amputo
amputo, to cut around, cut away, lop off, prune
- I Lit., esp. of plants: amputata id est circum putata, Paul. ex Fest. p. 24 Müll.: vitem ferro, Cic. Sen. 15, 52: mergum, Col. 4, 15, 4: cacumen (ulmi), Plin. 16, 32, 57, § 132.— Of other things: praeceidit caulem testīsque una amputat ambo, Lucil. 7, 22 Müll.: pestiferum in corpore, Cic. Phil. 8, 5: umeros, to mutilate, Sen. Thyest. 761: ex ipso vertice capillos, Plin. Ep. 7, 27, 12: caput, Suet. Galb. 20: manus, id. ib. 9: pollices, id. Aug. 24 et saep.—In Pliny also of things that are bitten off: caudas mugili, Plin. 9, 62, 88, § 185.—
- II Trop., to lop off, curtail, shorten, diminish: amputata inanitas omnis et error, removed, banished, Cic. Fin. 1, 13: volo esse in adulescente, unde aliquid amputem, id. de Or. 2, 21: licet hinc quantum cuique videbitur circumcidat atque amputet, id. ib. 1, 15, 65: longa colloquia, Sen. Med. 530: numerum legionum, Tac. H. 2, 69.—In rhet.: amputata loqui, in a disconnected manner, in abrupt sentences, Cic. Or. 51: amputata oratio et abscisa, concise, Plin. Ep. 1, 20, 18.
- 1. (agr. t.t.) (a) rondom afsnijden, wegsnijden, kappen [ramos inutiles; cacumen (ulmi)]; (b) (een boom) (rondom) snoeien [vitem];
- 2. (a) (een lichaamsdeel) afsnijden, afhakken [membra; capillos; alci manus; aurem alcis]; (b) (med. t.t.) amputeren;
- 3. (metaf.) (a) beperken, verkorten, verminderen [longa colloquia; legionum numerum]; (b) (retor. t.t.) amputata loqui in korte zinnen spreken.
- to cut around, cut away, lop off, prune: vitem ferro: quicquid est pestiferum. — Fig., to curtail, shorten, diminish: amputata inanitas, removed.—In rhet.: amputata loqui, disconnectedly.
-
…et aliena earumque augendarum et alendarum quandam cultricem esse, quae sit scientia atque ars agricolarum, quae circumcidat, amputet, erigat, extollat, adminiculet, ut, quo natura ferat, eo possint ire, ut ipsae vites…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…et quantae fruges industriae sint futurae. etenim semper magno ingenio adulescentes refrenandi potius a gloria quam incitandi fuerunt ; amputanda plura sunt illi aetati, si quidem efflorescit ingeni laudibus, quam inserenda. qua re, si cui nimium…
Cicero, pro Caelio
-
…vel illum Gangen tranatare Quis in reliquis orientis aut obeuntis solis ultimis aut aquilonis austrive partibus tuum nomen audiet quibus amputatis cernis profecto quantis in angustiis vestra se gloria dilatari velit. Ipsi autem, qui de nobis loquuntur, quam…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…, quid consilii datis Testatur saepe Chrysippus tris solas esse sententias quae defendi possint de finibus bonorum ; circumcidit et amputat multitudinem. aut enim honestatem esse finem aut voluptatem aut utrum que. nam qui summum bonum dicant id esse…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…. Quid faciendum est contra reo P. Omnia longe secus. Principia sumenda ad benevolentiam conciliandam ; narrationes aut amputandae, quae laedunt, aut relinquendae, si totae sunt molestae ; firmamenta ad fidem posita aut per se diluenda…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…se erigat, claviculis suis quasi manibus quidquid est nacta complectitur, quam serpentem multiplici lapsu et erratico, ferro amputans coercet ars agricolarum, ne silvescat sarmentis et in omnis partis nimia fundatur. itaque ineunte vere in eis quae…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…potius quam totum corpus intereat. sic in rei publicae corpore, ut totum salvum sit, quicquid est pestiferum amputetur. dura vox multo illa durior Salvi sint improbi, scelerati, impii ; deleantur innocentes, honesti, boni…
Cicero, Philippicae
-
…auris adhiberi videtur, si etiam in dicendo numeri ab oratore quaeruntur. Hoc freti isti et ipsi infracta et amputata loquuntur et eos vituperant qui apta et finita pronuntiant ; si inanibus verbis levibusque sententiis, iure ; sin probae…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…sed videamus ne haec oratio sit hominum adsentantium nostrae inbecillitati et indulgentium mollitudini ; nos autem audeamus non solum ramos amputare miseriarum, sed omnis radicum fibras evellere. tamen aliquid relinquetur fortasse ; ita sunt altae stirpes stultitiae ; sed…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…H excerptum verbo appellat nullam aliam ob causam concludit nisi quod nostri quoque codices pro appellatam putat exhibent ap pellat amputat,. Commemorat hanc scribendi rationem iam Hieronymus qui ad Isaiae versionem scribit nemo cum prophetas uersibus viderit esse descriptos…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes