centum
centum, indecl, a hundred
- I A hundred: dies, Cic. Mil. 22, 60: et septem anni, id. Sen. 5, 13.—
- II Poet., for an indefinite, large number: mihi si linguae centum sint, oraque centum, Verg. G. 2, 43: centum clavibus servata, Hor. C. 2, 14, 26: centum puer artium, id. ib. 4, 1, 15: jugera, id. S. 1, 1, 50: greges, id. C. 2, 16, 33: cyathi, id. ib. 3, 8, 14: chlamydes. id. Ep. 1, 6, 41 al.; cf. Quint. 7, 10, 8; and, ludi, Tib. 1, 7, 49 Huschk.
ter ~um annis
viros ad funera centum / truserat
~um in dextera quomodo decem in laeva facies
mox cepere pisces ‥ ccc; quibus trifariam divisis, c pauperibus dederunt, ~um hiis a quibus retia acceperant, ~um in suos usus habebant
reddere convenit ~um [(AS: ] caseoshundred
Kambria ‥ circiter ~um milia in latum habet
dare ‥ ~um meliores lampredas ‥ pro viij d., viz. xij pro j d., et ~um minores pro vj d.
sicut [(dividitur ] ~um unum in plures decarios numeros
quod capiatis ‥ de quolibet ~um salmonum ‥ j ob.
quod possint dare ‥ ~um smyltorum meliorum pro j d. ob.
quarta synodus Calcedonensis sex ~orum triginta sacerdotum
pro quolibet ~o x s.
pro dcc ulnis canabi ‥ x li. x s., precium ~i xxx s.
pasturam ad quingentas oves per majus ~um
~um per sexies viginti computatis
[in ] ccc bidentibus matricibus cum agnis, viz. ~um per quinquies viginti, ‥ et cc multonibus, viz. ~um per sexies viginti
quodlibet miliare [allecii ] consistit ex decies ~um et quodlibet ~um ex sexies viginti
sunt ibidem in dominico ccxxx acre terre arrabilis per minus cent’
ccc acre terre per minus ~um(
c bidentes per majus ~um
de bidentibus ‥ viz. quinque ~um et quadraginta per minus ~um
ccxlvij acre terre arabilis per minus ~um
habere facias ‥ duo ~um cere ad nos deferenda
pro ~um cere empto ad opus regis
liberent ‥ dim. ~um risi, ‥ dim. ~um piperis
summonitus fuit ad portandum ‥ balanciam cum ij ponderibus continentibus ~um
~um capita, affodillus idem, A.clansing gresse
centrum galli vel ~um grana
sanabula ‥ similis ~um granis
- 1. honderd;
- 2. (poët.) vele; ➤ ~ puer artium in veel kunsten en wetenschappen onderricht; ~ sunt causae cur.
Cinctus, subst.
Cent, idem quod Centuria 1. Vide in hac voce. Charta ann. 1374. in Reg. 105. Chartoph. reg. ch. 265 :
In parrochia de Blandaing tria bonneria et unum Centum terræ in pluribus petiis.Pactum inter Phil. V. reg. Franc. et episc. Tornac. ann. 1320. in Cod. reg. 8448. 2. 2. fol. 95. v°. :
Item sur cinq quartiers et un Cent... deux deniers maaille et abenghe... Une piece de terre... contenant deux bonniers et demi, et trois Cens.Vide supra Centenarium 5.
Centnuncupati meminit Roger.
de Colleryelaudatus in Merc. Franc. tom. 1. Jun. ann. 1738. pag. 1045 :
Au flux, au Cent, au glic, au tricquetrac.
Cantéevero vel
Centée, Mensuræ nomen est, in Lit. remiss. ann. 1392. in Reg. 143. Chartoph. reg. ch. 253 :
Jehan Nicholau se assist à une fenestre, qui n'avoit pas plus d'une Cantée de hault jusques à terre.Infra :
Centée.
- num.indecl, a hundred: anni: dies: viciens centum milia passuum, Cs.—Indef., a hundred, many, countless: mihi si linguae centum sint, V.: centum puer artium, H.
-
…transportati essent, fines eorum popularentur sese ne obsidibus quidem datis pacem Ariovisti redimere potuisse ; Treveri autem, pagos centum Sueborum ad ripas Rheni consedisse, qui Rhenum transire conarentur ; his praeesse Nasuam et Cimberium fratres. Quibus rebus…
Julius Caesar, Gallic War
-
…sit cognoverint. Plurimum inter eos Bellovacos et virtute et auctoritate et hominum numero valere hos posse conficere armata milia centum, pollicitos ex eo numero electa milia LX totiusque belli imperium sibi postulare. Suessiones suos esse finitimos ; fines…
Julius Caesar, Gallic War
-
…alta in templa sacerdos. Excisum Euboicae latus ingens rupis in antrum, quo lati ducunt aditus centum, ostia centum ; unde ruunt totidem voces, responsa Sibyllae. Ventum erat ad limen, cum virgo. Poscere fata tempus…
Vergil, Aeneid
-
…quos vehit unda, sepulti. Nec ripas datur horrendas et rauca fluenta transportare prius quam sedibus ossa quierunt. Centum errant annos volitantque haec litora circum ; tum demum admissi stagna exoptata revisunt. Constitit Anchisa satus et vestigia pressit…
Vergil, Aeneid
-
…hoc, si quis indicavisset de coniuratione, quae contra rem publicam facta erat, praemium servo libertatem et sestertia centum, libero inpunitatem eius rei et sestertia ducenta itemque decrevere, uti gladiatoriae familiae Capuam et in cetera municipia distribuerentur…
Sallust, Catilina
-
…nobis, cum semel occidit brevis lux, nox est perpetua una dormienda. da mi basia mille, deinde centum, dein mille altera, dein secunda centum, deinde usque altera mille, deinde centum, dein, cum…
Catullus, Carmina
-
…et maculat praeruptam sanguine rupem. Arge, iaces, quodque in tot lumina lumen habebas, exstinctum est, centumque oculos nox occupat una. Excipit hos volucrisque suae Saturnia pennis collocat et gemmis caudam stellantibus inplet. Protinus exarsit…
Ovid, Metamorphoses
-
…nox est perpetua una dormienda. da mi basia mille, deinde centum, dein mille altera, dein secunda centum, deinde usque altera mille, deinde centum, dein, cum milia multa fecerimus, conturbabimus illa, ne…
Catullus, Carmina
-
…; tanto magis ille fatigat os rabidum, fera corda domans, fingitque premendo. Ostia iamque domus patuere ingentia centum sponte sua, vatisque ferunt responsa per auras O tandem magnis pelagi defuncte periclis Sed terrae graviora manent. In…
Vergil, Aeneid
-
…donata non protinus exuit omnem diva metum timuitque Iovem et fuit anxia furti, donec Arestoridae servandam tradidit Argo. Centum luminibus cinctum caput Argus habebat inde suis vicibus capiebant bina quietem, cetera servabant atque in statione manebant. Constiterat…
Ovid, Metamorphoses