casus

celsae graviore casu decidunt turres
high towers fall harder propter incertos casus mors cotidie imminet nobis
on account of uncertain events, death threatens us daily ibi casu erat rex Ptolemaeus
by chance King Ptolemaeus was there

cāsus, ūs, m.: a falling; close; fall, destruction, 2.507; fortune, chance, fate, 1.615; event, 8.533; hardship, misfortune, 1.599; danger, peril, 2.563; juncture, crisis, 4.560; fate, death, 5.869. (cadō)

cāsus (Ciceronis temporibus paulumque infra s geminabatur: cassus, etc., Quint. 1, 7, 20; cf.: causa, Juppiter al.; in inscr. also KASVS), ūs (dat. casu, Nep. Alcib. 6, 4), m. [cado].

• Lit., a falling (acc. to cado, I. A. and C.).
• • A A falling down, etc.: stillicidi, Lucr. 1, 313: geli, id. 5, 205: nivis, Liv. 21, 35, 6: fulminum, Plin. 2, 50, 51, § 135; Ov. M. 8, 259: celsae graviore casu Decidunt turres, Hor. C. 2, 10, 10.—In plur., Lucr. 2, 231.—
  • B A fall, an overthrow, a throwing down: occumbunt multi letum praecipe casu, Enn. Ann. 391 Vahl.: eoque ictu me ad casum dari, Att. ap. Cic. Div. 1, 22, 44: casus, quo (infantes) in terram toties deferuntur, Quint. 1, 12, 10; Lucr. 5, 1333: vehiculi, Plin. 28, 2, 4, § 21 al.—In plur.: cum loci Inciperent casus, i. e. the fall, destruction (by an earthquake), Ov. M. 8, 714.—
• II Trop.
• • A Of time, the end: extremae sub casum hiemis, Verg. G. 1, 340.—
  • B A moral fall, a false step, an error, fall: multas vias adulescentiae lubricas ostendit (natura), quibus illa insistere, aut ingredi sine casu aliquo ac prolapsione vix posset, Cic. Cael. 17, 41.—So of a political fall, Cic. Sest. 67, 140.—
  • • 2 Esp., a fall or change from a higher to a lower condition: secum reputans quam gravis casus in servitium ex regno foret, Sall. J. 62, 9.—
  • C That which turns out or happens unexpectedly, an occurrence, event, accident, chance, misfortune, emergency (this most freq. in sing. and plur.): quid est enim aliud fors, quid fortuna, quid casus, quid eventus, nisi cum sic aliquid cecidit, sic evenit, ut vel non cadere atque evenire, vel aliter cadere atque evenire potuerit? etc., Cic. Div. 2, 6, 15: quis iste tantus casus? unde tam felix concursus atomorum? cf. id. N. D. 1, 32, 90: novi casus temporum, id. Imp. Pomp. 20, 60: quod consilium etsi in ejusmodi casu reprehendendum non est, tamen incommode accidit, such an emergency, Caes. B. G. 5, 33: quod in ejusmodi casu accidit, periti ignaris parebant, Curt. 4, 3, 18; 10, 5, 8; Quint. 6, 2, 34; Tac. A. 2, 47; Liv. 24, 2, 11; 38, 8, 5: potest igitur veritatem casus imitari, Cic. Div. 2, 21, 49: quis tantam Rutulis laudem, casusne deusne, Attulerit, Verg. A. 12, 321: sive illud deorum munus sive casus fuit, Curt. 4, 7, 13: quae casus obtulerat, in sapientiam vertenda ratus, Tac. A. 1, 29: ut quemque casus armaverat, Sall. C. 56, 3: si quos locus aut casus conjunxerat, id. J. 97 fin.: in aleam tanti casus se regnumque dare, Liv. 42, 50, 2: ludibrium casūs, id. 30, 30, 5: casum potius quam consilium sequatur, Quint. 7, prooem. § 3: parata ad omnes casus eloquentia, id. 10, 1, 2: bellorum, Tac. A. 1, 61: satis jam eventuum, satis casuum, id. ib. 2, 26: adversi, secundi, Nep. Dat. 5, 4; cf. Suet. Caes. 25; id. Oth. 9: magnus, Caes. B. G. 6, 30; Planc. ap. Cic. Fam. 10, 18, 3: mirificus, Cic. Fam. 7, 5, 2: mirabiles, Nep. Timol. 5, 1: rariores, Cic. Off. 2, 6, 19: dubii, Cat. 64, 216; Hor. S. 2, 2, 108: varii, Verg. A. 1, 204: subiti repentinique, Suet. Aug. 73.—Hence, in abl.: casu, adverbially, by chance, casually, by accident, accidentally: quod si haec habent aliquam talem necessitatem, quid est tandem, quod casu fieri aut forte fortunā putemus? Cic. Div. 2, 7, 18: id evenit non temere nec casu, id. N. D. 2, 2, 6: sive casu sive consilio deorum, Caes. B. G. 1, 12; cf. Suet. Claud. 13: necessitate an casu, Quint. 3, 6, 26: casu an persuasu et inductu, id. 5, 10, 69: casu an manibus impeditus, Tac. A. 1, 13: accidit casu ut legati, etc., Nep. Hann. 12, 1; cf. Hor. S. 1, 6, 53; 1, 9, 36; id. Ep. 1, 19, 18; Ov. M. 5, 118; 6, 359; 7, 84 et saep.—Hence, also,
  • • • b A chance, an occasion, opportunity for something (esp. freq. in Sall. and Tac.): aetas illa multo pluris quam nostra casus mortis habet, Cic. Sen. 19, 67; cf.: mortis durae casus, Verg. A. 10, 791: aut vi aut dolis sese casum victoriae inventurum, Sall. J. 25, 9: praeclari facinoris casum dare, id. ib. 56, 4; so, si casus daretur, Tac. A. 1, 13; 11, 9: invadendae Armeniae, id. ib. 12, 50: pugnae, id. ib. 12, 28: bene gerendae rei, id. ib. 13, 36: casum adferre, Quint. 8, 4, 17.— Since the idea of suddenness, unexpectedness, easily passes into that of hostility, adverseness (cf. accido, 4.), casus signifies,
    • 2 Esp., an adverse event, a misfortune, mishap, calamity, = συμφορά: meum illum casum tam horribilem, tam gravem, tam repentinum, Cic. Sest. 24, 53; id. de Or. 1, 1, 2; Caes. B. G. 7, 1, 4: dolens civitatis casum, Sall. C. 40, 2; cf. id. J. 14, 22; 23, 2; Liv. 37, 17, 7; 23, 22, 3; Cat. 28, 11.—Of disease: si alius casus lecto te adfixit, Hor. S. 1, 1, 81; Ov. M. 4, 142; 14, 473; 15, 494: res minime in hujusmodi casu noxia, in the earthquake, Sen. Q. N. 6, 21, 2; id. Cons. ad Marc. 5, 3: urbis Trojanae, overthrow, Verg. A. 1, 623.—Hence,
    • • b Euphemist. for death: Saturnini atque Gracchorum casus, Caes. B. C. 1, 7: sui quemque casus per quinquennium absumpsissent, Liv. 23, 22, 3; Sall. J. 73, 1; Hor. S. 2, 5, 49; Suet. Aug. 65; cf. id. Caes. 89; id. Calig. 10.—
  • D In gram. t. t., a case in the inflection of words: propter eorum qui dicunt, sunt declinati casus, uti is qui de altero diceret, distinguere posset, quom vocaret, etc., Varr. L. L. 8, § 16 Müll.: casus dicimus... et vocabulorum formas, Paul. ex Fest. p. 58, 11 ib.: ea (verba) sic et casibus et temporibus et genere et numero conservemus, ut, etc., Cic. de Or. 3, 11, 40: barbari casus... casus rectus, id. Or. 48, 160; Quint. 1, 5, 61: obliqui, id. 1, 6, 22: nominativo, dativo, ablativo, id. 7, 9, 13: genitivo, id. 1, 5, 62: Latinus, sextus, i. e. the ablative, Varr. ap. Diom. p. 277 P.: conversi, i. e. obliqui, Cic. N. D. 2, 25, 64: interrogandi (i. e. genetivus), Nigid. ap. Gell. 13, 26 Hertz: vocandi, id. ib.: septimus, Quint. 1, 4, 26.

cāsus, ūs, m. (cado), das Fallen, der Fall, I) im allg.: A) eig.: a) im Raume, sowohl das Herabfallen, stillicidi, Lucr.: nivis, Liv.: fulminum, Plin.: lapidum, Plin. ep. – als das Einfallen, Einstürzen, camerae, Dict.: celsae graviore casu decidunt turres, Hor. – u. das Umfallen, Umstürzen, der Umsturz, Sturz, vehiculi, Plin.: equi, Spart.: gravi casu concĭdere, Phaedr.: ad casum dare, umwerfen, Acc. fr.: casus, quo (infantes) in terram toties deferuntur, Quint. – im Bilde, v. polit. Fall, Sturz, Cic. Sest. 140; u. v. moral. Fall, Cic. Cael. 41. – b) das Sich-Neigen, Sinken einer Jahreszeit, extremae sub casum hiemis, Verg. georg. 1, 340. – c) als gramm. t. t. der Kasus, Beugefall, c. rectus, der Nominativ, Varr. LL., Cic. u.a. (Ggstz. casus obliqui, Varr. LL., Sen. u.a., od. conversi, Cic.): ders. c. patricus, Varr. LL., u. c. nominativus, Quint.: c. genetivus, Quint.: ders. c. interrogandi, Nigid. fr.: c. dativus, Quint.: ders. c. dandi, Varr. LL. u. Nigid. fr.: c. accusativus, Quint.: ders. c. accusandi, Varr. LL.: c. vocativus, Gell.: ders. c. vocandi, Varr. LL.: c. ablativus, Quint.: ders. c. sextus, Varr. LL. u. Varr. fr., u. c. Latinus, Varr. fr.: casuum series, Varr. LL.: casum mutare, Quint.: verbum per casus ducere, Quint.: non omne nomen casus sex recipit, Sen. – B) übtr.: a) das Fallen, Stürzen in einen (niedern) Zustand, derFall, Sturz, quam gravis casus in servitium ex regno foret, Sall. Iug. 62, 9; vgl. (im Bilde) no. A, a. – b) der Fall, Eintritt nach seinem Verlaufe od. Erfolge, durae mortis casus, Verg.: aetas illa multo plures quam nostra mortis casus habet, Eintritt des Todes, d.i. Fälle, wo der Tod eintreten kann od. eintritt, tödliche Zufälle, Cic. – dah. die (sich darbietende) Gelegenheit zu etw. (s. Kritz Sall. Iug. 25, 9), aut vi aut dolis se casum victoriae inventurum, Sall.: casum pugnae praebere, Tac.: casum invadendae Armeniae obvenisse, Tac. – Meton., der Fall, der eintreten kann od. eintritt od. eingetreten ist, das Ereignis, das Vorkommnis, der Vorfall, der Zufall (s. Cic. de nat. deor. 1, 90; de div. 2, 15), α) übh.: casus communis et incertus, Cic.: casus mirabilis, Nep., admirabilis, Quint., mirificus, Cic.: casus quidam fatalis (Ggstz. casus voluntarius), Cic.: casus rariores, Cic.: casus secundi (Ggstz. casus adversi), Nep.: casus subiti repentinique, Suet.: casus varii, Wechselfälle, Liv. u. Vell. – novi casus temporum, neue Vorkommnisse, die die Zeitverhältnisse mit sich führen, Cic. – nihil consilia a casu differre, Tac. – oft Abl. casu, durch Zufall, zufällig, bald im Ggstz., zB. casu fieri aut forte fortunā, Cic.: evenire non temere nec casu, Cic.: sive casu sive consilio deorum, Caes.: seu sponte seu quolibet casu, Col.: necessitate an casu, Quint.: casu an huius persuasu et inductu, Cic. fr. – bald allein, zB. ego eo die casu apud Ptolemaeum cenavi, Cic.: ibi casu rex erat Ptolemaeus, Caes.: casu accĭdit, ut etc., Nep. – β) prägn., der ungünstige Zufall, der Unfall, meus ille casus tam horribilis, tam gravis etc., Cic.: varii nostri casus, Cic.: propter casus navigandi, der Zufälle halber, denen man zur See ausgesetzt ist, Cic.: casus (Plur.) loci, Ov.: Asiatica legatio filii casu deformata, Liv.: forte tulit casus (wollte ein unglücklicher Zufall), ut etc., Liv.: cum sui quemque casus per quinquennium absumpsissent, Liv.: multi fortuitis casibus intercĭderunt, Tac. – bei den Ärzten, Krankheitsfall, casus gravissimi, Cels.: propter huiusmodi casus, Scrib.: in hoc casu, Cels. – c) das Sinken, der Verfall, civitatis, Sall.: rei publicae, Sall. – II) prägn., das Fallen = das Hinsinken, der Untergang, a) lebl. Ggstde.: urbis Troianae, Verg.: civitatium, Iustin.: virium, Cael. Aur. – b) leb. Wesen, der Untergang, der Tod, bes. der gewaltsame, Bomilcaris, Sall.: Gaii Luciique, Suet.: Saturnini atque Gracchorum casus (Plur.), Caes.: casum mariti quiritans, Apul. – ➳ zu Ciceros Zeit cāssus geschr., s. Quint. 1, 7, 20.

1 casus v. cadere(8)

2 casus v. 1 cassa

3 casus [CL] 1 fall, descent. b decline (fig.). c lapse (of time). d (astr.) half duration of partial eclipse (ἔμπτωσις). e loss in coinage; cf. casura 1b. f loss, decline (of appetite). g (w. virgae) ‘rod-fall’, measure of land; cf. falla, rodefalla. h fall of dice (as type of chance); v. et. 4 infra. ~ibus foliorum tempore certo adsimilandam ‥ peragunt stragem Gildas EB 17; dum equus quoddam ‥ concavum ‥ transiliret, lapsus decidi. ‥ at episcopus ‥ de ~u et interitu meo dolebat Bede HE V 6; nihil ‥ ponderum ~us est nisi ad medium locum festinatio Adel. QN 48; ut testam ‥ lapidis altique ~us injuria ‥ confringant Gir. TH I 22.  b [Nemedi successores] ~u longe citiore quam ortu defecerunt Gir. TH III 3.  c a1214 ne nostra diffinicio ‥ per ~um temporis ‥ possit in dubium devenire Reg. Aberbr. I 148; Ps.-Ric. Anat. 24 (v. acuitas c).  d quicquid fuerit inter centrum rote et principium almuri erit minuta more veraciter; quod autem fuerit inter ambo signa erit minuta ~us Wallingf. (Alb.) I 368.  e a1275 de vasis argenteis absque deauratione recipit cambiator libram ad ~um viij denariorum RBExch 979.  f Gad. 6. 2 (v. consumptivus b).  g c1270 dedisse ‥ dim. rodam terre et x ~us virge in Alditcroft [Whitbeck, Lancs] DL DeedsL 574.  h ~u fortuito deciorum Bradw. CD 265B (v. decius). 2 fall (theol): a (of man); cf. lapsus; b (of angels). a si Deus ~um et interitum primi hominis unitatem suae naturae deserentis non praevideret Eriug. Per. 540A; protoplasti post ~um Pull. Sent. 762c; tertius [defectus] est ~us in peccatum actuale Hales Qu. 1481.  b potuerunt boni angeli peccare ante ~um malorum Anselm (Casus Diab. 5) I 243; ecclesia militans non magis est accepta Deo quam fuerit tota multitudo angelorum ante confirmacionem bonorum et ~um malorum Ockham Dial. 492. 3 case (gram.). nomina monosillaba ‥ quae in obliquis ~ibus, id est genetivo et ablativo, pirrichium gignunt, ut ‘crux, crŭcĭs’ Aldh. PR 113; si genus aut numerus vel casus ab ordine cedat Id. VirgV 2840; ‘aries’, ‘abies’ nominativo et vocativo ~u ES producunt; at in ceteris ~ibus E corripiunt Bede Orth. 2359; verborum secundum ~um indistinctionem Balsh. AD rec. 2 45; ‘poema’ quod non potest esse ablativus ~us sed nominativus neutri generis Bacon Tert. 352. 4 chance. b (abl. or w. a or ex) by chance. c chance occurrence, accident. d hazard, risk. e misadventure, wreck. sed secus evenit fortunae casus opacae Aldh. VirgV 1170; dicit aliquis ~ui deputandum [reditum caballi], non martyri quero quid dicat ~um? est enim ~us juxta quorundam opinionem eventus temerario motu sine causa productus. dicitur et ~us secundum alios quotiens aliquid cujuspiam rei gratia geritur, aliud quibusdam de causis quam quod intendebatur obtingit, vel inopinatus ex confluentibus causis in his que ob aliquid geruntur eventus. si igitur istud accidit ~u, id est temerario motu sine causa, ‥ relinquitur locus temeritati in mundana dispositione W. Cant. Mir. Thom. III 24; arte non ~u ducente Balsh. AD 88; queritur quid sit ~us et fortuna secundum diffinitionem Bacon XIII 115.  b ~u evenit, vel potius divina provisione Bede HE V 6; non sponte sed ~u Gir. TH II 29; s1257 Fulconi de S., qui a ~u aderat, archiepiscopatus idem confertur Flor. Hist. II 416; oporteret expectare coronacionem imperialem, que ex ~u longo tempore differri valeret Ockham Pol. I 196; quomodo ‥, nisi forte a ~u ‥ ? Id. Dial. 834; s1341 hastiludia ‥ in quibus pauci de suis et nostris a ~u fortuito ceciderunt Ad. Mur. 123; s1347 quedam litera ‥ in litore exstitit a ~u reperta Avesb. 113; 1422 ludens cum baculo a ~u percussit ipsum MunAcOx 527; 1505 ex ~u infortunato ‥ seipsum in ventrem percussit Sanct. Durh. 108.  c fortunae casibus acta / turma Aldh. VirgV 1904; facta et ~us et orationes tribus ex temporibus cousiderabuntur Alcuin Rhet. 25; 9‥ ~us, gelimp, ‥ gegong WW; aliquo ~u vel eventu sive negligentia DB I 252; si aestimetur quod [Deus] rebus a se factis ipse non dominetur, ‥ sed sola ~uum inordinata volubilitate regantur Anselm (Mon. 80) I 87; c1170 si prius decesserit vel alio ~u eam [portionem] habere juste desierit (DC S. Paul.) HMC IX app. I 24a; cum nosse studuerim quam ob causam, quo ~u, qua ratione ‥ transtulerit ad Wellam ‥ cathedralem pontificalem Episc. Som. 9; 1432 ne copia probacionis fortuitis ~ubus subtraheretur Reg. Brechin I 72.  d ~us, fer GlC C 243; 931 ut ea [piacula] toto mentis conamine cum ~ibus suis ‥ fugiamus CS 677; ut ‥ duelli ~um declinare possint homines ambiguum Glanv. II 7; 1197 devicimus regem Francie ‥ et in hoc facto posuimus in ~u caput nostrum et regnum supra consilium omnium nostrorum (Lit. Regis R.) Foed. I 96b; volentes ex a[b]rupto ‥ pro lapsu ~uum civitatem inire Favent 12.  e cassibus, calamitatibus GlC C 238; 1353 de omnibus ~ubus †venitis in Denge ‥ quarta pars Reg. Rough 35. 5 case (esp. leg.), set of circumstances; b (w. ref. to absolution). c (w. in) in a special case. d (abl. or w. in) in case, in the event (of or that). ideo legunt primam clausulam in duobus ~ibus ‥ primo sic ‥; in alio ~u sic legunt S. Langton Quaest. f. 171a; c1228 narravit ‥ ~um quemdam ‥ quod quedam navis ‥ confracta est, omnes tamen homines ‥ salvi evaserunt Feod. Durh. 246; materia hujus libri sunt ~us de facto, qui in Anglia incidunt et quolibet die accidunt W. Drogheda SA prol. p. 2 (cf. EHR XII 647); 1235 quia ~us iste numquam prius accidit in curia domini regis CurR XV 1320 (cf. SelPlJews xliv); 1252 quia ~us novus est CurR 146 r. 4d.; de hac materia inveniri poterit ~us expressus anno regis H. tertio ‥, si R. de la Roche ‥ [cf. BNB II 40] Bracton 65; 1267 has libertates ‥ eis [civibus London’] concessimus ‥ una cum aliis ‥ consuetudinibus suis ‥ tam de forma et modo placitandi de tenuris ‥ suis ‥ quam de aliis quibuscunque ~ibus ‥ ipsos ‥ tangentibus (Ch. Regis) MGL II 254; 1268 omni ~u contingente Reg. Paisley 140; 1284 exceptis ~ibus vite et membrorum, in quibus ~ibus omnes imprisonentur in castro nostro (Conway) BBC 169; 1285 in consimili ~u cadente sub eodem jure (2 Westm.) StRealm I 83 (cf. ib. 95: in ~u quando visus terre est necessarius); s1286 per ‥ falsam suggestionem ~us indirecte ‥ juris peritis expositus est Plusc. VIII 3; hujusmodi testificacio ‥ non est admittenda ‥ in curia ‥ nisi in ~ibus specialibus State Tri. Ed. I 3; 1303 de ~ibus Decretoriis cum Reportorio Martiniani venditis Ac. Exec. Ep. Lond. 52; 1315 vocare suum ‥ non est in ~u illius statuti Year Bk. XVII (Selden Soc. XLI) 89; 1327 (v. applicare 5b); in ~u ecclesiastico Ockham Pol. I 46; potestne inveniri ~us in quo possit hereticus de tali heretica pravitate excusari? Id. Dial. 448; 1381 petit judicium si ‥ Simon accionem suam ‥ in hoc ~u versus ipsum manutenere debeat Mem. York I 128; c1400 stat in ~u legis quod ‥ Wyche Ep. 533; 14‥ in ~ibus matrimonialibus et testamentariis Reg. Brev. 36b; c1520 inter ~us papales, episcopales et sacerdotales Conc. Scot. I cclxxv; 1539 de placito transgressionis super ~um [trespass on the case] CourtR 173/46 r. 4.  b septem ~us sunt in quibus exprimere peccata non oportet Gir. GE I 37; 1238 cum illorum absolutio, ‥ quibusdam ~ibus a predecessoribus nostris exceptis, sedi apostolice reservetur (Stat. Nigri Ordinis) M. Par. Maj. III 513; s1240 [Raymundus de Penaforti] scripsit summam de ~ibus confessoribus perutilem Trevet 227; 1476 de absolvendo eos seu eligendo confessore in ~ibus reservatis qui eos absolvat MunAcOx 350.  c apostolus non dixit illa verba pro prelatis spiritualibus tantummodo nec precipue pro summo pontifice, nisi in ~u Ockham Pol. I 46 (cf. ib. 48: cui [archiepiscopo] subditi episcoporum non sunt subjecti nisi in ~ibus); illos quibus est auctoritas ‥ concessa simpliciter aut in ~u Conway Def. Mend. 1340 (foll. p. 1428).  d s1289 ut ‥ utramque partem in ~u contradiccionis per potenciam ‥ coartaret Plusc. VIII 2; 1338 in ~u quo ipsius ‥ provisio ‥ de nos debeat ‥ pertinere Lit. Cant. II 194; a1340 nisi in ~u quod ‥ terre ‥ aliquando poterunt recuperari Meaux II 301; in ~u si ‥ magnum scandalum esset Ockham Dial. 433; a1360 sequitur absurditas ‥ quod in ~u magistrorum arcium, si alios excedant in numero, possent cancellarium et procuratores ‥ pari racione expellere StatOx 127; 1367 in ~u quo ‥ possit docere ‥ quod ‥ jus et proprietas ‥ sint ‥ translata ‥, in hoc ~u teneantur respondere Reg. Paisley 30; c1430 ~u quod hujus instancia advocacionis ‥ graciosum exitum optinere nequeat Reg. Whet. II 371; ~u tamen quia ‥ [frater] contempnat servare precepta medici Ib. 430; 1564 si contigerit ‥, in eo ~u ‥ Scot. Grey Friars II 6; 1593 statutum de electione procuratorum ~u quo infra annum officium vacare contigerit StatOx 447. 6 (log.) hypothetical case, supposition. posicio ‥ differt a ~u, quia ~us non obligat ad suscipiendum aliquid tanquam verum. ‥ item ~us semper debet esse de re particulari, sed posicio potest esse unius proposicionis indefinite (Ockham Summa III 40) GLA IV 42n. 165; c1370 enunciacio tota cum littera ‘pono’ precedente debet dici posicio; sed totum quod remanet dempto signo posicionis dicitur ~us et positum (R. Strode Oblig.) Ib. 53n. 192; 1556 ut inter juristas sint positiones ~uum in quolibet prandio ‥, ita ut cena precedenti exprimatur per aliquem scholarium textus super quo fit ~us positio, ut detur aliis facultas objiciendi et prelector defendat StatOx 372.

cāsŭs, (7) ūs, m. (cado), action de tomber ¶ 1 chute : casus, ictus extimescere Cic. Nat. 2, 59, redouter les chutes, les coups ; nivis casus Liv. 21, 35, 6, chute de neige || [fig.] ne quis ex nostro casu hanc vitæ viam pertimescat Cic. Sest. 140, pour que lʼexemple de ma chute ne fasse craindre à personne dʼaborder cette ligne de conduite politique || chute, fin : extremæ sub casum hiemis Virg. G. 1, 340, sur la fin de lʼhiver ; casus urbis Trojanæ Virg. En. 1, 623, la chute de Troie ; de casu Sabini et Cottæ Cæs. G. 5, 52, 4, sur la fin de Sabinus et de Cotta, cf. C. 1, 7, 5 ; Sall. J. 73, 1 ¶ 2 arrivée fortuite de qqch. : quarum rerum omnium nostris navibus casus erat extimescendus Cæs. G. 3, 13, 9, lʼarrivée (la rencontre) de tous ces accidents était à craindre pour nos navires ; ætas illa multo plures quam nostra casus mortis habet Cic. CM 67, cet âge-là a beaucoup plus de cas (chances) de mort que le nôtre ; ad omnes casus subitorum periculorum objectus Cic. Fam. 6, 4, 3, exposé à toute sorte dʼarrivées de dangers soudains (à lʼarrivée de mille dangers soudains); non est sapientiæ tuæ ferre immoderatius casum incommodorum tuorum Cic. Fam. 5, 16, 5, il nʼest pas digne de ta sagesse de supporter sans modération le malheur qui tʼest arrivé ¶ 3 ce qui arrive, accident, conjoncture, circonstance, occasion : novi casus temporum Cic. Pomp. 60, nouvelles conjonctures correspondant aux circonstances ; sæpe in bello parvis momentis magni casus intercedunt Cæs. C. 1, 21, 1, souvent dans une guerre sous de petites influences surviennent de grandes vicissitudes ; communem cum reliquis belli casum sustinere Cæs. G. 5, 30, 3, supporter avec tous les autres les hasards communs de la guerre ; propter casum navigandi Cic. Att. 6, 1, 9, à cause des hasards de la navigation || hasard : videte qui Stheni causam casus adjuverit Cic. Verr. 2, 2, 98, voyez quelle circonstance fortuite a secondé la cause de Sthénius ; neque ad consilium casus admittitur Cic. Marc. 7, ni le hasard ne trouve accès aux côtés de la prudence, cf. Planc. 35 ; Div. 2, 85 ; Par. 52 ; virtute, non casu gesta Cic. Cat. 3, 29, choses accomplies par lʼénergie personnelle et non par le hasard ; cæco casu Cic. Div. 2, 15, par un hasard aveugle || abl. casu [employé comme adv.], par hasard, accidentellement : Cic. Nat. 2, 141 ; Div. 1, 125, etc. || arrivée heureuse de qqch., occasion, bonne fortune, chance : casum victoriæ invenire Sall. J. 25, 9, trouver lʼoccasion dʼune victoire ; fortunam illis præclari facinoris casum dare Sall. J. 56, 4, que la fortune leur donnait lʼoccasion dʼun bel exploit || heureux événement : Cæs. C. 3, 51, 5 ¶ 4 [en part.] accident fâcheux, malheur : eumdem casum ferre Cæs. G. 3, 22, 2, supporter le même malheur ; casum amici reique publicæ lugere Cic. Sest. 29, pleurer le sort malheureux dʼun ami et de lʼÉtat ; longe prospicere futuros casus rei publicæ Cic. Læl. 40, prévoir de loin les malheurs qui menacent lʼÉtat ; casu civitatis Gomphensis cognito Cæs. C. 3, 81, 1, ayant appris le sort de la ville de Gomphi ¶ 5 [gramm.] cas : sive casus habent (verba) in exitu similes Cic. Or. 165, soit que (les mots) aient des désinences casuelles semblables ; in barbaris casibus Cic. Or. 160, dans les cas dʼun mot latin || casus rectus, nominatif : Cic. Or. 160 ; Varro L. 5, 4 ; 7, 33 [en parl. du verbe, 1^re pers. : Varro L. 9, 103 ], ou casus nominandi Varro L. 8, 42, ou nominativus Varro L. 10, 23 || sextus casus Varro L. 10, 62, ablatif.

➳ orthogr. cassus au temps de Cic. , dʼaprès Quint. 1, 7, 20.

casus , us. m.
倒。病。偶然。六座。— hyemis 冬末。 Casu venit 偶然來。 Quem saepe transit casus aliquando invenit 瓦罐不離井上破。Casus dedit 幸而得之。 In casum dare 冒險。

Suggest a Translation
See an image

cāsus ūs (dat.cāsū, Cs.), m

• 1 CAD-, a falling, falling down, fall: nivis casus terrorem adiecit, L.: Antiqui memor casūs, O.: graviore casu Decidunt, H.: casuque fuit miserabile carmen, in his fall, O.: concidit casu gravi, Ph.: altior, Iu.: loci casūs, i. e. destruction(by an earthquake), O.—Fig., of time, the end: sub casum hiemis, V.— A loss, fall, overthrow, ruin, failure: ex nostro casu hanc vitae viam pertimescere: ingredi sine casu aliquo, false step: gravis casus in servitium ex regno, S.: urbis Troianae, V.— Of events, an occurrence, event, accident, chance, emergency: novi casūs temporum:in eiusmodi casu, such an emergency, Cs.: ad talem casum perfugium, L.: si quos locus aut casus coniunxerat, S.: adversi, secundi, N.: magno accidit casu, Cs.: rariores: dubii, H.—A chance, occasion, opportunity: hoc ipso tempore et casu, Cs.: casūs mortis habere: praeclari facinoris casum dare, S.—An adverse event, misfortune, mishap, mischance, accident, calamity: meum casum tam horribilem: ne minimo quidem casu (dat.) locum relinquere, Cs.: sive alius casus lecto te adfixit, H.: Saturnini atque Gracchorum casus, i. e. death, Cs.: cum tantum senatorum sui quemque casūs absumpsissent, L.: Bomilcaris, S.: insontis amici, fate, V.— In gram., a case(of a noun).