Logeion | ἐκδύω

ἐκδύω (ἐκδύνω Hdt. 1.9, etc.):

- I causal in pres. ἐκδύω: impf. ἐξέδυον· fut. ἐκδύσω: aor. 1 ἐξέδῡσα: late pf. ἐκδέδῠκα AP 5.72 (Rufin.):— take off, strip off, c. dupl. acc. pers. et rei, ἐκ μέν με χλαῖναν ἔδυσαν they stripped me of my cloak, Od. 14.341; ἐκδύων ἐμὲ .. ἐσθῆτα A. Ag. 1269; ἐκδύσας αὐτὸν [τὸν χιτῶνα] X. Cyr. 1.3.17: c. acc. only, strip, πάντας ἐ. D. 24.204; ἐξέδυσαν [ἐκεῖνον] Id. 54.8.
- - 2 Pass., ἐκδύομαι, aor. 1 ἐξεδύθην [ῠ]: pf. ἐκδέδῠμαι:—to be stripped of a thing, τὸν χιτωνίσκον ἐκδεδύσθαι Lys. 10.10; [Μαρσύας] τὸ δέρμα ἐκδύεται Palaeph. 47: abs., to be stripped, ἐκδυθῆναι Antipho 2.2.5, cf. Plb. 15.27.9.
  - 3 Med., ἐκδύομαι, Cret. ἐσδ- GDI 5100, fut. -δύσομαι: aor. 1 ἐξεδυσάμην:—strip oneself of a thing, put off, τεύχεά τʼ ἐξεδύοντο they were putting off their armour, Il. 3.114; ἐκδύσασθαι (leg. -δύσεσθαι) τὸν κιθῶνα Hdt. 5.106; ἐκδεδύσθαι θοἰμάτιον D. 54.35; θηρία ἐκδύεται τὸ ἄγριον Plu. Pomp. 28: abs., put off oneʼs clothes, strip, θᾶττον ἐκδυώμεθα Ar. Lys. 686, cf. X. HG 2.4.19; technically, of ephebi, SIG 527.99 (Dreros, iii B.C.), GDI 5100: metaph. of death, 2 Ep.Cor. 5.4.
- II Act. in med. sense, put off, μαλακὸν δʼ ἔκδυνε χιτῶνα Od. 1.437; ἐκδὺς χλαῖναν 14.460; τῶν ἱματίων κατὰ ἓν ἕκαστον ἐκδύνουσα Hdt. 1.9: metaph., τὸ γῆρας ἐκδύς Ar. Pax 336, cf. Arist. HA 600b15; τὸ κέλυφος ib. 549b25:—Pass., of the clothes, to be put off, ἅμα κιθῶνι ἐκδυομένῳ Hdt. 1.8.
- III aor. 2 ἐξέδυν: pf. ἐκδέδῡκα:—go or get out of, c. gen., ἐκδὺς μεγάροιο Od. 22.334; ἐκδὺς καὶ ἀνακύψας τῆς θαλάσσης emerging from.., Pl. Phd. 109d: metaph., ἐξέδυ δίκης E. Supp. 416; ἐκδῦναι κακῶν Id. IT 602.
- - 2 pf. and aor. 2 c. acc., escape, shun, νῶϊν δʼ ἐκδῦμεν ὄλεθρον [grant] us to escape.., Il. 16.99; ἐκδεδυκέναι τὰς λῃτουργίας D. 20.1; τὸν φθόνον ἐκδύς Plu. Pomp. 30; τὴν ἀληθινὴν οὐσίαν ἐκδεδυκέναι ταῦτα Plot. 6.6.8.
  - 3 abs., escape, Thgn. 358; escape oneʼs memory, Pl. Alc. 2.147e.

A tr., en pres., fut. y aor. sigm. act.

I

1 c. doble ac., de pers. y de la cosa que se quita quitar la ropa, despojar de ἐκ μέν με χλαῖναν ... ἔδυσαν Od.14.341, λῦσε δέ οἱ ζώνην ἰδὴ εἵματα ... ἔκδυε h.Ven.165, Ἀπόλλων ... οὑκδύων ἐμὲ χρηστηρίαν ἐσθῆτ' A.A.1269, παῖδα ... χιτῶνα ἐκδύσας X.Cyr.1.3.17, cf. Eu.Matt.27.28, Eu.Marc.15.20, ἐγδῦσαί με ὃ περιεβεβλήμην ἱμάτιον PEnteux.83.7 (III a.C.), cf. LXX Ge.37.23, Nu.20.28, SB 9068.13, PHib.202.3 (ambos III a.C.), PErasm.2.11, PFay.12.18 (ambos II a.C.), τὸν πολιτικὸν ἐκδύσαντες τὴν λεοντῆν Plu.2.785e, (Βίτινναν) τὴν ἀπληγίδ' ἐκδύσας Herod.5.18, c. gen. de pers. y ac. de la prenda θοιμάτιον ἐξέδυέ τινος Lys.11.5, tard. c. gen. de la prenda y ac. de pers. τὸν ἄθλιόν μου ἀδελφὸν ἐξέδυσεν τῆς ἐσθῆτος PKell.G.23.19 (IV d.C.)

• sólo c. ac. de pers. desnudar, quitar el vestido ἐδόκει αὐτόν νιν ὁ θεὸς ἐγδύσας ... τοὺς φθεῖρας ... ἀποκαθαίρειν IG l.c., ὃς ἂν ... ἄνθρωπον ὁδοιπόρον ἐκδύσῃ el que quite la capa a un caminante Aesop.46, λέγειν ὅτι τὴν Ἀθηνᾶν Λαχάρης ἐξέδυσεdicen que Lácares desnudó a Atenea e.d., hizo fundir el manto de oro de la estatua, Plu.2.379c, κἀμὲ ὑβρικότες καὶ ἐγδεδυκότες PEnteux.l.c., de una momia despojada de su vendaje UPZ 187.14 (II a.C.), c. ac. y pred. ὅπως ἂν ἐκδύσω αὐτὴν γυμνήν LXX Os.2.5

• c. idea de violencia despojar, desvalijar, sinón. de asaltar πάντας ἐκδύειν D.24.204, cf. PPetr.2.32.2a.16 (III a.C.) en BL 1.369, ἐξέδυσαν αὐτὸν καὶ ἔλαβον τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ LXX 1Pa.10.9, cf. Eu.Luc.10.30, τοὺς βασιλεῖς Plu.Luc.33, en v. pas. τὸ γὰρ μὴ ἐκδυθῆναι Antipho 2.2.5, cf. PSI 380.10 (III a.C.), c. ac. de rel. τυπτόμενον ἐμὲ καὶ θοἰμάτιον ἐκδυόμενον D.54.32, cf. 35

• desollar τὸ δέρμα ... ἐκδύεται ref. a Marsias, Palaeph.47

• fig., c. ac. de abstr. despojar, privar τὴν δὲ δόξαν ἀπ' ἐμοῦ ἐξέδυσεν LXX Io.19.9.

2 c. ac. de una parte del cuerpo dejar al desnudo, descubrir ἐκδῦναι μαστούς descubrir los pechos e.d. dar la teta LXX La.4.3.

3 fact., en v. med. hacer salir, sacar (ὁ κάνων) ἐκδύσεται τοῦ ΑΒ σωλῆνος τὸν κύλινδρον Hero Spir.2.36.

II refl., gener. en v. med. y aor. rad. act., sólo c. ac. de la prenda que se quita

1 quitarse la ropa, despojarse de ἐκδὺς χλαῖναν Od.14.460, cf. Hippon.107.17, ἐκδῦσα χιτῶνα δωριάζειν Anacr.115, ἣν εἶχε στολὴν ... ἐκδύντα X.Cyr.1.4.26, cf. 5.1.2, D.C.57.21.2, Arr.An.2.11.5, Polyaen.1.27.1, en v. med. τεύχεά τ' ἐξεδύοντο Il.3.114, ἐκδύσεσθαι τὸν ... κιθῶνα Hdt.5.106, τὴν ἐξωμίδ' Ar.Lys.662, τὴν στολὴν αὐτοῦ LXX Le.6.4, cf. Iu.10.3, Plu.Art.3, 2.340c, θώρακας ἐκδῦναι ... τοὺς πολίτας ἔπειθεν Plu.Num.23, en v. pas. ἅμα δὲ κιθῶνι ἐκδυομένῳ συνεκδύεται καὶ τὴν αἰδῶ γυνή Hdt.1.8

• abs. desnudarse, desvestirse X.An.4.3.12, Thphr.Char.25.2, más frec. en v. med. ἐπειδὰν ἐκδύσωνται los atletas en el gimnasio, Hp.Vict.3.84, διὰ τὸ μηδέποτε ἐκδύεσθαι X.HG 3.4.19, κἀγὼ 'κδύομαι Ar.Lys.920, θᾶττον ἐκδυώμεθα Ar.Lys.686, μὴ ἐγδυέσθω δὲ εἰς τὸ γυμνάσιον δ[ο]ῦ[λ]ος IBeroeae 1B.27 (II a.C.), οὐ θέλομεν ἐκδύσασθαι ἀλλ' ἐπενδύσασθαι 2Ep.Cor.5.4, cf. Eu.Fr.Pap.1.22, en un ritual de jóvenes al abandonar la ἀγέλα: ναωσάντων ... τὰν ἀγέλαν τὰν τόκα ἐσδυομέναν ICr.1.19.1.18 (Malla III a.C.), cf. 1.9.99 (Drero III/II a.C.)

• en sent. fig. τῆς κακίας ἐκδυσάμενοι τὸν χιτῶνα Clem.Al.Paed.1.6.32, ἐκδεδυμένος τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον Cyr.H.Catech.19.10, cf. Leont.Const.Hom.8.243, Amph.Exerc.252.

2 de anim. desprenderse de la piel, esp. ofidios mudar, despojarse de la camisa ἵνα γῆρας ... ἐκδύοιμι habla una cigarra, Call.Fr.1.35, más frec. en v. med. καρίδας ἐκδύεσθαί φησι τὸ γῆρας Thphr.Fr.177, cf. Arist.HA 600^b32, Mir.835^a27, D.C.61.2.4, δράκων ... ἐκδυόμενος τὸ γῆρας νεάζει Lyd.Mens.4.6, abs. τοῦτο τὸ γένος τῶν ὄφεων μὴ ἐκδύεσθαι μόνον Arist.HA 600^b27, cf. Thphr.Fr.175

• fig. cóm. ref. a pers. τὸ γῆρας ἐκδύςechar fuera la vejez (en juego c. el doble sent. de γῆρας), Ar.Pax 336.

3 fig., c. ac. de abstr. quitarse de encima, librarse de, rechazar αἲ γὰρ ... νῶϊν δ' ἐκδῦμεν ὄλεθρον Il.16.99, ὅτι ἂν μάλιστά σοι δόξῃ, τοῦτο καὶ ἐκδεδυκέναι Pl.Alc.2.147e, ἀνθρώπους ... ἐκδεδυκέναι τὰς λῃτουργίας D.20.1, ἐκδῦναι τὸν ἄνθρωπον liberarse de la condición humana D.L.9.66, τὸν φθόνον τοῦτον ἐκδύς Plu.Pomp.30, τὸν ἀκούσιον πλάνον ... ἐκδῦναι Ph.1.151, ἐκδύς τὴν πολιορκίαν I.BI 3.198, ψυχαὶ οὐ δυνάμεναι ἐκδῦναι τὰ σώματα Ph.1.80

• en v. med. mismo sent. θηρία ... ἐκδύεται τὸ ἄγριον Plu.Pomp.28, τοὺς ἐπιθέτους ἐκδύεται κόσμους D.H.Dem.13.7.

B intr. c. idea de mov. real o fig., en v. med. y aor. rad. act.

1 salirse, marcharse de c. gen. o ἐκ y gen. ἐκδὺς μεγάροιο Od.22.334, ᾖτινι ἂν ἐκδύῃ τὸ παιδίον τοῦ χορίου ἐν τῇσι μήτρῃσι a aquella (mujer) que el feto se le salga del corion dentro de la matriz Hp.Superf.2

• fig., c. gen. de abstr. evitar, escapar ἐξέδυ δίκης E.Supp.416, κακῶν E.IT 602, cf. Thgn.358, sin rég. οὐκέτι νόστος ἑτοῖμος ἐκδῦναι Opp.H.2.104, cf. 3.369, 4.119.

2 surgir, salir fuera de χαλκηλάτοις ὅπλοις μητρὸς ἐξέδυ de los terrígenas, S.Fr.341.3, ἐκδὺς καὶ ἀνακύπτας ἐκ τῆς θαλάττης εἰς τὸν ἐνθάδε τόπον Pl.Phd.109d, ὅθεν ἐξέδυτε i.e., del vientre de la madre, Plu.2.241b

• tb. en v. med. οἱ δὲ ψῆνες ἐκδύονται ἐκ τοῦ ἐρινεοῦ Thphr.HP 2.8.2, cf. 2.8.1

• sin rég. ἐκδῦναι ῥάκεσιν κρυφθείς Ar.V.351, ἐκδύεται ἔσωθεν τὰ σηπίδια Arist.HA 550^a29, cf. 625^b25, διὰ τρώγλης ἐκδύντας Arr.Epict.4.1.168

• fig. κτησίων φρενῶν ἐξέδυς S.Fr.210.36, δικαῖος ἐκ θήρας ἐκδύνει LXX Pr.11.8, οὐδὲν δὲ κωλύει πάλιν ἐκδῦναι Plot.4.4.5.

ἐκ·δύω :

I tr. aux temps suiv. (f. -δύσω, ao. 1 ἐξέδυσα ; pass. ao. ἐξεδύθην, pf. ἐκδέδυμαι) dépouiller : τινά, Xén. Cyr. 1, 3, 17 ; Dém. 763, 26 ; 1259, 11, qqn ; τινά τι, Eschl. Ag. 1269, qqn de qqe ch. (d’un vêtement, etc.) ; τι, Hh. Ven. 65, dépouiller (qqn) de qqe ch. ; au pass. être dépouillé ou dévêtu (par un autre), en parl. de pers. Ant. 117, 12 ; ou se dépouiller, se dévêtir soi-même, Anth. 11, 189 ; en parl. d’un vêtement, être quitté, Hdt. 1, 8 ||

II intr. (ao. 2 ἐξέδυν [ῡ], pf. ἐκδέδυκα, et moy. ἐκδύομαι, impf. ἐξεδυόμην)

1 se dépouiller de : τι, Il. 3, 114 ; Od. 14, 460 ; Xén. Cyr. 1, 4, 26 ; Ar. Lys. 662, de qqe ch. (vêtement, armure, etc.) ; abs. Xén. Hell. 3, 4, 19 ; Ar. Lys. 688, 919, 924 ; en parl. de serpents qui changent de peau, Arstt. H.A. 8, 17 ; fig. ἐκδ. τὸ ἄγριον, Plut. Pomp. 28, se dépouiller d’un air sauvage ||

2 se dégager de, s’échapper de : μεγάροιο, Od. 22, 334, sortir du palais ; ἐκ τῆς θαλάσσης, Plat. Phæd. 109d, du sein de la mer ; κακῶν, Eur. I.T. 602, échapper à des maux ; avec l’acc. ὄλεθρον, Il. 16, 99 ; τὸν φθόνον, Plut. Pomp. 30, échapper à la mort, à l’envie ; τὰς λειτουργίας, Dém. 457, 8, se soustraire aux charges de la liturgie ||

➳ Ao. 2 opt. 1 pl. épq. ἐκδῦμεν (p. *ἐκδυῖμεν Spitzn.) Il. 16, 99.

ἐκ-δύω en ἐκδύνω [1. δύω]
1. med. ἐκδύομαι (zelden act. ἐκδύνω) met stamaor. ἐξέδυν
a. met acc. van zaak uittrekken, afleggen: ἔκδυνε χιτῶνα hij trok zijn chiton uit Od. 1.437; τῶν ἱματίων κατὰ ἕν ἕκαστον ἐκδύνουσα haar kleren één voor één uittrekkend Hdt. 1.9.2; τεύχεά τ’ ἐξεδύοντο zij legden hun wapens af Il. 3.114; overdr.: τὸ γῆρας ἐκδύς als ik mijn ouderdom afgeschud heb Aristoph. Pax 336; pass.: ἅμα ... κιθῶνι ἐκδυομένῳ συνεκδύεται καὶ τὴν αἰδῶ γυνή met het afleggen van haar chiton legt een vrouw ook haar schaamte af Hdt. 1.8.3; ook dir. refl. med.: ἐκδύεσθαι zich uitkleden.
b. met gen. of acc. wegduiken uit, ontsnappen aan of uit, ontkomen aan: νῶϊν δ’ ἐκδῦμεν ὄλεθρον maar mogen wij beiden ontkomen aan de dood Il. 16.99; ἐκδὺς μεγάροιο na uit de zaal weggeglipt te zijn Od. 22.334; ἐμὲ ... αὐτὸν ἐκδῦναι κακῶν dat ikzelf aan de ellende ontkom Eur. IT 602.
2. act. ἐκδύω met sigm. aor. ἐξέδυσα, causat., met dubb. acc. van pers. en van zaak (laten) uittrekken, (laten) uitdoen: ἐκδύων ἐμὲ χρηστηρίαν ἐσθῆτα die mij ontdoet van mijn profetische kleding Aeschl. Ag. 1269; παῖδα μικρὸν μέγαν ἔχοντα χιτῶνα ἐκδύσας αὐτὸν hij liet een kleine jongen die een grote mantel had die mantel uittrekken Xen. Cyr. 1.3.17.

ἐκδύω, (δύω), ausziehen ; Hom. in tmesi, ἐκ μέν με χλαῖναν ἔδυσαν Od. 14.341 ; ἐκδύων ἐμὲ χρηστηρίαν ἐσθῆτα Aesch. Ag. 1242 ; χλαινίον Ep.adesp. 20 (XII.40); auch ohne Zusatz : τινὰ ἐκδύειν, Einem die Kleider ausziehen u. ihn derselben berauben, Dem. 24.204 ; vgl. Xen. Cyr. 1.3.17. – So pass., τὸ μὴ ἐκδυθῆναι Antiph. 2 β 5 ; ἐπάν τις ἐκδυθῇ Alexis Ath. VI.227d ; ἅμα κιθῶνι ἐκδυομένῳ Her. 1.8 ; φάσκων χιτωνίσκον ἐκδεδύσθαι, neben θοιμάτιον ἀποδεδύσθαι, er sagt, es sei ihm das Kleid ausgezogen worden, Lys. 10.10 ; vgl. μαρσύας τὸ δέρμα ἐκδύεται, es wird ihm die Haut abgezogen, Palaeph. 48.3.
Med., a) sich ausziehen, ablegen ; τεύχεα ἐξεδύοντο Il. 3.114 ; τὴν ἐξωμίδʼ ἐκδυώμεθα Ar. Lys. 662 ; ohne acc., ibd. 688, wie Xen. Hell. 3.4.19. So wird auch ἐκδύνω gebraucht, μαλακὸν δʼ ἔκδυνε χιτῶνα Od. 1.437 ; Her. 1.9 ; ἐκδύνουσι τὸ κέλυφος Arist. H.A. 5.17. Eben so aor.2, εἴ πώς οἱ ἐκδὺς χλαῖναν πόροι Od. 14.460, wie Xen. Cyr. 1.4.26 ; übertr., τὸ γῆρας ἐκδύς Ar. Pax 336, wie τὸ ἄγριον Plut. Pomp. 28, die Wildheit ablegen ; perf. ἐκδεδυκώς, Men. Harp. 116.22.
b) herauskommen, herausgehen ; ἐκδὺς μεγάροιο Od. 22.334 ; entkommen, entgehen, δίκης Eur. Suppl. 432 ; ἐκδὺς καὶ ἀνακύψας ἐκ τῆς θαλάσσης, hervortauchen, Plat. Phaed. 109d ; auch τί, z.B. νῶϊν δʼ ἐκδῦμεν ὄλεθρον Il. 16.99 ; ἐκδεδυκέναι τὰς λειτουργίας, sich entziehen, Dem. 20.1 ; τὸν φθόνον Plut. Pomp. 30 ; – ἔκδυθι, als att. erwähnt, B.A. 41.

ἐκδύω

ἐκδύνω

[ἐκ- 1.]

1 pl. aor. opt. ἐκδῦμεν Il. 16.99.

Pple. ἐκδύς Od. 14.460, Od. 22.334.

- 1
  To put off (a garment) Od. 1.437, Od. 14.460.
  
  So in mid., to put off (one’s armour): τεύχεʼ ἐξεδύοντο Il. 3.114.
- 2
  To go out of, quit.
  With genit.: μεγάροιο Od. 22.334.
  
  To escape, avoid: ὄλεθρον Il. 16.99.

Number of occurrences in NT: 6
Strong 1562

ἐκ-δύω [in LXX chiefly for פָּשַׁט ;]

to take of, strip of, strip: c. acc pers. (sc. clothing), Mt 27:28; c. acc pers. et rei, Mt 27:31, Mk 15:20, Lk 10:30; mid., to put off: fig., of the body, II Co 5:4.†

ἐκδύω and -δύνω imperf. ἐξέδῡνον aor2 ἐξέδυν perf. ἐκδέδῡκα

- ICausal in pres. ἐκδύω, imperf. ἐξέδυον, fut. ἐκδύσω, aor1 ἐξέδῡσα:— to take off, strip off, Lat. exuere, c. dupl. acc. pers. et rei, ἐκ μέν με χλαῖναν ἔδυσαν they stripped me of my cloke, Od.: c. acc. pers. only, to strip him, Xen., etc.
- - 2Mid. ἐκδύομαι, aor1 ἐξεδυσάμην:— to strip oneself of a thing, put off, Il., etc.: absol. to put off oneʼs clothes, strip, Ar., Xen.
- IIin pres. ἐκδύνωin same sense as Mid. ἐκδύομαι
- - 1to put off, Od., Hdt.
  - 2in aor2 ἐξέδυν, perf. ἐκδέδῡκα, to go or get out of, c. gen., ἐκδὺς μεγάροιο Od.; ἐκδ. τῆς θαλάσσης to emerge from the sea, Plat.
  - - bc. acc. to escape, ἐκδῦμεν ὄλεθρον Il.

Menu

Word wheel

ἐκδύω

Saved

Recent