σῴζω

σῴζω, with ι wherever ζ follows ω, as σῴζω, EM 741.27, and so (written σωιζ-) in Inscrr. and Papyri down to iii B.C., e.g. IG 1(2).625.4, 2(2).687.35, 1611.378, Isyll. 75 (lapis), PCair.Zen. 482.17, 532.23 (iii B.C.), Test.Epict. 1.6 (iii/ii B.C.), (ἀνα-) IG 2(2).492.13, also in cod. Laur. of S. El. 993, al., but otherwise without it, e.g. ἔσωσε IG 9(2).257.11 (Thess., v B.C.); but Didym. (and many Hellenistic and later Inscrr. and Papyri) rejected the ι everywhere, v. EM l.c., and on the other hand Inscrr. show σῳσ- (always written σωισ-) from v B.C., ἔσῳσεν IG 1(2).1085.5, 22.1236.6, συνδιασῴσαντες GDI 1612.9 (Dyme, iii B.C.), σῴσαι (3 sg. opt.) IG 5(2).357.152 (Stymphalus, iii B.C.), διέσῳσαν OGI 56.18 (Canopus, iii B.C.), cf. PPetr. 3 p.72 (iii B.C.); σοζ[, i.e. σωζ[, occurs in IG 1(2).590: fut. σώσω S. Ph. 1391, Th. 1.137, etc.; early Att. σωῶ IG 1(2).188.30: pf. σέσωκα, also σέσῳκα, v. ἀνασῴζω:— Med., fut. σώσομαι E. Ba. 793, (ἐκ-) A. Pers. 360, (δια-) X. Cyr. 4.2.28: aor. ἐσωσάμην Ar. Ec. 402:—Pass., fut. σωθήσομαι Th. 5.111, Ar. Nu. 77, Hp. Prog. 1, etc.: aor. ἐσώθην Th. 1.110, al., SIG 167.37 (Mylasa, iv B.C.) (ἐσώσθην only in Hsch.): pf. σέσωσμαι A. Th. [821 (820) ], σέσωσται E. IT 607, D. 56.33, σεσώσμεθα S. Tr. 83, etc.; but σέσωται Pl. Criti. 109d, cf. 110a, σεσωμένος PCair.Zen. 331.8 (iii B.C.); said to be Att. by Phot.; διασεσῳμένους is found in IG 2(2).435.11 (after 336 B.C.) and διασεσῳμένοι in PCair.Zen. 240.11 (iii B.C.); later σέσῳσται IG 12(7).386.25 (Amorgos, iii B.C.).--

• • • •The foll. forms are found in Hom. and dialects,
    • 1pres. part. σώζων Od. 5.490; 3 sg. ind. or opt. σώζει (-οι) Hes. Op. 376 (v.l. for εἴη): pres. part. Pass. σωζόμενοι (-ομένοισι) Thgn. 68, 235 (s.v.l.).
    • 2 from σᾰόω, 3 sg. σαοῖ Thgn. 868, Call. Del. 22, etc.; 3 pl. σαοῦσι Tyrt. 11.13; 2 sg. imper. σάου h.Hom. 13.3, Call. Epigr. 33 Pf. (as v.l.), etc.: fut. σαώσω Il. 10.44: aor. ἐσάωσα 21.611, Pi. Fr. 231: aor. inf. Pass. σαωθῆναι Il. 15.503, Od. 10.473; imper. σαωθήτω Il. 17.228; Ep. 3 pl. ἐσάωθεν Od. 3.185: fut. Med. σαώσομαι 21.309.
    • 3 from σάωμι, Aeol. 2 sg. σάως Alc. 73 (fort. σάῳς); 2 sg. imper. σάω Od. 13.230, 17.595, Call. l.c., etc.: σάω as 3 sg.impf., Il. 16.363, 21.238.
    • 4 from σώω, part. σώοντες Od. 9.430; Ion. impf. σώεσκον Il. 8.363; σώετε, σώεσθαι, A.R. 4.197, 2.610.
    • 5 from σόω, subj. σόῃς, -ῃ, -ωσι, Il. 9.681, 424, 393 vulg., where Tyrannio ap. Hdn.Gr. 2.66 reads σοῷς, σοῷ, σοῶσι; in 9.681 Aristarch. read both σαῷς and σοῷς; the forms σοῷς, σοῷ perh. arise from σαόω, by contraction and ‘distractionʼ: but σόωσι from σώωσι acc. to Hdn.Gr. l.c.; Hsch. cites also σόεις, σοῦται as = σώζεις, σώζεται.
    • 6 Lacon. σωάδδει· παρατηρεῖ, Hsch.: but also -σοΐδδω, aor. ἀπέσοιξεν· ἀπέσωσεν, Λάκωνες, Id.
    • 7 σωννύω, Dinol. 5:—
• •save, keep,
• • • 1 of persons, save from death, keep alive, σώοντες ἑταίρους Od. 9.430; ζωοὺς σάω Il. 21.238; ὄτʼ ἄσφʼ ἀπολλυμένοις σάως Alc. 73, cf. Th. 1.91, X. An. 3.1.38; πόδες καὶ γοῦνα σ. τινά Il. 21.611; νὺξ στρατὸν σ. 9.78; spare, Od. 22.357:—Pass., to be saved, kept alive, preserved, opp. ἀπολέσθαι, Il. 15.503, Od. 3.185, etc.; ἀγαπητῶς σεσωσμένους Lys. 16.16; keep a whole skin, escape destruction, οἱ σωθησόμενοι Pl. Tht. 176d; so in pres. σωζόμενος, Thgn. 68, 235 (s.v.l.); to be healed, recover from sickness, Hp. Coac. 136, Is. 1.10 (dub. l.); ὑγιαίνοντες καὶ σωζόμενοι IG 2(2).1028.89 (i B.C.); σώζεο, as a wish, God bless you, farewell, Call. Del. 150, AP 5.240 (Paul.Sil.), 9.372; σώζοισθε ib. 171 (Pall.); also, save oneself, escape, σώθητι Pl. Cri. 44b; μόγις or μόλις σῴζεσθαι escape with difficulty, Id. Ep. 332c, D.S. 2.48, etc.; χαλεπῶς σ. Thgn. 675.
    • • b esp. in NT, of God or Christ, 1 Ep.Cor. 1.21, etc.; σ. τὸ ἀπολωλός Ev.Luc. 19.10; σ. τὸν κόσμον Ev.Jo. 12.47:—freq. in Pass., to be saved or in a state of salvation, Ev.Matt. 19.25, etc.; οἱ σῳζόμενοι Ev.Luc. 13.23, Act.Ap. 2.47.
    • 2 of things, keep safe, preserve, rare in Hom., σάω μὲν ταῦτα, σάω δʼ ἐμέ Od. 13.230; σπέρμα πυρὸς σώζων 5.490; πόλιν καὶ ἄστυ σ. Il. 17.144; σαώσει Ἀργείους καὶ νῆας 10.44, cf. 9.230: freq. in Trag. and Att., σ. φάρμακον S. Tr. 686; τὰ τόξα Id. Ph. 766; τὰ σκεύη, παῖδας οἶκον χρήματα, καρπούς, Ar. Pax 730 (anap.), Av. 380 (troch.), 1062 (lyr.); τὰ πατρῷα, τὰ ὑπάρχοντα, Id. Th. 820 (lyr.), Th. 1.70; σ. πόλιν preserve the city or the state, Hdt. 8.34, A. Th. 749 (lyr.), S. Ant. 1058, Pl. R. 417a, cf. Grg. 512b, etc.; τὰ πράγματα Th. 1.74; τὴν Ἑλλάδα Ar. Lys. 525 (lyr.); τὰς πολιτείας, τὴν δημοκρατίαν, etc., Arist. Pol. 1309b15, 36; τόνδε γὰρ [λόγον] σῴζων keeping it secret, A. Pr. 524, cf. S. OC 1530; σ. καιρόν save or recover an opportunity, D. 19.6, cf. 23.4:—Med., keep or preserve for oneself, τὴν εὐλάβειαν S. El. 993, cf. E. Alc. 146, etc.; αὐτὸς αὑτῷ σ. τι Ar. Ec. 402, cf. Eq. 1017 (hex.):—Pass., τὸ ἄπραγμον οὐ σῴζεται is not secure, Th. 2.63; ἡ . . πόλις οὐκ ἂν ἐσῴζετο; Ar. Ec. 219; to be preserved or extant, of books, Longin. ap. Porph. Plot. 20, Gal. 15.705, D.C. 70.2.
    • 3 keep, observe, maintain laws, etc., σ. ἐφετμάς A. Eu. 241; τὸν παρόντα νοῦν Id. Pr. 394; τοὺς καθεστῶτας νόμους S. Ant. 1114, cf. Arist. VV 1250b17; τοὺς σοὺς λόγους E. Hel. 1552; τὸ μόρσιμον ib. 613; τὰ πρὸς τοὺς κατοίκους δίκαια BGU 562.19 (ii A.D.); confirm, τὸ τοῦ ποιήσαντος Arist. Mu. 400b24, cf. Antig. Mir. 45 (Pass.); πρὸς τὸ τὰ φαινόμενα σῴζειν to retain the observed facts, Procl. Hyp. 5.10; κατὰ ποσὸν σῴζει τὴν πρὸς τὸ μῶλυ ἐμφέρειαν retains, i.e. does not lack, a certain resemblance to . ., Dsc. 3.46, cf. 98, Sor. Fasc. 8:—Pass., to be maintained, τοῦ μήκους σῳζομένου Arist. Mete. 386a2; ἐφʼ ᾧ τοῖς θεοῖς τὰ ἱερὰ σωθήσεσθαι PHib. 1.77.7 (iii B.C.).
    • 4 keep in mind, remember, E. Hel. 266, Pl. R. 486c: more freq. in Med., παρῆκα θεσμῶν οὐδέν, ἀλλʼ ἐσῳζόμην . . ὅπως δύσνιπτον ἐκ δέλτου γραφήν S. Tr. 682, cf. El. 1257; μηδʼ ἃ ἔμαθε σῴζοιτο Pl. R. 455b; in full, μνήμην σῴζομαι στρατεύματος E. IA 302 (lyr.), cf. Pl. Grg. 501a, Tht. 163d.
  • II Constr.:
  • • 1 simply c. acc., v. supr.
    • 2 with a sense of motion to a place, bring one safe to, τὸν δʼ ἐσάωσεν ἐς ποταμοῦ προχοάς Od. 5.452; ἐς ὅμιλον Il. 19.401; πόλινδε 5.224, etc.; ἐς οἴκους S. Ph. 311; εἰς τὴν βασιλείαν τὴν ἐπουράνιον 2 Ep.Ti. 4.18:—Pass., come safe to a place, σωθέντος ἐμεῦ ὀπίσω ἐς οἶκον Hdt. 4.97, cf. 9.104; πρὸς ἤπειρον σεσῶσθαι A. Pers. 737; δεῦρο E. Ph. 725; οἴκαδε X. HG 1.6.7; σῴζεσθαι ἐπὶ τὴν ὑμετέρην [χώρην] Hdt. 5.98; ἐς δόμους σωθέντʼ S. Tr. 611; σωθῶμεν ἐπὶ θάλατταν X. An. 6.5.20: c. dat. pers., μόλις ὔμμιν ἐσώθην Theoc. 15.4.
    • 3 σ. τινὰ ἐκ φλοίσβοιο, ἐκ πολέμου, carry off safe, rescue from . ., Il. 5.469, 11.752; ἐκ ποταμοῖο 21.274; ἐκ θανάτοιο Od. 4.753; ἐκ πολλῶν πόνων S. El. 1356; ἀπὸ στρατείας A. Ag. 603; διὰ δεινῶν πραγμάτων σεσωσμένοι X. An. 5.5.8: c. gen., σώσας ἐχθρῶν χθόνα having rescued it from them, S. Ant. 1162; σῶσαί τινα κακοῦ Id. Ph. 919; σεαυτὸν νούσου Ath.Mitt. 56.124 (Smyrna); σωθῆναι κακῶν E. Or. 779.--Both constructions may be combined, σ. τινὰ ἐκ πολέμοιο νῆας ἔπι Il. 17.452; ἐκ π. μετὰ νῆας 12.123; ἐξ Αἰγίνης δεῦρο Pl. Grg. 511d.
    • 4 c. acc. et dat. pers., save for another, υἷά τινι Od. 4.765; ἡμῖν τὸν βίον Pl. Prt. 356e, etc.:— Pass., σῴζεταί τί τινι Ar. Pax 1022, X. An. 7.7.56.
    • 5 c. inf., [σπονδαὶ] αἵ σε σῴζουσιν θανεῖν which save thee from dying, E. Ph. 600 (troch.).
    • 6 c. part., σῴζεσθαι φεύγοντες by flight, X. Cyr. 3.3.51.
    • 7 abs., τὰ σώσοντα what is likely to save, D. 6.5; ἡ σῴζουσα [ψῆφος] Luc. Harm. 3.
    • • b σώζων, ὁ, Saviour, of a god, JRS 14.28 (Iconium); epith. of Apollo, CR 19.368 (Sizma).
      • c σῴζουσα, ἡ, = ἀρτεμισία, Ps.-Dsc. 3.113.

σῴζω, fut. σώσω ; perf. pass. σέσωσμαι u. σέσωμαι, wie Bekker aus mss. an vielen Stellen hergestellt hat, vgl. Plat. Critia. 109d, aber Dem. 34.12 steht ohne var. σεσωσμένος, vgl. Xen. Cyr. 3.2.15, 5.4.11 ; σωστέος, Eur. Herc.F. 1388, Ar. Lys. 580 ; ἀνασωιζόμενοι steht Inscr. 231, vgl. Keil Anal. p. 115f ; aor. immer ἐσώθην (zuerst Her. 4.97); die tempp. also z. Th. von σαόω (σώω) abgeleitet, welche Form bei Hom. vorherrscht, s. oben;
retten, erhalten : σπέρμα πυρὸς σῴζων, Od. 5.490 ; πόλιν, Aesch. Spt. 731, u. öfter ; πόλις σέσωσται, Spt. 802 ; ἀπὸ στρατείας ἄνδρα σώσαντος θεοῦ, Ag. 589 ; εἰ νόστιμός γε καὶ σεσωσμένος πάλιν ἥξει, Ag. 604 ; σῶσαί μʼ ἐς οἴκους, Soph. Phil. 311 ; ἐκ γῆς τινα, 524 ; auch τινά τινος, wie σώσας μὲν ἐχθρῶν τήνδε Καδμείαν χθόνα, Ant. 1147 ; ἢ σεσώσμεθα ἢ πίπτομεν, Trach. 83 ; dah. bewahren, καὶ φυλάσσειν, Phil. 755 ; τῶνδε τῶν ὅπλων, ἃ νῦν σὺ σῴζεις, 792 ; u. vom Beobachten der Gesetze, Ant. 1101 ; vgl. σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους, Aesch. Eum. 232 ; σῳζόμενον ῥυθμόν, Ch. 786 ; oft bei Eur., τοὺς νόμους Suppl 313 ; τὰ πατρῷα, Ar. Thesm. 819 ; u. in Prosa  : σῴζει ἐκ θανάτου τοὺς ἀνθρώπους, Plat. Gorg. 511c ; vgl. ἐκ θανάτοιο, ἐκ πολέμοιο u. ähnl. Il. 5.469, 11.752, 17.452, 21.274, 22.175, Od. 4.793 ; τὸν βίον, Plat. Prot. 356e ; τὴν ἀρχαίαν φωνήν, τὸν νόμον, Crat. 418c, Legg. VIII.847a ; ἐξ Αἰγίνης δεῦρο, Gorg. 511d ; so auch bei Hom. u. sonst, nach einem Orte glücklich, unversehrt durchbringen, ἐς προχοάς Od. 5.452, ἐπὶ νῆα Il. 17.692, πόλινδε 5.224 ; Ggstz ἀπολλύναι, Xen. An. 4.1.38.
Pass. gerettet werden, am Leben bleiben, Ggstz von ἀπολέσθαι, Il. 15.503, oder ἀποθνήσκειν, Xen. An. 3.2.3, Cyr. 3.3.51 ; ὀπίσω εἰς οἶκον σωθῆναι, glücklich, unversehrt nach Hause zurückgelangen, Her. 4.77 ; πρός τινα, Xen. Cyr. 5.4.16 ; εἰς, ἐπί, An. 6.2.8, 3.20 ; ἐσώθησαν εἰς τὰς πόλεις, sie retteten sich durch die Flucht in die Städte, Pol. 3.117.2 ; πρὸς τοὺς ἀναγκαίους, 6.58.5 ; οἱ σωθησόμενοι, Plat. Theaet. 176d, Menschen, die bestehen oder glücklich sein wollen oder sollen ; ἀργυρίῳ πρὸς χαλκὸν κεκραμένῳ χρώμενοι σῴζονται, Dem. 24.214, erhalten sie sich oder kommen ohne Nachteile durch.
Med. sich Etwas erhalten, σώσασθαι τὸ σῶμα, sich den Leib, seinen Leib erhalten ; bes. Etwas im Gedächtnis behalten, wie auch wir ohne Zusatz »behalten« sagen, Soph. El. 1248 ; παρῆκα θεσμῶν οὐδέν, ἀλλʼ ἐσῳζόμην, χαλκῆς ὅπως δύσνιπτον ἐκ δέλτου γραφήν, Trach. 679 ; Eur. Suppl. 916, Bacch. 792 u. öfter, wie in Prosa : κτᾶταί τε μαθήματα καὶ σῴζεται, Plat. Theaet. 153b ; ὁ δὲ μηδʼ ἃ ἔμαθε σῴζοιτο, Rep. V.455d ; auch σῳζόμενοι μνήμην, Theaet. 163d, vgl. Gorg. 501a ; u. so findet sich auch das act. bei Eur. Hel. 274 gebraucht.

σῴζω

[cf. σαόω.]

To preserve, keep, guard: σπέρμα πυρὸς σώξων Od. 5.490.

σῴζω σῶς

• to save, keep:
• • • 1of persons, to save from death, keep alive, preserve, Hom., Attic
    • 2of things, to keep safe, preserve, Hom.:—Mid. to keep or preserve for oneself, Soph., etc.
    • 3to keep, observe, maintain laws, etc., Trag.:—Pass., Thuc.
    • 4to keep in mind, remember, Eur., Plat.:—so in Mid., Soph., Plat.
  • IIwith a sense of motion to a place, to bring one safe to, τὸν δʼ ἐσάωσεν ἐς ποταμοῦ προχοάς Od.; σω. τινὰ πρὸς ἤπειρον Aesch.:—in Pass. to come safe, escape to a place, ἐς οἶκον Hdt.; ἐπὶ θάλατταν Xen.
  • • 2to carry off safe, rescue from danger, ἐκ πολέμου Il.; ἐκ θανάτοιο Od.; ἀπὸ στρατείας Aesch.:—c. gen., ἐχθρῶν σῶσαι χθόνα to rescue the land from enemies, Soph.; Pass., σωθῆναι κακῶν Eur.
    • 3c. inf., αἵ σε σώζουσιν θανεῖν who save thee from dying, Eur.
    • 4absol., τὰ σώσοντα what is likely to save, Dem.