bruma
bruma, the shortest day
- Lit., the shortest day in the year, the winter solstice, * Lucr. 5, 746; Varr. L. L. l. l.; Ter. Phorm. 709: circa brumam serendum non esse, Plin. 18, 24, 56, § 204 al.—Plur.: solis accessus discessusque solstitiis brumisque cognosci, Cic. N. D. 2, 7, 19; 2, 19, 50; Ov. F. 1, 163.—
- II Transf.
- A In gen., the winter time, winter (mostly poet.): musculorum jecuscula brumā dicuntur augeri, Cic. Div. 2, 14, 33: novissimus dies brumae, Plin. 16, 39, 74, § 191: ver proterit aestas, Interitura, simul Pomifer auctumnus fruges effuderit, et mox Bruma recurrit iners, Hor. C. 4, 7, 12; Phaedr. 4, 23, 19: serite hordea campis Usque sub extremum brumae intractabilis imbrem, even to the last rain of rough winter, Verg. G. 1, 211; 3, 321.—So, horrida cano gelu, Verg. G. 3, 443: frigida, id. A. 2, 472: hiberna, Tib. 1, 4, 5; Ov. Ib. 37; Prop. 1, 8, 9: tepidae, Hor. C. 2, 6, 18: nives illinet agris, id. Ep. 1, 7, 10: per brumam, id. ib. 1, 11, 19: brumae tempore, Juv. 3, 102; Val. Fl. 5, 602; Stat. S. 1, 3, 89 al.—
- B In the most gen. sense (pars pro toto), poet., a year; plur., Manil. 3, 607; Mart. 4, 40, 5; 10, 104, 9.
prole virens aestate, tabescens tempore brumae
longissimis in ~a noctibus
in articulo diei incipientis ~e, hoc est VII idus Novembris
majores auce cum ~a statim in grege magno ‥ advectantur
hec ~a,wynter
- 1. de kortste dag, winterzonnestilstand;
- 2. (poët.) winter(kou);
- 3. (poët.) (meton.) jaar.
Bruma. Hujus porro festi originem tradunt auctor Chronici Alexandrini, Suidas et Tzetzes ad Hesiodi lib. 2.
Bruma, ut cognoscimus ex Octaëteridibus Cleostrati et Harpali, tempora sua ordiebantur, et eos secuti Romani, quod facilius ex decrementis umbræ horas observarent,
brumæconfecto die, quam ab incrementis, solstitio. Vide præterea Janum Rutgersium lib. 4. Var. Lect. cap. 8. Gloss. Gr. Lat. :
Ut nullus Kalendas Januarias, et Broma colere præsumpserit.Tertullianus libro de Idololatria cap. 14 :
Saturnalia, et Januariæ, et Brumæ, et Matronales frequentantur, etc. Brumaliavocat hocce festum Synodus Trullana can. 62. a qua etiam proscribitur, interdiciturque Christianis quod paganorum esset :
Τὰς οὕτω λεγομένας Καλάνδας, καὶ τὰ λεγομένα βοτὰ, καὶ τὰ καλούμενα βρουμάλια περιαιρεθῆναι βουλόμεθα.Quam vocem, alia licet notione, habet etiam Epigramma Petri Patricii ad Leonem Philosophum, descriptum a Lambecio lib. 4. Comment. de Biblioth. Cæsarea pag. 180 :
Εἰς μῆκος ἔλθης εὐτυχεστάτων χρόνων, Νίκας ἀνισῶν εἰς ἄεὶ τρόπαιά τε, Συγκλητικοῖς ἅπασι σοῖς βρουμαλίοις Πανηγορίζειν ἐνδιδοὺς ἐτησίως.
De pravis illis hominibus qui Brumaticos colunt, et de hominibus suis subtus maida cerias incendunt, et votos vovent, etc.Ubi perperam editum
Brunaticos. Nam eadem sunt, quæ in Trullana Synodo interdicuntur.
Brumalibusnata forte vox Belgis et Picardis frequens, qua, qui se mero et cerevisia ingurgitant,
Bromardiersvocant, quod hisce festis agitare solerent crebra convivia, in quibus Baccho indulgebant.
Brument. Glossar. Lat. Gall. ann. 1352. ex Cod. reg. 4120 :
Mandons que les capitaine, prevost, et autres officiers de ladicte ville de Harefleu... donnent... Brumens, vaisseaux et rateaux pour aleger les nefs et navire dudit royaume de Castelle.
Bruman, apud Cotgrav. Monet. et Nicot. dicitur gener, Gall.
- for *brevuma, sup.of brevis, the shortest dayin the year, the winter solstice: ante brumam, T.: solstitiae brumaeque, the winter time, winter: iners, H.: sub extremum brumae imbrem, the last rain of winter, V.: per brumam, H.: brumae tempore, Iu.: hibernae frigora brumae, Tb.: hibernae tempora brumae, Pr.
-
…tu pedibus teneris positas fulcire pruinas, tu potes insolitas, Cynthia, ferre nives o utinam hibernae duplicentur tempora brumae, et sit iners tardis navita Vergiliis, nec tibi Tyrrhena solvatur funis harena, neve inimica meas elevet aura…
Propertius, Elegies
-
…initia recurrendo, sed etiam regio ; quae cum est aquilonia aut australis, in lunae quoque cursu est et brumae quaedam et solstitii similitudo, multaque ab ea manant et fluunt quibus et animantes alantur augescantque et pubescant maturitatemque adsequantur…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…carunculae vitulinae mavis quam imperatori veteri credere Quid ipse Caesar cum a summo haruspice moneretur, ne in Africam ante brumam transmitteret, nonne transmisit quod ni fecisset, uno in loco omnes adversariorum copiae convenissent. quid ego haruspicum responsa…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…tametsi id quidem fecerunt ridicule ; quas enim litteras adferebant, ut opus aestate facere possent, eas mihi post brumam reddiderunt. sed scito et multo pluris esse, qui de tributis recusent, quam qui exigi velint, et…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…; idque etiam mea interesse, mi Trebati, arbitror. sed valebis meaque negotia videbis meque dis iuvantibus ante brumam exspectabis. ego a Sex. Fadio, Niconis discipulo, librum abstuli Νίκωνος περὶ Πολυφαγίας. O medicum suavem…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…possetne uno tempore florere, dein vicissim horrere terra, aut tot rebus ipsis se inmutantibus solis accessus discessusque solstitiis brumisque cognosci, aut aestus maritimi fretorumque angustiae ortu aut obitu lunae commoveri, aut una totius caeli conversione cursus astrorum…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…, quae appellatur Mona complures praeterea minores subiectae insulae existimantur, de quibus insulis nonnulli scripserunt dies continuos triginta sub bruma esse noctem. Nos nihil de eo percontationibus reperiebamus, nisi certis ex aqua mensuris breviores esse quam in continenti…
Julius Caesar, Gallic War
-
…sit aliqua in natura rerum cognatio, quam esse concedo. multa enim Stoici colligunt. nam et musculorum iecuscula bruma dicuntur augeri, et puleium aridum florescere brumali ipso die, et inflatas rumpi vesiculas, et semina malorum ,…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…, labores tu, precor, orsa regas meque his tuteris in oris tot freta, tot durae properantia sidera brumae passum. Phrixe, fave et patrias reminiscere terras. tu quoque nunc, tumulo nequiquam condita inani, adnue…
C. Valerius Flaccus , Argonautica
-
…alios soles, Asiamque, videntem Qua te parte poli, qua te tellure reliqui, Africa Cyrenis etiam nunc bruma rigebat. Exiguane via legem convertimus anni Imus in adversos axes evolvimur orbe Terga damus ferienda Noto. Nunc forsitan…
Lucan, Pharsalia