ἐκρήγνυμι
ἐκρήγνυμι, to break off, snap asunder
- break off, snap asunder, νευρὴν δʼ ἐξέρρηξε νεόστροφον Il. 15.469: c. gen., ὕδωρ ἐξέρρηξεν ὁδοῖο the water broke off a piece of the road, 23.421:—Pass., break, snap asunder, of bows, εἰ τὸν πάντα χρόνον ἐντεταμένα εἴη, ἐκραγείη ἂν [τὰ τόξα] Hdt. 2.173; of clothes, to be rent asunder, cj. in Chaerem. 14.9.
- II c. acc. cogn., let break forth, break out with, νεφέλη ὄμβρον ἐκρήξει Plu. Fab. 12; ἐ. ὀργήν Luc. Cal. 23:—Pass., break out, of an ulcer, Hdt. 3.133; burst, of an abscess, Hp. Aph. 4.82; ἔνθεν ἐκραγήσονται.. ποταμοὶ πυρός A. Pr. 369; of a quarrel, ἐξερράγη ἐς τὸ μέσον broke out in public, Hdt. 8.74; of persons, break out into passionate words, ἐκραγῆναι ἔς τινα Id. 6.129, cf. Th. 8.84: pf. ἐξερρωγέναι throw aside restraint, become dissolute, Procop. Arc. 1.
- III sts. intr. in Act., οὔ ποτʼ ἐκρήξει μάχη S. l.c.; ἐκρήξας ἄνεμος Arist. Mete. 366b32: pf. part. ἐξερρωγώς precipitous, ὄρη J. AJ 14.15.5.
I
1 romper, destrozar
νευρὴν δ' ἐξέρρηξε νεόστροφον
ὕδωρ ἐξέρρηξεν ὁδοῖο
el agua destrozó una parte del camino
• desgarrar
Ἴνω δ' ἐξέρρηξε σὺν ὠμοπλάτᾳ μέγαν ὦμον
2 c. ac. int. romper, estallar en
(νεφέλη) ὄμβρον ἐκρήξει
(la nube) romperá en lluviaἐξέρρηξε τὴν ὀργήν
estalló en cóleraθρῆνον τὸ πλῆθος ἐξέρρηξεν
la multitud estalló en lamentos
II intr., en perf. act., aor. en -η y v. med.
1 romperse, quebrarse, desgarrarse
εἰ τὸν πάντα χρόνον ἐντεταμένα εἴη (τὰ τόξα), ἐκραγείη ἄν
σφόνδυλον ἐξεράγη
ἐν ὄρεσι ἐξερρωγόσι
en montañas abruptasἐκρήξειν μάχην
romperse la línea de batallaτὸν κατὰ Στήλας ἐκραγῆναι πόρον
que se abrió el paso de las Columnas de Hércules
2 lanzarse impetuosamente, salir en estampida, estallar
ἔνθεν ἐκραγήσονται ... ποταμοὶ πυρός
ἄνεμος
• medic., de abscesos reventarse Hdt.3.133, Hp.Aph.4.82, Hp.Epid.1.5, Arist.HA 604b21, Luc.Cont.19
• fig., c. suj. abstr. estallar, explotar
ἐξερράγη ἐς τὸ μέσον
estalló en público una discusiónὀργὴ ἐκρηγνυμένη
φωνῆς τινος ... ἐκραγείσης
• fig., c. suj. de pers. estallar, dar rienda suelta a una pasión
ἐκραγῆναι ἐς αὐτόν
κεκρυμμένως ἐξερρωγέναι
3 deshacerse completamente, acabarse, desaparecer
ἐκραγείη δὲ ἐκ διαίτης αὐτοῦ ἴασις
que desparezca totalmente de su morada la salud
1. act., causat.
a. (laten) breken, afbreken:
b. doen losbreken:
2. med.-pass., intrans.
a. breken:
b. openbreken, barsten (van abces); overdr.:
1) herausbrechen, -reißen ; νευρὴν δʼ ἐξέρρηξε (eigtl. aus dem Bogen), Il. 15.469 ; ὕδωρ – ὁδοῖο, hatte aus dem Wege Etwas ausgerissen, ῥωχμὸς ἔην γαίης, 23.421 ; νεφέλη ὄμβρον ἐκρήξει, Regen losbrechen lassen, Plut. Fab. 12 ; übertr., ὀργήν, Zorn ausbrechen lassen, Luc. Calumn. 23.
2) intr., hervor-, losbrechen ; οὔποτʼ ἐκρήξει μάχη καθʼ ἡμᾶς Soph. Aj. 762, die Kämpfer uns gegenüber werden nicht durchbrechen ; ἐκρήξας εἰς τὸν ὑπὲρ γῆς τόπον ἄνεμος Arist. Meteor. 2.8. Häufiger so im pass., ἔνθεν ἐκραγήσονται ποταμοί Aesch. Prom. 367 ; ἐκραγῆναι εἴς τινα, gegen Einen losfahren, Her. 6.129 ; τέλος δὲ ἐξερράγη εἰς τὸ μέσον, endlich wurde es bekannt, 8.74 ; vgl. DS. 18.67 ; von den Wunden, aufbrechen, Nic. Al. 211 ; ἐξερράγη ὄμβρος, ἀστραπή, Poll. 1.116.
(ῡ) [ἐκ- 9.]
3 sing. aor. ἐξέρρηξε.
To break, cause to snap asunder Il. 15.469.
To carry away, cause to give way: ὁδοῖο (partitive genit., a part of the ...) Il. 23.421.
- Ito break off, snap asunder, Il.; c. gen., ὕδωρ ἐξέρρηξεν ὁδοῖο the water broke off a piece of the road, Il.:—Pass. to break or snap asunder, Hdt.
- IIc. acc. cogn. to let break forth, break out with, Plut., Luc.:—Pass. to break out, of an ulcer, Hdt., Aesch.; of a quarrel, ἐς μέσον ἐξερράγη it broke out in public, Hdt.; of persons, to break out into passionate words, Hdt.
- IIIsometimes also intr. in Act., οὔ ποτʼ ἐκρήξει μάχη Soph.