πρόξενος
πρόξενος, a public ξένος, guest or friend of the state
- public ξένος, public guest or friend, made so by an act of the State: Alexander I of Macedon was π. καὶ εὐεργέτης of Athens, Hdt. 8.136, cf. 143; πρόξενοι ἀμφικτιόνων Pi. I. 4(3).8; εἶναι πρόξενον τοῦ δήμου τοῦ Ἀθηναίων Στράτωνα τὸν Σιδῶνος βασιλέα καὶ αὐτὸν καὶ ἐκγόνους IG 2(2).141.9; πρόξενοι καὶ πολῖται Lys. 28.1; esp. of persons representing the interests of a foreign state in their own community, Pl. Lg. 642b, etc.; opp. φιδιόξενος (q. v.), IG 9(1).333.11 (Locr., v B. C.); of π. of Athens in other states, Pindar at Thebes, Isoc. 15.166; Thucydides at Pharsalus, Th. 8.92; π. τῆς πόλεως, i.e. of Athens at Mytilene, Arist. Pol. 1304a10; of other states at Athens, Cimon and Callias of Sparta, And. 3.3, X. HG 5.4.22; Nicias of Syracuse, D.S. 13.27; Thraso of Thebes, Aeschin. 3.138; ὅσους γέγραφε προξένους εἶναι καὶ Ἀθηναίους Din. 1.45; of other states at Sparta, e.g. Lichas of Argos, Th. 5.76; Clearchus of Byzantium, X. HG 1.1.35; π. of barbarian communities and rulers, Id. An. 5.4.2, 5.6.11; sts. the function was exercised by a community, εἶμεν τὰν πόλιν τῶν Δελφῶν πρόξενον τᾶς πόλιος τᾶς Σαρδιανῶν . . διὰ τὸ μὴ ὑπάρχειν πρόξενον Σαρδιανοῖς SIG 548.10 (Delph., iii B. C.).
- b later, of patrons or representatives of guilds, e.g. the σύνοδος τοῦ Διὸς τοῦ Ξενίου at Athens, IG 2(2).1012.18, cf.7.2486 (Thebes), 14.615 (Rhegium).
- 2 at Sparta, officials appointed by the Kings to entertain foreign guests, Hdt. 6.57; also at Delphi, of persons extending public hospitality, E. Ion 551, 1039, Andr. 1103; so in Nephelococcygia, Ar. Av. 1021.
- 3 in pl., witnesses to a will, IG 14.636 (Petelia).
- II generally, patron, protector, A. Supp. 420 (lyr.), al., Ar. Th. 602; φίλης γὰρ π. κατήνυσαν at the house of a kind patroness, i.e. Clytaemnestra, S. El. 1451; προξένῳ χρῆσθαί τινι E. Fr. 721.
- III Adj., assisting, relieving, c. gen., Alciphr. 3.72.
- 2 causing, producing, κακῶν, συμπτωμάτων, νόσων, Ruf. Fr. 64, Olymp. in Mete. 3.21, Sch. Ar. Nu. 243.
1. officiële gastvriend van de stad: bevriende relatie:
2. proxenos; burger die als beschermheer en zaakwaarnemer van vreemdelingen uit een bepaalde stad optreedt: consul:
3. alg. gastvriend, beschermer:
- 1one who enjoys good relations (with foreigners), intimate τοὶ μὲν ὦν Θήβαισι τιμάεντες ἀρχᾶθεν λέγονται πρόξενοί τʼ ἀμφικτιόνων κελαδεννᾶς τʼ ὀρφανοὶ ὕβριος (cf. Παρθ. 2. 41—3.) I. 4.8
- Ia public ξένος, public guest or friend, made so by an act of the State, such as was the King of Macedon to the Athenians, Hdt.; —the word expressed the same relation between a State and an individual of another State, that ξένος expressed between individuals of different States.—The πρόξενος enjoyed his privileges on the condition of entertaining and assisting the ambassadors and citizens of the State which he represented, so that the πρόξενοι answered to our Consuls, Agents, Residents, though the πρόξενος was always a member of the foreign State.
- IIgenerally, a patron, protector, Aesch.: as fem. a patroness, Soph.
-
…τὸν Πύθεω ἄνδρα Ἀβδηρίτην, οὗ εἶχε τὴν ἀδελφὴν Σιτάλκης, δυνάμενον παρʼ αὐτῷ μέγα οἱ Ἀθηναῖοι πρότερον πολέμιον νομίζοντες πρόξενον ἐποιήσαντο καὶ μετεπέμψαντο, βουλόμενοι Σιτάλκην σφίσι τὸν Τήρεω, Θρᾳκῶν βασιλέα, ξύμμαχον γενέσθαι. ὁ δὲ Τήρης οὗτος…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…δὲ ἀποπέμπουσιν εἴκοσι ναῦς αὐτῷ, τῷ δὲ κομίζοντι αὐτὰς προσεπέστειλαν ἐς Κρήτην πρῶτον ἀφικέσθαι. Νικίας γὰρ Κρὴς Γορτύνιος πρόξενος ὢν πείθει αὐτοὺς ἐπὶ Κυδωνίαν πλεῦσαι, φάσκων προσποιήσειν αὐτὴν οὖσαν πολεμίαν · ἐπῆγε δὲ Πολιχνίταις χαριζόμενος ὁμόροις τῶν Κυδωνιατῶν…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…ἄτερ ; ξένος μὲν εἶναι πρῶτον οὐκ ἐπίστασαι. πῶς δʼ οὐχί ; τἄμʼ ὀλωλόθʼ εὑρίσκων ἄγω. ποίοισιν εἰπὼν προξένοις ἐγχωρίοις ; Ἑρμῇ μεγίστῳ προξένῳ μαστηρίῳ. θεοῖσιν εἰπὼν τοὺς θεοὺς οὐδὲν σέβῃ. τοὺς ἀμφὶ Νεῖλον δαίμονας σεβίζομαι .…
Aeschylus, Suppliant Women
-
…εἴη δῆμος εὐμενέστερος · τοῖς ἥσσοσιν γὰρ πᾶς τις εὐνοίας φέρει. πολλῶν τάδʼ ἡμῖν ἐστιν ἠξιωμένα, αἰδοῖον εὑρεθέντα πρόξενον λαβεῖν. ὀπάονας δὲ φράστοράς τʼ ἐγχωρίων ξύμπεμψον, ὡς ἂν τῶν πολισσούχων θεῶν βωμοὺς προνάους καὶ πολισσούχων ἕδρας εὕρωμεν…
Aeschylus, Suppliant Women
-
…ὃς οὐδʼ ἐν Ἅιδου τὸν θανόντʼ ἐλευθεροῖ. μῶν οὐ δοκεῖ δεῖν φροντίδος σωτηρίου ; φρόντισον καὶ γενοῦ πανδίκως εὐσεβὴς πρόξενος · τὰν φυγάδα μὴ προδῷς, τὰν ἕκαθεν ἐκβολαῖς δυσθέοις ὀρμέναν · μηδʼ ἴδῃς μʼ ἐξ ἑδρᾶν πολυθέων ῥυσια σθεῖσαν…
Aeschylus, Suppliant Women
-
…εἴην τῶν ἐμῶν τῆς φιλτάτης. ποῦ δῆτʼ ἂν εἶεν οἱ ξένοι ; δίδασκέ με. ἔνδον · φίλης γὰρ προξένου κατήνυσαν. ἦ καὶ θανόντʼ ἤγγειλαν ὡς ἐτητύμως ; οὔκ, ἀλλὰ κἀπέδειξαν, οὐ λόγῳ μόνον. πάρεστʼ ἄρʼ…
Sophocles, Electra
-
…πρῶτον οὐκ ἐπίστασαι. πῶς δʼ οὐχί ; τἄμʼ ὀλωλόθʼ εὑρίσκων ἄγω. ποίοισιν εἰπὼν προξένοις ἐγχωρίοις ; Ἑρμῇ μεγίστῳ προξένῳ μαστηρίῳ. θεοῖσιν εἰπὼν τοὺς θεοὺς οὐδὲν σέβῃ. τοὺς ἀμφὶ Νεῖλον δαίμονας σεβίζομαι. οἱ δʼ ἐνθάδʼ οὐδέν ,…
Aeschylus, Suppliant Women
-
…, εἰ μή τις σχήσοι καὶ ὅθεν ὁ κατὰ θάλατταν σῖτος φοιτᾷ · κράτιστόν τε εἶναι καὶ Κλέαρχον τὸν Ῥαμφίου πρόξενον ὄντα Βυζαντίων πέμψαι εἰς Καλχηδόνα τε καὶ Βυζάντιον. δόξαντος δὲ τούτου, πληρωθεισῶν νεῶν ἔκ τε Μεγάρων καὶ παρὰ…
Xenophon, Hellenica
-
…νόμων πέρι λόγον. ὦ ξένε Ἀθηναῖε, οὐκ οἶσθʼ ἴσως ὅτι τυγχάνει ἡμῶν ἡ ἑστία τῆς πόλεως οὖσα ὑμῶν πρόξενος. ἴσως μὲν οὖν καὶ πᾶσιν τοῖς παισίν, ἐπειδὰν ἀκούσωσιν ὅτι τινός εἰσιν πόλεως πρόξενοι, ταύτῃ τις εὔνοια…
Plato, Laws
-
…παισίν, ἐπειδὰν ἀκούσωσιν ὅτι τινός εἰσιν πόλεως πρόξενοι, ταύτῃ τις εὔνοια ἐκ νέων εὐθὺς ἐνδύεται ἕκαστον ἡμῶν τῶν προξένων τῇ πόλει, ὡς δευτέρᾳ οὔσῃ πατρίδι μετὰ τὴν αὑτοῦ πόλιν · καὶ δὴ καὶ ἐμοὶ νῦν ταὐτὸν τοῦτο ἐγγέγονεν…
Plato, Laws