comperio

com-pĕrĭo, pĕri, pertum, 4, v. a. [root par-, of paro, pario; cf. 2. comparo, and aperio, operio, etc.; by others separated from these words and referred to root per-, of πειράω, peritus, periculum; but cf. Corss. Ausspr. II. 410], lit.,

• to disclose wholly, lay open (a fact), without the access. idea of communicating the thing disclosed (which aperio expresses; v. aperio); to obtain a knowledge of a thing, to find out with certainty, to have or gain certain information, to ascertain, learn, etc. (class. in prose and poetry): certo comperi, Ter. Eun. 825: cum indicia mortis se comperisse manifesto et manu tenere diceret, Cic. Brut. 80, 277: hoc, Nep. Eum. 8, 4: stellarum ortus, Cat. 66, 2: de amore hoc comperit, Ter. And. 211: nihil de hoc (Sullā) consul comperi, Cic. Sull. 31, 86; Sall. J. 68, 1: postquam de scelere filii comperit, Nep. Paus. 5, 3; Suet. Dom. 6 al.—With inf. and acc., Ter. And. 90: posteaquam comperit eum posse vivere, Cic. Rosc. Am. 12, 33: hanc gentem Clusium inde venisse comperio, Liv. 5, 35, 3; Quint. 1, 7, 24: diram qui contudit hydram, comperit invidiam supremo fine domari, * Hor. Ep. 2, 1, 12: ubi comperi ex eis qui, etc., Ter. Heaut. 121: aliquid ex multis, Cic. Clu. 68, 192: ex litteris, Nep. Paus. 4, 5: per exploratores, Caes. B. G. 4, 19; 6, 28; Nep. Alcib. 8, 6: certis auctoribus, Cic. Att. 14, 8, 1: nihil testibus, nihil tabulis, nihil aliquo gravi argumento, id. Clu. 45, 126; Caes. B. C. 2, 37: a quo ut rem gestam comperit, Nep. Dat. 3, 4: quae ex fratre compererat nuntiari regi jubet, Curt. 6, 7, 18: ut postea ex captivis comperit, Caes. B. G. 1, 22; Hirt. B. G. 8, 17; 8, 36.—Cicero, on account of the frequent repetition of the phrase omnia comperi, in the trial of Catiline, was often bantered by his contemporaries; hence: (Clodius) me tantum comperisse omnia criminabatur, Cic. Att. 1, 14, 5; cf. id. Fam. 5, 5, 2.—With depend. question: dolo an vere cunctatus, parum comperimus, Sall. J. 113, 1; 67, 3.—
• • • • • β Esp. freq. in part. perf. pass.: Oppianici facinus manifesto compertum atque deprehensum, Cic. Clu. 14, 43: non ego haec incertis jacta rumoribus adfero ad vos, sed comperta et explorata, Liv. 42, 13, 1; cf. id. 29, 18, 7; 29, 21, 13: sintne haec investigata, comperta, patefacta per me, Quint. 9, 3, 49: pecuniam ex aerario scribae viatoresque aedilicii clam egessisse per indicem comperti, discovered, Liv. 30, 39, 7: compertus adulterare matronas, Suet. Aug. 67: uxorem in stupro generi compertam, detected, id. Tib. 35.—Also with the gen. of the crime: compertus stupri, Liv. 22, 57, 2; Just. 11, 11, 5: probri, Liv. 7, 4, 4: sacrilegii, id. 32, 1, 8: flagitii, Tac. A. 1, 3; 4, 11: de his haud facile compertum narraverim, give certain information, Sall. J. 17, 2: qui ex fratre comperta ipsi nuntiasset, Curt. 6, 8, 11: haec ex vate comperta nuntiabat, id. 7, 7, 22.— In abl. absol.: comperto lege Gabiniā Bithyniam et Pontum consuli datam, Sall. H. Fragm. ap. Prisc. p. 1130 P.; so Liv. 31, 39, 4 and 7; 33, 5, 4; Tac. A. 1, 66; 4, 36; 11, 13 fin.; 14, 57.—So, also, compertum habeo and compertum mihi est, I know full well: quod de his duobus habuerint compertum, Cic. Clu. 45, 127; so Sall. C. 2, 2; 22 fin.: pro comperto polliceri, as certain, Suet. Ner. 31.
• —Hence, compertē, adv., on good authority; only Gell. 1, 22, 9; and in comp., id. 1, 11, 12.

com-perio, perī, pertum, īre (vgl. peritus, periculum u. reperio, experior), einer Sache od. Person von allen Seiten beikommen, a) einer Sache = etwas durch Sehen, Hören, Erkundigen usw. genau inne werden, deutlich ersehen, etwas genau, sicher erfahren, in Erfahrung bringen, von etwas sichere Nachricht erhalten (Ggstz. audire, bloß hören), bei Ang. von wem? oder woraus? m. ab oder ex u. Abl.; bei Ang. durch wen? m. per u. Akk., od. m. bl. Abl., α) m. Acc.: hoc, id, Nep.: haec omnia, Cic.: facinus, Caes.: indicia mortis comperisse manifesto et manu tenere, Cic.: haec certis nuntiis, certis auctoribus comperisse, Cic.: nihil testibus, nihil tabulis, nihil gravi aliquo argumento comperisse, Cic.: rem gestam c. ab alqo, Nep.: quod ex multis audivi et comperi, Cic.: huic ille quid ex litteris comperisset aperit, Nep. – im Pass., im Abl. absol., hāc re compertā manifestoque deprehensā, Cic.: u. hoc mulierum errore comperto, Curt. – u. sonst im Partic. Perf., deutsch oft = gewiß, zuverlässig, exponam vobis Oppianici facinus manifesto compertum atque deprehensum, Cic.: levem auditionem pro re comperta habere, Caes.: non ego haec incertis iactata rumoribus affero, sed comperta et explorata, Liv.: ea quoque, quae vulgata sermonibus de cultu ac desidia imperatoris, comperta oculis referrent Romam, Liv. – u. alqd compertum habere, zB. cum ea dicimus quae comperta habemus, quae vidimus, Cic.: id. se ab ipsis per eorum nuntios compertum habere, Caes. – u. alqd alci compertum est, parum compertum est, zB. quae postquam Metello comperta sunt, Sall.: nobis ea res pro magnitudine rerum parum comperta est, Sall.: quae praesentis Deae numine saepe comperta nobis maioribusque nostris referebantur, Liv. – u. neutr. subst., compertum narrare, Sall.: comperta narrare, Curt.: comperta nuntiare, Tac.: res enim indicat nihil ipsos habuisse comperti, nihil cogniti, Cic.: pro comperto polliceri m. folg. Akk. u. Infin., Suet.: u. pro comperto est m. folg. Akk. u. Infin., Curt. – m. dopp. Acc., im Passiv m. dopp. Nom., a quo cum quaereret Pyrrhus, qualem Romam comperisset (gefunden hätte), Eutr. 2, 12: omnia falsa atque insidiose ficta comperta sunt, Cic. Mil. 67. – β) m. Acc. u. Infin. od. m. bl. Infin., quae ego cuncta esse fluxa in mea re crepera comperi, Acc. fr.: posteaquam comperit eum posse vivere, Cic.: ubi certis auctoribus comperit minus V et XX milibus longe ab Utica eius copias abesse, Caes.: ex captivo comperit Correum milia sex peditum delegisse, Caes.: postquam per Ubios exploratores comperit Suebos sese in silvas recepisse, Caes.: hanc gentem Clusium Romamque inde venisse comperio, Liv. – Pass., compertum est, zB. tum demum periculo atque negotiis compertum est in bello plurimum ingenium posse, Sall.: mox compertum a transfugis nongentos Romanorum pugnā in posterum extractā confectos, Tac.: Didymo accidisse compertum est, ut etc., Quint. – u. compertum habeo, zB. compertum ego habeo verba virtutem non addere, Sall.: certis indiciis compertum se habere nocte totā coetus in urbe factos esse, Liv. – u. Abl. absol. comperto, nachdem man genau erfahren, satis comperto Eordaeam petituros Romanos, Liv.: comperto Plautum et Sullam maxime timeri, Tac. – γ) m. folg. indir. Fragesatz, id misericordiāne hospitis an pactione aut casu ita evenerit, parum comperimus, Sall.: an ab ipso id genus exercitationis sit inventum, parum comperi, Quint. – u. compertum habere, zB. interrogatus a rege auditune an oculis comperta haberet, quae diceret, Liv.: quae se absente acta essent, se quoque famā comperta habere, Liv. – u. Abl. absol. conperto, nachdem man genau erfahren, nondum conperto, quam regionem hostes petissent, Liv. 31, 39, 4: nondum conperto, quam in regionem venisset, Liv. 33, 5, 4. – δ) m. bl. Ang. in betreff wessen? (worüber?) durch de mit Abl., de amore hoc, Ter.: de scelere filii, Nep.: de rebus Vagae actis, Sall.: nihil de hoc comperi, nihil suspicatus sum, nihil audivi, Cic. – ε) ganz absol., mit aus dem Zshg. zu ergänzender Ang. was?, zB. qui comperisti? Cic.: atqui certo comperi, Ter.: ubi comperi ex iis, qui fuere ei conscii, Ter.: ut postea ex captivis comperit, Caes. – u. im Pass., si compertum est, wenn die Sache ergründet ist, Caes. b. G. 6, 19, 3: desinant ultra opinari mihique, qui compertum habeo, credant, Caes. bei Suet. Caes. 66. – b) einer Pers., nur im Partic. compertus, α) = überführt, mit Genet. (wessen?) (vgl. Fabri Liv. 22, 57, 2. Nipperd. u. Otto Tac. ann. 1, 3. Benecke Iustin. 11, 11, 5), incesti, Varr. fr. bei Prisc. 8, 18 (Varr. fr. p. 337 B.): sacrilegii, Liv.: stupri, Liv. u. Iustin.: nullius probri, Liv.: nullius flagitii, Tac.: noxae, Apul. met. 10, 8. – m. in (bei) u. Abl., uxor in stupro generi comperta, Suet. Tib. 35, 1. – mit Nom. u. Infin., compertus publicam pecuniam avertisse, Tac. hist. 1, 53. – β) = fleischlich erkannt, Bersaben quandam stupro compertam habuit, Sulp. Sev. chron. 1, 38, 1. ➳ Perf. comperii, Diom. 372, 6: comperui, Gloss. IV, 320, 3.

See: comperire

compĕrĭō, (8) pĕrī, pertum, īre (cf. peritus ), tr., découvrir, apprendre : cum indicia mortis se comperisse manifesto diceret Cic. Br. 277, disant quʼil avait découvert des preuves certaines de lʼattentat ; aliquid per exploratores comperire Cæs. G. 4, 19, 2, etc. ; ex captivis Cæs. G. 1, 22, 1 ; certis auctoribus Cic. Att. 14, 8, 1, apprendre qqch. par des éclaireurs, par des captifs, par des sources sûres || [avec prop. inf.] : posteaquam comperit eum posse vivere Cic. Amer. 33, quand il eut lʼassurance quʼil pourrait vivre || omnia insidiose ficta comperta sunt Cic. Mil. 67, on a reconnu que tout avait été perfidement inventé || [abs^t ] : postquam de scelere filii comperit Nep. Paus. 5, 3, quand elle eut connaissance du crime de son fils( Sall. J. 68, 1 ) || part. compertus, a, um, reconnu, assuré, certain : aliquid ab aliquo compertum habere Cæs. G. 1, 44, 12, tenir de qqn un renseignement positif sur qqch. ; quæ comperta habemus Cic. Font. 29, les choses dont nous sommes certains ; pro re comperta habere aliquid Cæs. G. 7, 42, 2, tenir qqch. pour certain ; si compertum est Cæs. G. 6, 19, 3, si cʼest une chose sûre ; pro comperto polliceri Suet. Nero 31, promettre formellement || ex prædatoribus quidam compertum adtulerunt T. Quinctium agrum colere Liv. 7, 39, 11, certains apportèrent ce renseignement recueilli de quelques pillards que T. Quinctius cultivait un champ || compertum habeo, je suis assuré, je sais de science certaine [avec prop. infin.] : Sall. C. 58, 1 ; Liv. 3, 48, 1 ; 26, 45, 7 ( pro comperto habeo Liv. 27, 36, 4) || abl. abs. au n. comperto : satis comperto Eordæam petituros Romanos Liv. 31, 39, 7, comme il était bien certain que les Romains gagneraient lʼÉordée ; nondum comperto quam regionem hostes petissent Liv. 31, 39, 4, comme on ne savait pas encore avec certitude la direction prise par lʼennemi || le part. compertus avec le sens de convictus, convaincu de : nullius probri compertus Liv. 7, 4, 4, nʼétant reconnu coupable dʼaucune faute( Liv. 22, 57, 2 ; 32, 1, 8 ; Tac. Ann. 1, 3 ) ; [avec in et abl.] Suet. Tib. 35 ; [avec inf.] : compertus pecuniam publicam avertisse Tac. H. 1, 53, convaincu dʼavoir détourné des deniers publics.

➳ parf. comperii Diom. 372, 6 ; comperui Gloss. 4, 320, 3.

comperio , is, eri, ertum, ire. 4. (pario.) et, v. comperior
See an image

comperiō perī, pertus, īre

• 1 PAR-, to obtain knowledge of, find out, ascertain, learn: certo, T.: nihil de hoc: de scelere filii, N.: aliquid ex multis: nihil testibus, nihil tabulis: ut postea ex captivis comperit, Cs.: nil ad Pamphilum attinere, T.: hanc gentem Clusium inde venisse, L.: certis auctoribus, copias abesse, etc., Cs.: id misericordiāne an casu evenerit, S.: unde causa (sit), Ta.: facinus manifesto compertum: oculis, L.: omnia falsa comperta sunt: compertus stupri, i. e. detected in, L.: flagitii, Ta.: nondum comperto quam regionem hostes petissent, L.: compertus publicam pecuniam avertisse, Ta.