About
Menu

causare

causare, ~ari [CL] 1 to plead. b (pr. ppl.) pleader, litigant. qua ratione suam causam causando tuetur? Nig. Laur. 40. 2; die quo ipsum ~ari velle notum ‥ fuerat, ‥ ad vocem ejus ‥ doctorum ‥ concursus extiterat Gir. RG II 1.  b que male collegit causantis dextra dolosa / non fructum parient D. Bec. 1526; cum ‥ descidendis preesset ~antium litibus Ad. Eyns. Hug. V 16 p. 188. 2 to accuse, blame, make an objection or protest (against): a (person as obj); b (act as obj); c (absol); d (w. acc. & inf.). a cumque alium causes, propriam prior inspice vitam Alcuin Carm. 62. 104; si contigerit ut sacerdos ‥ calumpnia et vitio ~etur [AS: pæt man ‥ sacerd belecge] (Cons. Cnuti) GAS 285; 1188 in nullo placito possit quis ~ari per miskenningam (Bristol) BBC 147 (cf. ib. II 205: 1252 quod nullus burgensis in ullo placito possit occasionari per miskenningam); malo ‥ lubricam scriptoris manum notare ‥ quam tantum doctorem ‥ ~ari ‥ erroris H. Bos. Ep. 1. 1418; si mortuus est pro ecclesia quam ita ambierat, non est ~andus rex Nig. Cur. 175; qui aliquo preoccupatus negotio ire nequiverit, non inde ~etur Chr. Battle 17; s1227 rex ~atus est cives quod ‥ dederunt Lodowico ‥ v milia m. Wend. II 317; 1258 ballivus cepit ‥ quolibet anno ij s. ne ~arentur in responsis suis in renovatione plegiorum (Hund.) Baronial Reform 341.  b c1165 ne canonici sui tanquam perpetuam possint ~ari absentiam Reg. S. Osm. I 250; P. Blois Ep. 86 (v. Carthusiensis); sin autem servitutem ~aris in Anglis, ‥ ratio non provenit Gir. DK I 15; ~ari poterit assignatio sicut appretiatio, sc. ‥ assignatores non assignaverunt tali qui queritur nisi tale quid minimum Bracton 75b.  c 9‥ ~atur, i. querelatur, causam dicit, syfað; ~avit, seofade WW; a1160 actor de temporis prolixitate ~atus terminum coartavit diem Pentecostes J. Sal. Ep. 12 (53); 1307 ne contra vos ‥ hac occasione possit ~ari (Lit. Abb.) Flete Westm. 119; de nimia lorice longitudine ~atur (Wulfricus) NLA II 512.  d conquestus sum ‥ et mihi valde displicere ~abar quod mei archiepiscopi ‥ angariabantur (Lit. Cnutonis) GAS 276 (cf. W. Malm. GR II 183: dixi quod); nec aliud suis ~abatur profectibus novercari et gaudiis nisi temporis brevitatem Ad. Eyns. Hug. I 10 p. 34. 3 to make excuses. episcopales ‥ ministri ‥, dissimulando vel ~ando, oleum vel crisma ‥ dilatione subtrahentes, ‥ fratres sepius tedio vexantes, locum ancillari moliebantur Chr. Battle 56. 4 to cause, occasion; b (w. inf); c (w. ad & gdv.). d (p. ppl. as sb. n.) thing caused, effect. nox cita, virgo recens, Veneris coeva juventus / causantur subitas has in amore moras Nig. Mir. BVM 21. 2; s1173 (v. catarrhus); 1295 ad expiacionem excessuum, qui dicta presumuntur ~are pericula Reg. Cant. I 29; quelibet talis [causa] est imperfecte ~ans, quia est dependens in ~ando ab alia Duns PW III 40; tractus ascendens, qui ~at oppositam proprietatem Haudlo 394; cause universales ‥, ex quibus diversi et innumeri ~antur effectus Ockham Dial. 592; Bradw. CD 218C (v. causa 4a); loquamur de perfeccione ‥ quam qualitas per se ~at, non communicando cum perfeccione quam substancia habet de sui essencia Wycl. Act. 118; antiquitas ~at ignoranciam veritatis (Kyn.) Ziz. 5; 1369 raritas nunciorum nobis obicem ~avit, super quo nos excusatos habere velit vestra bonitas Lit. Cant. II 491; cum solo causante Deo sint cuncta creata Gower VC II 595; avari quique ministri / causant plura mala, dum bona vi rapiunt (Elmh. Mors Hen. IV) Pol. Poems II 119.  b pueri Anglici ‥ venales ~arunt Gregorium ‥ Anglos angelis sociare Elmh. Cant. 80; 1448 sunt ‥ regratarii ‥ piscium ‥ et ~ant eas magis duplo carius vendi MunAcOx 590; 1522 ~avit ipsum ‥ rescribere Scot. Grey Friars II 78; quod idem J. ‥ sufficientem statum in lege eidem R. ‥ faceret aut fieri ~aret Entries 6.  c 1494 ad hoc faciendum ~abuntur et, si opus fuerit, compellentur Reg. Glasg. 490.  d J. Blund An. 293 (v. cursus 4b); causa ponitur pro ~ato quando cause assignatur tale adjectivum in quo notatur effectus cause, verbi gratia ‥ ‘iste cibus est eger’, id est ‘causa que facit egrum’ Vinsauf AV II 3. 26; nec parificatur cause prime ~atum ejus in eternitate Gros. 148; 1253 causa boni melior est suo ~ato Id. Ep. 128 p. 435; ~ata non possunt sciri sine causis suis Bacon Tert. 35; destructa causa destruitur et ~atum Fleta 435; Wycl. Ver. III 203 (v. causatio 2).

Saved

Recent