χαίρω

χαίρω, Il. 7.191, etc.; 3 pl. imper. χαιρόντων E. HF 575: impf., Ep. χαῖρον Il. 14.156, Ion. χαίρεσκον 18.259: fut. χαιρήσω 20.363, Hdt. 1.128, Ar. Pl. 64, And. 1.101, Arr. An. 5.20.6; Ep. redupl. inf. κεχᾰρησέμεν Il. 15.98; later χᾰρῶ v.l. in Apoc. 11.10: aor. ἐχαίρησα Plu. Luc. 25: pf. κεχάρηκα Ar. V. 764, part. -ηκώς Hdt. 3.42, etc., Ep. acc. κεχᾰρηότα, pl. -ότας, Il. 7.312, Hes. Fr. 77:—Med. (in same sense), χαίρομαι, noted as a barbarism in Ar. Pax 291 (v. Sch.), but found in BCH 36.622 (Perinthus, written χέρ-), Alex.Aphr. Pr. 1.20, al.: fut. χᾰρήσομαι Ps.-Luc. Philopatr. 24, (συγ-) Plb. 30.18.1, D.S. 31.15; Dor. χαρησοῦμαι Pythag. Ep. 3.7; χᾰροῦμαι LXXZa.4.10, (κατα-) ib.Pr. 1.26; Ep. κεχᾰρήσομαι Od. 23.266: aor. 1 part. χαιρησάμενος BGU 742 ii 3 (ii A. D.): Ep. aor.1 χήρατο Il. 14.270; ἐχ- Opp. C. 1.509, etc.; part. χηράμενος AP 7.198 (Leon.): Ep. redupl. aor. 2, 3 pl. κεχάροντο Il. 16.600 (χάροντο Q.S. 6.315); opt. 3 sg. and pl. κεχάροιτο, -οίατο, Od. 2.249, Il. 1.256:—Pass. (in same sense), aor. 2 ἐχάρην [ᾰ] 7.54, etc., Ep. 3 sg. χάρη 5.682, 13.609; subj. χᾰρῇς Pl. R. 606c; opt. χᾰρείη Il. 6.481; inf. χᾰρῆναι Simon. 164; part. χᾰρείς Il. 10.541, Sapph. 118, Pi. I. 6(5).10, Ar. Th. 981 (lyr.), etc.; pf. κεχάρημαι h.Bacch. 7.10, E. IA 200 (lyr.), Ar. V. 389 (anap.); part. κεχαρμένος E. Or. 1122, Tr. 529 (lyr.), Cyc. 367 (lyr.): plpf. 3 sg. and pl. κεχάρητο, -ηντο, Hes. Sc. 65, h.Cer. 458:—

• rejoice, be glad, Il. 3.111, 21.347, etc.; γραῦς ἥδε οἰνοφόρος κεχαρημένη ὧδε κάθηται IG 12(8).679 (Scyros, ii B. C.): χ. θυμῷ Il. 7.191, al.; ἐν θυμῷ 24.491, Od. 22.411; φρεσὶν ᾗσι Il. 13.609; φρένα 6.481; χ. νόῳ to rejoice inwardly, Od. 8.78; χαίρει δέ μοι ἦτορ Il. 23.647; αὐτὰρ ἐμὸν κῆρ χ. Od. 4.260; χ. καὶ γελᾶν S. El. 1300; ἥδομαι καὶ χαίρομαι κεὐφραίνομαι Ar. Pax 291; opp. λυπεῖσθαι, A. Fr. 266.3, S. Aj. 555, etc.; opp. ἀλγεῖν, Id. Tr. 1119. —Constr.,
• • • 1 c. dat. rei, rejoice at, take pleasure in a thing, νίκῃ Il. 7.312; φήμῃ Od. 2.35; δώρῳ Hes. Op. 358; μόλπᾳ Sapph. 96.5 L.-P., cf. S. OT 1070, Pl. Mx. 238d, etc.: c. dat. pers., χαῖρε . . ἀνδρὶ δικαίῳ Od. 3.52; with a part. added, χάρη δʼ ἄρα οἱ προσιόντι Il. 5.682, cf. 24.706, Od. 19.463: with Preps., χαίρειν ἐπί τινι S. Fr. 926, X. Mem. 2.6.35, Cyr. 8.4.12, Isoc. 2.30, Pl. Lg. 739d, etc.; πρὸς τοῖς παιδικοῖς Eup. 327; with a part. added, ἐπʼ ἐξεργασμένοις κακοῖσι χ. E. Ba. 1040, cf. 1033: rarely ἔν τινι A. Eu. 996 (lyr.), S. Tr. 1119: also c. dat. modi, χ. γέλωτι express oneʼs joy by laughter, X. Cyr. 8.1.33.
    • • b of a plant, χαίρει ὑφάμμοις χωρίοις Thphr. HP 6.5.2; also ἡ κύστις χ. τῇ χολῇ Gal. 19.646.
    • 2 rarely c. acc., with a part. added, χαίρω δέ σʼ εὐτυχοῦντα E. Rh. 390; τοὺς γὰρ εὐσεβεῖς θεοὶ θνῄσκοντας οὐ χ. Id. Hipp. 1340; χαίρω σʼ <ἐλθόντα> Id. Fr. 673 (this usage is said to be Oropian, EM 808.4).
    • • b with a neut. Adj., ταὐτὰ λυπεῖσθαι καὶ ταὐτὰ χαίρειν τοῖς πολλοῖς D. 18.292: c. acc. cogn., ἁπλῆν χαίρειν ἡδονήν Arist. EN 1154b26; χ. ἀνδραπόδων τινὰ χαράν Plu. Suav. 2.1091e.
    • 3 c. part., χαίρω . . τὸν μῦθον ἀκούσας I rejoice at having heard, am glad to hear, Il. 19.185, cf. 7.54, 11.73; χαίρουσιν βίοτον νήποινον ἔδοντες Od. 14.377, cf. 12.380, Hes. Op. 55; χαίρω . . κόμπον ἱείς Pi. N. 8.49; χαίρεις ὁρῶν φῶς, πατέρα δʼ οὐ χαίρειν δοκεῖς; E. Alc. 691; χαίρω φειδόμενος Ar. Pl. 247; θωπευόμενος χαίρεις Id. Eq. 1116 (lyr.), cf. Pl. Smp. 191e, etc.
    • • b c. part. pres., delight in doing, to be wont to do, χρεώμενοι χαίρουσι Hdt. 7.236, cf. S. Ph. 449, Ar. V. 764, Pl. Prt. 318d, 346c, 358a.
    • 4 χαίρειν ὅττι or ὅτι . ., Od. 14.51, 526, Pi. N. 5.46; ἐχάρην καὶ ἐθρασυνάμην ὅτι ἔμαθον . . Metrod. Fr. 42; χ. οὕνεκα . . Od. 8.200.
  • II with negat., esp. with fut., οὐ χαιρήσεις thou wilt or shalt not rejoice, i.e. thou shalt not go unpunished, shalt repent it, Ar. Pl. 64; οὐ χαιρήσετον Id. Eq. 235; so οὐδέ τινʼ οἴω Τρώων χαιρήσειν Il. 20.363, cf. 15.98, Od. 2.249, Ar. V. 186; ἀλλʼ οὐδʼ ὣς Κῦρός γε χαιρήσει Hdt. 1.128; with an interrog., σὺ . . χαιρήσειν νομίζεις; Plu. Alex. 51: rarely with other tenses, ὅπως ἂν μὴ χαίρωσιν. D. 19.299; οὐκ ἐχαίρησεν Plu. Luc. 25: for a similar use of the part., v. infr. IV.2.
  • III freq. in imper. χαῖρε, dual χαίρετον, pl. χαίρετε, as a form of greeting,
  • • 1 at meeting, hail, welcome (esp. in the morning, acc. to D.C. 69.18, cf. Luc. Laps.), Il. 9.197, Od. 13.229, etc.; χαῖρε, ξεῖνε, παρʼ ἄμμι φιλήσεαι 1.123; strengthd., οὖλέ τε, καὶ μάλα χαῖρε, θεοὶ δέ τοι ὄλβια δοῖεν 24.402; χαῖρέ μοι Il. 23.19, cf. S. OC 1137; repeated, A. Eu. 996, 1014 (both lyr.), S. Aj. 91, etc.; χαῖρʼ ὡς μέγιστα, χαῖρε Id. Ph. 462; in greeting oneʼs native land, the sun, etc., A. Ag. 508, 22, S. Ph. 1453 (anap.).
    • • b sts. implied in the use of χαίρω, κῆρυξ Ἀχαιῶν, χαῖρε . . Answ. χαίρω I accept the greeting, A. Ag. 538; νῦν πᾶσι χαίρω, νῦν με πᾶς ἀσπάζεται I hear the word χαῖρε from all, S. OT 596: so in inf., τὸ χαίρειν dub. l. in Pl. Chrm. 164e; χαίρειν δὲ τὸν κήρυκα προὐννέπω I bid him welcome, S. Tr. 227; προσειπών τινα χ. οὐκ ἀντιπροσερρήθη X. Mem. 3.13.1; but χαίρειν τἄλλʼ ἐγώ σʼ ἐφίεμαι I bid thee have thy pleasure, S. Aj. 112.
      • c inf. alone at the beginning of letters, Κῦρος Κυαξάρῃ χαίρειν (sc. λέγει) X. Cyr. 4.5.27, cf. Theoc. 14.1; used by Alexander the Great to Phocion as a mark of respect, Duris 51J.
    • 2 at leave-taking, fare-thee-well, Od. 5.205, 13.59, 15.151; χαῖρε πόλλʼ ὦδελφέ Ar. Ra. 164; pl., χαίρετε πολλάκι Theoc. 1.144; freq. put into the mouth of the dying, S. Aj. 863, Tr. 921, Pl. Phd. 116d, etc.: hence in sepulchral inscriptions, IG 7.203, etc.
    • • b hence, imper. χαιρέτω, χαιρόντων, have done with . ., away with . ., εἴτʼ ἐγένετο ἄνθρωπος εἴτʼ ἐστὶ δαίμων, χαιρέτω Hdt. 4.96; χαιρέτω βουλεύματα τὰ πρόσθεν E. Med. 1044, χαιρόντων πόνοι Id. HF 575; cf. Pl. Smp. 199a, Lg. 636d, 886d.
      • c ἐᾶν χαίρειν τινά or τι dismiss from oneʼs mind, put away, renounce, Hdt. 6.23, 9.41, Ar. Pl. 1187, Pl. Phd. 63e, Prt. 348a, X. An. 7.3.23, etc.; συχνὰ χ. ἐᾶν τινα Pl. Phlb. 59b; ἐλευθερίαν μακρὰ χ. ἐᾶν Luc. Apol. 3; μακρὰ χ. εἰποῦσα Ael. VH 12.1; πόλλα μοι τὰν Πωλυανάκτιδα παῖδα χαίρην Sapph. 86; τὴν Κύπριν πόλλʼ ἐγὼ χαίρειν λέγω E. Hipp. 113, cf. 1059, Pl. Tht. 188a; χ. κελεύων πολλὰ τοὺς Ἀχαρνέας Ar. Ach. 200; εἰπεῖν χαίρειν τινά Ath.Mitt. 56.131 (Milet., Hellenistic), cf. Luc. Dem.Enc. 50; χαίρειν προσαγορεύειν Ar. Pl. 322 (metaph. in Pl. Lg. 771a); χαίρειν προσειπεῖν Eup. 308: less freq. c. dat. pers. (never with ἐᾶν χ.), πολλὰ χαίρειν ξυμφοραῖς καταξιῶ A. Ag. 572 (nisi leg. ξυμφοράς) ; φράσαι . . χαίρειν Ἀθηναίοισι Ar. Nu. 609 (troch.); πολλὰ εἰπόντα χ. τῷ ἀληθεῖ Pl. Phdr. 272e, cf. Phd. 64c, R. 406d, X. HG 4.1.31 (codd., fort. ἀλλήλους), Jul. ad Them. 255a (2).
    • 3 on other occasions, as in comforting, be of good cheer, Od. 8.408; at meals, 4.60, 18.122; χαῖρε, γύναι, φιλότητι good luck be on our union, 11.248; εὐχωλῇς χαίρετε 13.358: χαῖρε ἀοιδῇ h.Hom. 9.7.
  • IV part. χαίρων glad, joyful, Il. 1.446, etc.; χαίροντα φίλην ἐς πατρίδʼ ἔπεμπον εἰς Ἰθάκην Od. 19.461; χαίροντι φέρειν . . χαίρων 17.83; λυπούμενοι καὶ χαίροντες in sorrow and in joy, Arist. Rh. 1356a16: also pf. part. κεχαρηκώς Hdt. 3.27, 42, etc.
  • • 2 joined with another Verb, safe and sound, with impunity, χαίροντα ἀπαλλάσσειν ib. 69, cf. 9.106, D. 24.153; more freq. with a neg., οὐ χαίρων to oneʼs cost, οὐ χαίροντες γέλωτα ἐμὲ θήσεσθε Hdt. 3.29; οὔ τι χαίρων . . ἐρεῖς S. OT 363, cf. Ant. 759, Ph. 1299, E. Med. 398, Ar. Ach. 563, Pl. Grg. 510d; οὐ γὰρ . . χαίρων τις . . τοὐμὸν ἀλγυνεῖ κέαρ Eup. 90; οὔτε χαίροντες ἂν ἀπαλλάζαιτε X. An. 5.6.32; also οὔτι χαιρήσων γε σύ Ar. V. 186; cf. supr. II.
    • 3 in the same sense as imper. (supr. III), σὺ δέ μοι χαίρων ἀφίκοιο fare-thee-well, and mayʼst thou arrive, Od. 15.128, cf. Theoc. 2.163; χαίροισʼ ἔρχεο go thy way rejoicing, Sapph. 94.7 L.-P.; ἀλλʼ ἑρπέτω χαίρουσα let her go with a benison, S. Tr. 819; χαίρων ἴθι fare-thee-well, E. Alc. 813, Ph. 921; χαίρουσα . . στεῖχε Id. Hipp. 1440.
    • 4 τὸ χαῖρον τῆς ψυχῆς Plu. Sanit. 2.136c, Suav. 1089e.
  • V Astrol., of a planet, occupy the position appropriate to another of its own αἵρεσις, Serapio in Cat.Cod.Astr. 8(4).230, Ptol. Tetr. 51, Vett.Val. 63.6, Man. 2.348. (Cf. Skt. háryati ‘take pleasure in’, Umbr. heriest ‘will wish’, Lat. horior.)

χαίρω, fut. χαιρήσω, Il. 20.363, u. im Att. geläufig, aor. ἐχάρην, Hom. u. Folgde, χαρείη Il. 6.481, χαρέντες 10.451 ; perf. mit Präsensbdtg κεχάρηκα, bes. Her.; u. davon synkop. part. κεχαρηώς, ότος, Il. 7.312 ; Hes. frg. 49 ; gew. κεχάρημαι, partic. κεχαρημένος, H.h. 6.10 ; auch κέχαρμαι, κεχαρμένος, Eur. Cycl. 367, Troad. 529 u. öfter ; aor. 1. med. ἐχηράμην, nur ep., χήρατο Il. 14.270, χηράμενος Leon.Tar. 65 (VII.198); vgl. Plut. Rom. 17, Opp. Cyn. 1.508, 533 ; aor.2. κεχάροντο, κεχάροιτο u. κεχαροίατο, Hom., woran sich auch das reduplizierte fut. κεχαρησέμεν Il. 15.98 u. κεχαρήσεται Od. 23.266 schließt ; bei Sp. auch χαρήσομαι üblich ; der aor. act. ἐχαίρησα findet sich bei Plut. Lucull. 25 ; vgl. Lobeck Phryn. 740 ; dagegen war das praes. χαίρομαι ein berüchtigter Barbarismus, Ar. Pax 291, vgl. Schol.
Sich freuen, vergnügt, fröhlich sein ; Hom. oft mit dem Zusatze θυμῷ u. ἐν θυμῷ, auch φρεσὶν ᾗσιν, Il. 13.609 ; φρένα 6.481, sich im Herzen, von Herzen freuen ; Od. 8.28 ist χαῖρε νόῳ, er freute sich im Herzen, so Viel wie im Stillen, er äußerte seine Freude nicht ; vgl. ἐν θυμῷ, γρηῦ, χαῖρε, καὶ ἴσχεο 22.411 ; Ggstz δακρύεσθαι Aesch. Spt. 796, λυπεῖσθαι Eur. I.A. 31, wie Plat. Gorg. 498a ; ἐχάρη τε καὶ ἥσθη Her. 7.101 ; – τινί, sich worüber freuen, sein Vergnügen, Wohlgefallen woran haben, χαίρουσι δέ τʼ ἀνέρες ἄγρῃ Od. 22.306 ; χαῖρε δὲ τῷ ὄρνιθι Il. 10.277 ; vgl. 7.312, 24.706, Od. 2.35, 249, 3.52, 13.358, 18.117 ; Hes. O. 360 ; Soph. El. 1335, Trach. 761, O.R. 596, 1070 ; εὐπραγίᾳ Pind. P. 7.18, vgl. 10.36, Ol. 2.72 ; Aesch. Ag. 1211 ; Eur., z.B. ἡδοναῖς κεχαρημένον I.A. 200, wie in Prosa, τῷ καταμανθάνειν χαίροντες Plat. Rep. V.475d ; Dem. 11.9 u. sonst. – So auch übertr., sich womit genügen lassen, womit zufrieden gestellt sein, u. übh. gern haben, lieben, z.B. von einer Pflanze, χαίρει ὑφάμμοις χωρίοις, sie liebt etwas sandige Gegenden, Theophr. Bei den Att. gew. ἐπί τινι, wie Eur. ἐπὶ τοῖς ἐμοῖς χαίρεις κακῶς πράσσουσι δεσπόταις, Bacch. 1032 ; u. in Prosa, Plat. Legg. V.739d, Xen. Mem. 2.6.35. – Auch ἔν τινι, Soph. Trach. 1109 u. Sp., wie Antip.Sid. 28 (IX.72); auch in Prosa, Plat. Rep. X.603c. – Seltener c. accus., vgl. Valcken Hipp. 339 ; χαίρει δέ μιν ὅστις ἐθείρει Il. 21.147, wo Andere μιν von ἐθείρει abhangen lassen ; χαίρω δέ σʼ εὐτυχοῦντα Eur. Rhes. 390 (s. weiter unten); ταὐτὰ χαίρειν τοῖς πολλοῖς Dem. 18.192. – C. partic., χαίρω ἀκούσας, ich freue mich zu hören, höre gern, Il. 19.185 ; χαίρουσιν βίοτον νήποινον ἔδοντες Od. 14.177 ; vgl. Hes. O. 55 ; Valcken Her. 7.216 ; Soph. Trach. 292 ; Pind. N. 8.78 ; χαίρεις ὑβρίζουσʼ εἰς ἐμέ Eur. Hec. 1257 ; χαίρω φειδόμενος, ich freue mich der Sparsamkeit, Ar. Plut. 247 ; χαίρεις θωπευόμενος Eq. 1112, vgl. Eccl. 228 ; ἐγὼ τοῖς καλῶς ἐρωτῶσι χαίρω ἀποκρινόμενος, ich antworte gern, Plat. Prot. 118d ; so 158a u. öfter ; vgl. noch Soph. 259c, Euthyd. 288b, Crat. 400e, Apol. 11c. – Spätere brauchten auch acc. c. partic. statt inf., χαίρω σε ἐληλυθότα, ich freue mich, daß du gekommen bist, s. Valcken Phoen. 711 ; τοὺς εὐσεβεῖς θεοὶ θνήσκοντας οὐ χαίρουσιν Eur. Hipp. 1340. – In diesen Vrbdgn nimmt es auch, wie φιλέω, die Bdtg »pflegen«, »gewohnt sein« an, Antiphan. bei Ath. IV.169f. – Es folgt auch ὅτι, Pind. N. 5.16 u. Folgde ; οὕνεκα Od. 8.205. – Οὐ χαιρήσεις ist ein milderer Ausdruck statt es soll dir übel bekommen, es soll dich schwer gereuen, οὐδέ τινʼ οἴω Τρώων χαιρήσειν, ich meine, es soll sich kein Troer freuen, es soll allen übel bekommen, Il. 20.363 ; οὐ χαιρήσετον Ar. Eq. 235, vgl. Plut. 64 ; s. auch das unten über das partic. Gesagte. – Der imperat. χαῖρε ist eine sehr gebr. Form des Segenswunsches u. Grußes, Freude dir, schon bei Hom., auch im dual. u. plur. χαίρετον, χαίρετε ; verstärkt οὖλέ τε καὶ μέγα χαῖρε, Od. 24.402 ; χαῖρε, γυνή, φιλότητι, gedeihe dir die Umarmung zum Heil, 11.248 ; bes. beim ersten Zusammentreffen als Bewillkommnung, sei gegrüßt, Il. 9.197, Od. 13.229 ; so Pind. u. Tragg., Aesch. Pers. 152, Ag. 22, 494, 524 u. öfter, wie Soph. u. Eur., u. in Prosa ; auch beim Abschiede, lebe wohl, Od. 5.205, Aesch. Pers. 826, Eum. 745 ; u. in Prosa, Plat. Phaed. 116c ; χαίρειν καταξιῶ, wie valere iubeo, Aesch. Ag. 558 ; Soph. Aj. 850 u. öfter ; χαίρειν προσαγορεύω Ar. Plut. 322 ; so auch χαίρειν λέγω, προσειπών τινα χαίρειν, Einem den Gruß χαῖρε erteilend, ihn mit dem Gruße bewillkommnend, Xen. Mem. 3.13.1. – Zu Anfang der Briefe stand gew. der inf. allein, z.B. Ξενοφῶν Γρύλλῳ χαίρειν, sc. λέγει, Xenophon entbeut dem Gryllus seinen Gruß, wie Xenophon Gryllo salutem. – Daran reiht sich, bes. bei der dritten Person χαιρέτω, der Ausdruck der Geringschätzung u. Verachtung u. des von sich Weisens, weg damit, zum Henker damit u. vgl., also gleichbedeutend mit ἐρρέτω, Her. 4.96 ; χαιρέτω βουλεύματα τὰ πρόσθεν Eur. Med. 1044 ; χαιρόντων πόνοι Herc.Fur. 575 ; vgl. noch Plat. Symp. 199a ; so auch χαίροιτε ἡμῖν, Anacr. 23.10. Dah. χαίρειν ἐᾶν od. κελεύειν, einer Person od. Sache Lebewohl sagen, ihr entsagen, sie gut sein lassen, nicht danach fragen, sie vernachlässigen, od. stärker, sie verwünschen, s. Valcken zu Her. 9.41 u. zu Eur. Hipp. 133, wie Schaefer mel. p. 34 ; vgl. Plat. Prot. 347e, Phaedr. 230a, Gorg. 458b ; τὴν αὐλητρίδα χαίρειν ἐᾶν Symp. 176e ; τὸ διαρριπτεῖν εἴα χαίρειν Xen. An. 7.3.23 ; χαίρειν ταύτην τὴν εὐδαιμονίαν κελεύω Cyr. 7.5.42. So auch πολλὰ χαίρειν εἰπεῖν τινι, μακρὰν χαίρειν φράσαι τινί u. ä. Vielleicht ist so Soph. Aj. 112 χαίρειν, Ἀθάνα, τἄλλʼ ἐγώ σʼ ἐφίεμαι zu nehmen, wo Andere, wie Lobeck, es zu stark findend, χαίρειν durch contentam esse übersetzen ; τὴν σὴν Κύπριν πόλλʼ ἐγὼ χαίρειν λέγω Eur. Hipp. 113 ; πολλὰ εἰπόντα χαίρειν τῷ ἀληθεῖ Plat. Phaedr. 272e ; Phaed. 64c ; τὰ δʼ ἄλλα ἐπιτηδεύματα χαίρειν χρὴ προσαγορεύειν Legg. VI.771a. – Das partic. χαίρων ist = froh, freudig, Hom. öfter ; Her. gew. so κεχαρηκώς ; in Vrbdgn mit andern Zeitwörtern durch gern, willig zu übersetzen ; aber χαίρων ἀπαλλάττει ist = er kommt glücklich, ungestraft, wie wir sagen »mit heiler Haut«, »mit blauem Auge« davon, Her. 3.69, 9.106 ; οὐδὲ χαίρων ταῦτα τολμήσει λέγειν Ar. Ach. 537 ; οὔτι χαιρήσων Vesp. 185 ; Ran. 843 ; Soph. O.R. 363 οὔ τι χαίρων δίς γε πημονὰς ἐρεῖς ; Ant. 755, Phil. 1283 ; χαίροντα πρός τινος ἀπαλλάττειν Her. 9.106 ; τοῦτον οὐδεὶς χαίρων ἀδικήσει, nicht ungestraft, Plat. Gorg. 510d ; Xen. An. 5.6.32 ; εἰ χαίρων ἀπαλλάξει Dem. 24.153 ; οὐ χαίρων ἀπαλλάξεις, du sollst nicht ungestraft davon kommen, sollst übel wegkommen ; Sp., wie οὐ χαίροντες ἄπιτε Luc. Tim. 34. – Aber ἑρπέτω χαίρουσα ist so viel wie χαιρέτω, sie mag gehen, Soph. Trach. 816. – Τὸ χαῖρον ist auch = die Freude, vgl. Schaefer zu Dion.Hal. C.V. p. 205.

χαίρω

Pa. iterative χαίρεσκον Il. 18.259: Od. 12.380.

Fut. infin. χαιρήσειν Il. 20.363.

Fut. infin. κεχαρησέμεν Il. 15.98.

Acc. sing. masc. pf. pple. κεχαρηότα Il. 7.312.

Mid. 3 sing. fut. κεχαρήσεται Od. 23.266.

3 sing. aor. χήρατο Il. 14.270.

3 pl. aor. κεχάροντο Il. 16.600: Od. 4.344, Od. 17.135.

3 sing. opt. κεχάροιτο Od. 2.249, Od. 3.438.

3 pl. κεχαροίατο Il. 1.256.

Pass. 3 sing. aor. (ἐ)χάρη Il. 3.23, 27, 76, Il. 5.682, Il. 7.54, Il. 13.609: Od. 23.32, Od. 24.513.

1 pl. ἐχάρημεν Od. 10.419.

3 pl. (ἐ)χάρησαν Il. 3.111, Il. 5.514, Il. 7.307, Il. 19.74.

3 sing. opt. χαρείη Il. 6.481.

Nom. pl. masc. pple. χαρέντες Il. 10.541.

• • 1

    In fut. κεχαρησέμεν, to make glad, rejoice: οὐδέ τί φημι πᾶσιν ὁμῶς θυμὸν κεχαρησέμεν Il. 15.98 (the speaker the subject; what she has to say will not please the hearers).

  • 2

    In the other tenses of the act. and in mid. and pass., to become or be glad, rejoice: σοὶ ἅμʼ ἑσπόμεθʼ, ὄφρα σὺ χαίρῃς (i.e. for your advantage (and not for our own)) Il. 1.158, ἄλλοι κε Τρῶες κεχαροίατο 256, ἐχάρησαν Ἀχαιοί Il. 3.111. Cf. Il. 1.446, Il. 6.481, Il. 14.270, Il. 16.600, Il. 18.259, Il. 23.647, etc.: Od. 1.311, Od. 4.344, Od. 6.30, 312 (in joy), Od. 14.51, Od. 19.412, Od. 23.32, 266, etc.

    With complementary pple.: χάρη μῦθον ἀκούσας Il. 3.76 = Il. 7.54, Il. 19.185. Cf. Il. 3.23, 27, Il. 11.73: οἳ χαίρουσιν βίοτον ἔδοντες (take their pleasure) Od. 14.377. Cf. Od. 3.438.

  • 3

    To rejoice at, take or have pleasure in.

    With dat.: κεχαρηότα νίκῃ (in a state of exultation at his victory) Il. 7.312, χαῖρε τῷ ὂρνιθι Il. 10.277. Cf. Il. 10.462: ξείνιον ᾡ κε σὺ χαίρῃς Od. 9.356. Cf. Od. 2.35, Od. 11.248, Od. 12.380, Od. 13.251, 354, 358, Od. 18.117, Od. 20.120, Od. 22.306, Od. 24.312.

    In reference to a person: χαίρων Ἀντιλόχῳ Il. 23.556. Cf. Od. 3.52.

    With complementary pple.: χάρη οἱ προσιόντι (hailed his approach with joy) Il. 5.682. Cf. Il. 24.706: τῷ χαῖρον νοστήσαντι Od. 19.463. Cf. Od. 2.249, Od. 10.419.

  • 4

    In imp.

  • • a

      As a general expression of salutation or well-wishing, hail, hail to thee, good be with thee: χαῖρʼ, Ἀχιλεῦ Il. 9.225 (pledging him), χαῖρέ μοι, ὦ Πάτροκλε, καὶ εἰν Ἀίδαο δόμοισιν (well be it with thee) Il. 23.19 = 179: χαῖρε, πάτερ ὦ ξεῖνε Od. 8.408, Od. 18.122. Cf. Od. 8.413, 461.

    • b

      As an expression of greeting, welcome or salutation to a person arriving or on encountering a person, welcome, hail: χαίρετε, κήρυκες Il. 1.334, χαίρετον Il. 9.197: χαῖρε, ξεῖνε Od. 1.123, έπεί σε πρῶτα κιχάνω, χαῖρε (well met) Od. 13.229. Cf. Od. 4.60, Od. 20.199, Od. 24.402.

    • c

      As an expression of farewell to a person departing, fare thee well, good befall thee: σὺ δὲ χαῖρε καὶ ἔμπης Od. 5.205. Cf. Od. 15.151.

    • d

      As a similar expression to a person from whom one is departing, good remain with thee: χαῖρέ μοι, ὦ βασίλεια, διαμπερές Od. 13.59. Cf. Od. 13.39.

χαίρω (χαίρω, -ει; χαῖρ(ε), -ετʼ(ε); -ων, -οντα; -ειν: impf. (ἔ)χαιρον: aor. pass. pro act., χᾰρείς.)

• • a be delighted, glad
  • • α abs. χαίρων δὲ καὶ αὐτὸς Ἀλκμᾶνα στεφάνοισι βάλλω P. 8.56 χαίρω δʼ ὅτι ἐσλοῖσι μάρναται πέρι πᾶσα πόλις N. 5.46 add. part. χαίρω δὲ πρόσφορον ἐν μὲν ἔργῳ κόμπον ἱείς N. 8.48
    • β c. dat., delight in οἵτινες ἔχαιρον εὐορκίαις O. 2.66 μιν αἰνέω χαίροντα τε ξενίαις πανδόκοις O. 4.15 νέᾳ δʼ εὐπραγίᾳ χαίρω τι P. 7.18 ὧν θαλίαις ἔμπεδον εὐφαμίαις τε μάλιστʼ Ἀπόλλων χαίρει P. 10.36 Πανελλάνεσσι δʼ ἐριζόμενοι δαπάνᾳ χαῖρον ἵππων I. 4.29 pass. in act. sense, εἰ γάρ τις ἀνθρώπων δαπάνᾳ τε χαρεὶς καὶ πόνῳ πράσσει θεοδμάτους ἀρετάς I. 6.10
  • b impv., in salutation, Hail χαῖρε· τόδε μὲν μέλος ὑπὲρ πολιᾶς ἁλὸς πέμπεται P. 2.67 ἅ σε χαίρειν ἐστρὶς αὐδάσαισα πεπρωμένον βασιλέʼ ἄμφανεν Κυράνᾳ P. 4.61 χαῖρε, φίλος· ἐγὼ τόδε τοι πέμπω N. 3.76 χαίρετ· ἐγὼ δὲ γαρύσομαι (addressed to the heroes Kastor and Iolaos, vv. 30—1) I. 1.32 χαῖρʼ, ὦ θεοδμάτα (sc. Δᾶλε) fr. 33c. 1.
  • c frag. ]εντι χαιρ[ Δ. 4. c. 10.

χαίρω (cf. gratus), ipf. χαῖρον, ἔχαιρε, χαῖρε, iter. χαίρεσκεν, fut. inf. χαιρήσειν, aor. ἐχάρη, -ημεν, -ησαν, χάρη, opt. χαρείη, part. χαρέντες, perf. part. κεχαρηότα, also red. fut. inf. κεχαρησέμεν, mid. fut. κεχαρήσεται, aor. 2 κεχάροντο, opt. -οιτο, 3 pl. -οίατο, aor. 1 χήρατο: be glad, be joyful, rejoice; (ἐν) θῡμῷ, νόῳ, φρεσί and φρένα, also χαίρει μοι ἦτορ, κῆρ, Il. 23. 647, Od. 4.260; w. dat. of the thing rejoiced at, νίκῃ, ὄρνῑθι, φήμῃ, Il. 10.277, Od. 2.35; freq. w. part. and dat., τῷ χαῖρον νοστήσαντι, ‘at his return,’ Od. 19.463; also w. part. agreeing with the subj., Il. 3.76; οὐ χαιρήσεις, ‘thou wilt be sorry,’ ‘rue it,’ Il. 20.363, Od. 2.249; χαῖρε, hail or farewell, Od. 1.123, Od. 13.59.

χαίρω Root !χαρ

• • Ito rejoice, be glad, be delighted Hom., etc.; χ. θυμῶι or ἐν θυμῶι, χ. φρεσὶν ἧισι Hom.:—c. dat. rei, to rejoice at, be delighted with, take delight in a thing, Hom., etc.; so, χαίρειν ἐπί τινι Soph., Xen.:— c. part., χαίρω τὸν μῦθον ἀκούσας I rejoice at having heard, Il.; χαίρεις ὁρῶν Eur.; χαίρω φειδόμενος Ar.;— with part. pres. χαίρω sometimes takes the sense of φιλέω, to be wont to do, χαίρουσι χρεώμενοι Hdt., etc.
  • IIwith negat., οὐ χαιρήσεις thou wilt or shalt not rejoice, i. e. thou shalt not go unpunished, shalt repent it, Ar.; so in Hom., οὐδέ τινʼ οἴω Τρώων χαιρήσειν Il.; so with an interrog., σὺ χαιρήσειν νομίζεις; Plut.: v. inf. IV. 2
  • IIIimperat. χαῖρε, dual χαίρετον, pl. χαίρετε, is a common form of greeting,
  • • 1at meeting, hail, welcome, Lat. salve, Hom., Attic; κῆρυξ Ἀχαιῶν, χαῖρε . . Answ. χαίρω I accept the greeting, Aesch.
    • 2at taking leave and parting, fare-thee-well, farewell, good-bye, Lat. vale, Od., Attic
    • 3the notion of taking leave or parting appears also in the 3 pers. sg. χαιρέτω, have done with it, away with it, εἴτε ἐγένετο ἄνθρωπος εἴτε ἐστι δαίμων, χαιρέτω as to the question whether he was born a man or is a divinity, let it be put aside, Hdt.; χαιρέτω βουλεύματα Eur.
  • IVpart. χαίρων, glad, joyful, delighted, Hom.; so, κεχαρηκώς Hdt.
  • • 2joined with another Verb, in the sense of safe, with impunity, Lat. impune, χαίρων ἀπαλλάττει Hdt.; with a negat., οὐ χαίρων, Lat. haud impune, to oneʼs cost, οὐ χαίροντες ἐμὲ γέλωτα θήσεσθε Hdt.; οὔ τι χαίρων ἐρεῖς Soph.: v. supr. II.
    • 3in same sense as imperat. (supr. III.), σὺ δέ μοι χαίρων ἀφίκοιο mayʼst thou fare well and arrive, Od.; ἀλλʼ ἑρπέτω χαίρουσα let her go with a benison, Soph.
  • Vthe inf. is used to refer to the word χαῖρε as used in greeting (supr. III. 1), χαίρειν δὲ τὸν κήρυκα προὐννέπω I bid the herald welcome, Soph.:—at the beginning of letters the inf. stood alone (λέγει or κελεύει being omitted, as in Lat. S. = salutem, for S. D. = salutem dicit), Κῦρος Κυαξάρηι χαίρειν Xen.
  • • 2in bad sense, like χαιρέτω, ἐᾶν χαίρειν τινά or τι to dismiss from oneʼs mind, put away from one, renounce, Hdt., Ar., etc.; πολλὰ χ. κελεύειν τινά Ar.; so c. dat. pers., πολλὰ χαίρειν ξυμφοραῖς καταξιῶ Aesch.; φράσαι χαίρειν Ἀθηναίοισι Ar.