assero
assero, to plant at, set near (very rare)
assero2, to claim (as free), lay claim to, appropriate, to protect, to claim, assert
- to sow, plant, or set near something (very rare; not in Cic.), Agroet. de Orthogr. p. 2274 P.: vites, Cato R. R. 32 fin.: vitis adsita ad olus, Varr. R. R. 1, 16 fin.: vites propter cupressos, id. ib. 1, 26: Lenta quin velut adsitas Vitis implicat arbores, * Cat. 61, 102: populus adsita certis Limitibus, * Hor. Ep. 2, 2, 170 (quippe quae vitibus maritaretur, Agroet. l. c.).
- I As a jurid. t. t. (so this word is most freq. found; cf. assertor and assertio).
- A Aliquem manu, in libertatem or liberali causā (also merely manu, and finally absol. adserere), to declare one (a slave) to be free by laying hands upon him, to set free, to liberate: adserere manu in libertatem ..., Varr. L. L. 6, § 64 Müll.: qui in libertatem adserebant, Suet. Vit. 10: se adserit in libertatem, Dig. 47, 10, 11 fin.: in iis qui adserantur in libertatem, quia quivis lege agere possit, id juris esse, Liv. 3, 45; so, in ingenuitatem, Suet. Aug. 74: se ingenuitati, Dig. 40, 14, 2: manu eas adserat Suas populares liberali causā, Plaut. Poen. 4, 2, 83 (905): manuque liberali causā ambas adseras, id. ib. 5, 2, 142 (1102): si quisquam hanc liberali adseruisset manu, id. Curc. 5, 2, 68 (666): ego liberali illam adsero causā manu, Ter. Ad. 194: cum in causā liberali eum, qui adserebatur cognatum, suum esse diceret, * Cic. Fl. 17, 40: neminem venire, qui istas adsereret manu, Plaut. Poen. 5, 6, 11 (1348): illam a lenone adserito manu, id. Pers. 1, 3, 83 (163); and transf.: pisces manu adserere, id. Rud. 4, 3, 34 (971): adserui jam me fugique catenas, Ov. Am. 3, 11, 3 Merk.; Suet. Vesp. 3; id. Gram. 21.—
- B Aliquem in servitutem, to declare one to be a slave by laying the hand upon him, to claim as a slave: M. Claudio clienti negotium dedit (Ap. Claudius), ut virginem in servitutem adsereret, Liv. 3, 44; so Suet. Tib. 2; Liv. 34, 18; 35, 16 fin.—
- II After the poets of the Aug. per., transf. from the judicial sphere to common life.
- A (Acc. to I. A.) To free from, to protect, defend, defend against (esp. freq. in Flor. and Suet.): habe ante oculos mortalitatem, a quā adserere te hoc uno munimento potes, Plin. Ep. 2, 10, 4: se ab injuriā oblivionis, id. ib. 3, 5, 9: liberatae Italiae adsertique imperii nuntius, Flor. 3, 3, 19: post adsertam a Manlio, restitutam a Camillo urbem, id. 1, 13, 19: Latini quoque Tarquinios adserebant, id. 1, 11, 1: Gracchanas leges, id. 3, 16, 1: easdem leges, id. 3, 17, 1; so id. 2, 18, 16; 3, 3, 19; 3, 17, 4: dignitatem, Suet. Caes. 16 (cf. Caes. B. C. 1, 7, and Suet. Caes. 33: defendere dignitatem, id. ib. 72: tueri dignitatem): senatus in adserendā libertate consensit, in the restoring of freedom, Suet. Calig. 60; id. Claud. 10: namque adserit urbes sola fames (liberas facit urbes contra dominos, Schol.), Luc. 3, 56: hoc focale tuas adserat auriculas, i. e. guard against the hearing of bad verses, Mart. 14, 142: non te cucullis adseret caput tectum (sc. a basiis), id. 11, 99.—
- B (Acc. to I. B.) Aliquid sibi, to appropriate something to one's self, to claim, declare it one's own possession: nec laudes adsere nostras, claim not for yourself, etc., Ov. M. 1, 462: haec (gaudia) utrāque manu complexuque adsere toto, Mart. 1, 16, 9; and (per hypallagen): me adsere caelo, appoint me to the skies, i. e. declare me to be of celestial origin, Ov. M. 1, 761.—In prose, Vell. 2, 60 Runhk.; cf. Val. Max. 4, 4, 4: Unus hominum ad hoc aevi Felicis sibi cognomen adseruit L. Sulla, Plin. 7, 43, 44, § 137: sapientis sibi nomen adseruit, Quint. 12, 1, 20: sibi artem figurarum, id. 9, 3, 64: ipse te in alto isto pinguique secessu studiis adseris? are you devoting yourself? Plin. Ep. 1, 3, 3: dominationem sibi, Suet. Oth. 9: divinam majestatem sibi, id. Calig. 22: Gallaeci Graecam sibi originem adserunt, Just. 44, 3.—
- C In gen., to maintain, affirm, assert, declare; διαβεβαιοῦμαι, Gloss.: non haec Colchidos adserit furorem, Diri prandia nec refert Thyestae, Mart. 10, 35: Epicharmus testium malis hanc utilissime imponi adserit, Plin. 20, 9, 34, § 89, where Jan conjectures ait: mollissimum quemque beatum fore adserebant, Aur. Vict. Caes. 28, 8; so id. ib. 3, 5: non vacat adserere quae finxeris, Quint. Decl. 7, 6; Pall. 1, 19, 3; so Veg. 1, 17, 4; 1, 17, 5; 5, 25, 1 al.
- 1. (poët.; postklass.) indelen bij;
- 2. toekennen [alci regnum];
- 3. rekenen tot [alqm caelo tot de goden rekenen];
- 4. sibi alqd ~ zich aanmatigen [sibi nomen sapientis; sibi dominationem aanspraak maken; m. dubb. acc.: Iovem sibi patrem opeisen, claimen als];
- 5. se ~ zich wijden aan [studiis];
- 6. (jur. t.t.) door handoplegging (a) iem. tot (zijn) slaaf maken [alqm in servitutem]; (b) een slaaf vrij maken; ➤ alleen asserere of: manu alqm liberali causa ~ of liberali manu alqm ~ of alqm in libertatem of in ingenuitatem ~;
- 7. (poët.; postklass.) bevrijden, beschermen (van, tegen: ab) [se a mortalitate; ab iniuria];
- 8. (postklass.) veiligstellen [dignitatem; libertatem].
决言。言明。保。占。證。— eum in libertatem 免其爲奴。— se studiis 專務讀書。— eum in servitutem 證其爲奴。占之爲奴。— se 自顧妥。防備。— se a mortalitate 防死。— manu 聽其自主。— sibi 占此歸己。— eum caelo 決其升天。
Suggest a Translation
See an image
- to plant at, set near: pōpulus adsita Limitibus, H.: adsitae arbores, Ct.
- to claim, lay claim to, appropriate (poet.): laudes, O.: me caelo, i. e. as of heavenly origin, O.: Iovem sibi patrem, Cu.: virginem in servitutem, as his slave, L.: liberali illam causā manu, declare freed by formal process, T.
-
…ad leges suas reiceret. iste amplam nactus, ubi videt esse aliquid quod amici absente Epicrate nollent defendere, adseverat se eius rei in primis actionem daturum. cum omnes perspicerent ad istum non modo illos nummos qui per simulationem…
Cicero, in Verrem
-
…; sed oratorem sed etiam Lysiae similem quo nihil potest esse pictius. Bella ironia, si iocaremur ; sin adseveramus, vide ne religio nobis tam adhibenda sit quam si testimonium diceremus. ego enim Catonem tuum ut civem ,…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…fraude et mendacio factus quique ea vitia quae ab natura habebat etiam studio atque artificio quodam malitiae condivisset, pulchre adseverat sese ab Oppianico destitutum atque hoc addit testimoni, sua illum sententia, cum palam omnes laturi essent, condemnatum…
Cicero, pro Cluentio
-
…nobilissimum civem vindicetis atque huic eidem nuper tres equites Romani honesti et graves, cum in causa liberali eum qui adserebatur cognatum suum esse diceret, non crediderunt. qui hoc evenit ut, qui locuples testis doloris et sanguinis sui…
Cicero, pro Flacco
-
…, eodem levaretur, geminos suspicatum. quos Posidonius Stoicus multum astrologiae deditus eadem constitutione astrorum natos eademque conceptos solebat asserere. ita, quod medicus pertinere credebat ad simillimam temperiem valetudinis, hoc philosophus astrologus ad vim constitutionemque siderum quae…
M. Tullius Cicero, De Fato
-
…oppido omnium rerum ad bellum apparatus tantaque multitudo tormentorum, ut eorum vim nullae contextae viminibus vineae sustinere possent. asseres enim pedum xii cuspidibus praefixi atque hi maximis balistis missi per quattuor ordines cratium in terram defigebantur. itaque pedalibus…
Julius Caesar, Civil War
-
…effici ; quod nescio an ne in uno quidem versu possit tantum valere fortuna. isti autem quem ad modum adseverant ex corpusculis non colore non qualitate aliqua quam ποιότητα Graeci vocant non sensu praeditis sed concurrentibus temere atque casu mundum…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…purgarent, litteras eiusdem obtulere Procopii, ut generis Constantiniani propinquo, imperium sibi debitum sumpsisse commemorantis, veniaque dignum asserentes errorem. Quibus eodem referente Victore compertis, Valens parvi ducens excusationem vanissimam, in eos signa commovit motus adventantis…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…uox tua mori enim naturae finis est, non poena hoc tibi uni non liquet at uideris Antonio persuasisse. Adsere te potius libertati et unum crimen inimico adice fac moriendo Antonium nocentiorem. P. ASPRENATIS. Vt Antonius Ciceroni…
Seneca the Elder, Suasoriae
-
…minores ; dant Fluvii Montesque locum, tum Terra superbit gressibus et paulum respirat caelifer Atlans. Hic et ab adserto nuper Marathone superbum Thesea et Ismarios, Aquilonia pignora, fratres, utraque quis rutila stridebant tempora pinna, cernimus…
Statius, P. Papinius, Thebais