σώφρων
σώφρων, σώφρων, σῶφρον, prudent, temperate
- of sound mind (from σῶς, φρήν, cf. Pl. Cra. 411e, Arist. EN 1140b11): hence, discreet, prudent, οὐκ ἄν με σαόφρονα μυθήσαιο ἔμμεναι Il. 21.462, cf. Od. 4.158; opp. ἄφρων, Thgn. 431, 454, 497; opp. νήπιος, Id. 483; opp. ἀνόητος, Hdt. 1.4; σώφρονες περὶ θεούς X. Mem. 4.3.2; σωφρονέστατος ἐν τῇ τέχνῃ Hp. Prorrh. 2.2.
- 2 of things, τοῖσι λόγοις σῶφρον ἔπεστιν ἄνθος Ar. Nu. 1025 (lyr.); σ. οἶκτος reasonable compassion, Th. 3.59; -έστατον κήρυγμα Aeschin. 3.4; σώφρονʼ εἶπας E. IA 1024; ἄλλο τι -έστερον γνώσεσθε Th. 5.111; σῶφρόν ἐστι c. inf., Id. 1.42.
- II in Att., esp. having control over the sensual desires, temperate, self-controlled, chaste (σώφρων ὁ μετρίας ἐπιθυμίας ἔχων Pl. Def. 415d, cf. σωφροσύνη I), μοι δὸς -εστέραν πολὺ μητρὸς γενέσθαι A. Ch. 140, cf. S. Aj. 132; γυνὴ σ. And. 4.14, cf. S. Fr. 682; σ. καὶ ἐγκρατὴς ἑαυτοῦ Pl. Grg. 491d, cf. 1 Ep.Ti. 3.2, etc.
- 2 of things, σ. γνώμη A. Ag. 1664 (troch.); εὐχαί Id. Supp. 710; σ. ὑμέναιοι, λέχη, E. Or. 558, El. 1099; τράπεζα, δίαιτα, Id. Fr. 893 (lyr.), Pl. Ep. 336c; ἀριστοκρατία moderate, Th. 3.82; χάρις ib. 58; βίος Pl. Lg. 733e; φρονεῖν σώφρονα S. Fr. 64.
- 3 τὸ σῶφρον, = σωφροσύνη, Id. Fr. 786, E. Hipp. 431, Th. 1.37, 3.82; σοῦ τὸ σ. E. Andr. 365, cf. 346, etc.; ἐπὶ τὸ -έστερον λαμβάνειν τι Hdt. 3.71; τὸ -έστατον Th. 3.62; τὰ σώφρονα λάγδην πατεῖται S. Fr. 683.
- III Adv. -όνως A. Th. 645, Eu. 44, Hdt. 4.77; σ. τραφῆναι Ar. Eq. 334 (lyr.); σ. τε καὶ μετρίως Pl. R. 399b; δικαίως πράττοντες καὶ σ. Id. Alc. 1.134d; σ. ἐφέπεσθαι cautiously, X. Ages. 2.3: Comp., -έστερον πολιτεύειν adopt a more moderate constitution, Th. 8.53, cf. 1.84, X. Eq.Mag. 1.14, etc.; but -εστέρως E. IA 379 (troch.): Sup. -έστατα Isoc. 7.13, Pl. Lg. 728e.
1. verstandig, bij zinnen, nuchter, redelijk:
2. beheerst, fatsoenlijk, gematigd, ingetogen, bescheiden:
3. politiek gematigd:
4. subst.
- 1sagacious σώρφων Χίρων P. 3.63 σώφρονές τʼ ἐγένοντο πινυτοί τε θυμόν (sc. Αἰακίδαι) I. 8.26 σώφρονος ἄνθεσιν εὐνομίας Pae. 1.10 ἀνορέας ἕκατι σαόφρονος Pae. 9.46 ]λος τῶνδʼ ἀνδρῶν ἕνε[κε]ν μερίμνας σώφρονος Παρθ. 2. 62.
- Iof sound mind, Lat. sanae mentis:— hence sensible, discreet, wise, Hom., Hdt., Xen.
- 2of things, σώφρονα εἰπεῖν Eur.; ἄλλο τι σωφρονέστερον γιγνώσκειν Thuc.:— σῶφρόν ἐστι, c. inf., Thuc.
- IIhaving control over the sensual desires, temperate, self-controlled, moderate, chaste, sober, Trag., Plat., etc.:—so, σ. γνώμη Aesch.; σ. ἀριστοκρατία Thuc.
- 2τὸ σῶφρον σωφροσύνη, Eur., Thuc., etc.
- IIIadv. -όνως, Hdt.—comp. σωφρονέστερον, Thuc.; so, ἐπὶ τὸ σωφρονέστερον Hdt.:—but -εστέρως, Eur.:—Sup. -έστατα, Isocr.
-
…ἀφρόνως πράττουσιν καὶ οὐ σωφρονοῦσιν οὕτω πράττοντες ; συνδοκεῖ μοι, ἔφη. τοὐναντίον ἄρα ἐστὶν τὸ ἀφρόνως πράττειν τῷ σωφρόνως ; ἔφη. οὐκοῦν τὰ μὲν ἀφρόνως πραττόμενα ἀφροσύνῃ πράττεται, τὰ δὲ σωφρόνως σωφροσύνῃ ; ὡμολόγει. οὐκοῦν εἴ…
Plato, Protagoras
-
…ὑμᾶς μηδέν με χείρω νομίζειν, εἰδότας ὅτι ἐπιθυμῆσαι μὲν ἅπασιν ἀνθρώποις ἔνεστιν, οὗτος δὲ βέλτιστος ἂν εἴη καὶ σωφρονέστατος, ὅστις κοσμιώτατα τὰς συμφορὰς φέρειν δύναται. οἷς ἅπασιν ἐμποδὼν ἐμοὶ γεγένηται Σίμων οὑτοσί, ὡς ἐγὼ ὑμῖν ἐπιδείξω…
Lysias, Speeches
-
…χρόνον οὕτως ἐγίγνετο, καὶ ἐγὼ οὐδέποτε ὑπώπτευσα, ἀλλʼ οὕτως ἠλιθίως διεκείμην, ὥστε ᾤμην τὴν ἐμαυτοῦ γυναῖκα πασῶν σωφρονεστάτην εἶναι τῶν ἐν τῇ πόλει. προϊόντος δὲ τοῦ χρόνου, ὦ ἄνδρες, ἧκον μὲν ἀπροσδοκήτως ἐξ ἀγροῦ ,…
Lysias, Speeches
-
…πού ἐστιν τοῦτο ὃ παρακατέθετο · ἦ γάρ ; ναί. ἀποδοτέον δέ γε οὐδʼ ὁπωστιοῦν τότε ὁπότε τις μὴ σωφρόνως ἀπαιτοῖ ; ἀληθῆ, ἦ δʼ ὅς. ἄλλο δή τι ἢ τὸ τοιοῦτον, ὡς ἔοικεν, λέγει Σιμωνίδης…
Plato, Republic
-
…ἄρα ἐστὶν τὸ ἀφρόνως πράττειν τῷ σωφρόνως ; ἔφη. οὐκοῦν τὰ μὲν ἀφρόνως πραττόμενα ἀφροσύνῃ πράττεται, τὰ δὲ σωφρόνως σωφροσύνῃ ; ὡμολόγει. οὐκοῦν εἴ τι ἰσχύϊ πράττεται, ἰσχυρῶς πράττεται, καὶ εἴ τι ἀσθενείᾳ, ἀσθενῶς ;…
Plato, Protagoras
-
…δὲ ἀγνοῶ · δῆλον γὰρ ὅτι οὐ τοῦτο λέγει, ὅπερ ἄρτι ἐλέγομεν, τό τινος παρακαταθεμένου τι ὁτῳοῦν μὴ σωφρόνως ἀπαιτοῦντι ἀποδιδόναι. καίτοι γε ὀφειλόμενόν πού ἐστιν τοῦτο ὃ παρακατέθετο · ἦ γάρ ; ναί. ἀποδοτέον δέ γε…
Plato, Republic
-
…ηὔδα · Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφές, ὄρχαμε λαῶν, κείνου μέν τοι ὅδʼ υἱὸς ἐτήτυμον, ὡς ἀγορεύεις · ἀλλὰ σαόφρων ἐστί, νεμεσσᾶται δʼ ἐνὶ θυμῷ ὧδʼ ἐλθὼν τὸ πρῶτον ἐπεσβολίας ἀναφαίνειν ἄντα σέθεν, τοῦ νῶι θεοῦ ὣς τερπόμεθʼ…
Homer, Odyssey
-
…γάρ ποτʼ οὔτʼ ἂν ἐν πόλει νόμοι καλῶς φέροιντʼ ἄν, ἔνθα μὴ καθεστήκῃ δέος, οὔτʼ ἂν στρατός γε σωφρόνως ἄρχοιτʼ ἔτι, μηδὲν φόβου πρόβλημα μηδʼ αἰδοῦς ἔχων. ἀλλʼ ἄνδρα χρή, κἂν σῶμα γεννήσῃ μέγα, δοκεῖν…
Sophocles, Ajax
-
…ἀπώλεσας δέ με μόνον · προδοῦναι γάρ σʼ ὀκνοῦσα καὶ πόσιν θνῄσκω. σὲ δʼ ἄλλη τις γυνὴ κεκτήσεται, σώφρων μὲν οὐκ ἂν μᾶλλον, εὐτυχὴς δʼ ἴσως. κυνεῖ δὲ προσπίτνουσα, πᾶν δὲ δέμνιον ὀφθαλμοτέγκτῳ δεύεται πλημμυρίδι .…
Euripides, Alcestis
-
…τοῖς πονηροῖς χαλκίοις χθές τε καὶ πρώην κοπεῖσι τῷ κακίστῳ κόμματι. τῶν πολιτῶν θʼ οὓς μὲν ἴσμεν εὐγενεῖς καὶ σώφρονας ἄνδρας ὄντας καὶ δικαίους καὶ καλούς τε κἀγαθοὺς καὶ τραφέντας ἐν παλαίστραις καὶ χοροῖς καὶ μουσικῇ, προυσελοῦμεν, τοῖς…
Aristophanes, Frogs