canna
canna, a reed, cane
- a reed, cane (less freq. than harundo), Col. 7, 9, 7; 4, 32, 3: palustris, Ov. M. 4, 298: tremulae, id. ib. 6, 326 al.—
- II Transf., any thing made of reed.
- A A reed-pipe, flute, Ov. M. 2, 682; 11, 171; Sil. 7, 439.—
- B A small vessel, gondola, Juv. 5, 89; cf. Plin. 7, 2, 2, § 21; 7, 56. 57, § 206.—
- C Canna gutturis. in later medical writers, the windpipe, Cael. Aur. Acut. 2, 16, 97; id. Tard. 2, 12, 137.
calamus vel ~a vel harundo,reod
cinnamus a cannis nomen sortita
spodium dicunt quidam esse ‥ radicem cujusdam ~e, quod nil est
famem nonnihil levabant, arundines mellitas continue dentibus terentes, quas canamellas nomine composito ex ‘~a’ et ‘melle’ vocant
zuccarum de ~a mellis fit per decoccionem
ipsa [] ‥ undique viridariis, ortaliciis, ~is de quibus fit succura ‥ bene dotata [ Fow est ]
[Alexandria ] est palmis consita, de arboribus cannafistulam fructificantibus
Davidisque alios fecit concinnere canna, / qui Domino resonent modulatis vocibus hymnos
fistula rurestris cecinit prothemata canis
canna vocans sompnos
pone fistulam vel ~am auream vel argenteam vel eneam per quam aqua extrahatur
atractio aeris ‥ est per ~am magnam et canales nasi
~a pulmonis differens aerem ut ex ipso et sanguine generetur spiritus
pars que vadit ad pulmonem et ~am et lacertos eorum
fama boat cannis Jo. dum sponsabitur annis [(gl.: ‥ ~a nomen equivocum est: et ponitur pro arundine in qua canit et pro ~a gule et pro quodam fluvio; sed hic accipitur pro ~a gule in qua sonus rumorum formatur ]
Turci ‥ nostros ‥ opprimunt, ‥ ~is ferratis propellunt
quos et Turci illi aliquamdiu persecuti sunt cum arcubus et ~is
Ingualdus episcopus terram supradictam comparavit pretio argenti, id est ~arum xxx
quod ‥ nulli [(liceat ] ‥ ecclesiam ‥ seu oratorium jam edificatum in aliquem transferre de ordinibus memoratis infra spatium ccc ~arum a vestris ecclesiis. ‥ et ‥ volumus ‥ quamlibet ~arum ipsarum octo palmorum longitudinem continere
fratres [S. Augustini ] ipsam aream non poterant ‥ possidere, pro eo quod a loco Fratrum Minorum civitatis [Cycestr’ ] contra eorum privilegia eis ab apostolica sede indulta per cl ~as non distabat
de quolibet solo de iiij canis vel ulnatis lato in amplitudine et xij in longitudine
in una ~a et dim. de panno vermili pro tabardo domini, iij li.
fit unum baldachinum pro papa ‥ latitudinis unius et altitudinis duarum ~arum
nomina vasorum: ‥ crater vel ~a,canne
dabit venditor extraneus in die fori ‥ de salmata urnarum vel canarum j d.
daeria: ‥ et de j d. ob. in j ~a et ij pintis emptis
in j ~a et picheriis emptis
subcelerarius servisiam conventus in ~is a doleo trahere in celario a suis famulis tenetur atque ab eisdem in refectorium portari faciet
de ij ~is pro aqua
- 1. riet [palustris];
- 2. (meton.) voorwerp van riet: (a) rieten pijp, rietfluit; (b) klein vaartuig, klein schip.
Keneh, unde Græcis
Mercatores corruptas merces et vetitas, seu ad falsas mensuras, Cannas et pondera distrahentes, etc.Occurrit ibi pluries. Consuetud. Eccl. de Regula :
De Cannis, quibus panni venduntur.Vide Jo. Columbum lib. 1. de Episcop. Valentin. num. 54. Fori Benehar. :
Les draps se deben mensura a Canas, mieyas Canas, a paums, et no a aunas.Hinc
Cannare, ulna metiri, in Statutis Massiliensibus MSS. ann. 1174. lib. 1 :
De duobus probis viris constituendis ad pannos videndos et Cannandos.
Cannatioin iisdem Statutis editis pag. 136.
Domnus Hugo Abbas suscepit per concambium ad opus hujus monasterii res ad modiaPluries occurrit ibidem col. 613. Ordinatio Anderii et Remondi Aureilla de abevratoriis magni Rhodani ann. 1223. e MS. D.xxii. per unumquodque modium habentia longitudine Cannasxx. et in latitudine in omni loco Cannasx. ad Cannam pedumx. legitimi cubitalis.
Brunetfol. 64 :
Viam publicam, quæ habeat in latitudine duodecim Canas.Sententia Compromissoria ann. 1339. inter Schedas D.
de Mazaugues:
Quæ quidem via in latitudine Canas continet 40.Epistola Clementis IV. PP. ann. 1267. apud Marten. tom. 2. Anecd. col. 452 :
Cum ab Ecclesia eorumdem trecentarum Cannarum spatio non distaret.
Ecclesiam construant, quæ a nostra distet ad spatium non minus quam 100. Cannarum... non obstante privilegio, quod de non edificando prope nos infra 140. Cannarum quosdam conventus nobis a sede apostolica est indultum.
Tradidit quantitatem infra scriptum terræ suæ... taliter terminatam, videlicet a mari Cannas 35. a Septentrione Cannas 46. etc.Charta ann. 1271. in 30. Regesto Chartophyl. Regii Charta 221 :
Dabit transitum sive viam decem Cannarum in latitudine, etc.Bulla Clementis VI. PP. ann. 1349. apud Wadding. tom. 3 :
Asserentes eundem locum vestrum a loco ipsorum nonnisi per 135. Cannas distare.Adde Ughellum tom. 1. Ital. sacr. pag. 822.
Cannamhinc dictam ait, quod in agrorum aliarumque rerum metationibus
arundofuerit adhibita. Qui civitatem Dei metiebatur Apocalypsis 31. mensuram arundineam habuisse dicitur, et apud Ezechielem 40. Calamus mensuræ nominatur, quo utebantur ad dimensionem ædificiorum :
Item dormitorium longitudinis triginta Cannarum, altitudinis vero quinque Cannarum, et latitudinis quatuor cum fenestris et pignonibus decentibus, videlicet primam Cannam in altum grossitudinis quatuor pedum, et supradictam Cannam usque ad pignones grossitudinis trium pedum, etc.
Qua sibi renunciante parata mensa, missorium, cochleares, cultellos,Galbertus in Vita Caroli Comitis Flandr. num. 28 :Cannas , potum, et calices, sola subsequente, intromittebatur furtim, quo se nemo perciperet.
Comes argenteamEt n. 101.Kannam emerat marcis 21. quæ miro opere fabricata, suis spectatoribus potum, quem in se continebat, furabatur.
dicitur.Canna , argenteum vas vinarium
De offertis altaris et de vinoCane vel lagene, etc.
exarato in illaHic Domini sanguis nobis sit vita perennis,
Canna Argentea, quam Suppo Abbas Montis S. Michaelis suæ ecclesiæ tradidisse legitur in Annalibus Benedict. tom. 4. pag. 496. ad ann. 1040. et in Neustria Pia pag. 385. B. Rhenanus in Scholiis ad Tertullianum :
Non possum celare studiosos antiquitatis Christianæ, laicos olim Canna solitos haurire Dominicum sanguinem e calice : quod pridem mihi indicavit Paulus Volsius Abbas Hugoniani cœnobii ex libro signorum, qui frequens exstat apud Benedictinos.Hac ratione post communionem corporis Domini, pretiosum sanguinem etiamnum hauriunt, in Monasterio Sandionysiano Diaconus et Subdiaconus singulis diebus Dominicis et festis. Vide Calamus 1.
Pro signo vasis quod vulgo Cannata dicitur, generali præmisso, hoc adde ut... digitum incurves, adjuncto vini signo.Scramb. pag. 338. Chron. Mellic. col. 1 :
Dato signo campanellæ per Abbatem, servitor teneat Cannatam cum vino in medio reverenter ambabus manibus.
Qui habuerit casam in solare alieno et non habuerit cavallum vel asinam, det semel in anno domino soli decem panes frumenti et mediam Cannatellam vini.
Canna, minus vasculum sacræ Liturgiæ idoneum, quod vulgo
Calicem argenteum cum patena deauratum et etiam amentatum, et Duas Canetas argenteas deauratas, etc.Alia ann. 1231. apud Catellum in Hist. Occitan. pag.
Turibulum argenteum, et 2. bacini argentei, et 2. Canetæ argenteæ, etc.
Canetæ de argento usuales, in Inventario Sacristiæ S. Victoris Massil.
Canetæ sive vinetariæ argenti, in Instrumento anni 1337. ex Archivis ejusd. S. Victoris.
Canetas argenteas et duo candelabra argentea, in Charta anni 1461. apud Baluzium tom. 2. Hist. Arvern. pag. 726.
Nam ad coquinam quam extruxerat, aqua duci non poterat. Deinde non multo transacto tempore, quidam advenit qui figtinas(figlinas) sive fictiles Cannas inducere voluit... quælibet Canna quatuor lateres habuit et nonnihil cæmenti.
Recognovit... pertinere ad monachos Beccenses, exceptis linis et Cannis.
Item quadraginta corveyas aratorum sive Cannarum valent xl. solidos.Sed legendum prorsus
Carucarum. Vide Carruca 3.
- , κάννα, a reed, cane: palustris, O.: septenis fistula cannis, O.—Meton., a reedpipe, flute, O.—A small vessel, gondola, Iu.
-
…., fr. Callipho Callisthenes. Calpurnius Piso Frugi, L. cos. . Camillus v. Furius Cannae porta Capena Carbo v. Papirius Caria Carneades. . Cato v. Porcius Catulus v. Lutatius Caucasus Celtiberi…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…optimos viros in Hispania Poenus oppressit, cur Maximus extulit filium consularem, cur Marcellum Annibal interemit, cur Paulum Cannae sustulerunt, cur Poenorum crudelitati Reguli corpus est praebitum, cur Africanum domestici parietes non texerunt Sed haec vetera et…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…Pyrrho nepos se hostium telis obiecissent ; non uno bello pro patria cadentis Scipiones Hispania vidisset, Paulum et Geminum Cannae, Venusia Marcellum, Litana Albinum, Lucani Gracchum. num quis horum miser hodie ne tum quidem post spiritum…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…Seruilius, optima belli, post Paulum belli pars optima, corruit ictu barbarico magnamque cadens leto addidit uno inuidiam Cannis. tristem non pertulit iram consul et, insani quamquam contraria uenti exarmat uis atque obtendit puluere lucem, squalentem…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…magis nurus umquam Pontia gaudet inlustris pro sorte viri, celebrabitur aede vel Syrias vacuasse colus vel serica fila per cannas torsisse leves vel stamine fulvo praegnantis fusi mollitum nesse metallum parietibus posthinc rutilat quae machina iunctis fert recutitorum primordia Iudaeorum…
Sidonius Apollinaris, Carmina
-
…, inquit fuge, Varro, superstes, dum iaceat Paulus. patribus Fabioque sedenti et populo consul totas edissere Cannas. concedam hanc iterum, si lucis tanta cupido est, concedam tibi, Varro, fugam. at ,…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…Venulus Calydonia regna Peucetiosque sinus Messapiaque arva relinquit. In quibus antra videt, quae multa nubila silva et levibus cannis manantia semicaper Pan nunc tenet, at quodam tenuerunt tempore nymphae. Apulus has illa pastor regione fugatas terruit et…
Ovid, Metamorphoses
-
…Rhoeteo litore quondam feruere, cum magnae Troiam inuasere Mycenae, mille rates uidit Leandrius Hellespontus. Vt uentum ad Cannas, urbis uestigia priscae, defigunt diro signa infelicia uallo. nec tanta miseris iamiam impendente ruina cessarunt superi uicinas…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…quod credis inermem. tot bellis quaesita uiro, tot caedibus armat maiestas aeterna ducem. si admoueris ora, Cannas et Trebiam ante oculos Trasimennaque busta et Pauli stare ingentem miraberis umbram. quid tanto in casu comitum iuxtaque iacentum…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…etenim plurimum refert, in quae cuiusque virtus tempora inciderit. quas trebia ticinusve aut trasimennus civicas deder e quae cannis corona merita, unde fugisse virtutis summum opus fui t ceteri profecto victores hominum fuere, sergius vicit etiam fortunam…
Pliny the Elder, Natural History
CANNA[CALAMUS]
(κάννα). A cane or reed. See calamus.