artificiosus

artĭfĭcĭōsus, a, um, adj. [artificium].

• • I.A Act., accomplished in art, skilful, artistic (perh. found only in Cic. and Auct. ad Her.): rhetores elegantissimi atque artificiosissimi, Cic. Inv. 1, 35 fin.: quod si artificiosum est intellegere, quae sunt ex arte scripta, multo est artificiosius ipsum scribere ex arte, Auct. Her. 4, 4, 7: ipsius mundi natura non artificiosa solum, sed plane artifex, Cic. N. D. 2, 22, 58: Zeno naturam ita definit, ut eam dicat ignem esse artificiosum ad gignendum progredientem viā, id. ib. 2, 22, 58, § 57.—
  • B Pass. (cf. artifex, II. B.), on which much art has been bestowed, made with art, artificial, ingenious: utraeque (sc. venae et arteriae) vim quandam incredibilem artificiosi operis divinique testantur, Cic. N. D. 2, 55, 138: Epicurus autem nec non volt, si possit, plane et aperte loqui: nec de re obscurā, ut physici; aut artificiosā, ut mathematici, id. Fin. 2, 5, 15.—
• II According to the rules of art, artificial (esp. freq. in opp. to naturalis, natural): ea genera divinandi non naturalia, sed artificiosa dicuntur, Cic. Div. 1, 33, 72; so several times Auct. ad Her. 3, 16 sq. al. —Adv.: artĭfĭcĭōsē, in skilful manner, skilfully: digerere aliquid, Cic. de Or. 1, 41, 186: dicere aliquid, id. Fin. 3, 9, 32: ambulare, id. N. D. 3, 11, 27: commutare aliquid, Auct. ad Her. 3, 10, 17.—Comp.: multo artificiosius efficere aliquid, Cic. N. D. 2, 22, 57.—Sup.: artificiosissime facere, Auct. Her. 4, 4, 7.

artificiōsus, a, um, Adi. m. Compar. u. Superl. (artificium), I) aktiv = kunstreich, kunstfertig, rhetores ii, qui elegantissimi atque artificiosissimi putati sunt, Cic. – Plur. subst. artificiōsī, Künstler, Firm. math. 4, 6. – übtr., v. Lebl. ipsius mundi natura non artificiosa solum, sed plane artifex, Cic.: quodsi id artificiosum est intellegere, quae sunt ex arte scripta, multo est artificiosius ipsum scribere ex arte, Cornif. rhet. – II) passiv = kunstvoll, künstlich, A) eig.: res artificiosae (Ggstz. res naturā comparatae), Cornif. rhet.: artificiosum opus divinumque, Cic.: de re artificiosa loqui, ut mathematici, Cic.: artificiosis rebus se delectare, sich gern mit mechanischen Künsten beschäftigen, Vitr. – n. pl. subst., artificiosa (anteponuntur) non artificiosis, das Kunstvolle dem Kunstlosen, Cic. top. 69. – B) übtr., den Gesetzen der Kunst angemessen, kunstgemäß, künstlich (Ggstz. naturalis, »naturgemäß«), sunt duae memoriae: una naturalis, altera artificiosa, Cornif. rhet.: ea genera divinandi non naturalia, sed artificiosa dicuntur, Cic.

artificiosus [CL] 1 exercising or involving art, skilful, ingenious, elaborate: a (of persons or faculties); b (of works or actions). a non aliud dicimus consilium praeter ~ae mentis conceptum Eriug. Per. 577B; tam ~os quam virtuosos ‥ animosi pectoris impetus Gir. TH III 50; vir ~us opere et prudens architectus R. Cold. Cuthb. 47; [amor] eciam in terra subtilis et ~us est, qui homines olim amabiles fuscos facit et pallidos Rolle IA 270.  b dulces ‥ aquas in sal verti caloris decoctione ~a sepe visum est Adel. QN 51; quanto in ipsis principiis latentius sophisma, tanto ~ius Balsh. AD 39; ut fugitivam aviculam ‥ nec ~a nec longa fuga tueatur Gir. TH I 12; cujus operis industria satis ~a fuisse videtur R. Cold. Cuthb. 42; considera gladii ~am compositionem Neckam NR II 47; ut clarius apostoli sermo intelligatur, qui in hoc loco ~issimus est Colet In 1 Cor. 166. 2 crafty, tricky. ille ~us serpens [sc. diabolus] Latin Stories 85.

artĭfĭcĭōsus, a, um (artificium), ¶ 1 fait suivant lʼart, obtenu par lʼart : Cic. Inv. 1, 6 ; Top. 69 || fait avec art : Cic. Ac. 2, 50 ; Fin. 2, 15 ¶ 2 qui a de lʼart, adroit : Cic. Inv. 1, 61 ; Nat. 2, 57 || artificiosior Cic. Inv. 1, 99 ; -issimus Cic. Inv. 1, 61.

artificiosus , a, um. adj. c. s. v. artificialis.


Suggest a Translation
See an image

artificiōsus adj.with comp.and sup.

• artificium, full of skill, skilful, artistic: rhetores artificiosissimi. — Skilfully wrought, artistic: opus: est artificiosius (withinf.), Her.—Artificial: genera divinandi: memoria, Her.