ὅσος

ὅσος, Ep. ὅσσος, η, ον, both forms in Hom. and Hes.; ὅσσος also in A. Pers. 864 (lyr.); and in many dialects, e. g. Lesb., Alc. Oxy. 1788 Fr. 15 ii 18 (ὄσσος), Arg., IG 4.748.5 (Troezen, iv B. C.), Thess., ib. 9(2).517.19, al.; Central Cret. ὄζος GDI 5090 (Lyttos), al., and ὄττος ib. 5000 (Gortyn): Relat. and indirect interrog. Adj.:—of Size,

• as great as, how great; of Quantity, as much as, how much; of Space, as far as, how far; of Time, as long as, how long; of Number, as many as, how many; of Sound, as loud as, how loud: correl. with τόσος (τόσσος), τοσόσδε, τοσοῦτος, in sense as, τόσσον χρόνον ὅσσον ἄνωγας Il. 24.670, cf. Od. 19.169; τόσονδʼ, ὅσον . . S. El. 286; τοσοῦτον ὄχλον καὶ παρασκευήν, ὅσην . . D. 4.35: sts. with πᾶς or ἅπας as antec., χῶρον ἅπαντα ὅσσον . . Il. 23.190; ἐκ πασέων, ὅσσαι . . Od. 4.723; πάντα μάλʼ ὅσσα . . Il. 22.115; τοὺς πάντας . ., ὅσοι . . A. Pr. 976, etc.; also ὅσων . . ψαύοιμι, πάντων τῶνδʼ ἀεὶ μετειχέτην S. OT 1464: with ἴσος, just so much as, ἐμοὶ δʼ ἴσον τῆς χώρας μέτα, ὅσονπερ ὑμῖν Ar. Ec. 174, cf. D. 21.44: freq. without antec., τῆς ἦ τοι φωνὴ μὲν ὅση σκύλακος νεογιλῆς Od. 12.86, cf. 10.113, etc.; ἀσπίδες ὅσσαι ἄρισται Il. 14.371, cf. 75, 18.512; agreeing with an antec. implied in an Adj., γυναικείας ἀρετῆς, ὅσαι . . the virtue of all the women, who . ., Th. 2.45, cf. ὅς B. I.1: the Subst. freq. precedes, where we put it in the Relat. clause, οὐδέ τι οἶδε πένθεος (about the woe), ὅσσον ὄρωρε Il. 11.658; ὁρᾷς . . τὴν θεῶν ἰσχύν, ὅση [ἐστί]; S. Aj. 118; ὦ Ζεῦ . ., τὸ χρῆμα τῶν κόπων ὅσον! Ar. Ra. 1278; τὸ χρῆμα τῶν νυκτῶν ὅσον· ἀπέραντον! Id. Nu. 2: and sts. it is attracted to the case of the antec., εὐτραφέστατον πωμάτων ὅσων ἵησιν (for ὅσα) A. Th. 309 (lyr.); joined with οἷος, ὅσσος ἔην οἷός τε Il. 24.630; so ὅσσοι τε καὶ οἵτινες Od. 16.236: repeated in the same clause, τὸ δὲ ὅσον μέτρον ὅσοις [μειγνύμενον] the quantities of the first ingredient and the others, Pl. Ti. 68b; γαίης ὅσσης ὅσσον ἔχει μόριον AP 7.740 (Leon.): perh. sts. folld. by a partic. for a finite Verb, ὅσοι συμπαρεπόμενοι (s. v. l.) X. Eq. 11.12, cf. HG 6.1.10.
• • • 2 with a partit. gen. in the principal clause, Τρώων θάνον ὅσσοι ἄριστοι Il. 12.13; ἄριστοι ἵππων, ὅσσοι ἔασιν 5.267; Περσῶν ὅσοιπερ A. Pers. 441; οὔ τις . . ὀνόσσεται, ὅσσοι Ἀχαιοί of all the Achaeans, Il. 9.55; [τῶν στρατειῶν] ὅσαι τε καὶ μὴ ἐπικίνδυνοι which are and which are not . ., Pl. R. 467d; on τῶν ὅσοι, v. ὁ, ἡ, τό A. III.
    • 3 of Time, ὅσαι ἡμέραι, ὅσα ἔτη, etc., v. ὁσημέραι.
    • 4 with τις, in indirect questions, ἰδώμεθα . . ὅσσος τις χρυσὸς . . ἔνεστιν Od. 10.45; ὅσον τι δένδρον . . γίνεται Hdt. 1.193; ὅσον τι ἐστί ib. 185; ὅσοι τινὲς ἐόντες . . Id. 7.102, etc.
    • 5 with acc. of extent, λίμνη . . μέγαθος, ὅσηπερ ἡ ἐν Δήλῳ in size as large as that in Delos, Id. 2.170, cf. 175, Pl. R. 423b.
    • 6 with Adjs. expressing Quantity, etc., both words being put in the same case, [πίθηκοι] ἄφθονοι ὅσοι . . γίνονται, i. e. in amazing numbers, Hdt. 4.194; ὄχλος ὑπερφυὴς ὅσος prodigiously large, Ar. Pl. 750; χρήματα θαυμαστὰ ὅσα Pl. Hp.Ma. 282c, cf. Luc. Halc. 5, etc.; ἀπλάτων ὅσων, ἀμύθητα ὅσα, Phld. Rh. 1.3,91 S., cf. Corn. ND 9; ὀλίγους ὅσους τῶν κοφίνων Luc. Alex. 1; ἐτόλμησαν ἐπιφύεσθαι ἡμεῖν πλεῖστοι ὅσοι SIG 888.65 (Thrace, iii A. D.); μετὰ ἱδρῶτος θαυμαστοῦ ὅσου Pl. R. 350d; διὰ μυρίων ὅσων Longin. 1.1: freq. in adverbial construction, θαυμαστὸν ὅσον ἐπιδιδόντες Pl. Tht. 150d; θ. ὅσον διαφέρει Id. La. 184c; ἀμηχάνῳ δὴ ὅσῳ πλείονι Id. R. 588a; τυτθὸν ὅσσον ἄπωθεν Theoc. 1.45; βαιὸν ὅσον παραβάς AP 12.227 (Strat.).
    • 7 with Sup., ὅσας ἂν πλείστας δύνωνται καταστρέφεσθαι τῶν πολίων the most they possibly could . ., Hdt. 6.44, cf. Th. 7.21; also ὅσον τάχος as quickly as possible, Ar. Th. 727 (more freq. ὅσον τάχιστα, v. infr. IV. 4); ὅσον σθένος with all possible strength, Theoc. 1.42, A.R. 2.589.
    • 8 c. inf., so much as is enough for . ., ὅσον ἀποζῆν enough to live off, Th. 1.2; ἐλείπετο τῆς νυκτὸς ὅσον . . διελθεῖν τὸ πεδίον X. An. 4.1.5; εὐδαιμονίας τοσοῦτον, ὅσον δοκεῖν so much as is enough for appearance, S. OT 1191 (lyr.), cf. Th. 3.49, Pl. R. 416e, etc.
  • II for ὅτι τοσοῦτος (v. οἷος II.2, 3, ὅς B. IV. 3), Od. 4.75, E. Hel. 74, etc.
  • III folld. by Particles:
  • • 1 ὅσος ἄν (κεν) how great (many) soever, with subj., Il. 3.66, etc.
    • 2 ὅσος δή of such and such a size or number (but in Hom. merely strengthd. for ὅσος, Od. 15.487, al.), κήρυγμα ἐποιήσατο . ., ζημίην τοῦτον ὀφείλειν, ὅσην δὴ εἴπας naming such and such an amount, Hdt. 3.52; ἐπέταξε τοῖσι . . ἔθνεσι γυναῖκας . . κατιστάναι, ὅσας δὴ ἐπιτάσσων ordering such and such a number, ib. 159; παρεσκευάζοντο ἐπὶ μισθῷ ὅσῳ δή for payment of a certain amount, Id. 1.160; σιτία παρακαταλιπόντες ὅσων δὴ μηνῶν Id. 4.151; so ὅσος δή κοτε Id. 1.157; ὁσοσδηποτοῦν, in pl., any number whatsoever, Euc. 9.9, al., Agatharch. 34; ὁσοσδηοῦν however large, Jul. Or. 3.119a; ὅσος δή τις D.H. 2.45, 4.60.
    • 3 ὁσοσοῦν, Ion. -ῶν, ever so small, Hdt. 1.199: in pl., however many, Arist. Pol. 1265a41; v. infr. IV. 6.
    • 4 ὅσοσπερ, precisely as great as, τοῦ μὲν χειμῶνός ἐστι [ὁ Ἴστρος] ὅσοσπέρ ἐστι of its normal size, Hdt. 4.50, cf. 2.170, etc.: in pl., as many as, Hes. Th. 475, A. Pers. 423, 441; ἔθνεα πάντα ὅσαπερ ἦγε Hdt. 4.87; ἅπαντα . ., ὅσαπέρ γʼ ἔφασκον, κἄτι πολλῷ πλείονα Ar. V. 806: but ὅσοσπερ can freq. hardly be distd. from ὅσος, v. supr. I.2, 5, infr. IV. 1, 3, and 7; and this is still more the case with Ep. ὅσος τε (cf. ὅστε), Od. 10.113, al.
  • IV Adverbial usages of ὅσον and ὅσα:
  • • 1 so far as, so much as, οὐ μέντοι ἐγὼ τόσον αἴτιός εἰμι, ὅσσον οἱ ἄλλοι Il. 21.371: c. inf., ὅσον αὔξειν ἢ καθαιρεῖν so far as to . ., Arist. Rh. 1376a34: in parenthesis, c. inf., ὅσον γέ μʼ εἰδέναι as far as I know, Ar. Nu. 1252, Pl. Tht. 145a, cf. D.H. 2.59; so μακραίων γʼ, ὅσʼ ἀπεικάσαι cj. in S. OC 152 (lyr.); ὅσον ἐς Ἑλλάδα γλῶσσαν ἀπὸ Λατίνης μεταβαλεῖν App. BC 4.11: but more freq. c. ind., ὅσσον ἔγωγε γιγνώσκω Il. 13.222, cf. 20.360; so ὅσονπερ ἂν σθένω S. El. 946; ὅσα γε . . ἦν εἰκάσαι Th. 8.46; ὅσον δυνατόν Pl. Smp. 196d, etc.; ὅσον καθʼ ἕνʼ ἄνδρα so far as was in one manʼs power, D. 18.153; ὅσον τὸ σὸν μέρος S. OT 1509: c. gen., ὅσον γε δυνάμεως παρʼ ἐμοί ἐστι Pl. Cra. 422c, cf. S. OT 1239; also ὅσα ἐγὼ μέμνημαι X. Mem. 2.1.21; οἱ πατέρες, ὅσα ἄνθρωποι, οὐκ ἀμαθεῖς ἔσονται Pl. R. 467c; ὅσα γε τἀνθρώπεια humanly speaking, Id. Cri. 47a.
    • • b how far, how much, ἴστε γὰρ ὅσσον ἐμοὶ ἀρετῇ περιβάλλετον ἵπποι Il. 23.276; μαθήσεται ὅσον τό τʼ ἄρχειν καὶ τὸ δουλεύειν δίχα A. Pr. 927: with Adjs., how, ὅσον or ὅσσον . . μέγʼ ὄνειαρ, Hes. Op. 41, 346; ὅσʼ ἤπειρος πολλὰ τρέφει Id. Th. 582.
    • 2 only so far as, only just, ὅσον ἐς Σκαιάς τε πύλας καὶ φηγὸν ἵκανεν Il. 9.354; ὅσον ἐκ Φοινίκης ἐς Κρήτην Hdt. 4.45; φιλοσοφίας, ὅσον παιδείας χάριν, μετέχειν Pl. Grg. 485a, cf. R. 403d; οὐδὲν ἡδέως ποιεῖ γὰρ οὗτος, ἀλλʼ ὅσον νόμου χάριν Diph. 43.14, cf. Arist. Metaph. 1076a27, al.; ὅσον καὶ ἀπὸ βοῆς ἕνεκα ὠργίζετο, opp. τῷ ἀληθεῖ ἐχαλέπαινον, Th. 8.92: so, more fully, ὅσον μοῦνον Hdt. 2.20, cf. Th. 6.105, Pl. R. 607a, etc.; or μόνον ὅσον Id. Lg. 778c; ἐγὼ μέν μιν οὐκ εἶδον εἰ μὴ ὅσον γραφῇ Hdt. 2.73, cf. X. An. 7.3.20; σιτάρια μικρὰ προσφέρων οἴνου θʼ ὅσον ὀσμήν Philem. 98.3; τί οὐκ ἀπεκοιμήθημεν ὅ. ὅ. στίλην; Ar. V. 213; ἢ ὅσον ὅσσον στιγμή AP 7.472 (Leon.), cf. 5.254 (Paul.Sil.); ἐπαναγαγεῖν ὅ. ὅ. Ev.Luc. 5.3 (cod. D, v.l. ὀλίγον); ὅσον· ὀλίγον, ὅσον ὅσον δέ, ὀλίγον ὀλίγον, Hsch.; παρʼ ὅσον ἧττον a little less, D.T. 631.17 (= παρʼ ὀλίγον ἧττον, Sch.); οὐδʼ ὅσον not even, οὐδʼ ὅ. ἀττάραγόν τυ δεδοίκαμες Call. Epigr. 47.9: abs., not the least mite, Id. Ap. 37, A.R. 2.181, 190; οὐδέ περ ὅσσον Id. 3.519; οὐδʼ ὅσον ὅσσον Philet. 7; cf. IV. 5.
    • 3 of size or distance, ὅσον τε about, nearly, ὅσον τʼ ὄργυιαν, ὅσον τε πυγούσιον, Od. 9.325, 10.517; ὅσον τʼ ἐπὶ ἥμισυ 13.114, cf. Il. 10.351; ὅσον τε δέκα στάδια Hdt. 9.57; ξύλα ὅσον τε διπήχεα Id. 2.96, cf. 78; so ὅσονπερ τρία στάδια Id. 9.51; in Att. ὅσον alone, ὅσον δύο πλέθρα Th. 7.38; ὅσον δύʼ ἢ τρία στάδια Pl. Phdr. 229c; ὅσον παρασάγγην X. Cyr. 3.3.28; so of other measurements, ὅσον τριχοίνικον ἄρτον Id. An. 7.3.23.
    • 4 with Adjs. of Quality or Degree, mostly with Comp., αἴθʼ, ὅσον ἥσσων εἰμί, τόσον σέο φέρτερος εἴην Il. 16.722, cf. 1.186; ὅσσον βασιλεύτερός εἰμι so far as, inasmuch as I am a greater king, 9.160: and with Sup., γνώσετʼ . ., ὅσον εἰμὶ θεῶν κάρτιστος 8.17, cf. 1.516, etc.: with Advs., ὅσον τάχιστα A. Ch. 772, S. Ant. 1103, El. 1433; ὅσον μάλιστα A. Pr. 524; ὅσα ἐδύνατο μ. Hdt. 1.185.
    • 5 with negs., ὅσον οὐ or ὁσονού just not, all but (cf. IV. 2), Th. 1.36, 5.59, etc.; ὅσον οὐκ ἤδη almost immediately, E. Hec. 141 (anap.), Th. 8.96; later ὅσον ἤδη Plb. 2.4.4, 8.34.8; ὅσον οὔπω E. Ba. 1076, Th. 4.125, 6.34: ὅσον οὐδέπω with fut., presently, in a minute, Nicom. Ar. 1.8, Hld. 2.31, al.
    • • b οὐχ ὅσον οὐκ ἠμύναντο, ἀλλʼ οὐδʼ ἐσώθησαν not only not . ., but not even, Th. 4.62.
      • c ὅσον μή so far as not, save or except so far as, καλός τε κἀγαθὸς τὴν φύσιν, ὅσον μὴ ὑβριστής (sic leg.) Pl. Euthd. 273a; ὅσον γʼ ἂν αὐτὸς μὴ ποτιψαύων so far as I can without touching . ., S. Tr. 1214; ὅσον μὴ χερσὶ καίνων Id. OT 347; ὅσα μή Th. 1.111, 4.16: sts. with a finite Verb, πείθεσθαι . ., ὅσον ἂν μὴ ἀνάγκη ᾖ X. Oec. 21.4, cf. Pl. Phd. 83a; cf. ὅ τι II.
    • 6 ὁσονοῦν, Ion. ὁσονῶν, ever so little, εἰ τοίνυν ἐχιόνιζε καὶ ὁσονῶν Hdt. 2.22; so ἐφʼ ὁσονοῦν Thphr. HP 6.7.5, Iamb. in Nic. p.14 P.
    • 7 ὅσα and ὅσαπερ, just like ὡς, ὥσπερ, as, X. Cyr. 1.5.12, Luc. VH 1.24, etc.
  • V ὅσῳ, ὅσῳπερ, by how much, freq. with Comp., ὅσῳ πλέον ἥμισυ παντός Hes. Op. 40; ὅσῳ κρείττω Ar. Fr. 488.3; ὅσῳ ἂν πλεονάκις εἰσίῃς X. Cyr. 1.3.14: with Sup., διέδεξε, ὅσῳ ἐστὶ τοῦτο ἄριστον Hdt. 3.82, cf. S. Ant. 59, 1050.
  • • 2 ὅσῳ with Comp. when folld. by another Comp. with τοσούτῳ, the more . ., so much the more . ., X. Cyr. 7.5.80; ὅ. μᾶλλον πιστεύω, τοσούτῳ μᾶλλον ἀπορῶ Pl. R. 368b: with τοσούτῳ omitted, Ar. Nu. 1419, S. OC 792: sts. a Sup. replaces the Comp., ὅσῳ μάλιστα ἐλεύθεροι . ., τοσούτῳ καὶ θρασύτατα Th. 8.84, cf. Lys. 7.39; ὅσῳ alone, ἑωυτοὺς δὲ γενέσθαι τοσούτῳ . ., ἀμείνονας, ὅσῳ . . Hdt. 6.137, cf. 5.49, 8.13; νιν τῶνδε πλεῖστον ᾤκτισα . ., ὅσῳπερ καὶ φρονεῖν οἶδεν μόνη S. Tr. 313, cf. OC 743.
  • VI ἐς ὅσον, ἐφʼ ὅσον, καθʼ ὅσον are freq. used much like ὅσον, εἰς ὅσον σθένω Id. Ph. 1403 (troch.); ἐφʼ ὅσον ἐδύνατο Th. 1.4; εἰς ὅσον δύνανται Pl. R. 607a; καθʼ ὅσον δυνατόν Id. Ti. 51b; ἐφʼ ὅσον ἐστὶν δυνατός as far as he can, IG 2(2).903.11 (ii B.C.); later of Time, ἐς ὅσον δύναμίς μοι ὑπῆρχεν as long as . . POxy. 899.8 (ii/iii A.D.); ἐφʼ ὅσον περιῆσαν as long as they lived, Mitteis Chr. 31i23 (ii B.C.).
  • • 2 ἐν ὅσῳ while, Ar. Pax 943 (lyr.), Th. 8.87.
  • VII no Adv. ὅσως occurs.

ὅσος, ὅση, ὄσον, ep. ὅσσος,
1) relativ. Korrelativ zu πόσος, sowohl von der Größe, so groß wie, als vom Raum, so weit wie, von der Zeit, so lange als, und von der Zahl, so viel wie, auch vom Grade der Kraft und Anstrengung, so sehr wie, quantus ; dem demonstrativen τόσος entsprechend, τόσσον ἔνερθʼ Ἀΐδεω, ὅσον οὐρανός ἐστʼ ἀπὸ γαίης, so weit der Himmel von der Erde ist, Il. 8.16 ; οὔ μοι Τρώων τόσσον μέλει ἄλγος ὀπίσσω, ὅσσον σεῖο, nicht so sehr wie dein Schmerz, 6.454 ; οὐ μέντοι ἐγὼ τόσον αἴτιός εἰμι, ὅσσον οἱ ἄλλοι, Il. 21.371 ; u. umgestellt, αἴθʼ ὅσον ἥσσων εἰμί, τόσον σέο φέρτερος εἴην, 16.722 ; χρόνον τοσοῦτον, εἰς ὅσον, Soph. Phil. 1065 ; τοσοῦτον ὅσον δοκεῖν, O.R. 1191 ; ἐς τοσοῦτον αἰκίας πεσεῖν, ὅσον πέπτωκεν ἤδη, O.C. 753, so tief wie er gesunken ; κλαῦσαι τοσόνδʼ ὅσον μοι θυμὸς ἡδονὴν φέρει, El. 278, vgl. Aj. 1356 ; auch in Prosa, τοσοῦτοι ὄντες ὅσοι νῦν συνεληλύθατε, Xen. An. 3.1.36, öfter ; allgemeiner auch dem οὗτος entsprechend, ὅσων ψαύοιμι, πάντων τῶνδε μετειχέτην, Soph. O.R. 1477 ; οἷς τοσούτων πέρι σκέψις ὅσων ἡμῖν πρόκειται, Plat. Rep. VII.533e ; – häufiger ohne das Demonstratvum, πρῶτον μὲν κατὰ πυρκαϊὴν σβέσαν αἴθοπι οἴνῳ, ὅσσον ἐπὶ φλὸξ ἦλθε, so weit die Flamme gekommen war, Il. 23.251 ; βόθρον ὄρυξʼ ὅσσον τε πυγούσιον ἔνθα καὶ ἔνθα, so groß wie eine Elle, Od. 11.25, öfter ; πᾶν ὅσον, Hes. O. 690 ; Aesch. Prom. 789 ; τιμίαν ἕδραν, ὅσην παρʼ ἄλλων οὔποτʼ ἂν σχέθοις βροτῶν, Eum. 819 ; μηδὲν ἐλλείπειν, ὅσον χρὴ πονεῖν, Soph. Aj. 1358 ; πᾶν ὅσον κάτοιδʼ ἐγώ, El. 370 ; Trach. 348 ; und im plur., alle welche ; mit πᾶς, τοὺς πάντας ἐχθαίρω θεούς, ὅσοι παθόντες εὖ κακοῦσί μʼ ἐκδίκως, Aesch. Prom. 978 ; πάντων, ὅσʼ ἐστί, χρημάτων ὑπέρτερον, Soph. Ant. 680 ; und ohne πᾶς, ὅσοις δικαστῶν τόδʼ ἐπέσταλται τέλος, Aesch. Eum. 713, vgl. Ag. 362 ; πάντα ποιήσειν, ὅσα δέοι, Xen. An. 2.1.2. – Nach dem geläufigen ὅσον χρόνον wird auch gesagt ὅσσαι νύκτες τε καὶ ἡμέραι ἐκ Διός εἰσιν, d.i. alle Nächte und Tage, so viel sind, Od. 14.93 ; u. so ὅσοι μῆνες, Dem. 24.142. – Die nähere Bestimmung wird im accus. angegeben, ὅσην δεῖ τὸ μέγεθος τὴν πόλιν ποιεῖν, d.i. wie groß, Plat. Rep. IV.423b. – Eine bei οἷος erwähnte Attraktion findet auch hier statt. τὸ μὲν ἄμμες ἐΐσκομεν εἰσορόωντες ὅσσον θʼ ἱστὸν νηὸς ἐεικοσόροιο, Od. 9.321, für τοσοῦτον, ὅσος ἱστός ἐστι, wie 10.113 τὴν δὲ γυναῖκα εὗρον ὅσην τε ὄρεος κορυφήν, sie fanden sie so groß, wie ein Berggipfel ist ; Her. στρατοῦ μοῖραν, ὅσην δή κοτε ἔχων, wie groß er immer war, 1.157, und ἐπὶ μισθῷ ὅσῳ δή, eigtl. τοσούτῳ, ὅσος δὴ ἦν, 1.160, vgl. unten ὅσον. – Mit der bei ὅς u. οἷος erwähnten Umstellung des Objekts, ὁρᾷς οὖν ἡμᾶς, ὅσοι ἐσμέν, Plat. Rep. I.327c. – Auch der unter ὅς erwähnte Fall, daß ein anderer Casus des Demonstrativs vor ὅσος zu ergänzen ist, kommt vor, λαβόντες ὅσοι ἦσαν βόες, Xen. An. 7.8.16. – C. gen., ὅσον πένθεος Il. 11.658, ὅσοι ἵππων 5.267 ; oft in Prosa, τῶν νέων ὅσοι ἀγαθοί, Plat. Rep. V.468c, ὅσα φανερὰ γῆς τε καὶ οὐρανοῦ Soph. 232c. – Beim superlat. zur Verstärkung (vgl. unten ὅσον); so ὅσας ἂν πλείστας δύναιντο καταστρέφεσθαι, Her. 6.44 ; ἄγων στρατιὰν ὅσην πλείστην ἐδύνατο, Thuc. 7.21 ; öfter bei Sp., wie Pol., vgl. οἷος u. ὡς. Aehnlich ist ὅσον τάχος, Ar. Thesm. 727, so schnell wie möglich. – Auf τοσοῦτον bezogen, welches auch ausgelassen werden kann, wird es auch mit dem inf. verbunden, wie ὥστε, ἡ μὲν ἔφθασεν τοσοῦτον, ὅσον Πάχητα ἀνεγνωκέναι τὸ ψήφισμα, Thuc. 3.49 ; ἐλείπετο τῆς νυκτός, ὅσον σκοταίους διελθεῖν τὸ πεδίον, Xen. An. 4.1.5, es blieb so viel übrig, daß sie im Finstern durch die Ebene kamen. Vgl. unten ὅσον.
2) Steht πᾶς nicht dabei, so drückt ἄν mit dem Conj. eine bedingte, unbestimmte Allgemeinheit aus, ὅσʼ ἂν θέλῃς κακά, Soph. Phil. 64, vgl. O.R. 1129, O.C. 1630 ; ὅσον ἂν ᾖ πού τι φλαῦρον, Plat. Soph. 227d ; ὅσον ἂν ἕκαστος βούληται, Symp. 176e ; στρατοπεδευσώμεθα προελθόντες ὅσον ἂν δοκῇ καιρὸς εἶναι, Xen. An. 6.1.14, öfter, u. Folgde ; – wofür in der indirekten Rede u. in Beziehung auf die Vergangenheit der opt. eintritt, ὅσα τῷ σώματι αὐτοῦ κόσμον πέμποι τις, περὶ τούτων λέγειν αὐτὸν ἔφασαν, Xen. An. 1.9.23, öfter ; aber auch mit ἄν u. opt. (opt. potent.), 1.5.9, wo Krüger zu vergleichen, der es aus einer Handschrift auch 5.4.25 zugesetzt hat.
3) zum Ausdruck einer indirekten Frage und bes. eines Ausrufs der Verwunderung, ὁρᾷς, Ὀδυσσεῦ, τὴν θεῶν ἰσχύν, ὅση, wie groß die Macht der Götter ist, Soph. Aj. 118 ; ὅσον ἦν κέρδος σιγῇ κεύθειν, Trach. 984, vgl. El. 961 ; εἰς ὅσον κλύδωνα συμφορᾶς ἐλήλυθεν, O.R. 1527 ; ὅσον τι δένδρεον γίγνεται ἐπιστάμενος, Her. 1.193, vgl. 7.236 ; auch mit τίς, μὴ πύθῃ, ὅσοι τινὲς ἐόντες, 7.102 ; χῶμα ἄξιον θωύματος μέγαθος καὶ ὕψος ὅσον τί ἐστι, 1.185, wie groß es ist, wo man wie bei οἷος (s. oben) es auch auflösen kann : ὅτι τόσον ἐστί ; vgl. τὸν γενόμενον οἱ προσήκοντες ὀλοφύρονται, ὅσα μιν δεῖ ἀναπλῆσαι κακά, was für große Leiden er ertragen muß, d.i. daß er so Großes erdulden müsse, 5.4, vgl. 2.175 ; vgl. noch Plat. τὸ γῆρας ὑμνοῦσιν ὅσων κακῶν σφίσιν αἴτιον Rep. I.329b, οὐδʼ ὅσους πόδας εἶχεν εἰδότες VII.522d. – Daraus hat sich die Verbindung θαυμαστὰ ὅσα, wie mirum quantum, es ist zu verwundern, wieviel, gebildet, Plat. Hipp. mai. 282c, ὅλον μένει ἀμήχανον ὅσον χρόνον Phaed. 80d ; ἀμηχάνῳ δὴ ὅσῳ πλεῖον νικήσει Rep. IX.588a. – Vgl. noch Eur. Suppl. 66, μετάδος δʼ, ὅσσον ἐπαλγῶ μελέα τῶν φθιμένων, da ich so sehr betraure. Geradezu für das Demonstrativ τόσον soll es bei Theocr. 4.39 stehen : ὅσον αἶγες ἐμὶν φίλαι, ὅσσον ἀπέσβας, wo aber einige mss. für das zweite τόσσον haben und sich bes. die Aenderung φίλα empfiehlt. In B.A. 4.20 wird auch ἀνεβόησεν οὐράνιον ὅσον angeführt.
4) sehr gew. wird ὅσον, p. auch ὅσα, Il. 23.431, adverbial gebraucht, von der Stimme so laut, vom Raume soweit, von der Zahl so viel, von der Zeit so lange, ὅσον τε, soweit als, 10.351, 23.327, Od. 10.113, Hes. O. 681. – Steht die Bestimmung des Raumes im accus. dabei, so nimmt es die Bedeutung ungefähr an, ὅσον τʼ ὄργυιαν, Od. 9.325, 10.167, ὅσον τε πυγούσιον, 10.517, 11.25, ὅσον τʼ ἐπὶ ἥμισυ, ungefähr bis zur Hälfte, 13.114 ; ξύλα ὅσον τε διπήχεα, Her. 2.96 ; νεκρὸν ξύλινον, μέγαθος ὅσον τε πηχυαῖον ἢ δίπηχυν, 2.78 ; u. häufig ὅσον τε δέκα στάδια, 9.57, vgl. ὅσον τε ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας, 2.5, 30 ; ὅσον δύʼ ἢ τρία στάδια, Plat. Phaedr. 229c ; Xen. oft u. Folgde, ὅσον εἴκοσι πόδας ἀπέστη, Pol. 39.1.3. – Τοσοῦτον διαφέρειν … ὅσον entspricht einander Xen. Cyr. 8.1.4 ; ὅσον αἱ ἄλλαι ἡδοναὶ ἀπομαραίνονται, τοσοῦτον αὐξάνονται, Plat. Rep. I.328d ; u. so bes. im Kompar., wo aber ὅσῳ … τοσούτῳ, um so viel … als, je … desto, üblicher ist, ὅσῳ δὲ μᾶλλον πιστεύω, τοσούτῳ μᾶλλον ἀπορῶ, II.368b, vgl. Phaedr. 244d, Euthyphr. 11d ; ὅσῳ μὲν ἂν θᾶττον ἔλθοι, τοσούτῳ ἀπαρασκευαστοτέρῳ βασιλεῖ μαχεῖσθαι, Xen. An. 1.5.9, öfter ; u. beim superl., ἀνακραγόντες ὅσον ἐδύναντο μέγιστον, so laut wie sie konnten, 4.5.18, öfter, u. A. Auch ohne den Komparat. brauchen Sp., wie Pol., so ὅσῳ, wo man μᾶλλον ergänzt, 1.45.9 ; 2.30.3 ist ὅσῳ γυμνὰ καὶ μείζω τὰ σώματα ἦν, τοσούτῳ μᾶλλον verbunden. – An die oben erwähnte Attraktion reihen sich Verbindungen wie ἀλλʼ ὅσον ἐς Σκαιάς τε πύλας καὶ φηγὸν ἵκανεν, er kam so weit, wie es bis zum skaiischen Tor ist, nur bis zu dem Tore, Il. 9.354, u. so öfter ; ὅσον μόνον, nur, Thuc. 6.105 ; πρόβατα, ὅσον θύματα, Xen. An. 7.8.19, Schafe, nur zu den Opfern hinreichend ; ὅσον παιδείας χάριν, Plat. Gorg. 485a ; ὅσον μὲν ἐμαυτῷ μόνον ἱκανός, Phaedr. 242c, vgl. Rep. X.607a ; νῦν δὲ μόνον ὅσον τινὰ τόπον αὐτῶν διʼ ὀλίγων ἐπεξέλθωμεν, Legg. VI.778c ; τὰ κρέα (διερρίπτει) ὅσον μόνον γεύσασθαι ἑαυτῷ καταλιπών, Xen. An. 7.3.22, nur zum Kosten ; u. Sp., ὅσον εἶπα, ich habe es nur gesagt, Diosc. 4 (XII.169); vgl. Theocr. 1.45, 25.73 ; Luc. verbindet so auch das adj., ὀλίγους ὅσους κοφίνων ἐκφορήσας, nur wenige, Alex. 1, womit man Dem. 27.23 ὅσα ἔνια vergleichen kann ; τυτθὸν ὅσον Theocr. 1.45. – Ὅσον οὐ, auch in einem Worte ὁσονού geschrieben, wie das lat. tantum non, fast, beinahe, ἐλέγετο δὲ ὅτι καὶ ὁ ναύαρχος διάδοχος ὅσον οὐ παρείη, Xen. An. 7.2.5 ; ἐνόμιζε δὲ ὅσον οὐκ ἤδη ἔχειν τὴν πόλιν, Hell. 5.2.16, wie Eur. ἥξει δʼ Ὀδυσεὺς ὅσον οὐκ ἤδη, Hec. 138 ; vgl. Pol. 4.41.14, 9.26.9 ; – ὅσον ὅσον, ein klein wenig, Ar. Vesp. 213 ; Philet. 18 ; οὐδʼ ὅσον, erkl. Phryn. in B.A. 3.24 οὐδὲ τὸ βραχύτατον ; – ὅσον αὐτίκα, ὅσον οὔπω, in nicht gar langer Zeit, gar bald, oft bei Pol., vgl. 2.52.7, 5.110.4 ; Jacobs Ach.Tat. p. 883. – Besonders zu merken ist ὅσον cum inf., nur in soweit daß ; ὅσον γʼ ἔμʼ εἰδέναι, Ar. Nub. 1233, wie Plat. Theaet. 145a, vgl. ὅσον μόνον τὴν δυσχέρειαν κατασβέσαι, nur so viel, um zu verlöschen, Prot. 334c. – Eben so mit einem nomen absolut, ὅσα ἄνθρωποι, in so weit, in so fern sie Menschen sind, Plat. Rep. V.467c ; vgl. ὅσα κατὰ τὴν ἐμὴν ἡλικίαν, Isae. 7.41. – Genauer mit Präpositionen bestimmt, εἰς ὅσον ἀνθρώπῳ δυνατὸν μάλιστα, so weit es nur einem Menschen möglich ist, Plat. Phaedr. 277a ; ἐφʼ ὅσον, Polit. 268b, wie Xen. An. 6.1.19 ; καθʼ ὅσον, Plat. Prot. 351c u. öfter ; καθʼ ὅσον μή, außer daß, Phaed. 64d ; πρᾷος ὅσα μὴ σφόδρα μισοτύραννος, Plut. Timol. 3.

ὅσος

ὅσσος

-η, -ον.

• • 1

    Such in number, quantity or volume as, as many or much as, such as : ὅσοι θεοί εἰσʼ ἐν Ὀλύμπῳ (all the gods in . . .) Il. 1.566 (θεοί attracted into the relative clause), ὅσοι οὐ βουλῆς ἐπάκουσαν Il. 2.143, ἀγηγέραθʼ ὅσσοι ἄριστοι [ἦσαν] (as many as were . . ., the whole number of the . . .) Il. 4.211. Cf. Il. 2.125, 249 (of all who . . .), 468, 681, Il. 3.57, Il. 5.267, Il. 9.55 (of all the . . .), 401, etc. : Od. 1.11, 278, Od. 2.209, Od. 3.108, 186, 312, Od. 7.68 (of all the women who . . .), Od. 8.36, 214 (in all contests that are practised), Od. 11.329, Od. 12.86, etc.

    Introducing a simile Od. 4.791.

    Correlative with τόσος. See τόσος 4.

    With τοσόσδε. See τοσόσδε 1.

  • 2

    With subj. or opt. in conditional relative sentences. For the examples and constructions see Table at end III.B.a 1 2 (3), (D) (12) (13) (14) (56).

  • 3

    In reference to magnitude or extent, of such magnitude, size, extent or importance as: ὅσον τʼ ἐπὶ λᾶαν ἵησιν (as far as . . .) Il. 3.12, ὅση δύναμίς γε πάρεστιν (as far as my strength goes) Il. 8.294. Cf. Il. 2.616, Il. 7.451, Il. 8.213, Il. 10.351, Il. 17.368, Il. 23.190, etc. : τοῦ ὅσον τʼ ὄργυιαν ἀπέκοψα (i.e. τόσον ὅση ὄργυια γίγνεται) Od. 9.325, ὅσον τʼ ἐπὶ ἥμισυ (i.e. ἐφʼ ὅσον τὸ ἥμισυ γίγνεται) Od. 13.114. Cf. Od. 9.322, Od. 10.113, 517, etc.

    In reference to stature Il. 2.528.

    Introducing similes Il. 16.589, Il. 23.431, 845, Il. 24.317.

    With subj. : ὅσσον τίς τʼ ἔδαφος νηὸς τορνώσεται Od. 5.249.

    Correlative with τόσος. See τόσος 4.

  • 4

    With infin. in this sense Od. 5.484 (such a thing as might . . .).

  • 5

    In causal sense (= ὅτι τόσος) : κεχολωμένοι ὅσσοι ὄλοντο (because so many . . .) Il. 16.546. Cf. Il. 24.630 : Od. 4.75, Od. 22.46.

  • 6

    In object clauses, how many, who, what, how much, how great : οὐδέ τι οἶδε πένθεος, ὅσσον ὄρωρεν Il. 11.658. Cf. Il. 2.492, etc. : μυθεόμην ὅσʼ ἐμόγησεν Od. 4.152. Cf. Od. 3.105, Od. 4.241, Od. 10.45, etc.

  • 7

    In neut. ὅσ(σ)ον as adv.

  • • a

      To such an extent as, as greatly as, as much as, as far as : ὅσσον γιγνώσκω Il. 13.222. Cf. Il. 5.860 (as loudly as . . .), Il. 9.177, Il. 23.327, etc.: Od. 3.395, Od. 7.108, etc.

    • b

      In reference to distance, as far as : ὅσσον ἀνὴρ ἴδεν Il. 5.770. Cf. Il. 9.354 (and no further), Il. 23.517, etc. : Od. 5.400, Od. 8.229, Od. 16.290, etc.

      Introducing a simile Il. 23.517.

    • c

      In object clauses, to how great an extent, how much, how greatly : ὅσσον φέρτερός εἰμι Il. 1.186. Cf. Il. 1.516, etc. : Od. 7.327, Od. 8.102, etc.

    • d

      Correlative with τόσον. See τόσος 5.d.

      With τοσόνδε. See τοσόσδε 3.

ὅσος, ὅσσος (ὅσοι; -αι, -αις; -ον acc., -ων, -α: ὅσσοι, -ους; -α nom., acc.)

• 1 rel., as much as, many as
• • a c. specific antecedent. τοὺς μὲν ὦν, ὅσσοι μόλον P. 3.47 ὅσαι τʼ εἰσὶν ἐπιχωρίων καλῶν ἔσοδοι, τετόλμακε P. 5.116 διακρῖναι ἅντινα σχήσοι τις ἡρώων, ὅσοι γαμβροί σφιν ἦλθον P. 9.116 ἐκ δʼ ἄρʼ ἄτλατον δέος πλᾶξε γυναῖκας, ὅσαι τύχον Ἀλκμήνας ἀρήγοισαι λέχει N. 1.49 βραχύ μοι στόμα πάντʼ ἀναγήσασθʼ, ὅσων Ἀργεῖον ἔχει τέμενος μοῖραν ἐσλῶν N. 10.19 πάντα δʼ ἐξειπεῖν, ὅσʼ ἀγώνιος Ἑρμᾶς Ἡροδότῳ ἔπορεν ἵπποις, ἀφαιρεῖται βραχὺ μέτρον ἔχων ὕμνος I. 1.62 παίδεσσιν Ἑλλάνων, ὅσοι Τροίανδʼ ἔβαν I. 4.36 irregularly coordinated, ἀμφʼ ἕκαστον ὅσα νέομαι P. 8.69
  • b antecedent not defined. ὅσοι δʼ ἐτόλμασαν, ἔτειλαν Διὸς ὁδόν O. 2.68 ὅσσα τʼ ἀριστεύσατε, δηρίομαι πολέσιν περὶ πλήθει καλῶν (cf. N. 2.17) O. 13.43 Ἄργεί θʼ ὅσσα καὶ ἐν Θήβαις· ὅσα τʼ Ἀρκάσιν ἀνάσσων μαρτυρήσει Λυκαίου βωμὸς ἄναξ O. 13.107 ὅσσα δὲ μὴ πεφίληκε Ζεύς, ἀτύζονται βοὰν Πιερίδων ἀίοντα P. 1.13 πρὶν ὅσα φροντίδι μητίονται τυχεῖν P. 2.92 ὅσσα δʼ ἀμφʼ ἀέθλοις, Τιμοδημίδαι ἐξοχώτατοι προλέγονται N. 2.17
  • c antecedent assimilated into rel. cl. ὅσαις δὲ βροτὸν ἔθνος ἀγλαίαις ἁπτόμεσθα, περαίνει πρὸς ἔσχατον πλόον P. 10.28 ὅσσα δʼ ἐπʼ ἀνθρώπους ἄηται μαρτύρια φθιμένων ζωῶν τε φωτῶν ἀπλέτου δόξας, ἐπέψαυσαν I. 4.9
  • d antecedent indeterminable. οὔτε τι μεμπτὸν οὔτʼ ὦν μεταλλακτόν, < ? > ὅσʼ ἀγλαὰ χθὼν πόντου τε ῥιπαὶ φέροισιν (ὅσ Turnebus: ὡς codd. Plutarchi: lacunam statuit Turnebus, τῶν ἐπὶ ταῖς τραπέζαις codd. Plutarchi habent) fr. 220. 2.
  • e n. acc. pro adv., correl. with τοσοῦτο, as far as μακρὰ δισκήσαις ἀκοντίσσαιμι τοσοῦθʼ ὅσον ὀργὰν Ξεινοκράτης ὑπὲρ ἀνθρώπων γλυκεῖαν ἔσχεν I. 2.35
• 2 introducing indir. quest., how many καὶ κεῖνος ὅσα χάρματʼ ἄλλοις ἔθηκεν, τίς ἂν φράσαι δύναιτο; O. 2.99 “ὅσσα τε χθὼν ἠρινὰ φύλλʼ ἀναπέμπει, εὖ καθορᾷς” P. 9.46 ὁ δέ οἱ φράζε καὶ παντὶ στρατῷ, ποίαις ὁμιλήσει τύχαις, ὅσσους μὲν ἐν χέρσῳ κτανών, ὅσσους δὲ πόντῳ θῆρας ἀιδροδίκας N. 1.62
• 3 exclamatory
• • a adj., what a, how many διήρχετο κύκλον ὅσσᾳ βοᾷ O. 9.93 νικαφορίαις γὰρ ὅσαις ἱπποτρόφον ἄστυ τὸ Προίτοιο θάλησεν N. 10.41
  • b n. pl., pro adv. ὅσσα τʼ ἔριξε λευκωλένῳ ἄκναμπτον Ἥρᾳ μένος ἀντερείδων, ὅσα τε Πολιάδι Πα. 6. 86—9.

ὅσος : how great, how much, pl. how many, w. τόσσος expressed or implied as antec., (as great) as, (as much) as, pl. (as many) as (quantus, quot); very often the appropriate form of πᾶς precedes (or is implied) as antecedent, Τρώων ὅσσοι ἄριστοι, all the bravest of the Trojans, Il. 12.13, Il. 2.125, Od. 11.388, etc.—Neut. as adv., ὅσον, ὅσσον, ὅσον ἔπι, ὅσσον τʼ ἔπι, as far as, Il. 2.616, Il. 23.251; ὅσον ἐς Σκαιὰς πύλᾱς, ‘only as far as,’ Il. 9.354; so ὅσον τε, ‘about,’ Od. 9.322; w. comp. and sup., ‘by how much,’ ‘how far,’ Il. 9.160, Il. 1.516.

ὅσος like Lat.

• • Iquantus, of Size, as great as, how great; of Quantity, as much as, how much; of Space, as far as, how far; of Time, as long as, how long; of Number, as many as, how many; of Sound, as loud as, how loud; in pl. as many as, Lat. quot:—its antecedent is τόσος, after which ὅσος is simply as; τόσσον χρόνον, ὅσσον ἄνωγας so long time as thou dost order, Il.:—often the antec. is omitted, φωνὴ ὅση σκύλακος Od.
  • • 2with τις, to denote indefinite size or number, ὅσον τι δένδρον Hdt., etc.
    • 3with Adjs. expressing Quantity, ὄχλος ὑπερφυὴς ὅσος prodigiously large, Ar.; θαυμαστὸν ὅσον διαφέρει differs amazingly, Plat.;—so in Lat. mirum quantum, immane quantum.
    • 4with Sup., ὅσα πλεῖστα the most possible, Hdt., etc.; v. infr. III. 4.
    • 5c. inf. so much as is enough, ὅσον ἀποζῆν enough to live off, Thuc.; ὅσον δοκεῖν enough for appearance, Soph.
    • 6with ind., ὅσσον ἔγωγε γιγνώσκω so far as I know, Il.; ὅσονπερ σθένω Soph., etc.
  • IIfollowed by Particles: ὅσος ἄν how great soever, with Subjunct., Hom., etc.
  • • 2ὅσος δή how much, ἐπὶ μισθῷ ὅσῳ δή for payment of a certain amount, Hdt.:— ὁσοσοῦν, Ionic -ῶν, ever so small, Hdt.
  • IIIὅσον and ὅσα as adv.:
  • • 1so far as, so much as, οὐ μέντοι ἐγὼ τόσον αἴτιός εἰμι, ὅσσον οἱ ἄλλοι Il.; c. inf., ὅσον γʼ ἔμʼ εἰδέναι so far as I know, Ar.
    • • bhow far, how much, ἴστε ὅσσον περιβάλλετον ἵπποι ye know how much they excel, Il.;—with Adjs. how, ὅσον μέγα Hes., etc.
    • 2only so far as, only just, ὅσον ἐς Σκαιάς τε πύλας καὶ φηγὸν ἵκανεν Il.; εἰ μὴ ὅσον γραφῇ except only by a picture, Hdt.
    • 3in reference to distances, ὅσον τε, about, nearly, ὅσον τʼ ὄργυιαν Od.; ὅσον τε δέκα στάδια Hdt.
    • 4with Adjs., ὅσσον βασιλεύτερός εἰμι so far as, inasmuch as I am a greater king, Il.; ὅσον εἰμὶ κάρτιστος how I am far the strongest, Il.: —so with Advs., ὅσον τάχιστα Attic; ὅσον μάλιστα Aesch.
    • 5with negatives, ὅσον οὐ or ὁσονού, Lat. tantum non, only not, all but, Thuc.; ὅσον οὐκ ἤδη immediately, Eur.: οὐχ ὅσον οὐκ ἠμύναντο, ἀλλʼ not only did they not avenge themselves, Thuc.:— ὅσον μή so far as not, save or except so far as, ὅσον γε μὴ ποτιψαύων so far as I can without touching . ., Soph., etc.
  • IVὅσῳ, ὅσῳ περ, by how much, ὅσῳ πλέον Hes.; διέδεξε, ὅσῳ ἐστὶ τοῦτο ἄριστον Hdt.
  • • 2ὅσῳ with comp. when followed by another comp. with τοσούτῳ, like Lat. quo or quanto melior, eo magis, ὅσῳ μᾶλλον πιστεύω, τοσούτῳ μᾶλλον ἀπορῶ Plat.
  • Vἐς ὅσον, ἐφʼ ὅσον, καθʼ ὅσον are often used much like ὅσον, εἰς ὅσον σθένω Soph.; ἐφʼ ὅσον ἠδύνατο Thuc.
  • • 2ἐν ὅσῳ, while, Ar., Thuc.