼ χεῖρε Ar. Ra. 201; π. τὰ ὅπλα level arms, opp. μεταβάλλεσθαι (cf. προβολή I), τὴν φάλαγγα ἐκέλευσε προβαλέσθαι τὰ ὅπλα καὶ ἐπιχωρῆσαι X. An. 1.2.17, cf. 6.5.16, Mem. 3.8.4: in pf. Pass., σάρισαν προβεβλημένος having his pike advanced, with levelled pike, D.S. 17.100; τοὺς θυρεοὺς πρὸ τῶν νώτων . . -βεβλημένοι Arr. Tact. 36.1; εἰκοσάπηχύν τινα προβεβλ. κοντόν Luc. DMort. 22[27].4; also προβεβλημένοι τοὺς θωρακοφόρους having them to cover one in front, X. Cyr. 6.3.24; π. τάφρον, ποταμόν, of a general, Plb. 1.18.3, 2.5.5; π. τῆς . . στρατοπεδείας τεῖχος Id. 1.48.10, etc.; πόλις -βεβλημένη ποταμόν Str. 11.2.17; π. τὰ θηρία πρὸ τῶν κεράτων, λογχοφόρους τῆς δυνάμεως, Plb. 3.72.9, 3.113.6: abs., stand in front, πρὸ ἀμφοῖν προβεβλημένος standing so as to cover both, X. An. 4.2.21, cf. Cyr. 2.3.10: c. gen., τούτου προβέβληται Πολύευκτος D. 21.139; προβάλλεσθαι ἢ ἐναντίον βλέπειν οὔτʼ οἶδεν οὔτʼ ἐθέλει Id. 4.40; προαίρεσις τῆς πολιτείας προβεβλημένη a guarded policy, Id. 19.27; πρὸς ἅπαντας -βεβλημένος on oneʼs guard against, Plu. Dio 9:—Pass., ἱππῆς προβέβληνται πρὸ τοῦ δεξιοῦ κέρως Arr. Tact. 36.2; κράνη πρὸ τῆς κεφαλῆς π. ib. 34.3.
- 2 metaph., put forward, τὴν ἀγαθὴν προβαλλόμενος ἐλπίδα D. 18.97; ταύτην τὴν συμμαχίαν ib. 195; τὴν Εὔβοιαν προβαλέσθαι πρὸ τῆς Ἀττικῆς ib. 301, cf. 300, Isoc. 5.122; τι πρὸ τῆς αἰσχύνης Aeschin. 3.11.
- b bring forward, cite on oneʼs own part, in defence, τὸν Ὅμηρον π. Pl. La. 201b; π. μάρτυρας Is. 7.3, etc.; ὁ προβαλόμενος one who has brought evidence, Lex ap. D. 46.10; cite as an example, ἔθνος οὐδὲν ἔχομεν προβαλέσθαι σοφίης πέρι Hdt. 4.46; use as an excuse or pretext, Th. 2.87, etc.; τὸ εὐπρεπὲς ἄσπονδον προβέβληνται Id. 1.37; π. σκῆψιν, πρόφασιν, Plb. 5.56.7, 15.20.3.
- IV in Att. law, accuse a person by προβολή (v. προβολή v), present him as guilty of the offence, προὐβαλόμην ἀδικεῖν τοῦτον περὶ τὴν ἑορτήν D. 21.1 (cf. Harp. s.v. προβαλλομένους) ; π. τινά τι ib. 28; τινα alone, ib. 175; ὁ προβαλλόμενος the prosecutor in a προβολή, ib. 179:—Pass., to be accused or presented, προὐβλήθησαν X. HG 1.7.35: generally, attack, censure, τὸ ἔθος D.H. 4.24, cf. Ph. 2.137; τοὺς ψευδομένους J. BJ 2.8.7 (s. v.l.), cf. Plu. CG 14; opp. ἐπαινεῖν, Id. Aud.poet. 2.18d.
1. naar voren werpen, voor ... gooien, toewerpen:
a. met acc. en dat. of prep.:
b. met alleen acc.:
c. met gen., med. zich opwerpen boven, overtreffen:
2. weggooien, prijsgeven:
3. overdr. toewerpen, opwerpen, voorleggen, voorhouden
a.
b.
4. ervoor gooien (ter bescherming); meestal med. ter bescherming voor zich houden:
5. med. naar voren schuiven, kandidaat stellen:
6. med. jur. voor de voeten werpen, aanklagen wegens:
vorwerfen, hinwerfen, τινί τι ; Νότος Βορέῃ προβάλεσκε, Od. 5.331 ; τρωγάλια τοῖς θεωμένοις, Ar. Plut. 799 ; auch übertr., ἱππῆες πεζοί τε κακὴν ἔριδα προβαλόντες, den Wettkampf hinwerfend, anfangend, Il. 11.529 ; ἑαυτὸν εἰς ἀρὰς δεινάς, Soph. O.R. 745 ; u. ohne Zusatz, sich jeder Gefahr preisgeben, sein Leben in die Schanze schlagen, vgl. ψυχὴν προβάλλοντʼ ἐν κύβοισι δαίμονος, Eur. Rhes. 183 ; aber Her. 7.141 = sich selbst wegwerfen, den Mut verlieren, verzweifeln ; so ist auch Dem. 19.27 zu nehmen, προαίρεσις τῆς πολιτείας προβεβλημένη καὶ ἄπιστος. – Auch = preisgeben, ἐπεί μοι τὴν θέμιν σὺ προὔ. βαλες, Soph. Trach. 807, Schol. ἀπέρριψας καὶ παρεῖδες. So Plat. αἷς μεσὺ προὔβαλες ἐκ προνοίας, Phaedr. 241e. – Eine Frage vorlegen, aufgeben, eine Aufgabe stellen, ἕτερον αὖ σοι προβαλῶ τι δεξιόν, Ar. Nub. 757 ; Plat. oft, τὰ λογισμῶν παισὶν οὖσι χρὴ προβάλλειν Rep. VII.536d, σκέψιν προβέβληκας Phil. 65d, αἵρεσιν χαλεπήν Soph. 245b, πρὸς τὴν τοῦ προβληθέντος ζήτησιν Polit. 286b.
Med., a) vor sich hinwerfen, -schütten, οὐλοχύτας προβάλοντο, Il. 1.458, 2.421, Od. 3.447 ; θεμείλιά τε προβάλοντο ἀμφὶ πυρήν, Il. 23.255, sie legten vorweg, zuerst den Grund ; sich vorlegen, vornehmen, ἔργον, Hes. O. 781 ; hinwerfen, preisgeben, ἐν ᾗ (ἀκτῇ) με προὐβάλου ἄφιλον, Soph. Phil. 1005 ; vor sich hinhalten, οὔκουν προβαλεῖ τὼ χεῖρε κἀκτενεῖς, Ar. Ran. 201 ; bes. Waffen zum Schutz, Xen. Cyr. 2.3.10, An. 4.2.21 ; ἐκέλευσε προβαλέσθαι τὰ ὅπλα καὶ ἐπιχωρῆσαι ὅλην τὴν φάλαγγα, 1.2.17, d.i. sich zum Angriff fertig machen, wobei man den Schild vornimmt unb die Lanze fällt. Vgl. μεταβάλλειν. Daher προβεβλημένοι τοὺς θωρακοφόρους, Xen. Cyr. 6.3.24, die vor sich die Geharnischten haben ; so auch Pol. oft, τὰ θηρία πρὸ τῶν κεράτων προεβάλλετο, 3.72.9 ; auch τῆς ἰδίας στρατοπεδείας τεῖχος προβαλλόμενοι, 1.48.10, vgl. 2.65.9 ; auch προεβάλοντο τάφρον, ποταμόν, 1.18.3, 2.5.5 ; τὸ τεῖχος κύκλῳ προβεβλημένον τὸν ποταμόν, Strab. 11.14.6. Bei Dem. 4.40, προβάλλεσθαι δʼ ἢ βλέπειν ἐναντίον οὔτʼ οἶδεν οὔτʼ ἐθέλει, sich schützen, verteidigen. – Daher auch als Vorwand brauchen, vorschützen, Einem vorhalten, bes. Sp., wie M.Anton. 1.12 ; vgl. noch Aesch. 1.74, ὅμως πρό γε τῆς αἰσχύνης προβάλλονταί τι καὶ συγκλείουσι τὰς θύρας.
b) vorschlagen, zur Wahl, τοὺς στρατηγοὺς προὐβάλλοντο, Plat. Legg. VI.756a ; οὓς ἂν κοινῇ προβαλόμενοι ἕλωνται, XI.916b ; Xen. An. 5.9.25 προεβάλλοντο αὐτόν· ἐπειδὴ δὲ ἐδόκει δῆλον, ὅτι αἱρήσονται αὐτόν ; Dem. προβληθεὶς πυλαγόρας καὶ τριῶν ἢ τεττάρων χειροτονησάντων αὐτὸν ἀνερρήθη, 19.149 ; so auch Pol. 6.26.5.
c) für sich anführen, ἔθνος, ein Volk als Beispiel anführen, erwähnen, Her. 4.46 ; τὸν Ὅμηρον δοκεῖ μοι χρῆναι προβάλλεσθαι, Plat. Lach. 201b ; als Zeugen, Dem. 46.10.
d) im Werfen u. übh. übertreffen, ἐγὼ δέ κε σεῖο νοήματί γε προβαλοίμην πολλόν, Il. 19.218, am Verstande mag ich dich wohl übertreffen.
e) beschuldigen, anklagen (vgl. προβολή), προὐβαλόμην ἀδικεῖν τουτονί, Dem. 21.1, 175, u. öfter ; vgl. Xen. Hell. 1.7.35 ; προβληθέντες ἀπέθανον, Pol. 9.17.8.
[προ- 1, προ- 2.]
3 sing. pa. iterative προβάλεσκε Od. 5.331.
Nom. pl. masc. aor. pple. προ-βαλόντες Il. 11.529.
3 pl. aor. mid. προβάλοντο Il. 1.458, Il. 2.421, Il. 23.255: Od. 3.447.
Opt. προβαλοίμην Il. 19.218.
- 1
To throw forward or forth: νότος βορέῃ προ-βάλεσκε [σχεδίην] (surrendered it) Od. 5.331.
In mid.: ἐπεὶ οὐλοχύτας προβάλοντο (had sprinkled them) Il. 1.458=Il. 2.421: =Od. 3.447.
Fig.: ἔριδα προ-βαλόντες (app., throwing it forward, dashing forward in combat) Il. 11.529 (cf. Il. 3.7 cited under προφέρω
2). - 2
To throw before or in front.
In mid.: θεμείλια προβάλοντο (set them in the face of the mound) Il. 23.255.
Hence, in mid., to excel, surpass.
With genit.: σεῖό κε νοήματι προβαλοίμην (in ...) Il. 19.218.
- 1
- Ito throw before, throw or toss to, Lat. projicere, Νότος Βορέῃ προβάλεσκε σχεδίην Od.; τοὺς μαζοὺς κυσὶ προέβαλε Hdt.
- IIto put forward, i. e. to begin, ἔριδα προβαλόντες Il.
- 2to put forward as a defence or plea, Soph., Eur.:—Pass., Thuc.
- 3to propose for an office, Andoc.
- 4to propose a problem, riddle (cf. πρόβλημα IV), Ar., etc.
- 5to put forth beyond, τί τινος Soph.
- IIIπρ. ἑαυτόν to give oneself up for lost, Lat. spem abjicere, Hdt.; so, πρ. ἐμαυτὸν εἰς δεινὰς ἀράς Soph.
- BMid. with perf. pass. (which is used also in pass. sense):— to throw or toss before one, οὐλοχύτας προβάλοντο Hom.: to throw away, expose, Soph.
- 2to lay before or first, θεμείλιά τε προβάλοντο Il.
- 3to set before oneself, propose to oneself, ἔργον Hes.
- 4to propose for election, Lat. designare, Hdt., Attic:— Pass. to be so proposed, Hdt.
- IIto throw beyond, beat in throwing; and so, to surpass, excel, c. gen. pers. et dat. rei, ἐγὼ δέ κε σεῖο νοήματί γε προβαλοίμην Il.
- IIIto hold before oneself, τὼ χεῖρε Ar.; πρ. τὰ ὅπλα, i. e. to present arms, whether for offensive or defensive purposes, Xen.;—so, in perf. pass., κοντὸν προβεβλημένος having a pole advanced, with levelled pole, Luc.; also, προβεβλημένοι τοὺς θωρακοφόρους having them to cover one in front, Xen.:—absol. to stand in front, stand on the defensive, Xen.; προαίρεσις προβεβλημένη a defensive system, Dem.:— c. gen., προβεβλῆσθαί τινος to stand before, shield him, Dem.
- 2metaph. to put forward, Dem.:— to bring forward or cite in defence, Plat.: to cite as an example, Hdt.:— to use as an excuse or pretext, Thuc.:— προβέβληνται (in mid. sense), Thuc.
- IVas Attic law-term, to present or accuse a person before the Ecclesia by the process called προβολή (v. προβολή IV); ὁ προβαλλόμενος the prosecutor in a προβολή, Dem.:—Pass. to be accused, Xen.
-
…λέγοντες πείθουσι ἑωυτοὺς βασιλεύεσθαι. αὐτίκα δὲ προβαλλομένων ὅντινα στήσονται βασιλέα, ὁ Δηιόκης ἦν πολλὸς ὑπὸ παντὸς ἀνδρὸς καὶ προβαλλόμενος καὶ αἰνεόμενος, ἐς ὃ τοῦτον καταινέουσι βασιλέα σφίσι εἶναι. ὁ δʼ ἐκέλευε αὐτοὺς οἰκία τε ἑωυτῷ ἄξια τῆς…
Herodotus, The Histories
-
…εἰ δʼ ἕτερος τὰ ὅπλʼ ἐν ταῖς χερσὶν ἔχων καὶ δύναμιν πολλὴν περὶ αὑτὸν τοὔνομα μὲν τὸ τῆς εἰρήνης ὑμῖν προβάλλει, τοῖς δʼ ἔργοις αὐτὸς τοῖς τοῦ πολέμου χρῆται, τί λοιπὸν ἄλλο πλὴν ἀμύνεσθαι ; φάσκειν δʼ εἰρήνην ἄγειν…
Demosthenes, Speeches
-
…τοῦ παντὸς Ἰουδαίων γένους μητρόπολις, ἡ τοσούτοις μὲν ἐρυμνὴ τειχῶν περιβόλοις, τοσαῦτα δʼ αὑτῆς φρούρια καὶ μεγέθη πύργων προβεβλημένη, μόλις δὲ χωροῦσα τὰς εἰς τὸν πόλεμον παρασκευάς, τοσαύτας δὲ μυριάδας ἀνδρῶν ἔχουσα τῶν ὑπὲρ αὐτῆς μαχομένων ;…
Flavius Josephus, Jewish War
-
…μέγα φέρτατʼ Ἀχαιῶν, κρείσσων εἰς ἐμέθεν καὶ φέρτερος οὐκ ὀλίγον περ ἔγχει, ἐγὼ δέ κε σεῖο νοήματί γε προβαλοίμην πολλόν, ἐπεὶ πρότερος γενόμην καὶ πλείονα οἶδα. τώ τοι ἐπιτλήτω κραδίη μύθοισιν ἐμοῖσιν. αἶψά τε φυλόπιδος πέλεται…
Homer, Iliad
-
…πολιτικοὺς ἱππεῖς καὶ πεζοὺς αὐτὸς ἐν ἀποστήματι συνεῖχεν, ὡς κατʼ ἄλλον τόπον τοῖς πολεμίοις συμμίξων, τοὺς δὲ ξένους προβαλόμενος εἴασε πάντας ὑπὸ τῶν βαρβάρων διαφθαρῆναι · κατὰ δὲ τὸν τῆς ἐκείνων τροπῆς καιρὸν ἀσφαλῶς αὐτὸς ἀπεχώρησεν μετὰ τῶν πολιτῶν…
Polybius, Histories
-
…ἐς χρυσέην φιάλην καὶ δίπλακα δημόν, ἐν κλισίῃσι δὲ θέντες ἑανῷ λιτὶ κάλυψαν · τορνώσαντο δὲ σῆμα θεμείλιά τε προβάλοντο ἀμφὶ πυρήν · εἶθαρ δὲ χυτὴν ἐπὶ γαῖαν ἔχευαν, χεύαντες δὲ τὸ σῆμα πάλιν κίον. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς αὐτοῦ…
Homer, Iliad
-
…τοι νεῖ νήματʼ ἀερσιπότητος ἀράχνης ἤματος ἐκ πλείου, ὅτε τʼ ἴδρις σωρὸν ἀμᾶται · τῇ δʼ ἱστὸν στήσαιτο γυνὴ προβάλοιτό τε ἔργον. Μηνὸς δʼ ἱσταμένου τρισκαιδεκάτην ἀλέασθαι σπέρματος ἄρξασθαι · φυτὰ δʼ ἐνθρέψασθαι ἀρίστη. ἕκτη δʼ ἡ μέσση…
Hesiod, Works and Days
-
…ἀεικέα λοιγὸν ἄμυνον. ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος, τοῦ δʼ ἔκλυε Φοῖβος Ἀπόλλων. αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ εὔξαντο καὶ οὐλοχύτας προβάλοντο, αὐέρυσαν μὲν πρῶτα καὶ ἔσφαξαν καὶ ἔδειραν, μηρούς τʼ ἐξέταμον κατά τε κνίσῃ ἐκάλυψαν δίπτυχα ποιήσαντες, ἐπʼ…
Homer, Iliad
-
…κατήρχετο, πολλὰ δʼ Ἀθήνῃ εὔχετʼ ἀπαρχόμενος, κεφαλῆς τρίχας ἐν πυρὶ βάλλων. αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ εὔξαντο καὶ οὐλοχύτας προβάλοντο, αὐτίκα Νέστορος υἱὸς ὑπέρθυμος Θρασυμήδης ἤλασεν ἄγχι στάς · πέλεκυς δʼ ἀπέκοψε τένοντας αὐχενίους, λῦσεν δὲ βοὸς μένος…
Homer, Odyssey
-
…ἑβδομαῖος γένηται ὁ κάμνων, οἱ δὲ καὶ διὰ τέλεος ἄχρὶς ἂν κριθῇ ἡ νοῦσος. Μάλα μὲν οὖν οὐδὲ προβάλλεσθαι τὰ τοιαῦτα ζητήματα εἰθισμένοι εἰσὶν οἱ ἰητροί · ἴσως δὲ οὐδὲ προβαλλόμενα εὑρίσκεται · καίτοι διαβολήν γε ἔχει ὅλη ἡ…
Hippocrates, Regimen in Acute Diseases