abundo
abundo, to overflow, stream over, of a river or lake
Frieze-Dennison Vergil
- Lit., of a wave, to flow over and down, to overflow (while redundo signifies to flow over a thing with great abundance of water, to inundate): apud abundantem antiquam amnem, Att. ap. Non. 192, 4 (Trag. Rel. p. 175 Rib.): flumina abundare ut facerent, Lucr. 6, 267; cf. id. 1, 282; Verg. G. 3, 484; and in the beautiful figure in Plaut.: ripis superat mi atque abundat pectus laetitiā, for joy, my heart swells above its banks and overflows, Stich. 2, 1, 6 (279): ita abundavit Tiberis, ut, etc., Liv. 30, 38, 10; cf.: quando aqua Albana abundāsset, id. 5, 15, 11: so, fons in omnem partem, Plin. 18, 22, 51, § 188.
- II Transf.
- A Poet., of plants, to shoot up with great luxuriance: de terris abundant herbarum genera ac fruges, Lucr. 5, 920 (in Enn. ap. Macr. 6, 3, the better read. is obundantes, Enn. p. 65 Vahl.).
- B In gen., to abound, to be redundant: sive deest naturae quippiam, sive abundat atque affluit, Cic. Div. 1, 29, 61: abundabant et praemia et operae vitae, Plin. H. N. 14, prooem. § 4.—Once with dat.: tenuioribus magis sanguis, plenioribus magis caro abundat, Cels. 2, 10.
- C To overflow with any thing, to have an abundance or superabundance of, to abound in (the most usual signif.); constr. with abl., and once poet. with gen. (cf. Rudd. II. p. 189 n.).
- α With abl.: divitiis, Ter. Heaut. 528: villa abundat porco, haedo, agno, etc., Cic. Sen. 16, 56: praeceptis philosophiae, id. Off. 1, 1: ingenio, otio, id. de Or. 1, 6, 22: mulier abundat audaciā, id. Clu. 84: cujus oratio omnibus ornamentis abundavit, id. Balb. 7: equitatu, Caes. B. G. 7, 14: magna copiā frumenti, id. ib. 8, 40: aquā, Auct. B. Alex. 1: et aequalium familiaritatibus et consuetudine propinquorum, Cic. Tusc. 5, 20, 58: clientibus, Quint. 5, 10, 26.—Poet.: amore abundas, you are too fortunate in love (successu prospero affluis, Don.), Ter. Phorm. 163; cf. Lucil.: ille abundans cum septem incolumis pinnis redit, ap. Don. Ter. l. c.—
- β With gen.: quarum et abundemus rerum et quarum indigeamus, Lucil. ap. Non. p. 498, 7.—Esp., to abound in wealth, to be rich (cf. abundantia, II.): et absentes adsunt et egentes abundant, Cic. Lael. 7, 23: Caietam, si quando abundare coepero, ornabo, id. Att. 1, 4, 3.
- —Hence, ăbundans, antis, P. a., overflowing.
- A Lit., of rivers, fluids, etc.: fluvius abundantior aestate, i.e. fuller, Plin. 2, 103, 106, § 227: abundantissimus amnis, Cic. Rep. 2, 19: menses (mulierum), Plin. 22, 25, 71, § 147. —
- B Transf.
- 1 Existing in abundance, copious, abundant: non adesā jam, sed abundanti etiam pecuniā sic dissolutus, Cic. Quint. 12, 40.—
- 2 Containing abundance, abounding, rich, full; constr. with abl., gen., or absol.
- α With abl.: vir abundans bellicis laudibus, Cn. Pompeius, Cic. Off. 1, 22, 78: abundantior consilio, ingenio, sapientiā, id. Pis. 26, 62: rerum copiā et sententiarum varietate abundantissimus, id. de Or. 2, 14, 58.—
- β With gen.: (via) copiosa omniumque rerum abundans, Nep. Eum. 8, 5: lactis, Verg. E. 2, 20: corporis, Claud. ap. Eutrop. 2, 380: pietatis, id. IV. Cons. Hon. 113.—
- γ Absol.: non erat abundans, non inops tamen oratio, Cic. Brut. 67, 238: abundantior atque ultra quam oportet fusa materia, Quint. 2, 4, 7: abundantissima cena, Suet. Ner. 42; cf. id. Calig. 17.—Also in a bad sense, of discourse, pleonastic, superabundant, Quint. 12, 10, 18; 8, 3, 56.— Hence, adv.: ex abundanti, superabundantly, Quint. 4, 5, 15; 5, 6, 2; Dig. 33, 7, 12, § 46 al.—
- b Esp., abounding in wealth, rich (syn. dives, opp. egens): (supellex) non illa quidem luxuriosi hominis, sed tamen abundantis, Cic. Phil. 2, 27, 66: haec utrum abundantis an egentis signa sunt? id. Par. 6, 1, § 43.—Hence, adv.: ăbundanter, abundantly, copiously: loqui, Cic. de Or. 2, 35: ferre fructum, Plin. 24, 9, 42, 69.—Comp., Cic. Trop. 10.—Sup., Suet. Aug. 74.
- 1. (v. water) overstromen, buiten de oevers treden; ➤ aqua abundat; fons abundat; flumina abundant;
- 2. in overvloed, in (over)grote hoeveelheden aanwezig zijn; ➤ velut abundarent omnia (Liv.) alsof nergens gebrek aan was;
- 3. in overvloed, in grote hoeveelheden hebben, rijk zijn aan (itt. egere en indigere) (m. abl.) [caseo; melle; equitatu; copia frumenti; divitiis; ingenio et doctrina]; abs. in overvloed leven, rijk zijn.
豐盛。富。水溢。 Villa abundat porco 此村多猪。 Si quando — coepero 若我始富。 Omnium rerum abundamus 我們凡物俱多。
Suggest a Translation
See an image
- to overflow, stream over, of a river or lake: aqua Albana, L.: Amasenus, V.—Esp., to flow in profusion: rursus abundabat fluidus liquor (of a dropsy), V.—Fig.: Neu desis operae neve immoderatus abundes, overdo, H.— Meton., to abound, have in large measure, be rich in, possess, enjoy: examine multo, V.: auxilio: orationis copiā: quod his ex populis abundabat, the surplus population of these nations, L.: egentes abundant, are rich.
-
…ac subito vexantia turbine raptant, nec ratione fluunt alia stragemque propagant et cum mollis aquae fertur natura repente flumine abundanti, quam largis imbribus auget montibus ex altis magnus decursus aquai fragmina coniciens silvarum arbustaque tota, nec validi possunt…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…es animi. dices, qui talia a conscribis ἀπόγραφα sunt, minore labore fiunt ; verba tantum adfero quibus abundo. Scr. in Tusculano xi K. Iun. a. . CICERO ATTICO SAL. ego etsi nihil…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…esse quandam prudentiam, quae versaretur in perspiciendis rationibus constituendarum et regendarum rerum publicarum, excitabatur homo promptus atque omni abundans doctrina et quadam incredibili varietate rerum atque copia omnis enim partis illius ipsius prudentiae petendas esse a philosophia docebat neque…
Cicero, de Oratore
-
…et philosophis magis quam vobis. Etsi enim omnes loci sunt omnium disputationum ad argumenta suppeditanda, tamen aliis disputationibus abundantius occurrunt aliis angustius. Itaque genera tibi nota sint ; ubi autem eis utare, quae stiones ipsae te admonebunt…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…parricidio suspicere. quid Autronio nonne sodales, non conlegae sui, non veteres amici, quorum ille copia quondam abundarat, non hi omnes qui sunt in re publica principes defuerunt immo etiam testimonio plerique laeserunt. statuerant tantum illud…
Cicero, pro Sulla
-
…sub terra semper habitavissent bonis et inlustribus domiciliis, quae essent ornata signis atque picturis instructaque rebus his omnibus quibus abundant i qui beati putantur, nec tamen exissent umquam supra terram, accepissent autem fama et auditione esse quoddam numen…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…LIBER PRIMUS Quamquam te, Marce fili, annum iam audientem Cratippum, idque Athenis, abundare oportet praeceptis institutisque philosophiae propter summam et doctoris auctoritatem et urbis, quorum alter te scientia augere potest, altera…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…magna erat rerum facta commutatio ac se fortuna inclinaverat, ut nostri magna inopia necessariarum rerum conflictarentur, illi omnibus abundarent rebus superioresque haberentur. Caesar iis civitatibus, quae ad eius amicitiam accesserant, quod minor erat frumenti copia ,…
Julius Caesar, Civil War
-
…mihi redditae sunt a te plenae rerum novarum, maximeque mirabile Dolabellam quinque cohortis misisse in Chersonesum. adeone copiis abundat ut is qui ex Asia fugere dicebatur Europam appetere conetur quinque autem cohortibus quidnam se facturum arbitratus est, cum…
Cicero, Epistulae ad Brutum
-
…, quae in una virtute consisteret, illam vitam, quae etiam ceteris rebus, quae essent secundum naturam, abundaret, magis expetendam non esse. sed magis sumendam. cumque ipsa virtus efficiat ita beatam vitam, ut beatior…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum