χρόνος

χρόνος, ὁ,

• time, Hom. (v. infr.), etc.: dist. fr. καιρός, D. 59.35, cf. Ammon. Diff. p.79 V.; τῶν δὲ πεπραγμένων ἀποίητον οὐδʼ ἂν χ. δύναιτο θέμεν τέλος Pi. O. 2.17; μυρίος χ. Id. I. 5(4).28, S. OC 618; μακρὸς κἀναρίθμητος χ. Id. Aj. 646; ὁ πᾶς χ. Pi. P. 1.46, cf. A. Eu. 484; πρόπας χ. ib. 898; ἐς τὸ πᾶν χρόνου ib. 670; but in Prose, τοῦ χ. τὸν πλεῖστον Th. 1.30, cf. Isoc. 9.41; τὸν πρῶτον τοῦ χ. X. Lac. 1.5; τὸν διʼ αἰῶνος χ. A. Ag. 554; χρόνου πολλοῦ δέονται take a long time, X. Smp. 2.4, etc.; δότε τι τῷ χ. Antipho 5.86.
• • • • b time in the abstract, ἀμερὴς χ. Timo 76; τριμερής S.E. M. 10.197, cf. Plu. Symp. 2.153b; defined by Zeno Stoic. 1.26, Apollod. ib. 3.260.
    • 2 a definite time, period, δεκέτης, τρίμηνος, S. Ph. 715 (lyr.), Tr. 164; χ. βίου, ἥβης χ., E. Alc. 670, El. 20; πολὺν ἀριθμὸν χρόνου γεγονότες Aeschin. 1.49: pl., of points or periods of time, τοῖς χ. ἀκριβῶς with chronological accuracy, Th. 1.97; τοῖς χ. by the dates, Isoc. 11.36; μετενεγκόντα τοὺς χ. altering the dates, D. 18.225; μακρῶν καὶ πολλῶν χρόνων Pl. Lg. 798b; τεσσαράκοντα χρόνους ἐνιαυτῶν IG 5(1).728.7 (Sparta), cf. 14.1747.3 (Rome); χρόνων μῆκος (dub., leg. χρόνου) Chor. 35.51 p.403 F.-R.
    • • b date, term of payment due, Leg.Gort. 1.10, al.
      • c year, Ἑλληνικά 1.233 (Rhamnus, i B. C.), PLond. 2.417.14 (iv A. D.), App.Anth. 6.154.1 (leg. εἷς ἔτι), Ps.-Ptol. Centil. 24, cf. EM 254.13.
      • d equatorial degree, Ptol. Tetr. 44, Paul.Al. A. 2, al., Cat.Cod.Astr. 5(1).240.
    • 3 Special phrases:
    • • a acc., χρόνον for a while, for a long or short time, Od. 4.599, 6.295, Hdt. 1.175, 7.223, etc.; πολὺν χρόνον for a long time, Od. 11.161; δηρὸν χ. Il. 14.206; οὐκ ὀλίγον χ. 19.157; τοῦτον τὸν χ. Hdt. 1.75; ἐς τὸν αἰὲν χ. for ever, E. Or. 207 (lyr.); οὐ πολὺς χ. ἐξ οὗ . . Pl. R. 452c; παλαιὸς ἀφʼ οὗ χρόνος S. Aj. 600 (lyr.); ἦν χρόνος ἐν ᾧ . ., or ὅτε . ., Linus ap. D.L. Prooem. 4, Critias 25.1 D.; ἕνα χ. once for all, Il. 15.511.
      • b gen., χρόνου περιιόντος as time came round, Hdt. 4.155; so χ. ἐπιγενομένου, διεξελθόντος, προβαίνοντος, Id. 1.28, 2.52, 3.53; χρόνου γενομένου after a time, D.S. 20.109; ὀλίγου χρόνου in a short time, Hdt. 3.134; πολλοῦ . . οὐχ ἑόρακά πω χρόνου Ar. Pl. 98; οὐ μακροῦ χ., τοῦ λοιποῦ χ., S. El. 478 (lyr.), 817; βαιοῦ κοὐχὶ μυρίου χ. Id. OC 397; ποίου χρόνου; A. Ag. 278; πόσου χ.; after how long? Ar. Ach. 83.
      • c dat., χρόνῳ in process of time, Xenoph. 18, Hdt. 1.80, 176, al.: freq. in Trag., as A. Ag. 126, 463, Ch. 650 (all lyr.); also χρόνῳ κοτέ Hdt. 9.62; τῷ χ. ποτέ Ar. Nu. 865; χρόνῳ, χρόνοις ὕστερον, long after, Th. 1.8, Lys. 3.39; οὐ χρόνῳ immediately, Ps.Democr.Alch.p.49B.: also c. Art., τῷ χ. Ar. Nu. 66, 1242.
      • d ὁ ἄλλος χ., in Att., of past time, D. 20.16, ὁ λοιπὸς χ., of future, v. λοιπός 3; so χ. ἐφέρπων, ἐπαντέλλων, μέλλων, Pi. O. 6.97, 8.28, 10(11).7; also κατὰ χ. ἱκνούμενον or κατὰ χ. <τὸν> ἱ. at a later (or the fitting) time, Ant.Lib. 27.4 (cf. ἱκνέομαι III.2).
    • 4 with Preps.:—ἀνὰ χρόνον in course of time, after a time, Hdt. 1.173, 2.151, 5.27, al.
    • • b ἀφʼ οὗ χρόνου from such time as . ., X. Cyr. 1.2.13.
      • c διὰ χρόνου after a time, after an interval, S. Ph. 758, Ar. Lys. 904, Pl. 1055, Th. 2.94; διὰ χρόνου πολλοῦ Hdt. 3.27; διὰ π. χ. Ar. V. 1476; διὰ μακρῶν χρόνων Pl. Ti. 22d: but χρόνος . . διὰ χρόνου προὔβαινέ μοι means one space of time after another, day after day, S. Ph. 285.
      • d ἐκ πολλοῦ τευ χ. a long time since, long ago, Hdt. 2.58.
      • e ἐν χρόνῳ, like χρόνῳ, in course of time, at length, A. Eu. 1000 (lyr.); for a long time, Pl. Phdr. 278d; ἐν πολλῷ χρόνῳ ib. 228a; ἐν χρόνοισι perh. formerly, [Emp.]Sphaer. 108 (leg. Κάρπιμος).
      • f ἐντὸς χρόνου within a certain time, Hdt. 8.104.
      • g ἐπὶ χρόνον for a time, for a while, Il. 2.299, Od. 14.193, Hdt. 1.116; πολλὸν ἐπὶ χ. Od. 12.407; χρόνον ἐπὶ μακρόν Hdt. 1.81; παυρίδιον or παῦρον ἐπὶ χ., Hes. Op. 133, 326.
      • h ἐς χρόνον hereafter, Hdt. 3.72, 9.89.
      • i μετὰ χρόνον after a time, Id. 2.52, etc.; μέχρι τοῦ αὐτοῦ χ. up to the same time, Th. 1.13.
      • k πρὸ τοῦ καθήκοντος χ. Aeschin. 3.126; so τοῦ χρόνου πρόσθεν S. Ant. 461.
      • l σὺν (ξὺν) χρόνῳ, like χρόνῳ or διὰ χρόνου, A. Ag. 1378, Eu. 555 (lyr.).
      • m ὑπὸ χρόνου by lapse of time, Th. 1.21: but ὑπὸ αὐτὸν τὸν χ. about the same time, Hdt. 7.165, cf. Th. 1.100 (pl.).
  • II lifetime, age, ὁ μακρὸς ἀνθρώπων χρόνος S. Ph. 306; χρόνῳ παλαιοί Id. OC 112; χρόνῳ μείων ib. 374; τοσόσδε τῷ χ. so far gone in years, Pl. Ax. 365b; χρόνῳ βραδύς S. OC 875.
  • III season or portion of the year, περιγράψαι τοῦ ἔτους χρόνον X. Mem. 1.4.12.
  • IV delay, οὐδʼ ἐποίησαν (fort. ἐνεποίησαν) χ. οὐδένα D. 19.163; χρόνον δʼ αἱ νύκτες ἔχοντι linger, Theoc. 21.25; χρόνους ἐμποιεῖν to interpose delays, D. 23.93.
  • V Gramm.,
  • • 1 tense of a verb, D.H. Th. 24, A.D. Adv. 123.17, D.T. 638.3.
    • 2 time or quantity of a syllable, Longin. 39.4, A.D. Synt. 130.4, al.: βραχὺς χ. a short syllable, ib. 309.23; of the augment, ib. 237.10.
    • 3 in Rhythmic and Music, time, διαιρεῖται ὁ χ. ὑπὸ τῶν ῥυθμιζομένων Aristox. Rhyth. p.79 W., etc.; ὁ πρῶτος [χ.] time-unit, ibid., Aristid.Quint. 1.14, etc.; χρόνος κενός ib. 18: freq. in pl., λέξις εἰς χρόνους τεθεῖσα διαφέροντας Aristox. Rhyth. p.77 W., cf. Anon.Rhythm. Oxy. 9ii6; [μέτρα] προχωρεῖ ἕως λ χρόνων Aristid.Quint. 1.23.

χρόνος, ὁ,
1) die Zeit ; Hom. u. Folgde ; τῶν δὲ πεπραγμένων ἀποίητον οὐδʼ ἂν χρόνος δύναιτο θέμεν Pind. Ol. 2.20 ; χρόνος ἐφέρπων, ἐπαντέλλων, 6.97, 7.28 ; μέλλων 11.7, u. öfter ; Tragg., Ar. u. in Prosa ; χρόνου περιϊόντος Her. 4.155, u. ä. oft ; eine gewisse, bestimmte, längere od. kürzere Zeit (näher bestimmt gew. πολύς u. ὀλίγος, auch συχνός u. βραχύς), eine Weile, Zeitdauer, μείνατʼ ἐπὶ χρόνον Il. 2.299, eine Zeit lang, auf eine Weile, vgl. Od. 14.193 ; Hes. O. 755 ; Her. I.116 ; οὐ μάλα πολλὸν ἐπὶ χρόνον Od. 12.407, wie Her. χρόνον ἐπὶ μακρόν 1.81 ; παῦρον, παυρίδιον ἐπὶ χρόνον, Hes., u. ä. auch Folgde ; auch allein χρόνον, eine Weile, eine längere od. kürzere Zeit lang, wie der Zusammenhang ergibt, Od. 4.599, 6.295, 9.138, Her. 1.175, 7.223 ; οὐκ ὀλίγον χρόνον ἔσται φύλοπις Il. 19.157 ; πολὺν χρόνον Od. 11.161 u. Folgende ; ἕνα χρόνον, in einem Augenblick, auf ein Mal, Od. 15.511 ; τὸν ἀεὶ χρόνον, für alle Zeit, immerfort ; θεσμὸν τὸν εἰς ἅπαντʼ ἐγὼ θήσω χρόνον Aesch. Eum. 452, vgl. 542 ; εἰς τὸ πᾶν χρόνου 640 ; ἐς χρόνον, in Zukunft, hernach, Her. 3.72, 9.89 ; χρόνῳ, mit der Zeit, spät, endlich, Pind., Tragg., wie Aesch. χρόνῳ μὲν ἀγρεῖ Πριάμου πόλιν, Ag. 125 ; vgl. 781, Ch. 293 ; χρόνῳ γὰρ γνώσει Soph. O.C. 856 ; χρόνῳ πολλῷ φανείς, nach langer Zeit, Tr. 226 ; χρόνῳ βραχεῖ στραφέντες O.C. 1644, u. sonst ; χρόνῳ ποτέ, endlich einmal, Xen., Her. χρόνῳ κοτέ, 9.62, wie Soph. Ant. 303 ; vgl. Porson Eur. Med. 908 ; νῦν χρόνῳ, nun endlich ; χρόνοις ὕστερον, geraume Zeiten (vier Jahre) später, Lys. 3.39 ; χρόνοις πολλοῖς ὕστερον Plut. Thes. 6 ; u. so oft im plur., ὅταν ἐξήκωσιν οἱ χρόνοι Plat. Legg. 850b ; ἐξῆλθον οἱ χρόνοι Dem. 20.144 ; κατὰ χρόνους ταξάμενοι ἀποδοῦναι, in bestimmten Terminen, Thuc. 1.117 ; ἐν χρόνῳ, vor Zeiten, ehemals, auch χρόνῳ allein ; σὺν χρόνῳ, mit der Zeit, allmählig, wie ἀνὰ χρόνον, Her. 1.173, 2.151 ; τῷ χρόνῳ, Lobeck Soph. Aj. 305 ; διὰ χρόνου, nach einer gewissen Zeit, nach einer Weile, Ar. Lys. 904 u. öfter ; nach langer Zeit, Xen. Mem. 4.4.5 ; spät, διὰ μακροῦ χρόνου, Aesch. Pers. 727 ; διὰ πολλοῦ χρόνου, Her. 3.27 ; Ar. Vesp. 1476 ; τοῦ λοιποῦ χρόνου Ran. 586 ; διὰ μακρῶν χρόνων γιγνομένη Plat. Tim. 22d ; χρόνου δεῖται, es bedarf der Zeit, d.i. es erfordert lange Zeit, Xen. Symp. 2.4 ; χρόνου γενομένου, als einige Zeit verflossen war, DS. 20.109, wie ἐπειδὴ χρόνος ἐγένετο Lycurg. 21 ; ὁ ἄλλος χρόνος ist bei den Attikern stets die vergangene, ὁ λοιπὸς χρόνος die zukünftige Zeit, vgl. Wolf Dem. Lept. p. 234 ; ὁ ἱκνούμενος χρόνος, die kommende Zeit, die Zukunft, vgl. Bast ep. crit. p. 169.
2) Lebenszeit, Lebensdauer ; χρόνος ἀνθρώπων Soph. Phil. 306 ; χρόνῳ παλαιός O.C. 112 ; τοσόσδε τῷ χρόνῳ, in so hohem Lebensalter, Aesch. Dial. 3.3. Bei Sp. das Jahr, s. Hemsterh. Ar. Plut. p. 178, 407 Valcken diatr. p. 135.
3) übh. Aufenthalt, Verzögerung, Zeitverlust ; χρόνους ἐμποιεῖν, Zeitverlust verursachen, Dem. 36.2 ; τὸν χρόνον αἰτιώμενοι Luc. Bis acc. 4 ; χρόνον ἔχει, es macht Weitläufigkeit, Umstände.

χρόνος

-ου, ὁ.

A space of time : ἐπὶ χρόνον (for a time) Il. 2.299, πολὺν χρόνον (for a long time, long) 343, Il. 3.157, Il. 12.9, τόσσον χρόνον ὅσσον . . . (for such time as . . .) Il. 24.670. Cf. Il. 14.206 = 305, Il. 19.157, Il. 23.418 : χρόνον μʼ ἐνθάδʼ ἐρύκεις Od. 4.599 (= πολὺν χρόνον 594), μεῖναι χρόνον (for a time) Od. 6.295, Od. 9.138, ἐπὶ χρόνον (to last us long) Od. 14.193. Cf. Od. 2.115, Od. 12.407, Od. 19.169, 221, etc.

The space of time allotted in thought to the happening of something : ἀπολέσθαι ἕνα χρόνον (i.e. once for all) Il. 15.511.

χρόνος (-ος, -ου, -ῳ, -ον.)

• 1time, cf. Fränkel, W &F, 20ff.; van Leeuwen, 73—5.
• • a moment δευτέρῳ χρόνῳ O. 1.43 ἄλλῳ χρόνῳ O. 2.37 “χρόνῳ ὑστέρῳ” P. 4.55 ἀλλʼ ἔσται χρόνος οὗτος, ὃ καί τιν ἀελπτίᾳ βαλὼν ἔμπαλιν γνώμας τὸ μὲν δώσει, τὸ δʼ οὔπω P. 12.30
  • b (period of) time εἴη σέ τε τοῦτον ὑψοῦ χρόνον πατεῖν O. 1.115 “παρὰ τὸν ἁλικίας ἐοικότα χρόνον” O. 4.27 ὁ δʼ ἐπαντέλλων χρόνος τοῦτο πράσσων μὴ κάμοι O. 8.28 ἕκαθεν γὰρ ἐπελθὼν ὁ μέλλων χρόνος O. 10.7 κεῖνον κατὰ χρόνον O. 10.102 ἐν μικρῷ χρόνῳ O. 12.12 τὸν προσέρποντα χρόνον P. 1.57 Μολοσσίᾳ δʼ ἐμβασίλευεν ὀλίγον χρόνον N. 7.39 ὥριον ποτὶ χρόνον Pae. 3.14 ἐν ζαθέῳ με δέξαι χρόνῳ (at the Delphic Theoxenia) Πα. 6. 5. ]αι κείνῳ χρόνῳ Δ. 4. d. 1. ἦν διακρῖναι ἰδόντʼ <οὐ> πολλὸς ἐν καιρῷ χρόνος” fr. 168. 6.
  • c time, course of time τὸν ὅλον ἀμφὶ χρόνον O. 2.30 ἐν παντὶ χρόνῳ O. 6.36 χρόνῳ σύμπαντι O. 6.56 μὴ θράσσοι χρόνος ὄλβον ἐφέρπων O. 6.97 ἐν δὲ μιᾷ μοίρᾳ χρόνου O. 7.94 χρόνον ἅπαντα O. 13.26 ὁ πᾶς χρόνος P. 1.46 μὴ φθινοπωρὶς ἀνέμων χειμερία κατὰ πνοὰ δαμαλίζοι χρόνον season P. 5.121 ἀγχομένοις δὲ χρόνος ψυχὰς ἀπέπνευσεν μελέων ἀφάτων (v. Gerber, TAPA, 1962, 30—3) N. 1.46 αὐτὸν μὰν ἐν εἰρήνᾳ τὸν ἅπαντα χρόνο̄ν ἐν σχερῷ ἡσυχίαν λαχόντʼ N. 1.69 ἑξέτης τὸ πρῶτον, ὅλον δʼ ἔπειτʼ ἂν χρόνον N. 3.49 εὖ οἶδʼ ὅτι χρόνος ἕρπων πεπρωμέναν (sc. ἀρετάν) τελέσει N. 4.43 ὁ δὲ λοιπὸς εὔφρων ποτὶ χρόνος ἕρποι N. 7.68 οὐχ ὁμῶς πάντα χρόνον θάλλων ὁμιλεῖ I. 3.6 κλέονται μυρίον χρόνον I. 5.28 μή μοι μέγας ἕρπων κάμοι ἐξοπίσω χρόνος ἔμπεδος Pae. 2.27 ἂν εὐχοίμαν γένει εὐτυχίαν τετάσθαι ὁμαλὸν χρόνον Παρθ. 1. 14. ἐς δὲ τὸν λοιπὸν χρόνον fr. 133. 5. esp., χρόνῳ, ἐν χρόνῳ, in course of time, cf. P. 4.55, χρόνῳ μὲν φάνεν O. 10.85 ἐν δʼ αὖτε χρόνῳ P. 3.96 ὁ δʼ ἦρα χρόνῳ ἵκετʼ P. 4.78 τάν ποτε Καλλίσταν ἀπῴκησαν χρόνῳ νᾶσον (Boeckh: ἅν ποτε codd.: ἔν ποτε Chaeris) P. 4.258 ἐν δὲ χρόνῳ P. 4.291 βία δὲ καὶ μεγάλαυχον ἔσφαλεν ἐν χρόνῳ P. 8.15 θάνεν μὲν αὐτὸς ἥρως Ἀτρείδας ἵκων χρόνῳ κλυταῖς ἐν Ἀμύκλαις P. 11.32 ἐν χρόνῳ δʼ ἔγεντʼ Ἀπόλλων fr. 33b. (= fr. 147 Schr.) λάμπει δὲ χρόνῳ ἔργα μετʼ αἰθέρʼ ἀερθέντα fr. 227.
  • d pro pers. Χρόνος, ὁ πάντων πατὴρ O. 2.17 ὅ τʼ ἐξελέγχων μόνος ἀλάθειαν ἐτήτυμον Χρόνος O. 10.55 ἄνακτα τὸν πάντων ὑπερβάλλοντα Χρόνον μακάρων fr. 33. ἀνδρῶν δικαίων Χρόνος σωτὴρ ἄριστος fr. 159.
  • e frag. ]ν χρόνον ὀρνύει Pae. 4.11

χρόνος : time.

χρόνος, ὁ,

• • Itime, Hom., etc.
  • • 2a definite time, a while, period, season, δεκέτης, τρίμηνος χρ. Soph.; χρ. βίου, ἥβης Eur.:—pl. periods of time, τοῖς χρόνοις ἀκριβῶς with chronological accuracy, Thuc.; τοῖς χρόνοις by the dates, Isocr.
    • 3Special phrases:
    • • aacc., χρόνον for a while, Od., etc.; so, πολὺν χρόνον for a long time, Od.; τὸν ἀεὶ χρ. for ever, Eur., etc.; ἕνα χρ. at once, once for all, Il.
      • bgen., ὀλίγου χρόνου in a short time, Hdt.; πολλοῦ χρόνου Ar.; πόσου ρ.; for how long? Ar.
      • cdat., χρόνῳ in time, at last, Hdt., Trag.; so, χρόνῳ ποτέ Hdt., etc.; also with the Art., τῷ χρόνῳ Ar.
    • 4with Prepositions:— ἀνὰ χρόνον in course of time, after a time, Hdt.:— ἀφʼ οὗ χρόνου from such time as . ., Xen.:— διὰ χρόνου after an interval of time, Soph., Thuc.; διὰ πολλοῦ χρόνου Hdt., Ar.:— ἐκ πολλοῦ χρόνου a long time since, long ago, Hdt.:— ἐν χρόνῳ in time, at length, Aesch.:— ἐντὸς χρόνου within a certain time, Hdt.:— ἐπὶ χρόνον for a while, Hom.; πολλὸν ἐπὶ χρ. Od.:— ἐς χρόνον hereafter, Hdt.:— σὺν χρόνῳ, like χρόνῳ or διὰ χρόνου, Aesch.:— ὑπὸ χρόνου by lapse of time, Thuc.
  • IIlifetime, an age, Soph.; χρόνῳ βραδύς Soph.
  • IIIa season, portion of the year, Xen.
  • IVdelay, loss, of time, Dem.; χρόνους ἐμποιεῖν to interpose delays, Dem.