δηλέομαι
δηλέομαι, to hurt, do a mischief to
δηλέομαι2, [lexical cite]
- I mostly of persons, hurt, do a mischief to, μήπως [ἵππους] δηλήσεαι, by accident, Il. 23.428; also on purpose, Ἀχαιοὺς ὑπὲρ ὅρκια δηλήσασθαι 4.67; ἠέ σε . . ἄνδρες ἐδηλήσαντο did thee a mischief, i.e. slew thee, Od. 11.401; μή με . . δηλήσεται ὀξέϊ χαλκῷ (Ep. subj.) 22.368; of the sword, ῥινὸν δηλήσατο χαλκός ib. 278; ἄλλον δηλήσομαι, ἄλλον ὀνήσω h.Merc. 541; δ. τινὰ ἔργμασι λυγροῖς Mimn. 7, = Thgn. 795: in Ion. Prose, ἵνα μὴ ἔχοιέν σφεας δηλέεσθαι Hdt. 6.36, cf. 7.51; πλεῖστόν σφεας ἐδηλέετο ἡ ἐσθής Id. 9.63; τοὺς . . ποτῷ δαλήσατο Κίρκα Theoc. 9.36.
- II of things, damage, spoil, καρπὸν ἐδηλήσαντʼ Il. 1.156; so in Hdt., γῆν δ. πολλά 4.115; ἅλμην ἐπανθέουσαν, ὥστε καὶ τὰς πυραμίδας δηλέεσθαι Id. 2.12: freq. in Hom. in the phrase, ὅρκια δηλήσασθαι violate a truce, Il. 3.107, al.; of thieves, μή τις . . δηλήσεται (Ep. subj.) should steal them, Od. 8.444, cf. 13.124.
- 2 abs., to do mischief, be hurtful, ἔνθα κε σὴ βουλὴ δηλήσεται Il. 14.102: c. acc. cogn., ἠδʼ ὅσα . . ἄνδρες ἐδηλήσαντο all the mischief they did, Od. 10.459. (Ep., Ion., and rarely Dor., Theoc. ll. cc.; cf. δάλλει, πανδάλητος, and perh. ἀδαλές.)
I en sent. fís.
1 c. ac. de pers. o partes del cuerpo, esp. c. suj. de pers. dañar, herir, lastimar
μή πως ἀμφοτέρους δηλήσεαι ἅρματι κύρσας
μή με ... δηλήσεται ὀξέϊ χαλκῷ
αἰεὶ δ' ὀξυτέρῳ πιτύλῳ δηλεῖτο πρόσωπον
con golpes cada vez más rápidos le desfiguraba la caraτὼς δ' οὔτι ποτῷ δαλήσατο Κίρκα
μιν ἐδηλήσαντο ... ἄρκτοι
• p. ext. incluso matar
σ' ἀνάρσιοι ἄνδρες
ὀλοοὶ κηφῆνες ἐδηλήσαντο μελίσσας
• tb. c. suj. de cosa herir, desgarrar
ῥινὸν δηλήσατο χαλκός
οὔτ' ἄρ' ἐπηλυσίη δηλήσεται οὔθ' ὑποτάμνον
y no (lo) dañará ni el maleficio ni la hierba venenosaμαθεῖν ἔραται ψυχή, τί δεδήληται δέμας ἀλλόχροον βασιλείας
mi corazón anhela saber por qué está demacrado el cuerpo demudado de la reina
• abs.
ἐρυθήματα ... προφανέα καὶ δηλεόμενα
rojeces visibles y dañinas
2 c. ac. de cosa destrozar, destruir, arrasar
μή τίς τοι καθ' ὁδὸν δηλήσεται
no vaya a ser que alguno lo destroce (el cofre) en el caminoκαρπόν
τὴν γῆν ... δηλησαμένας πολλά
habiendo devastado el país muchas vecesἅλμην ἐπανθέουσαν, ὥστε καὶ τὰς πυραμίδας δηλέεσθαι
ἅρματα καὶ ... ἵππους
• en v. pas. sufrir daño, ser destruido
γῆ
II gener.
1 causar daño, perjudicar, ofender c. ac. de pers.
Ἀχαιοὺς ... ὑπὲρ ὅρκια
ἄλλον δηλήσομαι, ἄλλον ὀνήσω
οὐδαμά σ' οὐδ' ἀπεὼν δηλήσομαι
jamás te haré daño, ni estando ausenteτινὰ ξείνων ... ἔργμασι λυγροῖς
στρατιήν
πλεῖστον γάρ σφεας ἐδηλέετο ἡ ἐσθὴς ἔρημος ἐοῦσα ὅπλων
οὐδεὶς κακοεργὸς δαλεῖται τὸν ἰόντα παρέρπων Αἰγυπτιστί
• en v. pas. c. suj. de abstr.
οὐδὲν γὰρ ἐν Πέρσῃσί τοι δεδήληται τῶν πρηγμάτων
pues ninguno de tus asuntos se ha visto perjudicado por parte de los Persas
• abs. ser perjudicial, nocivo, dañino
ἔνθα κε σὴ βουλὴ δηλήσεται
entonces tu plan será el desastre
• c. ac. int.
ὅσ' ... ἄνδρες ἐδηλήσαντ' ἐπὶ χέρσου
cuantos daños causaron los hombres en tierra firme
2 castigar
παῖδα πατήρ
3
ὅρκια δ.
violar o transgredir los juramentos
•Si se rel. c. lat. dolō, dolāre y c.
1. kwaad doen, schaden:
2. kapot maken, beschadigen:
3 sing. aor. subj. δηλήσηται Il. 3.107.
(δια-.)
- 1
To do harm or mischief to, hurt, injure: μή πως ἀμφοτέρους δηλήσεαι Il. 23.428.
Absol. Od. 8.444, Od. 13.124.
Of warlike action Il. 4.67 = 72: Od. 10.459, Od. 11.401, 408, Od. 22.368, Od. 24.111.
Absol. Il. 4.236, 271. –Of a weapon: ῥινὸν δηλήσατο χαλκός Od. 22.278.
Also, absol., to do harm, lead to mischief: σή κε βουλἡ δηλήσεται Il. 14.102.
- 2
To ravage, destroy: καρπόν Il. 1.156.
- 3
To violate (a treaty) Il. 3.107.
- 1
- IDep.: of persons, to hurt, do a mischief to, Hom.; μή με δηλήσεται (Epic for -ηται) Od.; so in Hdt.; to hurt by magic potions, Theocr.
- IIof things, to damage, spoil, waste, καρπὸν ἐδηλήσαντʼ Il.; γῆν δηλησάμενος Hdt.:—esp. in phrase, ὅρκια δηλήσασθαι to violate a truce, Il.
- 2absol. to do mischief, be hurtful, Hom.