χρῆσις
χρῆσις, a using, employment, use
- Iemployment, use made of a thing, ἀνέμων Pi. O. 11(10).2; χρημάτων Democr. 282; οἰκίας Pl. Erx. 394d, cf. SIG 987.33 (Chios, iv B. C.); τὴν κατʼ ἀξίαν χ. ποιοῦνται ἑκάστῳ (fort. leg. ἑκάστου) Iamb. Protr. 5; use, practice, Hp. VM 4; in pl., uses, advantages, Pi. N. 1.30; αἱ ἐς τὰ πολεμικὰ χ. the uses of war, X. Cyr. 8.5.7; αἱ πολιτικαὶ χ. Arist. Pol. 1267a23; opp. κτῆσις, Pl. Mx. 238b, Arist. EN 1098b32, Cic. Fam. 7.29.1; opp. πώλησις, X. Oec. 3.9.
- 2 usefulness, Th. 7.5; opp. ἀχρηστία, Pl. R. 333d; ἐς χρῆσιν κρατύνεσθαι so as to become useful, Hp. Art. 27; ἔχειν χρῆσιν to be useful, D. 11.8.
- 3 intimacy, acquaintance, ἡ οἰκειότης καὶ ἡ χ. [τῆς πόλεως] Isoc. Ep. 2.14; ἡ χ. ἡ πρὸς ἀλλήλους Arist. Pol. 1280a36; αἱ οἴκοι χρήσεις Isoc. 19.11; ἡ τῶν ἀφροδισίων χ. Pl. Lg. 841a, Arist. HA 581b13, cf. Pol. 1262a34 (pl.), Ep.Rom. 1.26; τὰ ἐν χρήσει familiar objects, Plot. 4.4.37.
- 4 Gramm., usage, of words, ἡ ἐξαλλαγὴ τῆς συνήθους χ. D.H. Amm. 2.3; ἀναστρέφων τὰς χ. ib. 2, cf. A.D. Synt. 119.24, al.; ἡ Πλάτωνος χ. Id. Pron. 72.18; in concrete sense, example of a word or use, πυκνῶς αἱ χ. παρὰ Αἰολεῦσιν ib. 66.3; passage cited, f. l. for κρίσει in D.H. Rh. 4.3; indicated by the symbol [ΧΡ ligature], Anon. Oxy. 1611.56 (iii A. D.); [ΧΡ ligature] Ἀριστοφάνους (referring to Av. 1181) An.Ox. 2.452.
- II (χράω (B) A), oracular response, ἀπὸ κείνου χρήσιος at his bidding, Pi. O. 13.76.
- III (χράω (B) B), lending, loan, Arist. EN 1131a4, Plb. 31.23.4, Ps.-Phoc. 106.
1. gebruik:
2. nut:
3. omgang:
4. geldlening
- a = χρεία, need ἔστιν ἀνθρώποις ἀνέμων ὅτε πλείστα χρῆσις O. 11.2
- b = χρησμός, oracular reply κοιτάξατο νύκτʼ ἀπὸ κείνου χρήσιος O. 13.76
- c = χρέος, service πράσσει γὰρ ἔργῳ μὲν σθένος, βουλαῖσι δὲ φρήν Ἁγησιδάμου παῖ, σέο δʼ ἀμφὶ τρόπῳ τῶν τε καὶ τῶν χρήσιες N. 1.30
πρωΐας δὲ σταθεὶς κατέναντι του ἡλίου, κρατῶν τὸν λίθον ... τὸν τὰς χρήσεις μεταδιδόντα
por la mañana temprano ponte frente al sol, sujetando la piedra, la que proporciona oráculos
- Ia using, employment, use made of a thing, Pind.: in pl. uses, advantages, Pind., Xen.:—opp. to κτῆσις (possession), Plat., etc.
- 2means of using, usefulness, Thuc., Plat.; ἔχειν χρῆσιν to be useful, Dem.
- 3intimacy, acquaintance, Lat. usus, Isocr.; ἡ χρ. ἡ πρὸς ἀλλήλους Arist.
- II (χράω. I), the response of an oracle, [Pind.
- III (χράω3. II), a lending, loan, Arist.
-
…χρῆσθαι, τὴν ὁπλιτικὴν καὶ τὴν μουσικήν ; ἀνάγκη. καὶ περὶ τἆλλα δὴ πάντα ἡ δικαιοσύνη ἑκάστου ἐν μὲν χρήσει ἄχρηστος, ἐν δὲ ἀχρηστίᾳ χρήσιμος ; κινδυνεύει. οὐκ ἂν οὖν, ὦ φίλε, πάνυ γέ τι σπουδαῖον…
Plato, Republic
-
…ἐστιν ὁ λόγος · ταύτης γάρ ἐστιν ἡ κατʼ αὐτὴν ἐνέργεια. διαφέρει δὲ ἴσως οὐ μικρὸν ἐν κτήσει ἢ χρήσει τὸ ἄριστον ὑπολαμβάνειν, καὶ ἐν ἕξει ἢ ἐνεργείᾳ. τὴν μὲν γὰρ ἕξιν ἐνδέχεται μηδὲν ἀγαθὸν ἀποτελεῖν ὑπάρχουσαν ,…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…παρὰ τὸ εἰκὸς ἑώρων. οἴεσθε μὲν γὰρ τῶν ξυμμάχων μόνων ἄρχειν, ἐγὼ δὲ ἀποφαίνω δύο μερῶν τῶν ἐς χρῆσιν φανερῶν, γῆς καὶ θαλάσσης, τοῦ ἑτέρου ὑμᾶς παντὸς κυριωτάτους ὄντας, ἐφʼ ὅσον τε νῦν νέμεσθε καὶ ἢν…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…μὲν μαθητὴν πρὸς τῷ τὴν φύσιν ἔχειν οἵαν χρὴ τὰ μὲν εἴδη τὰ τῶν λόγων μαθεῖν, περὶ δὲ τὰς χρήσεις αὐτῶν γυμνασθῆναι, τὸν δὲ διδάσκαλον τὰ μὲν οὕτως ἀκριβῶς οἷόν τʼ εἶναι διελθεῖν ὥστε μηδὲν τῶν διδακτῶν παραλιπεῖν ,…
Isocrates, Speeches
-
…τὼ κασιγνήτω Κρέων τὸν μὲν προτίσας, τὸν δʼ ἀτιμάσας ἔχει ; Ἐτεοκλέα μέν, ὡς λέγουσι, σὺν δίκης χρήσει δικαίᾳ καὶ νόμου κατὰ χθονὸς ἔκρυψε τοῖς ἔνερθεν ἔντιμον νεκροῖς · τὸν δʼ ἀθλίως θανόντα Πολυνείκους νέκυν ἀστοῖσί φασιν ἐκκεκηρῦχθαι…
Sophocles, Antigone
-
…τὰ δὲ μεγάλα καὶ πολλὰ γινόμενα μὲν εὖ μακαριώτερον τὸν βίον ποιήσει καὶ γὰρ αὐτὰ συνεπικοσμεῖν πέφυκεν, καὶ ἡ χρῆσις αὐτῶν καλὴ καὶ σπουδαία γίνεται, ἀνάπαλιν δὲ συμβαίνοντα θλίβει καὶ λυμαίνεται τὸ μακάριον · λύπας τε γὰρ ἐπιφέρει καὶ…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…ὅταν τί ἑκάστου τούτων ἡγῆται, ὠφελεῖ ἡμᾶς, καὶ ὅταν τί, βλάπτει ; ἆρʼ οὐχ ὅταν μὲν ὀρθὴ χρῆσις, ὠφελεῖ, ὅταν δὲ μή, βλάπτει ; πάνυ γε. ἔτι τοίνυν καὶ τὰ κατὰ τὴν ψυχὴν σκεψώμεθα…
Plato, Meno
-
…ἄλλων κεραννύντες, οἱ δὲ καὶ ὅλας πως διαδιδόντες, ὅπερ εἶπον, εἰς παιδιὰν ἐναρμόττοντες τὰς τῶν ἀναγκαίων ἀριθμῶν χρήσεις, ὠφελοῦσι τοὺς μανθάνοντας εἴς τε τὰς τῶν στρατοπέδων τάξεις καὶ ἀγωγὰς καὶ στρατείας καὶ εἰς οἰκονομίας αὖ, καὶ…
Plato, Laws
-
…αὐτῆς διὰ πόνων ἄλλοσε τρέποντα τοῦ σώματος. εἴη δʼ ἂν τοῦτο, εἰ ἀναίδεια μὴ ἐνείη τῇ τῶν ἀφροδισίων χρήσει · σπανίῳ γὰρ αὖ τῷ τοιούτῳ διʼ αἰσχύνην χρώμενοι, ἀσθενεστέραν ἂν αὐτὴν δέσποιναν κτῷντο ὀλιγάκις χρώμενοι. τὸ δὴ…
Plato, Laws
-
…καὶ τῇ τοῦ θερμοῦ νάματος, πλῆθος μὲν ἄφθονον ἐχούσαις, ἡδονῇ δὲ καὶ ἀρετῇ τῶν ὑδάτων πρὸς ἑκατέρου τὴν χρῆσιν θαυμαστοῦ πεφυκότος, ἐχρῶντο περιστήσαντες οἰκοδομήσεις καὶ δένδρων φυτεύσεις πρεπούσας ὕδασι, δεξαμενάς τε αὖ τὰς μὲν ὑπαιθρίους, τὰς…
Plato, Critias