ἐκλύω
ἐκλύω, to loose, release, set free, from
- set free, πόνων from labours, A. Pr. 328; release, ὕδατα PTeb. 49.6 (ii B. C.):—Pass., to be set free, ἐκλέλυμαι πόθου Thgn. 1339; ἐκ δεσμῶν Pl. Phd. 67d:—Med., get one set free, release, ἀλλʼ ἄγε δή σε κακῶν ἐκλύσομαι Od. 10.286; τοῦ φόβου σʼ ἐξελυσάμην S. OT 1003; θανάτου νιν ἐκλύσασθε E. Andr. 818; ἐξελυσάμην βροτοὺς τὸ μὴ μολεῖν A. Pr. 237: c. acc. pers. only, ἐξελύσαντο τοὺς Ἀργείους X. HG 7.1.25: abs., ἐξελυσάμην I delivered him from danger, S. Aj. 531.
- II unloose, ἐ. τόξα unstring a bow, Hdt. 2.173; ἐ. ἁρμούς E. Hipp. 825; σκαιὸν ἐκλύσων στόμα likely to let loose a foolish tongue, S. Aj. 1225.
- 2 make an end of, ἐξέλυσας..σκληρᾶς ἀοιδοῦ δασμόν paid it off, Id. OT 35; ἐπίπονον ἁμέραν Id. Tr. 654; μόχθον E. Ph. 695; ἔριν καὶ φιλονικίαν D. 9.14; ἐξελύσατε (v.l. -λύσασθε) τὰς παρασκευάς Id. 18.26.
- 3 relax, Arist. HA 610a27; τῆς φροντίδος τὸ ἀκριβές Luc. Dom. 17:— Pass., to be faint, fail, Hp. Aph. 2.41, Isoc. 15.59, D. 19.224, Phld. Ir. p.69 W., etc.; πρὸς τὸν πόλεμον Isoc. 4.150; ἐκλυθῆναι τοῖς σώμασι, τῇ ψυχῇ, Arist. Fr. 144, Plb. 29.17.4 (so intr. in Act., J. BJ 1.33.5), etc.; of things, to be unserviceable, τὰ τῶν πλοίων ἐκλελυμένα Arist. Pol. 1320b37; ἐκλύεται ὁ ῥοῦς, τὰ ῥεύματα, cease, Plb. 4.43.9, 4.41.5.
- 4 Medic., ἐ. κοιλίαν relax the bowels, Dsc. 4.169.
- 5 pay in full, δάνειον Plu. Caes. 12 (Pass.).
- b purchase, Herod. 6.91.
- 6 resolve a doubt, in Pass., A.D. Synt. 176.24; also τὰ ὑπʼ ἀμφιβολίαν πίπτοντα ἐκλύεται τοῦ ἀμφιβόλου ib. 311.11.
- 7 dissolve, τι ὄξει Gal. 11.106.
- III intr., to break up, depart, LXX 2 Ma. 13.16.
A tr.
I gener. c. suj. de pers., indic. separación
1 c. ac. de pers. o anim. dejar en libertad, liberar
τὸν ἐκλύσοντ' ἐμέ
el (relato) que permitirá mi liberaciónπόσιν ἐκλύσασ'
καὐχένας ἵππων ἔκλυον
• tb. en v. med. llevarse consigo, rescatar, a veces como sinón. de poner a salvo
τὸν οὐκ ἐκλύσεται
no se lo llevará (a Orestes) dicen las Erinisαὐτὸν ἐξελυσάμην
lo he sacado fuera del peligro a Teucroὃς (Ζεύς) ... ἐκλύεταί με
νεκρούς
πολιορκουμένους ... τοὺς Ἀργείους
• fig. disipar la atención, desconectar
τοῖς ὀνόμασι παίζειν ... ἐκλύει ... τὸν ἀκροατήν
el hacer juegos de palabras disipa la atención del oyente, e.d., lo despista
2 c. ac. de pers. y gen. separat. librar, liberar
πειράσομαι ... τῶνδέ σ' ἐκλῦσαι πόνων
ἐκλῦσαι δουλοσύνης Ἐλέαν
οὕστε ... ἐς πάντουν ἐγλυθεῖ τοῦν δανείουν (ἁ πόλις)
de modo que (la ciudad) sea liberada de todas sus deudas
• tb. en v. med.
ἄγε δή σε κακῶν ἐκλύσομαι
τί ... οὐχὶ τοῦδε τοῦ φόβου σ' ... ἐξελυσάμην;
θανάτου νιν
ἡμᾶς τε τῆς ἀπορίας
σφᾶς ... ζημιῶν
ἐ[κ τηλι]κούτων ... φόβων τὸν ὑὸν ἐκ[λυσά]μενος
ηὔχοντο ... αὐτοὺς ἐκλύσασθαι τῶν κακῶν
• c. dos ac., de pers. y de cosa
ἐξέλυσας ἄστυ ... ἀοιδοῦ δασμόν
ἐξελυσάμην βροτοὺς τὸ μὴ ... εἰς ᾍδου μολεῖν
• abs.
Ἄρης ... ἐξέλυσ' ἐπιπόνων ἁμερᾶν
Ares ha puesto fin a unos días penosos(ὁ Ἡρακλῆς) νόσων τε ἁπασῶν ἐκλύεται
• tb. c. suj. de abstr. eximir
τὴν δὲ σὴν ἀμαρτίαν τὸ μὴ εἰδέναι ... ἐκλύει κάκης
la ignorancia libra de culpa tu errorτούτους ... ἐκλύει τῶν δεινῶν τοῦτο τὸ ῥῆμα
3 c. ac. de cosas desatar, desligar, soltar
ἐκλύεθ' ἁρμούς
abrid los cerrojosτὰ τόξα
τοὺς κάλως
οἱ δράκοντες ... δεσμὸν ἐπιχειροῦσιν ἐκλύειν
ἐκλύσεις τὸν ζυγὸν αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ τραχήλου σου
τὰ τῶν πλοίων ἐκλελυμένα
los barcos desvencijadosδεσμὰ σιδηρᾶ δόκιμ[α τὰ] ἐκ τῶν λίθων ἐγλυθέν[τα
• en v. med. mismo sent.
ἐκλύσαιο γύαια
• soltar, dejar ir
τ[ὰ] ἐν τῇ ἑαυτοῦ γῇ ὕδατα
• c. ac. de partes del cuerpo, fig. desatar, soltar
σκαιὸν ἐκλύσων στόμα
para desatar su infausta lenguaμὴ ἐκλύσῃς τὰς χεῖράς σου ἀπὸ τῶν παίδων σου
ἡνίκ' ἂν ἐκλύῃς φύσεως κεκρατημένα δεσμά
• medic. aflojar
οἱ κλῶνες ... ἑφθοὶ κοιλίαν ἐκλύουσι
II c. idea de aminoración
1 gener. c. suj. abstr. disolver, debilitar, agotar manifestaciones corporales y anímicas
(ἡ ψυχή) τὰ ... τοῦ σώματος ... ἐξέλυσε ταῖς μέθαις
λέγων τὸν οἶνον ἐκλύειν τὴν ἰσχύν
τὸ γὰρ ἄγαν πολὺ ἐκλύει τῆς δυνάμεως
el exceso (de calor) resta mucho vigor(ἡ φιληδονία) τοὺς τῆς ψυχῆς ἐκλύει τόνους
τῆς φροντίδος τὸ ἀκριβές
πέφυκεν ἀποδημία τὸν πόθον ἐκλύειν
ἐκλυόμενον ὑπὸ τῆς μέθης ... τὸν θυμόν
ἡ γὰρ ἕξις ἐκλύεται
pues el hábito se debilita
2 ret. debilitar, disminuir en sent. negat.
ἐκλύει τὴν δεινότητα ἡ ... τερθρεία
el excesivo amaneramiento debilita la vehemenciaτὰ ... ἐκλύοντα ... τὴν δύναμιν ... ἔστι τὰ ψυχρὰ ἀντίθετα
ἡ ἀπακμὴ τοῦ πάθους ... εἰς ἦθος ἐκλύεται
la relajación de la pasión se disuelve en (una descripción de) caracteresμήτε τὸ ἐνεργὸν τῆς τέχνης ἐκλύοιτο ὑπὸ τῆς ἀδολεσχίας
• en sent. posit. lenificar, relajar, suavizar
τὰς ὁρμὰς τῶν νοημάτων ἐκλύων τοῖς τῆς ἑρμηνείας ῥυθμοῖς
3 cien. disolver, deshacer
ὀποπάνακος ... τὸ λιπαρώτατον ὄξει δριμυτάτῳ ἐκλύων
III c. idea de término
1 eliminar, poner fin, acabar con
καίτοι ποδῶν σῶν μόχθον ἐκλύει παρών (Κρέων)
τὴν πρὸς ἀλλήλους ἔριν
τὰς παρασκευὰς τὰς τοῦ πολέμου
τῶν Ῥωμαίων τὴν φιλοτιμίαν
ὀλοφύρσεις ἐκλύσασα
ἡ δὲ διάνοια ... τοὺς ... φόβους ἐκλύσασα
ἀφαιρουμένης ... συναναστροφῆς ἐκλύεται τὸ ἐρωτικὸν πάθος
ἤσχαλλον οἱ Ἀθηναῖοι ὡς ἐκλυομένης τῆς ἀκροάσεως
• en v. med. mismo sent.
βουληθέντα δὲ ἐκλύσασθαι τὰ νείκη
• medic. eliminar, suprimir ref. síntomas
τὸν πυρετὸν ψυκτηρίῳ φαρμάκῳ
σφε μήτηρ ... ὠδῖνας ἐξέλυσε
ἢν ... ἐκλύηται δὲ τὸ νοσεῖν ποιέον
si lo que causa la enfemedad es eliminado
• econ. saldar, zanjar en v. pas.
ἄχρι ἂν οὕτως ἐκλυθῇ τὸ δάνειον
2 econ. librar con dinero, rescatar, hacerse con
ὅτ' οὐχὶ τοὺς δύ' εἶχες ἐκλῦσαι (βαυβῶνας)
puesto que no era posible hacerte con los dos (consoladores)
3 gram. resolver en v. pas.
τὰ ἀμφίβολα πρὸς τῶν συντασσομένων ἐκλύεται
B intr., gener. en v. med.-pas.
I indic. separación
1 c. gen. librarse de
ἐκλέλυμαι δὲ πόθου
(τὴν ψυχήν) ἐκλυομένην ὥσπερ δεσμῶν ἐκ τοῦ σώματος
• fig. desligarse, distanciarse
τὸ δὲ δεύτερον μέρος ... ἐκλυόμενον μᾶλλον τῆς λαμπηδόνος διὰ τὰς ῥανίδας ἁλουργές
la segunda porción (del arco iris), más distanciada de la luz del sol por causa de las gotas, es purpúrea
2 uso esp. en v. act. partir, marcharse sin rég.
ἐξέλυσαν εὐημεροῦντες
II sin separación de elem.
1 de pers. y partes del cuerpo debilitarse, aflojarse, desfallecer sent. fís.
ἵν' οὖν μὴ παντάπασιν ἐκλυθῶ
por la vejezοἱ ἀφροδισιάζοντες ἐκλύονται καὶ ἀσθενέστεροι γίνονται
μήποτε ἐκλυθῶσιν ἐν τῇ ὁδῷ
ἐν βαλανείῳ ἐκλυθείς
ἐξελύθη τὰ νεῦρα βραχιόνων
πᾶσα χεὶρ ἐκλυθήσεται
ὄχλος ἄτακτος ... πρὸς μὲν τὸν πόλεμον ἐκλυόμενος
σῶμα ... ἐκλελυμένον πρὸς τοὺς πόνους
τοῖς σώμασιν ἐξελύθησαν
• sent. anímico
μηδὲ ἐκλύου ... ἐλεγχόμενος
μὴ ἐκλυέσθω ἡ καρδία ὑμῶν
ὁ Περσεὺς ... ἐξελύετο τῇ ψυχῇ
οἱ ... ἐκλυθέντες τὰς ψυχάς
τοὺς τόνους ... ἐκλυθείς
τὰ φρονήματα ἐκλελυμένοι
ἐκλύομαι ... ὑπὸ τῆς ἀπορίας
• desvanecerse, desmayarse
οἱ ἐκ ῥίγεος μετὰ κεφαλαλγίης ἐκλυόμενοι
κατέχειν τινὲς κελεύουσι τὸ πνεῦμα τὸν ἐκλυόμενον
2 de cosas perder la fuerza
ἐκλύεται τὰ ῥεύματα
las corrientes (del río Danubio) pierden su fuerzaτὰ βέλη ... ἐκλυθέντα καταπίπτει
3 sent. moral disiparse, pervertirse
τοὺς δὲ βραχὺ καὶ ἄνισον (βαίνοντας) ... ἐκλελυμένους
los que (caminan) con paso breve y desigual (son) disolutos
• neutr. subst. τὸ ἐκλυόμενον disipación, libertinaje Plu.2.997b.
4 c. or. de inf. ser remiso en, dudar en
ἕως τίνος ἐκλυθήσεσθε κληρονομῆσαι τὴν γῆν ...;
1. act. losmaken, met acc. v. zaak:
2. med. bevrijden van, met acc. v. pers. en gen. v. zaak:
3. pass. ook verzwakt worden, perf. zwak
1) auslösen, erlösen ; ὥσπερ ἐκ δεσμῶν Plat. Phaed. 67d ; befreien, τινὰ πόνων Aesch. Prom. 339 ; μόχθων Eur. El. 1353 ; ἑαυτὸν ἐκ τοῦ κινδύνου Pol. 16.6.12, wie Plat. Phaed. 67d. – Häufiger im med., σὲ κακῶν ἐκλύσομαι ἠδὲ σαώσω Od. 10.286 ; ἐξελυσάμην βροτοὺς τοῦ μὴ μολεῖν Aesch. Prom. 235 ; eigtl., αὐτός τʼ ἔδησα καὶ παρὼν ἐκλύσομαι Soph. Ant. 1099 ; μάχης τινά Tr. 21 ; φόβου O.R. 1003 ; θανάτου Eur. Andr. 818 ; τῆς ἀπορίας Plat. Lach. 194c ; Belagerte befreien, Xen. Hell. 7.1.25.
2) auflösen, öffnen ; ἁρμούς Eur. Hipp. 819 u. A.; στόμα Soph. Aj. 1204, Schol. λόγους ἀνιέναι ; σκληρᾶς ἀοιδοῦ δασμόν, aufheben, O.R. 35, vgl. Trach. 651 ; ἐξελύσασθε τὰς παρασκευὰς τοῦ πολέμου, ihr stelltet die Rüstungen ein, Dem. 18.26 ; τὰς ταραχάς, endigen, Plut. Anton. 58. Dah. rschlaffen machen, entkräften, Arist. H.A. 9.1 ; bes. im pass., ἐκλελυμένος πρὸς τὸν πόλεμον Isocr. 4.150 ; ἐκλυθέντα βέλη, matte, Luc. Nigr. 36, wie ἐκλυόμενος ὁ ῥοῦς Pol. 4.43.9 ; δάνειον, bezahlen, Plut. Caes. 12.
[ἐκ- 1.]
3 sing. aor. pass. ἐξελύθη Il. 5.293.
- 1
To set free or rescue from.
In mid.
With genit.: κακῶν σʼ ἐκλύσομαι Od. 10.286.
- 2
αἰχμὴ ἐξελύθη Il. 5.293, app., was disengaged from the flesh.
- 1
- Ito loose, release, set free, from a thing, c. gen., Aesch., Soph.:—Pass. to be set free, Plat.:— Mid. to get one set free, to release from, c. gen., Od., etc.
- IIto unloose, unstring a bow, Hdt.; ἐκλύσων στόμα likely to let loose the tongue, Soph.
- 2to put an end to, Soph., Eur.
- 3to relax, enfeeble:— Pass. to be faint, fail, give way, Dem.
- 4to pay in full, Plut.
-
…κειμένας διέδεον. ἦν οὖν ἐκείνοις μὲν οἰκοδομίᾳ τὸ ἔργον παραπλήσιον, τῶν μηχανημάτων δʼ αἱ πληγαὶ φερόμεναι πρὸς εἶκον ἐξελύοντο καὶ τῷ σάλῳ συνιζάνον ἐποίουν αὐτὸ στεριφώτερον. τοῦτο συνιδὼν ὁ Σίλβας πυρὶ μᾶλλον αἱρήσειν ἐνόμιζεν τὸ τεῖχος, καὶ…
Flavius Josephus, Jewish War
-
…παρʼ ὀφθαλμόν, λευκοὺς δʼ ἐπέρησεν ὀδόντας. τοῦ δʼ ἀπὸ μὲν γλῶσσαν πρυμνὴν τάμε χαλκὸς ἀτειρής, αἰχμὴ δʼ ἐξελύθη παρὰ νείατον ἀνθερεῶνα · ἤριπε δʼ ἐξ ὀχέων, ἀράβησε δὲ τεύχεʼ ἐπʼ αὐτῷ αἰόλα παμφανόωντα, παρέτρεσσαν δέ οἱ…
Homer, Iliad
-
…, πάντʼ ἔγωγε πείσομαι. κόμιζέ νύν μοι παῖδα τὸν ἐμόν, ὡς ἴδω. καὶ μὴν φόβοισί γʼ αὐτὸν ἐξελυσάμην. ἐν τοῖσδε τοῖς κακοῖσιν ; ἢ τί μοι λέγεις ; μὴ σοί γέ που δύστηνος ἀντήσας θάνοι. πρέπον…
Sophocles, Ajax
-
…ὅπως προσείποιμεν Ἀθάνας. καὶ μὴν ἰδὼν ἔσπευσα τὸν στρατηλάτην Ἀγαμέμνονʼ ἡμῖν δεῦρο τόνδʼ ὁρμώμενον · δῆλος δέ μοὐστὶ σκαιὸν ἐκλύσων στόμα. σὲ δὴ τὰ δεινὰ ῥήματʼ ἀγγέλλουσί μοι τλῆναι καθʼ ἡμῶν ὧδʼ ἀνοιμωκτὶ χανεῖν ; σέ τοι, τὸν…
Sophocles, Ajax
-
…χεροῖν ὁρμᾶσθʼ ἑλόντες εἰς ἐπόψιον τόπον. ἐγὼ δʼ, ἐπειδὴ δόξα τῇδʼ ἐπεστράφη, αὐτός τʼ ἔδησα καὶ παρὼν ἐκλύσομαι. δέδοικα γὰρ μὴ τοὺς καθεστῶτας νόμους ἄριστον ᾖ σῴζοντα τὸν βίον τελεῖν. πολυώνυμε, Καδμείας νύμφας ἄγαλμα καὶ…
Sophocles, Antigone
-
…φονεὺς εἶναι, γέρον. τί δῆτʼ ἐγὼ οὐχὶ τοῦδε τοῦ φόβου σʼ, ἄναξ, ἐπείπερ εὔνους ἦλθον, ἐξελυσάμην ; καὶ μὴν χάριν γʼ ἂν ἀξίαν λάβοις ἐμοῦ. καὶ μὴν μάλιστα τοῦτʼ ἀφικόμην, ὅπως σοῦ πρὸς δόμους…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…ἀβελτερώτατος εἴη πάντων ἀνθρώπων, εἰ τῶν ἀδικουμένων ὑμῶν μηδὲν ἐγκαλούντων αὐτῷ, ἀλλʼ ὑμῶν αὐτῶν τινὰς αἰτιωμένων, ἐκεῖνος ἐκλύσας τὴν πρὸς ἀλλήλους ἔριν ὑμῶν καὶ φιλονικίαν ἐφʼ αὑτὸν προείποι τρέπεσθαι, καὶ τῶν παρʼ ἑαυτοῦ μισθοφορούντων τοὺς λόγους ἀφέλοιτο…
Demosthenes, Speeches
-
…Μοίρας δολίῳ σφήλαντι τέχνῃ ; νῦν δʼ ἐπὶ τῇδʼ αὖ χέρα τοξήρη φρουρεῖς ὁπλίσας, ἣ τόδʼ ὑπέστη, πόσιν ἐκλύσασʼ αὐτὴ προθανεῖν Πελίου παῖς ; θάρσει · δίκην τοι καὶ λόγους κεδνοὺς ἔχω. τί δῆτα τόξων ἔργον, εἰ…
Euripides, Alcestis
-
…αἵρεσίν τʼ ἐμοὶ δίδου. δίδωμʼ · ἑλοῦ γάρ, ἢ πόνων τὰ λοιπά σοι φράσω σαφηνῶς, ἢ τὸν ἐκλύσοντʼ ἐμέ. τούτων σὺ τὴν μὲν τῇδε, τὴν δʼ ἐμοὶ χάριν θέσθαι θέλησον, μηδʼ ἀτιμάσῃς λόγου · καὶ…
Aeschylus, Prometheus Bound
-
…, παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων, παλαιγενεῖς δὲ μοίρας φθίσας. κἀμοί γε λυπρός, καὶ τὸν οὐκ ἐκλύσεται, ὑπό τε γᾶν φυγὼν οὔ ποτʼ ἐλευθεροῦται. ποτιτρόπαιος ὢν δʼ ἕτερον ἐν κάρᾳ μιάστορʼ ἐκ γένους πάσεται .…
Aeschylus, Eumenides