solstitium
solstitium, a standing still of the sun, stoppage of the sun’s motion, solstice
- In gen., the time when the sun seems to stand still, either in Cancer or in Capricorn, the (summer or winter) solstice (so in gen. not till after the Aug. period): solstitium aestivum ... hibernum, Col. 7, 3, 11: aestivum, Plin. 2, 103, 106, § 229: brumale, Col. 11, 2, 94: solstitia et aequinoctia, id. 9, 14, 12.—
- II In partic., the summer solstice, the longest day of the year (opp. bruma, the prevalent signif. of the word): alter motus solis est ... a brumā ad solstitium. Solstitium quod sol eo die sistere videbatur, Varr. L. L. 6, § 8 Müll.; Cato R. R. 104; Varr. R. R. 1, 28, 2; 1, 1, 46; Cic. N. D. 2, 7, 19; 2, 19, 50; id. Div. 2, 44, 93; Plin. 8, 43, 68, § 167; 18, 28, 68, § 264 al.—
- B Transf., in gen., summer time, the heat of summer (poet. and in post-Aug. prose; cf. bruma, 2.): paenula solstitio, campestre nivalibus auris Hor. Ep. 1, 11, 18; Verg. G. 1, 100; Ov. Tr. 5, 10, 7; Sen. Ben. 1, 12, 3: solstitium pecori defendite, Verg. E. 7, 47.
simbolice oratores dicunt quod grammatici metaforice, ut est ‘~ia’
per aequinoctia vel ~ia solito validius exaestuans
annus solaris ‥ quem Romani a bruma, Hebraei ab aequinoctio verno, Graeci a ~io, Aegyptii inchoant ab autumno
[Deus ] constituit duo ~ia, unum quod erit xij kalendas Januarii alterum quod erit xij kalendas Julii
sol quum ad hoc venerit signum [sc. Cancri ] ultra scandere non volens, inferiora repetit, ~io in quarto ejus gradu, id est xij calendarum Juliarum die celebrato
secundum hoc ‥ non sunt equinoctia et ~ia fixa
illa [die ] ~um brumale fieri credamus
Johannes ‥ circa ~ium aestivum sit natus
Turchi ‥ die ~ii estivalis ‥ imperatori se dedidere
Jerosolimam venere ~ii brumalis die
Nullus in festivitate S. Joannis vel quibuslibet Sanctorum solemnitatibus, Solstitia, aut vallationes, vel saltationes aut caraulas, aut cantica diabolica exerceat.
- sol-+STA-, a standing still of the sun, stoppage of the sun's motion, solstice.— Esp., the summer solstice, longest day: solis accessūs discessūsque solstitiis brumisque cognosci: ante solstitium.—The summer time, heat of summer: Solstitium pecori defendite, V., H.
-
…qui potest eadem vis esse nascentium, cum caeli tanta sit dissimilitudo in his locis quae nos incolimus, post solstitium Canicula exoritur, et quidem aliquot diebus, at apud Troglodytas, ut scribitur, ante solstitium ; ut ,…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…incolimus, post solstitium Canicula exoritur, et quidem aliquot diebus, at apud Troglodytas, ut scribitur, ante solstitium ; ut, si iam concedamus aliquid vim caelestem ad eos, qui in terra gignuntur, pertinere, confitendum…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…sed etiam regio ; quae cum est aquilonia aut australis, in lunae quoque cursu est et brumae quaedam et solstitii similitudo, multaque ab ea manant et fluunt quibus et animantes alantur augescantque et pubescant maturitatemque adsequantur quae oriuntur e…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…conprobare possetne uno tempore florere, dein vicissim horrere terra, aut tot rebus ipsis se inmutantibus solis accessus discessusque solstitiis brumisque cognosci, aut aestus maritimi fretorumque angustiae ortu aut obitu lunae commoveri, aut una totius caeli conversione cursus…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…in britannia xvii, ubi aestate lucidae noctes haut dubie s e promittunt, id quod cogit ratio credi, solstiti diebus accedente sole propius verticem mundi angusto lucis ambitu subiecta terrae continuos dies habere senis mensibus noctesque e diverso ad…
Pliny the Elder, Natural History
-
…hiemem odere, amant rigua ac fimum. seruntur ambo semine in terra sesquipedali fossura, inter aequinoctium vernum et solstitium, parilibus tamen aptissime ; aliqui malunt ex kal. mart. cucurbitas et nonis, cucumis et per quinquatrus…
Pliny the Elder, Natural History
-
…tamen infra novena. democritus talem futuram hiemem arbitratur, qualis fuerit brumae dies et circa eum terni ; item solstitio aestatem. circa brumam plerisque bis septe ni halcyonum fetura e ventorum quiete molliunt caelum. sed et in his…
Pliny the Elder, Natural History
-
…posse credat, umbrarum defectus iis diebus et locis sine fine adest. incipit crescere luna nova, quaecumque post solstitium est, sensim modiceque cancrum sole transeunte, abundantissime autem leonem, et residit in virgine isdem quibus adcrevit modis…
Pliny the Elder, Natural History
-
…. id efficacissime contingit germinantis ramis baculo decussis ; sucus enim ex ipsa defluens necat radices. aiunt et circa solstitium avolsas non renasci nec harundine sectas aut exaratas vomeri harundine inposita. similiter et harundinem exarari filice vomeri inposita praecipiunt…
Pliny the Elder, Natural History
-
…geminos sole. sic fit, ut prima cacumina inpelli secutis appareat, geniculato incremento. tertia est earundem a solstitio brevissima, nec diutius septenis diebus, clareque et tunc cernitur excrescentium cacuminum articulatio. vitis sola bis parturit ,…
Pliny the Elder, Natural History