Turnus
- A king of the Rutuli, killed by Aeneas, Liv. 1, 2, 3; Verg. A. 7, 344 sq.; Ov. M. 14, 451 sq.; Tib. 2, 5, 48; Suet. Ner. 54: Turni lacus, i. e. lacus Juturnae, Col. 10, 138.—
- II Turnus Herdonius, a Latin, the enemy of Tarquinius Superbus, Liv. 1, 50 sqq.
Capellani Canonicorum ad suæ Turnum hebdomadæ ad totum teneantur servitium.Statuta ejusdem S. Capellæ ibid. pag. 156. col. 2 :
Completo uno Turno incipit alius.Adde pag. 499. col. 1. Chartam ann. 1480. apud Miræum. tom. 2. pag. 1343. col. 1. Constitut. Eccl. Valent. tom. 4. Concil. Hispan. pag. 182. Bullam ann. 1602. tom. 3. Hist. Lotharingiæ inter Instr. col. 446. etc.
sa fois, vice sua. Lit. remiss. ann. 1406. in Reg. 161. Chartoph. reg. ch. 182 :
Quant icellui varlet fu bien lasse d'avoir getté des pierres et n'en povoit plus, il dist au suppliant....... qu'il getast auzdiz oiseaux des pierres sa fois. Ung tour de taille,dicitur de unica silvæ cæsione, in Reg. 13. Corb. sign.
Habacucad ann. 1511. fol. 120 :
Pour les copperHinc(les bois) ung Tour de taille, tant qu'ilz seront une foiz tous coppez.
A tour de papier, pro vulgari
A tour de rolle, in Lit. remiss. ann. 1449. ex Reg. 180. ch. 72.
Turnum Vicecomitis, ad verbum significat vicem Vicecomitis, id est, duo tempora in anno, quibus ille
letamuniversi Comitatus tenet. Est igitur
Turnum Vicecomitis, Curia recordi in omnibus rebus, quæ pertinent ad
Turnum; et est
letaRegni per totum Comitatum, cujus Vicecomes judex est. Quicumque proinde
letamhabet, eadem gaudet prærogativa in procinctu suo, qua Vicecomes in
Turno. Ita Rastallus. Joan. Britton. in Legib. Angl. cap. 29 :
Et sount ascuns articles touchaunts nostre Corone et nostre peas enfreint pledables par Viscontes autrefois que à jours de countes, et aillours que par là où les plées del Visconte sount tenus, lesquels plées sount appelez Tours de Visconte, que deux foits par an les doit tenir parmi chescun Hondred de son Conté.Fleta lib. 1. cap. 20. § 106 :
Vicecomites non debent facere Turnum suum, nisi bis in anno ;
videlicet et semel post Pascha, et iterum post festum S. Michaëlis, ut est in Charta Henrici Regis Angl. ann. 1155. apud D.
Brusseltom. 2. de Feudorum usu pag.
Turnosomnes tenentes convenire tenentur, præterquam Archiepiscopi, Episcopi, Abbates, Priores, Comites, Barones, ac viri religiosi, præterea mulieres, nisi eorum præsentia ob aliquam causam specialiter exigatur. Qui vero diversa tenementa habebant in diversis hundredis, ad eos tantummodo Turnos
Hwarpdicta fuisse, Adamo Bremensi (cap. 229.) teste, quæ vox hodie circuitum, revolutionem, seu vicissitudinem significat, sive, inquit, quod judicia ad revolutiones solares lunaresve haberentur, quod et Tacito in Germania observatum, sive quod in unum conveniens multitudo, Judici circumfusa, conglomeraretur, sive denique, quod per vices facto circuitu singuli territorii Patres familias ad judicia convenire tenerentur, prout id in antiquo et novello jure præceptum exstat.
Turnumtenenti, pro exemtione et immunitate eundi ad
Turnum. Wil. Thorn. :
Sed nihilominus solvit quoddam certum ad Turnum Vicecomitis cum aliis de hundredo, etc.Idem alibi :
Erat istud breve directum Rogero de Reinham Vicecomiti Cantiæ per Galfridum Barown pro tenentibus Abbatiæ non veniendis ad Turnum Vicecomitis, nisi per unum hominem, qui deferat Turnum.Mox ex Charta Edw. II. Regis Angl. ann. 1330 :
Et per petitionem suam coram ipso patre nostro Consilio suo exhibitam, suggerentium, quod Borghesaldrus et quatuor homines de qualibet borga eorumdem maneriorum, tempore, quo ipsi ad Turnos Vicecomitis in eodem Comitatu ad ea, quæ ad visum franci plegii contingunt, præsentandum venerunt, et quendam reditum, qui Turnus Vicecomitis nuncupatur, secum detulerunt.Monasticum Angl. tom. 1. pag. 502 :
In perpetuum quietæ sint de sectis Comitatuum et hundredorum nostrorum, de visu franci plegii et Lawedayorum, de Turno et auxilio Vicecomitum, et omnium aliorum ballivorum et ministrorum nostrorum.Adde pag. 669. Vide Auxilium Vicecomitis.
Retractus per bursam. Libertates Bergeraci in Vasconia
Quicumque vendiderit aliquam rem immobilem, et quis de parentela infra quartum gradum venditoris voluerit eam habere per Turnum bursæ, etc.Infra
Rem venditam Tornare poterit infra annum et mensem, etc.Rursum ibid.
Tornariusdicitur, qui
retrahitrem venditam
Tornatorart. 46.
Ratione Tornariæ prædicti proximiores prædictis primoribus emptoribus restituant et reddant, quasvis tornatas habebunt et tenebunt.
Cum tu petieris, ut nos tibi nostram arcem Kirchel, præterea nostros Turnos seu census pecuniarios Bodobrigenses, sive in Boppartim, pro quinque milibus florenorum perscribere velimus.Pluries occurrit ibi. Haud scio an huc revocari possit Transactio inter Abbatem et Monachos Crassenses ann. 1351. e libro viridi fol. 53 :
Quolibet anno in festo Assumptionis B. M.xl. sextaria frumenti boni et pulchri cum suis Turnis
Tournage, Præstationis annuæ species, in Pacto inter capit. Turon. et
Reboulemilit. ann. 1333. in Reg. 66. Chartoph. reg. ch. 1437 :
Item leur baille et delaisse une rente et une ayde, appellée Tournage, que ledit chevalier a acoustumé à avoir en leur terre, et avoir, prendre et lever desdiz doyen et chapitre. Tournoerie,eadem, ut videtur, notione, in Charta Phil. Pulc. ann. 1308. ex Lib. rub. Cam. Comput. Paris. fol. 340. v°. col. 1 :
Et pour la Tournoerie pour trente et sept livres Tournois de rente par an.
Fiat desuper portale unus Turnus ad levandum et bayssandum dictam novam trappam cum corda canapis opportuna.Hinc nostri
Touroulappellarunt, Lignum versatile, quod pessuli vicem præstat. Lit. remiss. ann. 1408. in Reg. 162. Chartoph. reg. ch. 262 :
Icelle jeune fille oy gens qui hocquetoient à l'uis du jardin,.... lors ala regarder que c'estoit, et apperceu que ledit huis estoit presque ouvert, et pour ce le ferma au Touroul. La suppliante ouvry la trappe... fermée au Touroul,in aliis ann. 1409. ex Reg. 163. ch. 264. bis.
Thoreria, monialis
turnopræposita, Gall.
Neque liceat in Turno loqui vel audire, nisi petere vel respondere ; et solis illis, quibus intra et extra onus Turnorum commissum est.Ibid. cap. 28 :
Thoreria cellam debet habere juxta Turnum, ut pulsantes præsentem inveniant, a qua responsum quam citius accipiant.Vide supra Tornus 6.
-
…Thraca pedum ; circumque atrae Formidinis ora Iraeque Insidiaeque, dei comitatus, aguntur talis equos alacer media inter proelia Turnus fumantis sudore quatit, miserabile caesis hostibus insultans ; spargit rapida ungula rores sanguineos, mixtaque cruor calcatur harena .…
Vergil, Aeneid
-
…una sub nocte iugali caesa manus iuvenum foede thalamique cruenti, quae Clonus Eurytides multo caelaverat auro ; quo nunc Turnus ovat spolio gaudetque potitus. Nescia mens hominum fati sortisque futurae et servare modum, rebus sublata secundis Turno tempus…
Vergil, Aeneid
-
…pater, O hominum rerumque aeterna potestas Namque aliud quid sit, quod iam implorare queamus Cernis ut insultent Rutulli Turnusque feratur per medios insignis equis tumidusque secundo Marte ruat Non clausa tegunt iam moenia Teucros quin intra portas atque ipsis…
Vergil, Aeneid
-
…se passibus absunt ; ac simul Aeneas fumantis pulvere campos prospexit longe Laurentiaque agmina vidit, et saevum Aenean adgnovit Turnus in armis adventumque pedum flatusque audivit equorum. Continuoque ineant pugnas et proelia temptent, ni roseus fessos iam gurgite…
Vergil, Aeneid
-
…manu telum Phrygii praedonis et ipsum pronum sterne solo portisque effunde sub altis. Cingitur ipse furens certatim in proelia Turnus. Iamque adeo rutilum thoraca indutus aenis horrebat squamis surasque incluserat auro, tempora nudus adhuc, laterique adcinxerat ensem…
Vergil, Aeneid
-
…recumbit. unum oro desiste manum committere Teucris. Qui te cumque manent isto certamine casus, et me, Turne, manent simul haec invisa relinquam lumina nec generum Aenean captiva videbo. Accepit vocem lacrimis Lavinia matris flagrantis perfusa…
Vergil, Aeneid
-
…vetustas ; fertur in abruptum magno mons improbus actu exsultatque solo, silvas armenta virosque involvens secum disiecta per agmina Turnus sic urbis ruit ad muros, ubi plurima fuso sanguine terra madet striduntque hastilibus aurae, significatque manu et magno…
Vergil, Aeneid
-
…nunc Turnus ovat spolio gaudetque potitus. Nescia mens hominum fati sortisque futurae et servare modum, rebus sublata secundis Turno tempus erit, magno cum optaverit emptum intactum Pallanta et cum spolia ista diemque oderit. At socii multo gemitu…
Vergil, Aeneid
-
…pars maxima luctus. Hic matres miseraeque nurus, hic cara sororum pectora maerentum puerique parentibus orbi dirum exsecrantur bellum Turnique hymenaeos ipsum armis ipsumque iubent decernere ferro, qui regnum Italiae et primos sibi poscat honores. ingravat haec saevus…
Vergil, Aeneid
-
…marinis. Filius ardentis haud setius aequore campi exercebat equos curruque in bella ruebat. Ipse inter primos praestanti corpore Turnus vertitur arma tenens et toto vertice supra est. Cui triplici crinita iuba galea alta Chimaeram sustinet, Aetnaeos efflantem…
Vergil, Aeneid
(Τύρνος). (1) The son of Daunus and Venilia, brother of Iuturna (q.v.), king of the Rutulians at Ardea. He was induced by Amata, the sister of his mother, and wife of Latinus, to make war upon Aeneas for his bride Lavinia, who had already been betrothed to himself. After many hard fights he was slain in single combat by his rival (Verg. Aen. vii. 408; x. 76; xii. 408, 926; Livy, i. 2). His name is probably connected with Tyrrhenus, and in the legends is associated with that of Mezentius; so that the story is supposed by some to refer to a struggle of the Latins against the Etruscans. (See Etruria.)
(2) A satirical poet who lived in the first and second centuries A.D. (Mart.vii. 97). Thirty hexameter lines that bear his name were written in the seventeenth century by J. L. G. Balzac. See Quicherat, Mélanges de Philologie, p. 259 (Paris, 1879).