causativus
causātīvus, a, um, adj. [causa].
- Causative: vis, Mart. Cap. 7, § 731.—
- II Of or pertaining to a lawsuit; subst.: causativum litis, the matter in dispute, the gist of the action, Mart. Cap. 5, § 472; Fortun. Art. Rhet. 1, 2; Jul. Vict. Art. Rhet. 1, 2; 3, 8.—
- III In gram.: causativus casus = accusativus, the accusative, i. e. the arraigning case, Prisc. p. 671 P.; cf. persona, i. e. the first person, id. p. 821 ib.
causātīvus, a, um (causa), I) ursächlich, vis, Mart. Cap. 7. § 731: origo, Chalcid. Tim. 23: persona (verbi), die erste P., Prisc. 8, 66: et est τὸ αἴτιον, id est causativum, Serv. Verg. Aen. 2, 311. – subst., causātīva, ōrum, n., Ursächliches, Prisc. 16, 6. – II) die Rechtssache feststellend, a) übh., subst., causativum litis, griech. αἴτιον, Fortunat. art. rhet. 1, 2. Iul. Vict. art. rhet. 1, 2 u. 3, 8. Mart. Cap. 5. § 472. – b) insbes., die Anklage bestimmend, casus, der Akkusativ, Prisc. 5, 72.
per ‘~a’ ‘causalis’ potest significari
Saturnus est frigidus et siccus et omnis pigritie et mortificationis et destructionis rerum ~us
virtus activa est vigor intraneus actionis alicujus ~us
transit annus iste ‥ Francis et Anglicis discordie inchoativus et damnorum irrecuperabilium ~us
nec Filius Dei nec Spiritus Sanctus aliquod velle potest habere nisi quod prius quodammodo causaverit et dederit eis Pater, et Spiritui Sancto Pater simul cum filio. ‥ habent enim esse a suis principiis ~is
sicut patet de Amorrheis, qui ‥ peccatum destruccionis ~um continue aggravarunt(
fortitudo in certamine ‥ victorie ~a
privilegia multorum malorum sunt inter eos ~a
accusativus, qui et ~us dicitur, ut ‘accuso hominem’
causātīvus, a, um (causa), ¶ 1 causal, causatif : Capel. 7, 731 || subst. n. , causativum litis, fondement juridique de la cause : Fortunatianus Rhet. 1, 2 ¶ 2 [gramm.] : casus causativus, lʼaccusatif : Prisc. Gramm. 5, 72.