cerno
cerno, to separate, sift; distinguish, decide, comprehend
the battle-line of the enemy was seen at dawn
- I To separate, sift (rare): per cribrum, Cato. R. R. 107, 1: farinam cribro, Plin. 18, 11, 29, § 115; cf. id. 33, 5, 26, § 87; Pall. Jun. 1; Veg. 3, 28, 6: in cribris omnia cerne cavis, Ov. Med. Fac. 62; cf.: per densa foramina, id. ib. 89: cineris bene creti, well sifted, Pall. Nov. 22.—Far more freq.,
- II Trop.
- A To separate, distinguish by the senses, mostly by the eyes, i. e. to perceive, see, discern (syn.: video, conspicio; class. in prose and poetry; most freq. probably in Lucretius, where it is used about a hundred times); rarely by the ears; v. infra: lumen jubarve in caelo cerno?Enn. ap. Varr. L. L. 6, § 81 Müll.; 7, § 76 ib.: sed quis illic est, procul quem video? estne hic Hegio? si satis cerno, is hercle'st, Ter. Ad. 439: tum porro varios rerum sentimus odores, nec tamen ad nareis venienteis cernimus umquam: nec voces cernere suemus, Lucr. 1, 300; 4, 598: quod nequeunt oculis rerum primordia cerni, id. 1, 269; v. also id. 2, 314 sq.; 4, 242; cf. id. 2, 837: acute, id. 4, 811; cf.: cerno acutum, Hor. S. 1, 3, 26: altaria exhalare vapore, Lucr. 3, 432; 2, 928 al.—Hence, sometimes opp. to hearing: ut non solum auribus acciperetur, sed etiam oculis cerneretur, Nep. Timol. 2, 2; or to mental perception: quem ego tam video animo, quam ea, quae oculis cernimus, Cic. Fam. 6, 3, 2: nos enim ne nunc quidem oculis cernimus ea, quae videmus, id. Tusc. 1, 20, 46: quae cernere et videre non possumus, id. de Or. 3, 40, 161; cf. id. Rep. 6, 20, 21 sq.: ego Catuli Cumanum ex hoc loco cerno, Pompeianum non cerno, id. Ac. 2 (Luc.), 25, 80: ut ea cernimus quae videmus, id. Mil. 29, 79: omnia sic aperiam, ut ea cernere oculis videamini, id. Clu. 24, 66: coram aliquid, to witness, Caes. B. G. 6, 8; Verg. A. 2, 538: aliquem, Caes. B. G. 6, 21: acies a nostris cernebatur, id. B. C. 3, 69: in sole sidera ipsa desinunt cerni, Quint. 8, 5, 29: simile quiddam facientes aves cernimus, id. 2, 6, 7: me miserum, turbā quod non ego cernar in illā, Ov. P. 4, 4, 43: Constitit alma Venus, nulli cernenda, id. M. 15, 844; Curt. 8, 13, 16; Tac. A. 1, 59.—With acc. and inf.: sensumque inesse et motum in membris cerno, Canius ap. Varr. L. L. 6, § 81 Müll.: neque mutari ac misceri omnia cerneres, Sall. C. 2, 3: quos ad resistendum concucurrisse cernebat, * Suet. Caes. 15 fin.: cernis ut insultent Rutuli? Verg. A. 10, 20: cerne quam tenui vos parte contingat, Cic. Rep. 6, 20, 21: cerneres, quanta audacia fuisset, etc., Sall. C. 61, 1.—Impers. with acc. and inf.: cernebatur, novissimos illorum premi vehementer, Caes. B. C. 1, 64 Herz. N. cr.— So impers. with rel. -clause: ut non solum auribus acciperetur, sed etiam oculis cerneretur quem detulisset, Nep. Timol. 2, 2. —Ante-class., of the hearing: vox illius certe est: idem omnes cernimus, Att. ap. Non. p. 261, 11, and perh. also, Titin. ap. Prisc. p. 898 P.—Hence,
- b Cerni aliquā re or in aliquā re, to become distinguished or known in something: fortis animus et magnus duabus rebus maxime cernitur, Cic. Off. 1, 20, 66; so id. Tusc. 5, 8, 22: amicus certus in re incertā cernitur, Enn. ap. Cic. Lael. 17, 64: atque hae quidem virtutes cernuntur in agendo, Cic. Part. Or. 23, 78; id. Top. 21, 80 (also in Quint. 3, 5, 18).—*
- c Have before the mind, have respect to, regard any one: ubi gratus, si non eum ipsi cernunt grati, cui referunt gratiam? Cic. Leg. 1, 18, 49.—
- B Transf. to intellectual objects, to perceive, comprehend, understand (syn.: intellego, cognosco, perspicio): neque tanta in rebus obscuritas, ut eas (res) non penitus acri vir ingenio cernat, si modo aspexerit, Cic. de Or. 3, 31, 124: jam cernam mene an illam potiorem putes, id. poët. Tusc. 2, 9, 20: (antiquitas) hoc melius ea fortasse, quae erant vera, cernebat, id. ib. 1, 12, 26; id. Fin. 1, 19, 64; id. Top. 5, 27; id. N. D. 1, 19, 49; id. Fam. 5, 12, 2: quae cum ego non solum suspicarer, sed plane cernerem, id. Agr. 2, 4, 9; id. de Or. 3, 31, 124: ut consuetum facile amorem cerneres, Ter. And. 135.—Hence,
- b Rarely of future events, to foresee, discern beforehand: cerno animo sepultā in patriā miseros atque insepultos acervos civium, Cic. Cat. 4, 6, 11: cerno jam animo, quanto omnia uberiora atque ornatiora futura sint, id. Fam. 5, 12, 2.—
- C To decide something that is contested or doubtful (judicially), to decree, determine (more rare than decernere): quotcumque senatus creverit populusque jusserit tot sunto, Cic. Leg. 3, 3, 8: quodcumque senatus creverit agunto, id. ib. 3, 3, 8, § 6: jurati cernant.Pac. ap. Non. p. 261, 13: illum locum tempusque consilio destinatum quid de Armeniā cernerent, Tac. A. 15, 14: priusquam id sors cerneret, Liv. 43, 12, 2: certā sorte, after the lot was decided, id. 36, 2, 2.—Hence,
- b To decide by contending or fighting (more rare than the freq. certare, and even in Seneca's time out of use; cf. Sen. Ep. 58, 3): ferro non auro vitam (acc. respect = de vitā) cernamus utrique, Enn. ap. Cic. Off. 1, 12, 38; id. ap. Non. p. 261, 19, and ap. Varr. L. L. 6, § 81 Müll.; Pac. ap. Non. p. 261, 21: nisi esset qui armis secum vellet cernere, Att. ap. Non. p. 261, 17: cernere ferro, Verg. A. 12, 709 (also ap. Sen. Ep. 58, 3); so, cernere certamen, Plaut. Bacch. 3, 2, 15 (399); id. Cas. 3, 1, 2 (516); Lucr. 5, 394: pro patriā, pro liberis, pro aris atque focis suis, * Sall. C. 59, 5 Kritz N. cr. (al. certare): seu libeat duplicem sejunctim cernere martem, Tib. 4, 1, 103.—Humorously, Plaut. Trin. 2, 4, 77 (478).—
- D In gen., to decide for something, to conclude upon, resolve (syn.: constituo, decerno; also rare): praesidium castris educere, Lucil. ap. Non. p. 261, 5: acribus inter se cum armis confligere, id. ib. p. 261, 6: te mihi amicam esse crevi, Plaut. Cist. 1, 1, 1 (1) (crevi valet constitui, Varr. L. L. 7, § 98 Müll.); Cat. 64, 150.—Hence,
- E In judic. lang. t. t., of inheritances.
- 1 To resolve to enter upon an inheritance, Varr. L. L. 7, § 98 Müll.; cf. Tit. 22, 27, and cretio.—
- 2 To make known this determination, Tit. 22, 28 and 30; Cic. Att. 11, 2, 1.—
- 3 = adire, to enter upon an inheritance, Cic. Agr. 2, 15, 40; Liv. 24, 25, 3; 40, 8, 17; Plin. Ep. 10, 79, 2; Quint. Decl. 261; Fest. p. 41.—
- b Trop.: debet etiam fratris Appii amorem erga me cum reliquā hereditate crevisse, Cic. Att. 6, 1, 10; so id. Fam. 9, 14, 4; Val. Max. 5, 3, ext. 3.—P. a. v. certus.
➳ la forme du pf crevi ne se trouve pas avec le sens de « voir », sauf Pl. Cist. 1 et Titin. 50.
- 1. in het oog krijgen, waarnemen, (duidelijk) zien;
- 2. in-, doorzien, zich overtuigen van (mente, animo, ingenio); — pass. zich tonen, zich doen kennen; ➤ amicus certus in re incerta cernitur (Enn.);
- 3. onderscheiden;
- 4. (niet-klass.) scheiden, sorteren [per cribrum zeven];
- 5. een besluit nemen, beslissen (m. acc.; inf.; aci.) [alqd de Armenia]; ➤ priusquam id sors creverit;
- 6. (niet-klass.) met een gevecht beslissen = strijden om [ferro; vitam om het leven; de victoria];
- 7. (jur. t.t.) (hereditatem) de erfenis aannemen, aanvaarden.
篩。分開见。曉定妥。打仗。爭。— vitam 爭爲性命。— ferro 用刀打仗。— haereditatem 商量繼後。定擬接嗣。Senatus crevit 議事廳出命。 Cernere de variis rebus 辯數樣事。
Suggest a Translation
See an image
- 2 CER-, to separate, part, sift: in cribris omnia cavis, O.— Fig., of the sight, to distinguish, discern, make out, perceive, see: si satis cerno, T.: acutum, H.: oculis cerni, N.: quae cernere et videre non possumus: haec coram, to witness, Cs.: coram letum, V.: acies a nostris cernebatur, Cs.: Venus, nulli cernenda, invisible, O.: neque misceri omnia cerneres, S.: cernis ut insultent Rutuli?V.: cernebatur novissimos illorum premi vehementer, Cs.—To see mentally, discern, perceive, comprehend, understand: eas (res) ingenio: ea quae erant vera: amorem, T.: cerno animo acervos civium: fortis animus cernitur, shows itself.—To decide, decree, determine, resolve: quotcumque senatus creverit populusque iusserit: priusquam id sors cerneret, L.: certā sorte, after the lot was decided, L.: Ferro non auro vitam cernamus utrique: cernere ferro, V.: potius germanum amittere crevi quam tibi ... deessem, Ct.: pro patriā, S.—In law, with hereditatem, formally to declare oneself heir to, accept, enter upon: quam hereditatem iam crevimus: hereditatem regni, L.— Fig.: fratris amorem cum reliquā hereditate crevisse.
-
…, memor generis atque pristinae suae dignitatis in confertissumos hostis incurrit ibique pugnans confoditur. Sed confecto proelio tum vero cerneres, quanta audacia quantaque animi vis fuisset in exercitu Catilinae. Nam fere quem quisque vivus pugnando locum ceperat ,…
Sallust, Catilina
-
…admissi stagna exoptata revisunt. Constitit Anchisa satus et vestigia pressit, multa putans, sortemque animo miseratus iniquam. Cernit ibi maestos et mortis honore carentes Leucaspim et Lyciae ductorem classis Oronten, quos, simul ab Troia ventosa per…
Vergil, Aeneid
-
…, Cocyti stagna alta vides Stygiamque paludem, di cuius iurare timent et fallere numen. Haec omnis, quam cernis, inops inhumataque turba est ; portitor ille Charon ; hi, quos vehit unda, sepulti. Nec ripas…
Vergil, Aeneid
-
…de pectore curam ; sed non et venisse volent. Bella, horrida bella, et Thybrim multo spumantem sanguine cerno. Non Simois tibi, nec Xanthus, nec Dorica castra defuerint ; alius Latio iam partus Achilles, natus…
Vergil, Aeneid
-
…neque item genitas ad nil revocari, ne qua forte tamen coeptes diffidere dictis, quod nequeunt oculis rerum primordia cerni, accipe praeterea quae corpora tute necessest confiteare esse in rebus nec posse videri. Principio venti vis verberat incita…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…magnis amnibus inveniuntur, aperto corpore qui sunt. Tum porro varios rerum sentimus odores nec tamen ad naris venientis cernimus umquam nec calidos aestus tuimur nec frigora quimus usurpare oculis nec voces cernere suemus ; quae tamen omnia corporea constare…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…durare querelis a pereat, si quis lentus amare potest an mihi sit tanti doctas cognoscere Athenas atque Asiae veteres cernere divitias, ut mihi deducta faciat convicia puppi Cynthia et insanis ora notet manibus, osculaque opposito dicat sibi debita…
Propertius, Elegies
-
…anima atque animi constet natura videndum, et quae res nobis vigilantibus obvia mentes terrificet morbo adfectis somnoque sepultis, cernere uti videamur eos audireque coram, morte obita quorum tellus amplectitur ossa. Nec me animi fallit Graiorum obscura reperta…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…cumque aevo macieque senescunt, nec, mare quae impendent, vesco sale saxa peresa quid quoque amittant in tempore cernere possis. corporibus caecis igitur natura gerit res. Nec tamen undique corporea stipata tenentur omnia natura ; namque est…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…sentimus odores nec tamen ad naris venientis cernimus umquam nec calidos aestus tuimur nec frigora quimus usurpare oculis nec voces cernere suemus ; quae tamen omnia corporea constare necessest natura, quoniam sensus inpellere possunt ; tangere enim et tangi ,…
Lucretius, De Rerum Natura