comprehendo
comprehendo, lay hold of, catch hold of, apprehend, attack, intercept, comprehend
BWL
with the very same reasoning we comprehend dissimilar things
Could not find comprehenderint in Logeion dictionaries.
comprehenderint Verb: future perfect active indicative 3rd plural, Verb: perfect active subjunctive 3rd plural of comprehendo
- I Prop.
- A In gen.: quid (opus est) manibus, si nihil comprehendendum est? Cic. N. D. 1, 33, 92: (vulva) non multo major quam ut manu comprehendatur, Cels. 4, 1 fin.: cum (forfex) dentem comprehendere non possit, id. 7, 12, 1: mordicus manum eorum (elephantorum), Plin. 9, 15, 17, § 46: morsu guttura, Luc. 4, 727: nuces modio, Varr. R. R. 1, 7, 3: naves, to join one to another, fasten together, Liv. 30, 10, 5; cf.: oras vulneris suturae comprehendunt, Cels. 7, 4, 3: comprehendunt utrumque et orant, Caes. B. G. 5, 31: ter frustra comprensa manus effugit imago, Verg. A. 2, 794; cf. aures, Tib. 2, 5, 92: nisi quae validissima (ovis), non comprehendatur (sc. stabulis) hieme, let none but the strongest be kept in the winter, Col. 7, 3, 15 Schneid.: naves in flumine Vulturno comprehensae, assembled together, put under an embargo, Liv. 26, 7, 9; so id. 29, 24, 9; Suet. Tib. 38; id. Calig. 39: ignem, to take, catch, Caes. B. G. 5, 43; and in a reverse constr.: ignis robora comprendit, Verg. G. 2, 305; cf.: opera flammā comprehensa, Hirt. B. G. 8, 43; and: avidis comprenditur ignibus agger, Ov. M. 9, 234: loca vallo, Front. 2, 11, 7; and absol.: comprehensa aedificia, Liv. 26, 27, 3.—
- B In partic.
- 1 To attack, seize upon in a hostile manner, to seize, lay hold of, arrest, catch, apprehend: aliquem pro moecho Comprehendere et constringere, Ter. Eun. 993; 836: tam capitalem hostem, Cic. Cat. 2, 2, 3: hominem, id. Q. Fr. 1, 2, 4, § 14: nefarios duces, id. Cat. 3, 7, 16: Virginium, Liv. 3, 48, 6; cf. id. 1, 41, 1: praesidium Punicum, id. 26, 14, 7: hunc comprehenderant atque in vincula conjecerant, Caes. B. G. 4, 27; 5, 25: in fugā, id. ib. 5, 21.—Rarely of disease: comprehensus morbo, Just. 23, 2, 4; cf.: comprehensi pestiferā lue, id. 32, 3, 9.—Of places, to occupy, seize upon: aliis comprehensis collibus munitiones perfecerunt, Caes. B. C. 3, 46 fin.—*
- b Of things, to intercept: -epistulas, Just. 20, 5, 12.—
- 2 To seize upon one, to apprehend him in any crime: fures, Cat. 62, 35.—With inf.: qui interesse concentibus interdictis fuerint comprehensi, Cod. Th. 16, 4, 5.—Hence,
- b Transf. to the crime: nefandum adulterium, to discover, detect it, Cic. Mil. 27, 72: res ejus indicio, id. Clu. 16, 47.—
- 3 Of plants, to take root; of a graft: cum comprehendit (surculus), Varr. R. R. 1, 40 fin.; so, in gen., Col. 3, 5, 1; 5, 6, 18; Pall. Jan. 13, 5.—
- 4 Of women, to conceive, become pregnant, = concipere: si mulier non comprehendit, etc., Cels. 5, 21 fin.—
- 5 Of a space, to contain, comprise, comprehend, include: ut nuces integras, quas uno modio comprehendere possis, Varr. R. R. 1, 7, 3: circuitus ejus triginta et duo stadia comprehendit, Curt. 6, 6, 24. —
- 6 In late medic. lang., of medicines, to combine: aliquid melle, Veg. Art. Vet. 6, 27, 1; Scrib. Comp. 88; 227 al.—
- 7 Of the range of a missile: quantum impulsa valet comprehendere lancea nodo, Sil. 4, 102.—
- 8 Of the reach of a surgical instrument: si vitium in angusto est, quod comprehendere modiolus possit, Cels. 8, 3 init.—
- II Trop.
- A To comprehend by the sense of sight, to perceive, observe, see (very rare): aliquid visu, Sil. 3, 408; and without visu: comprehendere vix litterarum apices, Gell. 13, 30, 10.—
- B To comprehend something intellectually, to receive into one's mind, to grasp, perceive, comprehend; with abl.: si quam opinionem jam mentibus vestris comprehendistis: si eam ratio convellet, si oratio labefactabit, etc., if any opinion has already taken root in your mind (the figure taken from the rooting of plants; v. supra, I. B. 3.), Cic. Clu. 2, 6: omnes animo virtutes, id. Balb. 1, 3; id. N. D. 3, 25, 64: animo haec tenemus comprehensa, non sensibus, id. Ac. 2 (Luc.), 7, 21 sq.: omnia animis et cogitatione, id. Fl. 27, 66; cf. id. de Or. 2, 31, 136: aliquid mente, id. N. D. 3, 8, 21: aliquid memoriā, id. Tusc. 5, 41, 121: qualis animus sit vacans corpore, intellegere et cogitatione comprehendere, id. ib. 1, 22, 50: aliquid certis signis, Col. 6, 24, 3: aliquid experimentis assiduis, Pall. 2, 13, 8.—Without abl.: esse aliquid, quod conprehendi et percipi posset, Cic. Ac. 2 (Luc.), 6, 17; 2, 6, 18: virtutum cognitio confirmat percipi et conprehendi multa posse, id. ib. 2, 8, 23; 1, 11, 42.—
- C To comprehend or include in words; to comprise in discourse or in writing, to express, describe, recount, narrate, etc.: breviter paucis comprendere multa, Lucr. 6, 1082; cf.: breviter comprehensa sententia, Cic. Fin. 2, 7, 20; Quint. 9, 3, 91: comprehendam brevi, Cic. de Or. 1, 8, 34: perinde ac si in hanc formulam omnia judicia conclusa et comprehensa sint, id. Rosc. Com. 5, 15: (Cato) verbis luculentioribus et pluribus rem eandem comprehenderat, id. Att. 12, 21, 1: ipsa natura circumscriptione quādam verborum comprehendit concluditque sententiam, id. Brut. 8, 34: in eā (terrā) enim et lapis et harena et cetera ejus generis sunt in nominando comprehensa, Varr. R. R. 1, 9, 1: emplastra quoque, quae supra comprehensa sunt, Cels. 5, 27, 3; so absol.: ad veterum rerum nostrarum memoriam comprehendendam impulsi sumus, Cic. Brut. 5, 19: aliquid dictis, Ov. M. 13, 160: quae si comprendere coner, id. Tr. 5, 2, 27. —
- 2 Poet.: aliquid numero, to number, enumerate: neque enim numero comprendere refert, Verg. G. 2, 104; Ov. A. A. 2, 447; cf.: numerum quorum comprendere non est, id. Tr. 5, 11, 19.—
- D To comprehend any one in affection, to bind to one's self, to put under obligation, to embrace with kindness (rare; mostly in Cic.): multos amicitiā, tueri obsequio, etc., to have many friends, Cic. Cael. 6, 13: adulescentem humanitate tuā, id. Fam. 13, 15, 3: quod omnibus officiis per se, per patrem, per majores suos totam Atinatem praefecturam comprehenderit, id. Planc. 19. 47.—
- E To shut in, include (late Lat.): spiritum in effigiem, Lact. 4, 8, 9: elementorum figurae humanā specie comprehensae, id. 2, 6, 1.
II) befassen, begreifen, A) eig.: 1) = umfassen, umschließen, a) übh.: vulva non maior (est), quam ut manu comprehendatur, Cels. 4, 1. p. 122, 31 D. – b) umgebend umschließen = umgeben, α) einen Körper umschließen, umschlingen, umwickeln, v. Binden u. dgl., fascia caput umeri comprehendere debet, Cels.: quā (linum) comprehendit alvum, Cels.: multae membranulae venas et arterias comprehendunt, Cels.: articuli validis nervis comprehenduntur, Cels. – filo comprehensae venae, unterbundene, Cels. – β) einen Raum umgeben, einschließen, loca vallo, Frontin. 2, 11, 7. – c) in einen Raum aufnehmend, umfassen, begreifen, α) übh.: quas (nuces integras) uno modio comprehendere possis, Varr.: ovis non comprehendatur hieme (sc. stabulis), darf man nicht überwintern lassen, Col. – v. Raume selbst, circuitus rupis XXXII stadia comprehendit, Curt. – von der Tragweite eines Geschosses, quantum impulsa valet comprendere lancea nodo, Sil. 4, 102. – u. von der Tragweite eines chirurg. Instrum. usw., si vitium in angusto est, quod comprehendere modiolus (Trepan) possit, Cels.: fascia non vulnus tantum, sed paulum utrimque eius comprehendat, Cels. – β) v. Weibe, empfangen = schwanger werden (gew. concipere, griech. συλλαμβάνεσθαι), Cels. 5, 21. § 13.
2) befassen = anfassen, erfassen, fassen, ergreifen, a) übh.: quid manibus (opus est), si nihil comprehendendum est? Cic.: c. ramos, Curt.: aures, Tibull.: supinum eum (puerum) et aversum, Cels.: alcis dextram, Val. Max.: carbonem duplici forcipe, Hier.: lanceam laevā, Curt.: sinistrā manu scrotum, Cels.: tura tribus digitis, Lact.: testam plano situ digitis, Min. Fel.: quantum manu comprehendet, Cels.: quantum tribus digitis comprehendi potest, Cels. – c. alqm faucibus (bei der Kehle), Val. Max.: alqm comā (beim H.), Dict.: guttura morsu, Lucan.: manum (Rüssel) elephantorum mordicus, Plin. – v. lebl. Subjj., α) v. Instrumenten, saepe enim forceps, cum dentem comprehendere non possit aut frustra comprehendat, os gingivae prehendit et frangit, Cels. 7, 12, 1. p. 287, 24 D. – β) v. Feuer, ignis robora comprehendit, Verg.: quae (flamma) igni alita oppidanorum sepulcra comprehendit, Curt.: incendium turres et cetera opera comprehendit, Curt. – im Passiv, opera flammā comprehensa, Hirt. b.G.: avidis comprehenditur ignibus agger, Ov.: im Zshg. ohne igni. od. flammā, comprehensa aedificia, comprehensae lautumiae et atrium regium, Liv. 26, 27. § 2 u. 3. – γ) v. Ggstdn., die Feuer fangen, hae (casae) celeriter ignem comprehenderunt, Caes.: c. longis crinibus ignem (v. einer Pers.), Verg. – im Passiv, flammā ab utroque cornu comprehensā naves sunt combustae quinque, Caes. – δ) v. Krankheit, comprehendi morbo toto corpore, Iustin.: comprendi pestiferā lue, Iustin. – ε) als t.t. der Gärtnersprache, v. Pflanzen = Wurzel fassen, bekleiben, c. terram, ICt.: absol., Col. u. Pallad. – v. Pfropfreis = einwachsen, absol., Varr. r.r. 1, 40, 6. – b) als Bittender jmds. Hand ergreifen, jmd. an der Hand fassen, comprehendunt utrumque et orant, ne etc., Caes. b.G. 5, 31, 1. – c) feindlich ergreifen, α) Pers. ergreifen, fassen, packen, festnehmen (Ggstz. dimittere, emittere), fratres Litavicci, Caes.: servos, Liv.: fures, Catull.: interfectores fugientes, Liv.: praesidium Punicum, gefangen nehmen, Liv.: hominem c. et in custodiam Ephesi tradere, Cic.: alqm e navi egressum c. et in vincula conicere, Caes.: belli duces captos et comprehensos tenere, Cic. – mit Advv., propalam Dareus comprehendi non poterat, Curt. – m. Prädikats-Acc., alqm vivum in fuga, Caes.; od. m. pro u. Abl., alqm pro moecho, Ter. – m. in u. Abl., alqm in fuga, Caes.: alqm in furto, Frontin.: alqm in furto aut in latrocinio, Cic. – mit cum u. Abl. (womit? od. mit wem?), alqm cum gladio cruento, Cic.: alqm simul cum Ismenia, Nep. – mit per u. Akk., regem per milites, Curt. – m. folg. Infin. = dabei ertappen, daß usw., qui interesse conventibus interdictis fuerint comprehensi, Cod. Theod. 16, 4, 5. – β) Tiere u. sächl. Ggstde. aufgreifen, festnehmen, wegnehmen, mit Beschlag (Arrest) belegen, raedas equosque, Caes.: vehicula, Suet.: naves duas, Nep.: epistulas, Iustin.: venenum manifesto, Cic. – m. in u. Abl. od. m. bl. Genet. od. Abl. locat., naves in flumine Vulturno, Liv.: alcis signa militaria atque arma Capuae, Caes.: m. per u. Akk., Apameae manifesto comprehensum esse... auri pondo centum paulo minus per Sex. Caesium, Cic. – m. ad u. Akk. Gerund., vehicula ad deportandum meritoria et pistrinensia iumenta, Suet. – γ) eine Örtl. besetzen, aliis comprehensis collibus, Caes. b.c. 3, 46. § 6. – δ) eine verbrecherische Handlungsweise entdecken, alcis nefandum adulterium in pulvinaribus sanctissimis nobilissimae feminae, jmd. ertappen bei usw., Cic.: res indicio alcis comprehenditur, Cic.: totius testimonii ficta audacia manifesto comprehensa (auf der Tat ertappt) atque oppressa tenetur, Cic.
B) übtr.: 1) umfassen, umschließen, a) mit Liebe, Freundschaft usw. umschließen, sich verbinden, adulescentem humanitate suā, Cic.: multos amicitiā, Cic.: totam Atinatem praefecturam omnibus officiis per se, per patrem, per maiores suos, Cic. – b) in eine od. mit einer Gestalt einschließen, spiritum (heiligen Geist) in effigiem c., Lact. 4, 8, 9: elementorum figurae humanā specie comprehensae, Lact. 2, 6, 1. – c) in eine Formel, einen Begriff usw. einschließen, mit (ein)begreifen, in hanc formulam omnia iudicia legitima, omnia officia domestica conclusa et comprehensa sint, Cic.: quae omnia senatus decretis comprehensa et comprobata sunt, Vell.: quae omnia una cum deorum notione comprehendimus, unter dem Begriff Gott mitbegreifen, Cic. – d) mit Worten od. Zahlen, begreifen, α) mit Worten u. dgl. begreifen, in Worte fassen, ausdrücken, beschreiben, m. Abl., verbis luculentioribus et pluribus rem eandem, Cic.: circumscriptione quādam verborum comprehendere concludereque sententiam, Cic.: alqd paucis verbis c., Cels.: alqd brevi c., Cic.: c. alqd dictis, Ov.: bella viginti voluminibus, Suet. – mit Advv., breviter comprehensa sententia, Cic.: breviter verbis comprehensa enuntiatio, Quint.: breviter paucis c. multa, Lucr.: propriis verbis solute et facile sententiam, Cic.: hanc partem (medicinae) pluribus voluminibus diligentissime, Cic. – ohne weitere Ang., veterum rerum memoriam, Cic.: quae (adversa) si comprendere coner etc., Ov.: quas (curationes) protinus hic comprehendam, Cels.: omnes scelerum comprendere formas possim, Verg.: unpers., ut supra comprehensum est, wie oben gesagt, Cels. – β) mit Zahlen, in der Berechnung begreifen, alqd numero, in oder mit Zahlen ausdrücken, Verg. georg. 2, 104. Ov. art. am. 2, 447: quorum numerum comprendere non est, die man nicht alle zu zählen vermöchte, Ov. trist. 5, 11, 19: cum minores summas et dissidentes computatio una comprehendit, Sen. ep. 84, 7.
2) durch sinnliche Wahrnehmung usw. begreifen, auffassen, erfassen, mit u. ohne Abl. visu, mit dem Gesichtssinn, alqd visu, Sil. 3, 404: u. (ohne visu) litterarum apices, Gell. 13, 30 (31), 10. – mit Abl. sensu od. sensibus, mit dem Sinne, mit den Sinnen, Cic. – m. Abl. memoriā, recordatione = im Gedächtnisse, in der Erinnerung festhalten, bewahren, has quinque dierum disputationes memoriā c., Cic.: hoc recordatione c., Sen. – m. Abl. animo, cogitatione, mente, scientiā = mit dem Geiste usw. erfassen, begreifen = verstehen, erkennen, animo intellegentiam alcis rei, Cic.: omnes animo virtutes penitus, Cic.: omnia quae sunt in rerum natura celeriter animo, Cic.: alqd animo c. et tenere, Cic.: animo alqd tenere comprehensum, non sensibus, Cic.: cognitum comprehensumque animis alqd habere, Cic.: habere bene cognitam voluptatem et satis firme conceptam animo atque comprehensam, Cic.: c. omma suis animis et cogitatione, Cic.: intellegere et cogitatione c., qualis sit animus, Cic.: sed quo magis (mentem ab oculis) sevoco, eo minus id, quod tu vis, possum mente comprehendere, Cic.: si quam opinionem iam vestris mentibus comprehendistis, eine Meinung gefaßt habt, Cic.: res penitus perspectae planeque cognitae scientiāque comprehensae, Cic. – mit Abl. wodurch? = woran? alqd certis signis, Col. 6, 24, 3: alqd experimentis assiduis, Pallad. 2, 13, 8. – im Zshg. ohne weitere Ang. = begreifen, verstehen, esse aliquid, quod comprehendi et percipi posset, Cic.: non posse vero comprehendi (naturam), Cels. – ➳ Die (nach Quint. 1, 5, 21 ursprüngliche, durch Aspiration erst in comprehendo erweiterte) Form comprendo findet sich nicht bloß bei Dichtern, sondern auch in den besten Handschriften der besten Prosaiker und in pros. Inschriften (zB. comprendit, Liv. 30, 10, 5: comprensa, Caes. b.c. 3, 101, 5: comprendo, Corp. inscr. Lat. 10, 4842, 64; vgl. Osann Apul. de orthogr. p. 114. Mai Cic. de rep. 4, 5, 5. Heerw. Liv. 21, 58, 6. p. 206. Köne, die Sprache der röm. Epiker S. 234 f.
- 1. beetpakken, vatten [dextram alcis];
- 2. grijpen, arresteren; ➤ fures in fuga ~; interfectores fugientes ~; belli duces captos et comprehensos tenere;
- 3. betrappen [alqm in furto];
- 4. (een misdaad) aan het licht brengen [facinus; nefandum adulterium];
- 5. te pakken krijgen, wegnemen [epistulas onderscheppen];
- 6. bezetten [colles];
- 7. (v. vuur) zich meester maken van, aantasten; ➤ incendium turres comprehendit; comprehensa aedificia door vuur overmeesterd; — ignem of flammam ~ vlam vatten: casae ignem comprehenderunt;
- 8. aan elkaar vastmaken, samenvoegen, met elkaar verbinden [naves];
- 9. (metaf.) omgeven met, aan zich binden [alqm humanitate of amicitiā; disputationes memoriā in het geheugen prenten, onthouden];
- 10. behandelen; vervatten, dekken; ➤ haec ita lege comprehensa sunt;
- 11. begrijpen, vatten, waarnemen [sensibus, scientiā, cogitatione];
- 12. weergeven, beschrijven, behandelen, uitdrukken [sententiam; alqd verbis of dictis; numero tellen].
拏。捉。包含。明白。— eum officiis 使人情而得恩。— ejus flagitium 遇其犯罪。— brevi 簡言盡。— humanitate 欵待。保。Foemina non comprehendit 婦未孕。Plantae comprehendunt 草木皆活。
Suggest a Translation
See an image
- to bind together, unite: eas navīs funibus, L.—To take hold of, seize, catch, grasp, apprehend: quid (opus est) manibus, si nihil comprehendendum est?: comprehendunt utrumque et orant, Cs.: comprensa manūs effugit imago, V.: forcipe linguam, O.—To include: circuitus rupis XXXII. stadia comprehendit, Cu.—To attack, seize, lay hold of, arrest, catch, apprehend, capture: hunc pro moecho, T.: hostem: fures, Ct.: lictores, L.: alqm in furto: alqm in fugā, Cs.—To detect, discover: adulterium: res indicio. — Of places, to occupy, seize upon: aliis comprehensis collibus munitiones perfecerunt, Cs. — Of fire: ignem, to catch, Cs.: flammā comprehensā naves sunt combustae, Cs.: ignis robora comprendit, V.: avidis comprenditur ignibus agger, O.: comprehensa aedificia, L. — Fig., to take in, grasp, perceive, comprehend: opinionem mentibus: omnia animis: sensu: alqd memoriā, hold.—To comprise, express, describe, recount, narrate: breviter comprehensa sententia: alqd brevi: aliquid dictis, O.: (species) numero, to enumerate, V.: numerum, to reckon, O.—To include, bind, embrace: multos amicitiā: omnibus officiis, per patrem, totam praefecturam.
-
…moenia atque adeo in senatu videtis intestinam aliquam cotidie perniciem rei publicae molientem. si te iam, Catilina, comprehendi, si interfici iussero, credo, erit verendum mihi ne non hoc potius omnes boni serius a me quam…
Cicero, in Catilinam
-
…qui in hoc ipso in quo exsultat et triumphat oratio mea me vehementer accuset, quod tam capitalem hostem non comprehenderim potius quam emiserim, non est ista mea culpa, Quirites, sed temporum. interfectum esse L. Catilinam…
Cicero, in Catilinam
-
…alter inhaesuro similis iam iamque tenere sperat et extento stringit vestigia rostro, alter in ambiguo est, an sit conprensus, et ipsis morsibus eripitur tangentiaque ora relinquit sic deus et virgo est hic spe celer, illa timore .…
Ovid, Metamorphoses
-
…neve oleae silvestris insere truncos nam saepe incautis pastoribus excidit ignis, qui furtim pingui primum sub cortice tectus robora conprendit frondesque elapsus in altas ingentem caelo sonitum dedit ; inde secutus per ramos victor perque alta cacumina regnat et totum…
Vergil, Georgics
-
…falsum esse possit hoc cum infirmat tollitque Philo, iudicium tollit incogniti et cogniti ; ex quo efficitur nihil posse conprehendi. ita inprudens co quo minime volt revolvitur. Quare omnis oratio contra Academiam suscipitur a nobis, ut retineamus…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…casum sustineant, non reiecti et relegati longe ab ceteris aut ferro aut fame intereant. Consurgitur ex consilio ; comprehendunt utrumque et orant, ne sua dissensione et pertinacia rem in summum periculum deducant facilem esse rem, seu maneant…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, nihil omnino loci relinquitur. quae potest enim esse memoria falsorum, aut quid quisquam meminit quod non animo conprehendit et tenet Ars vero quae potest esse nisi quae non ex una aut duabus sed ex multis animi perceptionibus constat…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…sed paulo ante iacta sunt fundamenta. nam cum vim quae esset in sensibus explicabamus, simul illud aperiebatur, conprendi multa et percipi sensibus, quod fieri sine adsensione non potest. deinde cum inter inanimum et animal hoc maxime…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…quae probabilia videantur ei, non probare An vero, inquit, quisquam potest probare, quod perceptum, quod comprehensum, quod cognitum non habet Non est ista, inquam, Piso, magna dissensio. nihil enim est aliud…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…hominem quam te putaveris ; tantum interest, quod tu cum es commotus adsciscis adsentiris adprobas, verum illud certum conprehensum perceptum ratum firmum fixum fuisse vis deque eo nulla ratione neque pelli neque moveri potes, ego nihil eius modi…
M. Tullius Cicero, Lucullus